Chiều 20-4, báo Tuổi Trẻ tổ chức tọa đàm “Gỡ vướng để khơi thông nguồn cung nhà ở xã hội” với sự đồng hành của Công ty Cổ phần Tập đoàn Địa ốc Kim Oanh (Kim Oanh Group).
Đồng hành cùng báo Tuổi Trẻ trong tọa đàm lần này còn có sự tham dự của các đại diện đến từ các cơ quan Quản lý nhà nước như Liên đoàn Lao động TP.HCM, Sở Xây dựng TP, Sở Quy hoạch – Kiến trúc TP. Cùng đó là các chuyên gia đến từ Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, Hội Kiến trúc sư TP.HCM, đại diện các ngân hàng, doanh nghiệp.
Nhà báo Trần Xuân Toàn – Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ, nhận định nhà ở xã hội không phải là chủ đề mới song vẫn duy trì sức nóng khi liên tục thu hút sự quan tâm của dư luận, truyền thông và các bên liên quan.
“Trong bối cảnh TP.HCM đang tái cấu trúc không gian đô thị, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và điều chỉnh quy hoạch. Nhu cầu nhà ở, đặc biệt là nhà ở xã hội tại khu vực phía Nam được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng mạnh. Các dự án hạ tầng khi hoàn thiện không chỉ kết nối đô thị, khu công nghiệp mà còn thúc đẩy dịch chuyển dân cư, kéo theo nhu cầu an cư ngày càng lớn”, nhà báo Trần Xuân Toàn nói.
Bên cạnh đó, TP.HCM tiếp tục là điểm đến của lực lượng lao động trong và ngoài nước, bao gồm cả chuyên gia và người lao động lưu trú ngắn hạn, dài hạn. Những yếu tố trên khiến áp lực về chỗ ở, nhất là phân khúc vừa túi tiền và nhà ở xã hội ngày càng gia tăng.
Tuy nhiên, nguồn cung hiện chưa theo kịp nhu cầu. Nhà báo Trần Xuân Toàn cho rằng thị trường đang tồn tại sự lệch pha rõ rệt khi phân khúc cao cấp tăng nhanh, trong khi nhà ở cho người thu nhập thấp và trung bình lại hạn chế.
Riêng tại TP.HCM, mục tiêu năm 2026 là hoàn thành 28.500 căn, song hết quý 1 con số đạt được vẫn còn rất khiêm tốn. Từ đó, Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ đặt vấn đề cần nhận diện rõ các “điểm nghẽn” về chính hiện ghi nhận một số điều chỉnh pháp lý đã góp phần mở rộng nguồn cầu, ông nhấn mạnh bài toán cốt lõi vẫn nằm ở phía cung.
Ông kỳ vọng thông qua các diễn đàn, hội thảo, cộng đồng doanh nghiệp sẽ đề xuất giải pháp cụ thể nhằm tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy dự án, góp phần hoàn thành mục tiêu đề ra. Đồng thời, báo Tuổi Trẻ cam kết đồng hành cùng cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp, phản ánh đa chiều, góp phần hướng tới thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, trong đó nhà ở xã hội giữ vai trò đảm bảo an sinh.
Ông Nguyễn Văn Hải, Ủy viên Ban thường vụ Liên đoàn Lao động TP.HCM, thông tin hiện Liên đoàn Lao động TP.HCM đang quản lý hơn 2,4 triệu đoàn viên, trong đó đa số là người lao động từ các tỉnh, thành đến sinh sống và làm việc. Sau giờ làm, phần lớn họ phải quay về trong các khu nhà trọ do người dân tự xây, nhiều nơi đã xuống cấp và không đảm bảo điều kiện sống lâu dài.
Một cuộc khảo sát do Liên đoàn Lao động TP.HCM thực hiện với 200.000 công nhân lao động cho thấy kết quả đầy bất ngờ: 95% người lao động có nhu cầu mua nhà, trong khi chỉ có hơn 5% muốn thuê nhà để ở.
Tuy nhiên, thực tế thu nhập đang là “bức tường” ngăn cản họ an cư. Với mức thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/tháng, sau khi trừ các chi phí sinh hoạt tối thiểu, một công nhân chỉ có thể dư từ 4 – 6 triệu đồng.
