Thói quen tập thể dục giúp giảm 46% nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân. Theo tác giả nghiên cứu Xuan-Mai Nguyen, những người có tuổi thọ cao trong nghiên cứu có thói quen tập thể dục (hoặc vận động) tương đương khoảng 7,5 giờ mỗi tuần. Nếu như bạn đi bộ lên cầu thang mà không hụt hơi, được coi là tương đương 4 phút tập thể dục.
Như vậy, không cần thiết phải tham gia vào những môn thể thao chuyên nghiệp, những hoạt động hàng ngày giúp tiêu hao năng lượng cũng rất tốt cho cơ thể bạn.
Nên tắm nắng 15 phút mỗi ngày
Tắm nắng thường xuyên rất tốt cho sức khỏe, chỉ cần 15 phút tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hàng ngày là đủ để duy trì lượng vitamin D ở người khỏe mạnh. Bởi ánh sáng mặt trời kích thích các tế bào da sản xuất vitamin D, một loại vitamin thiết yếu cho nhiều chức năng quan trọng như: phát triển xương, tái tạo xương, co cơ không tự chủ (như nhịp tim và tiêu hóa), chuyển hóa đường huyết thành năng lượng.
Thiếu vitamin D có thể làm suy giảm tất cả các chức năng này và dẫn đến sức khỏe xương kém. Một đánh giá các nghiên cứu năm 2019 kết luận rằng thiếu vitamin D có liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn so với những người có mức vitamin D bình thường, bao gồm tăng gấp 2 lần nguy cơ tử vong do ung thư.
Theo nghiên cứu, không bao giờ hút thuốc lá trong đời có thể giúp bạn giảm 29% nguy cơ tử vong. Đối với người nghiện thuốc lá, hãy bỏ ngay hút thuốc để bảo vệ sức khỏe bản thân và những người xung quanh (vì hít phải khói thuốc lá của người hút cũng gây tổn hại tới sức khỏe). Do đó để bảo vệ sức khỏe đừng bao giờ uống rượu bia tới mức say. Chuốc nhau uống say là một thói quen không hề tốt ở nhiều nơi. Bạn không nên uống nhiều hơn 4 lon bia hay đồ uống chứa cồn mỗi ngày. Hạn chế bia rượu, bạn có thể giảm 19% nguy cơ tử vong.
Duy trì một cuộc sống cân bằng, ít stress có thể giảm 22% nguy cơ tử vong sớm. Để cuộc sống ít stress, bạn cần có một cái nhìn lạc quan, tích cực hơn, biết cách cân bằng cuộc sống để hóa giải stress thành niềm vui.
Có thể nhiều người không biết căng thẳng kích hoạt giải phóng cortisol, một loại hormone giúp bạn phản ứng với các mối đe dọa bằng cách tăng nhịp tim và nhịp thở. Mức độ cortisol cao trong thời gian dài có thể gây hại, dẫn đến lo lắng, trầm cảm, huyết áp cao và bệnh tim. Cũng có bằng chứng cho thấy căng thẳng kéo dài có thể làm “lão hóa” tế bào ở cấp độ phân tử.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tăng mức cortisol thúc đẩy sự phân hủy tế bào và tăng sản xuất các gốc tự do, các phân tử không ổn định làm hỏng DNA của tế bào, khiến tế bào lão hóa và hoạt động sai sớm. Điều này làm phát sinh nhiều loại ung thư khác nhau.
Để quản lý căng thẳng tốt hơn trong thời gian dài, hãy thử các liệu pháp tâm trí – cơ thể như: thiền chánh niệm, yoga nhẹ nhàng, thái cực quyền, bài tập thở sâu, thư giãn cơ bắp, phản hồi sinh học, hình ảnh dẫn đường.
Giấc ngủ chất lượng là yếu tố sống còn cho sức khỏe tim mạch và chức năng não bộ. Hãy duy trì vệ sinh giấc ngủ (không thiết bị điện tử trước khi ngủ) và đi ngủ vào một giờ cố định.
Ngủ đủ giấc và sâu giấc từ 7-9 tiếng mỗi đêm giảm 18% nguy cơ tử vong sớm.
Hàng chục nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa ngủ kém với tình trạng sức khỏe suy yếu, trong đó có cả tử vong sớm.
Theo các chuyên gia, ẩn sau vị ngọt từ đồ uống có đường là những hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Các loại nước ngọt liên quan trực tiếp đến nguy cơ béo phì, tiểu đường type 2 và bệnh tim. Bác sĩ Levine coi đây là những loại đồ uống “độc hại” cần loại bỏ khỏi thực đơn.
Theo nghiên cứu kéo dài 86 năm của Đại học Harvard (Mỹ), các mối quan hệ tích cực trong cuộc sống là điều đầu tiên có thể giúp bạn sống thọ và hạnh phúc hơn. “Một câu hỏi quan tâm hay khoảnh khắc tận tụy vì người khác, không bao giờ là quá muộn để củng cố mối quan hệ quan trọng đối với bạn”, Tiến sĩ Robert Waldinger, người phụ trách nghiên cứu, nhận định.
Quan hệ xã hội cũng là một giá trị được đề cao của những người sống trăm tuổi ở các vùng trường thọ. “Họ coi trọng bạn đời của mình, nuôi dưỡng các mối quan hệ. Có những người bạn phù hợp, đó là bí quyết quan trọng nhất giúp người dân ở vùng trường thọ làm điều đúng đắn và tránh điều sai trái”, chuyên gia Buettner cho hay.
Theo nghiên cứu, chế độ ăn chủ yếu dựa vào thực vật có thể kéo dài tuổi thọ của bạn thêm 21%. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa rằng bạn phải là người ăn chay. Chế độ ăn chủ yếu dựa vào thực vật chẳng hạn như chế độ ăn Địa Trung Hải giàu ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh, củ quả là một trong những bí quyết giúp bạn sống lâu hơn.
Ăn nhiều rau củ quả không có nghĩa là bạn nên ngừng ăn thịt hoặc thậm chí việc đó là phù hợp hoặc an toàn cho bạn. Nhưng nghiên cứu đã chỉ ra rằng các nguyên tắc của việc ăn chay có thể tăng cường sức khỏe và tuổi thọ theo nhiều cách khác nhau, chẳng hạn như: giảm nguy cơ béo phì; tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu dinh dưỡng như ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, rau và trái cây; giảm tiêu thụ quá nhiều đường, muối và chất béo bão hòa.
Ăn một chế độ ăn uống cân bằng hơn có thể làm giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến lão hóa như huyết áp cao, tiểu đường, bệnh tim và ung thư ruột kết.
"Tôi không nghĩ nước lại lên nhanh như thế. Chỉ hơn 1 phút thôi là lũ ập đến, giật tung cửa rồi cuốn luôn chiếc xe máy đi mất", anh Hùng (xã Mường Than, tỉnh Lai Châu) chưa hết bàng hoàng khi kể lại sự việc.
Theo anh Hùng, lúc 8h07 sáng nay, khi thấy nước tràn vào nền nhà, người thân của anh Hùng đã kéo cửa cuốn, tắt điện dự định di chuyển vào vị trí an toàn. Tuy nhiên, dòng nước mạnh đã tạo sức ép lớn làm bật tung cửa cuốn, ào vào nhà.
Vì lũ ập đến quá bất ngờ, gia đình không kịp đưa tài sản đến nơi an toàn. Chiếc xe máy của anh Hùng mua năm 2025 có giá gần 120 triệu đồng và chiếc két sắt cất giấy tờ bị lũ cuốn phăng. Đây là tài sản lớn của gia đình, cũng là phương tiện được anh Hùng sử dụng để phục vụ việc đi lại và làm ăn. Hiện chiếc xe vẫn chưa được tìm thấy.
Theo người đàn ông, căn nhà bị nước lũ cuốn tung cửa là quán của gia đình, nơi ở chính nằm ở khu vực trung tâm nên bảo đảm an toàn hơn.
“Lần đầu khu tôi ở xảy ra lũ lớn như vậy. Nhìn lại hình ảnh qua camera, tôi thấy lũ về rất nhanh. Chỉ trong tích tắc, tình hình đã trở nên nguy hiểm”, anh nói.