“Với một căn nhà giá khoảng 1 tỉ đồng, nếu không ốm đau, không chi xài, không tiệc tùng thì phải mất 20 năm sau họ mới có đủ tiền mua. Nhưng lúc đó, giá nhà chắc chắn đã tăng lên gấp nhiều lần rồi”, ông Hải trăn trở.
Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) ghi nhận doanh thu thuần xấp xỉ 98.700 tỷ đồng trong quý đầu năm. Con số này gấp rưỡi cùng kỳ năm ngoái, đồng thời là mức cao nhất tính theo quý trong vòng 13 năm qua.
Tuy nhiên, sau khi trừ hết chi phí, Petrolimex lỗ hợp nhất 662 tỷ đồng. Lần gần nhất doanh nghiệp dẫn đầu thị phần bán lẻ xăng dầu trong nước lỗ hơn mức này là quý đầu năm 2020, với hơn 1.800 tỷ đồng.
Trong văn bản giải trình gửi Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM (HoSE), ông Phạm Văn Quang, Kế toán trưởng Petrolimex, cho hay riêng mảng kinh doanh xăng dầu lỗ đến 930 tỷ đồng trong ba tháng đầu năm. Ngược lại, các mảng khác đều ổn định và tăng khoảng 15% so với cùng kỳ năm ngoái.
Số liệu này trùng khớp với dự báo của ban lãnh đạo tại phiên họp thường niên cuối tháng 4. Khi đó, Tổng giám đốc Lưu Văn Tuyển nói tập đoàn có khả năng lỗ 1.000 tỷ đồng từ mặt hàng xăng dầu do biến động bất thường trên thị trường nhiên liệu thế giới sau khi xung đột Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2.
Trong văn bản giải trình gửi Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM (HoSE), lãnh đạo Petrolimex nhấn mạnh thị trường năng lượng toàn cầu đã biến động "đặc biệt bất thường và chưa từng có trong lịch sử" từ khi xung đột bùng nổ.
Trong tháng 3, xăng thành phẩm RON 95 có giá bình quân 137 USD một thùng, bằng 170% giá bình quân cùng kỳ và 178% so với tháng trước. Mặt hàng này có thời điểm vọt lên 170 USD một thùng, gấp đôi tháng trước. Tương tự, giá dầu thành phẩm ở mức bình quân 192 USD một thùng và có lúc đến 292 USD, lần lượt gấp đôi cùng kỳ và gấp ba tháng trước.
Theo Petrolimex, khi giá tăng mạnh, các thương nhân đầu mối nhỏ khó nhập khẩu do khan hiếm nguồn cung, cộng thêm giá và phụ phí tăng cao. Họ không đủ hàng cung ứng ra thị trường, dẫn đến nhu cầu xăng dầu đổ dồn sang các thương nhân đầu mối lớn như Petrolimex. Tổng sản lượng xuất bán của doanh nghiệp trong tháng 3 do đó cao hơn cùng kỳ 20% và tăng 13% so với tháng trước.
Để bù đắp khả năng đáp ứng nguồn cung từ các thương nhân đầu mối khác, Petrolimex phải điều chỉnh kế hoạch nhập hàng, tìm kiếm nguồn cung tức thời cuối tháng 3 từ các nhà cung cấp theo giá giao ngay ở mặt bằng và mức phụ phí rất cao. Cụ thể, phụ phí đối với dầu diesel lên đến 35-40 USD một thùng, còn xăng 12-15 USD, cao gấp nhiều lần mức thông thường là 2,5-3 USD.
Bên cạnh đó, Petrolimex cho biết họ phải duy trì tồn trữ vượt quy định, khoảng gần 1 triệu m3-tấn, gấp 1,3 lần lượng hàng tồn kho theo quy định, sẵn sàng ứng phó để nguồn cung xăng dầu trong nước không bị gián đoạn.
Tuy nhiên, đến đầu tháng 4, xu hướng đảo chiều giảm mạnh. Giá RON 95 vào ngày 21/4 giảm 46 USD so với mức đỉnh cách đó một tháng, còn dầu DO thành phẩm giảm đến 140 USD một thùng.
"Khi giá xăng dầu chuyển hướng giảm liên tục với biên độ lớn trong tháng 4, rủi ro do suy giảm giá trị hàng hóa đã nhập mua là yếu tố tác động trọng yếu đến hiệu quả kinh doanh", ông Phạm Văn Quang viết trong văn bản gửi HoSE.
Tính đến cuối quý I, Petrolimex có hơn 36.266 tỷ đồng hàng tồn kho, vượt xa mức 14.000 tỷ đồng hồi đầu năm. Doanh nghiệp trích lập dự phòng giảm giá tồn kho hơn 6.500 tỷ đồng.
Theo nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Vietcap, con số này gấp khoảng 4 lần so với mức trích lập dự phòng hồi quý I/2020 và 5,7 lần so với quý II/2022. Trong quá khứ, các khoản trích lập như vậy thường gắn liền với kỳ vọng giá dầu giảm, như trong đại dịch Covid-19 hoặc khi xung đột Nga - Ukraine đạt đỉnh.
"Giá dầu diesel Platts Singapore (chỉ số tham chiếu cho chi phí đầu vào) đã giảm khoảng 40% từ cuối tháng 3, xuống còn khoảng 150 USD một thùng vào ngày 23/4, dẫn đến các khoản lỗ hàng tồn kho đáng kể. Ngoài ra, Petrolimex đã trở nên nhạy cảm hơn với biến động giá dầu do nhiệm vụ đảm bảo ổn định nguồn cung xăng dầu quốc gia", báo cáo của Vietcap viết.
Nhóm này nhận định cách tiếp cận trích lập dự phòng thận trọng của doanh nghiệp hợp lý trong bối cảnh hiện nay. Nếu loại trừ trích lập dự phòng, lợi nhuận sau thuế của cổ đông thiểu số có thể đạt khoảng 4.300 tỷ đồng.
Petrolimex hiện chiếm khoảng 50% thị phần bán lẻ xăng dầu trên thị trường. Năm nay, doanh nghiệp đặt mục tiêu tổng doanh thu hợp nhất 330.300 tỷ đồng, tăng 7% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất dự kiến giảm nhẹ, đạt 3.370 tỷ đồng. Tại phiên họp thường niên cuối tháng 4, Tổng giám đốc Lưu Văn Tuyển nói ban lãnh đạo sẽ nỗ lực bằng mọi giá để đảm bảo quyền lợi của cổ đông, dù kế hoạch lợi nhuận năm nay có thể không bằng 2025.
Sáng 12/4, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo đó, thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng. Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được giảm về 0%. Xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế VAT nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào.
Chính sách này áp dụng từ ngày 16/4 đến 30/6.
Cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp nhập khẩu xăng, các mặt hàng dầu (diesel, dầu hỏa, mazut) và nhiên liệu bay không phải kê khai, tính nộp thuế VAT khi bán ra và ở khâu nhập khẩu.
Trong trường hợp khẩn cấp, Chính phủ được điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) thời gian áp dụng chính sách này, và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu, thuế VAT chiếm khoảng 7,4%; thuế bảo vệ môi trường 2,7-6%, và tiêu thụ đặc biệt 6,7%. Do đó, việc giảm tất cả các loại thuế này về 0 đến hết tháng 6 là giải pháp để đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm nay, kiểm soát lạm phát.
Hiện thuế bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt với các loại thuế với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0, theo Quyết định 482 của Thủ tướng áp dụng đến hết 15/4. Quyết định này đưa ra theo Luật Tổ chức Chính phủ, áp dụng trong trường hợp cấp bách. Trong khi đó, dầu hỏa, mazut vẫn chịu thuế bảo vệ môi trường lần lượt 600 đồng và 1.000 đồng một lít, kg; còn thuế VAT là 10%.
Theo báo cáo của Chính phủ, việc thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng dự kiến làm giảm thu ngân sách bình quân 7.300 tỷ đồng một tháng.
Tuy nhiên, Chính phủ cho rằng đây là "biện pháp tài khóa đặc biệt được áp dụng trong bối cảnh đặc biệt", để hạn chế tác động của biến động giá năng lượng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh xã hội.
Xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá xăng dầu trong nước trải qua 15 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.540 đồng, dầu diesel 32.960 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Chính phủ đã ban hành một số giải pháp để điều hành giá xăng, dầu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp như sử dụng Quỹ bình ổn giá, bổ sung 8.000 tỷ đồng từ ngân sách để tạm ứng cho quỹ này...
Số liệu của chính phủ Mỹ vừa công bố cho biết, xuất khẩu dầu mỏ của nước này tăng lên 5,2 triệu thùng mỗi ngày trong tuần qua, mức cao nhất trong 7 tháng.