Không chỉ gia đình anh Hùng, nhiều hộ dân tại khu vực bản Chít cũng chịu ảnh hưởng bởi trận lũ. Nước lũ kèm theo đất đá, cây cối tràn về. Nhiều tuyến đường trong khu vực bị ảnh hưởng, giao thông bị gián đoạn.
Theo báo cáo nhanh của Công an xã Mường Than (Lai Châu), từ sáng 16 đến ngày 17/7, trên địa bàn xã xảy ra mưa lớn liên tục, gây lũ ống, lũ quét tại các bản Chít, Che Bó, Nậm Sáng, Sắp Ngua và Ngà Phát.
Thiên tai đã ảnh hưởng đến tài sản của người dân, cây trồng và hệ thống giao thông nông thôn trên địa bàn.
Đến 12h30 cùng ngày, địa phương ghi nhận 4 người mất tích, gồm: anh Lò Văn Chương (SN 1995, trú ở bản Chít); chị Phạm Thị Liên (SN 1994, trú ở xã Than Uyên); cháu Phạm Bảo Châm (SN 2015) và cháu Phạm Xuân Trường (SN 2018).
Lực lượng công an, quân sự cùng người dân địa phương đang khẩn trương tổ chức tìm kiếm những người mất tích. Mưa lũ cũng khiến giao thông trên quốc lộ 32, đoạn qua bản Chít, bị ách tắc. Nước lũ dâng cao, đất đá tràn xuống mặt đường khiến các phương tiện tạm thời không thể qua lại.
Trong chiều cùng ngày, UBND tỉnh Lai Châu đã công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại xã Mường Than sau khi mưa lớn gây lũ quét, sạt lở đất, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân và hệ thống hạ tầng tại địa phương.
Theo đó, UBND tỉnh Lai Châu yêu cầu huy động lực lượng quân đội, công an, dân quân tự vệ, đoàn viên thanh niên và các đội xung kích khẩn trương sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm; tìm kiếm người mất tích, giải cứu người mắc kẹt và đưa người bị thương đến cơ sở y tế.
Tại các bưu cục trên khắp nước Mỹ, hàng ngày có nhiều túi đồ thuộc các nền tảng cho thuê quần áo như Nuuly, Rent the Runway hay Fashion Pass được gửi đến nhà người dùng. Trong đó, Nuuly có gần nửa triệu người dùng thường xuyên.
Sarah Lewis, 25 tuổi, nhân viên quảng cáo tại New York, cho biết mỗi lần đi trả túi đồ thuê, cô thường gặp những người mang chiếc túi tương tự."Cảm giác này vừa giống như gia nhập một hội chị em bí mật, vừa xen lẫn sự kỳ lạ khi nhận ra cô gái cùng tòa nhà có thể đang mặc chiếc váy tôi vừa trả tuần trước", cô nói.
Ra mắt năm 2019, Nuuly là đại diện tiêu biểu cho làn sóng dịch vụ cho thuê quần áo đang định hình lại thói quen tiêu dùng của phụ nữ trẻ Mỹ. Với 98 USD mỗi tháng, khách hàng được thuê 6 món đồ và không bị phạt tiền nếu làm bẩn, rách hay trả muộn. Mô hình này ra đời cùng sự bùng nổ của nền kinh tế chia sẻ (gig economy).
Giám đốc điều hành tiếp thị công ty mẹ của URBN (công ty mẹ của Nuuly), Kim Gallagher, cho biết mô hình này giải quyết tâm lý của giới trẻ khi không muốn mặc lại một bộ đồ đã đăng trên mạng xã hội.
Bên cạnh yếu tố tâm lý, tính kinh tế và tiện lợi là lý do giữ chân người dùng. Megan Murphy, 29 tuổi, ở Washington D.C., kể cô thuê đồ từ khi ra trường để có trang phục công sở mà không bị áp lực tài chính. Hiện mang thai tháng cuối, dịch vụ này giúp cô có quần áo phù hợp với cơ thể thay đổi liên tục.
Trong mùa cưới hay mùa lễ hội, việc thuê đồ cũng giúp phụ nữ giải quyết bài toán trang phục. Laura Taylor, 29 tuổi, cho biết cô từng thuê mẫu váy cưới màu xanh tay dài mà hàng chục nghìn người đã mặc. Cô không bận tâm nếu bị nhận ra đang dùng đồ thuê, vì việc này giúp tránh lãng phí. "Tôi có chiếc quần jeans 150 USD không còn mặc vừa chỉ sau vài năm. Cảm giác lãng phí phiền lòng hơn số tiền trả hàng tháng cho dịch vụ", cô nói.
Tuy nhiên, việc đi thuê khiến tủ quần áo của nhiều phụ nữ trống rỗng. Nhà báo Annie Joy Williams từng chi khoảng 8.000 USD cho Nuuly trong 7 năm, nhưng tủ đồ hiện chỉ còn vài món cơ bản. Laura Taylor cũng chia sẻ cảm giác hụt hẫng khi nhận ra bản thân "không sở hữu thứ gì".
Theo các chuyên gia, thực trạng này phản ánh tâm lý ngại sở hữu tài sản của Gen Z và Millennials. Giống như việc nghe nhạc hay qua Spotify hay xem phim trên Amazon Prime thay vì mua đĩa, giới trẻ chọn tiêu thụ thời trang mà không cần sở hữu, tương tự cách họ liên tục nhảy việc hay ngần ngại mua nhà.
Dù vậy, dịch vụ thuê quần áo cũng đang đối mặt với chỉ trích về môi trường. Một nghiên cứu năm 2021 trên Environmental Research Letters cho thấy vòng đời của một chiếc quần jeans đi thuê tạo ra lượng khí thải cao nhất. Việc luân chuyển nửa triệu gói hàng mỗi tháng làm tăng quá trình vận chuyển so với mua sắm thông thường.
Chuyên gia sản xuất Sheridan Mark cho biết việc không phải đền bù hỏng hóc tạo tâm lý "dùng một lần", khiến người thuê thiếu ý thức giữ gìn trang phục. Trong 30 người đi thuê được khảo sát tại Mỹ, chỉ có 2 người cho biết họ quan tâm đến yếu tố môi trường.
Nhà tạo mẫu Heather Hurst nhận định, việc từ chối sở hữu khiến nhiều phụ nữ đánh mất cơ hội định hình phong cách cá nhân, do không đầu tư vào những thiết kế có giá trị lâu dài.
Không ít người chủ quan với những cơn đau bụng âm ỉ, cho rằng chỉ là rối loạn tiêu hóa và sẽ tự khỏi. Tuy nhiên, triệu chứng tưởng chừng đơn giản này đôi khi lại là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý gan mật nguy hiểm. Trường hợp của người phụ nữ 38 tuổi dưới đây là một ví dụ.
Người phụ nữ 38 tuổi ở Đài Loan (Trung Quốc) cho biết cô từng nghĩ những cơn đau bụng xuất hiện sau mỗi bữa ăn chỉ là đau dạ dày hoặc rối loạn tiêu hóa nên không đi khám. Chỉ đến khi cơn đau tái diễn với tần suất dày hơn và ngày càng dữ dội, cô mới đến bệnh viện.
Kết quả chẩn đoán khiến cả bệnh nhân và gia đình bất ngờ: túi mật của cô chứa đầy hàng trăm viên sỏi, tạo thành một "khối u giả" và buộc phải phẫu thuật điều trị.
Sau gần một tháng chịu đựng những cơn đau bụng kéo dài mới đến bệnh viện thăm khám, người phụ nữ được bác sĩ Huang Hanbin, chuyên khoa phẫu thuật gan mật và tiêu hóa tại Bệnh viện Đại học Y Chung Shan (Đài Loan, Trung Quốc), chẩn đoán mắc sỏi mật ở mức độ nghiêm trọng. Hình ảnh siêu âm cho thấy túi mật gần như không còn khoảng trống, bị lấp kín bởi các viên sỏi nhỏ.