Nhập khẩu ròng dầu thô (chênh lệch giữa nhập khẩu và xuất khẩu) giảm xuống chỉ còn 66.000 thùng mỗi ngày, thấp nhất theo tuần kể từ 2001. Mỹ vẫn cần nhập khẩu vì các nhà máy lọc dầu nước này được thiết kế để xử lý các loại dầu nặng hơn, có hàm lượng lưu huỳnh cao hơn so với loại dầu thô nhẹ, ngọt sản xuất nội địa.
Theo Reuters, Mỹ đang tiến gần đến khả năng trở thành nhà xuất khẩu ròng dầu thô, lần cuối diễn ra năm 1943.
Xung đột Trung Đông đã gây gián đoạn lớn trên thị trường năng lượng, do 20% nguồn cung dầu khí của thế giới không thể đi qua eo biển Hormuz. Các khách hàng châu Á và châu Âu đang vội vã tìm nguồn thay thế, bao gồm đẩy mạnh nhập khẩu từ Mỹ - nhà sản xuất lớn nhất thế giới.
Mỗi ngày trong tuần qua, khoảng 2,4 triệu thùng dầu, tương đương 47% sản lượng xuất khẩu của Mỹ, được đưa đến châu Âu. Cùng với đó, 1,49 triệu thùng, chiếm 37%, đi sang châu Á, tăng từ mức 30% vào cùng kỳ 2025, theo dữ liệu từ Kpler.
Ông Janiv Shah, Phó chủ tịch thị trường dầu của Rystad Energy, cho rằng xuất khẩu dầu Mỹ tăng mạnh cho thấy khách hàng ở khu vực Đại Tây Dương và châu Á đang phải mở rộng tìm kiếm nguồn cung, trong bối cảnh chênh lệch giá dầu giữa các khu vực đủ bù đắp chi phí vận chuyển.
Các khách hàng lớn của Mỹ gồm Hà Lan, Nhật Bản, Pháp, Đức và Hàn Quốc. Các quốc gia như Hy Lạp cũng lần đầu tiên mua dầu Mỹ trong những tháng gần đây. Kpler cho hay một tàu chở 500.000 thùng dầu đang trên đường đến Thổ Nhĩ Kỳ, đánh dấu lô xuất khẩu đầu tiên của Mỹ tới nước này trong ít nhất một năm.
Gián đoạn nguồn cung Trung Đông đã khiến chênh lệch giá giữa dầu Brent và WTI của Mỹ tăng lên tới 20,69 USD mỗi thùng trong tháng trước, khiến dầu Mỹ trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà máy lọc dầu ở châu Âu và châu Á.
Hôm 13/4, giá dầu giao ngay và sớm tới châu Âu đã chạm mức kỷ lục gần 150 USD mỗi thùng, trong khi giá tại châu Phi cũng lập đỉnh mới, theo dữ liệu từ LSEG và các nhà giao dịch.
Ông Matt Smith, nhà phân tích tại Kpler, dự báo xuất khẩu dầu của Mỹ tháng 4 có thể đạt 5,2 triệu thùng mỗi ngày và đang tiến sát giới hạn công suất. Theo các chuyên gia, nước này có thể xuất khẩu tối đa khoảng 6 triệu thùng mỗi ngày, do hạn chế về hệ thống đường ống và số lượng tàu chở.
Dữ liệu Nhà Trắng cho thấy mức kỷ lục trước đó là 5,6 triệu thùng mỗi ngày, vào 2023. Ông Bekzod Zukhritdinov, nhà giao dịch dầu tại Dubai, cho biết thị trường đã bắt đầu kiểm tra trần xuất khẩu với mức 5,2 triệu thùng mỗi ngày trong tuần qua. "Mỗi thùng dầu tăng thêm từ mốc này sẽ tốn chi phí vận chuyển và logistics cao hơn", ông nhận định.
Đồng quan điểm, ông Shah của Rystad cho rằng tình trạng thiếu tàu chở dầu và chi phí vận chuyển tăng cao có thể kìm hãm xuất khẩu. Rohit Rathod, nhà phân tích cấp cao tại Vortexa, cho biết khoảng 80 siêu tàu chở dầu trống đang hướng tới Vịnh Mexico, nhiều khả năng để nhận hàng trong tháng 4 và 5.