Các bác sĩ đã chỉ định phẫu thuật khẩn cấp để cắt bỏ túi mật. Tổng cộng khoảng 130 viên sỏi, mỗi viên có kích thước từ 0,5-1 cm, được lấy ra. Những viên sỏi màu vàng nằm ken đặc trong túi mật, khiến cơ quan này có hình dạng được ví như một "bọc trứng cá".
Theo bác sĩ Huang Hanbin, đây là một trong những trường hợp sỏi mật có mật độ sỏi dày đặc. Dù không phải hiếm gặp trong thực hành lâm sàng, hình ảnh sau phẫu thuật vẫn khiến nhiều người bất ngờ.
"Hầu hết bệnh nhân đều nghĩ rằng mình bị vấn đề về dạ dày," bác sĩ cho biết. Các biểu hiện ban đầu thường chỉ là đầy hơi, khó tiêu, chướng bụng hoặc đau âm ỉ vùng bụng trên, không phải lúc nào cũng xuất hiện cơn đau quặn điển hình. Chính vì vậy, nhiều người chủ quan và tự điều trị kéo dài tại nhà.
Trong trường hợp này, bệnh nhân ban đầu cũng không nghĩ đến bệnh lý gan mật, cho đến khi các cơn đau trở nên rõ ràng hơn sau bữa ăn và xuất hiện liên tục trong thời gian dài.
Các bác sĩ giải thích rằng phần lớn sỏi mật trong trường hợp này thuộc nhóm sỏi cholesterol - loại thường liên quan đến rối loạn chuyển hóa trong cơ thể. Những yếu tố nguy cơ phổ biến bao gồm béo phì, rối loạn mỡ máu và gan nhiễm mỡ.
Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt cũng đóng vai trò quan trọng. Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người có xu hướng bỏ bữa sáng, ăn uống thất thường hoặc thậm chí chỉ ăn một bữa mỗi ngày. Điều này khiến túi mật ít có cơ hội co bóp, dịch mật bị ứ đọng trong thời gian dài và dần trở nên đặc quánh, tạo điều kiện hình thành sỏi.
Ngoài ra, việc giảm cân quá nhanh trong thời gian ngắn cũng được ghi nhận là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc sỏi mật. Khi cơ thể thay đổi chuyển hóa đột ngột, mật dễ bị mất cân bằng thành phần, dẫn đến kết tinh sỏi.
Theo bác sĩ Huang Hanbin, sỏi mật có thể xuất hiện âm thầm trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ rệt. Thống kê cho thấy khoảng 60-80% trường hợp sỏi mật được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe định kỳ.
Tuy nhiên, khi bệnh đã tiến triển và xuất hiện triệu chứng như đau quặn mật, viêm túi mật hoặc tái phát nhiều lần, các bác sĩ thường khuyến cáo nên cân nhắc phẫu thuật cắt túi mật để tránh biến chứng nguy hiểm như viêm túi mật cấp, tắc ống mật hoặc nhiễm trùng đường mật.
Những nhóm có nguy cơ cao bao gồm người thừa cân, người lớn tuổi (trên 40 tuổi), phụ nữ từng mang thai nhiều lần, hoặc người có rối loạn chuyển hóa kéo dài.
Bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các triệu chứng đau bụng kéo dài vùng thượng vị, đặc biệt nếu cơn đau xuất hiện sau ăn. Người trên 50 tuổi nên duy trì khám sức khỏe định kỳ và siêu âm ổ bụng 1-2 năm/lần để phát hiện sớm bất thường.
Ngoài ra, các trường hợp có sỏi mật kích thước lớn (gần hoặc trên 3 cm), polyp túi mật trên 1 cm hoặc tăng trưởng nhanh cần được theo dõi chặt chẽ vì có thể liên quan đến nguy cơ ung thư túi mật.
Những người mắc bệnh tiểu đường hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư đường mật cũng được khuyến cáo nên kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm biến chứng.
Trường hợp người phụ nữ 38 tuổi trên là lời nhắc rằng những cơn đau tưởng chừng đơn giản đôi khi lại che giấu bệnh lý nghiêm trọng bên trong cơ thể. Việc thăm khám sớm và không chủ quan với các triệu chứng kéo dài chính là chìa khóa quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
