Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa có văn bản gửi các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán đề nghị hưởng ứng sự kiện Ngày Tài chính số 2026.
Tại văn bản này, Ngân hàng Nhà nước cho biết Chương trình Ngày không tiền mặt do báo Tuổi Trẻ là đơn vị đầu mối tổ chức, Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo nội dung trong 7 năm qua.
Thực hiện chủ trương của Đảng, Chính phủ về thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, đặc biệt trong bối cảnh tăng cường kết nối thanh toán khu vực và quốc tế, trong đó thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR đang trở thành xu hướng trong những năm gần đây.
Năm 2025, dưới sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước và UBND TP.HCM, Vụ Thanh toán, báo Tuổi Trẻ, Thời báo Ngân hàng, Sở Công Thương TP.HCM và Napas… phối hợp đã tổ chức Ngày không tiền mặt 2025 với chủ đề “Thanh toán không tiền mặt thúc đẩy kinh tế số” với hàng loạt hoạt động ý nghĩa.
Báo cáo mới nhất của Viện Tài chính Quốc tế (IIF) tại Washington (Mỹ) cho biết tổng nợ toàn cầu hiện tương đương 305% GDP thế giới, gần như ổn định kể từ năm 2023. IIF tính toán nợ toàn cầu gồm nợ chính phủ, doanh nghiệp, hộ gia đình và khu vực tài chính, dưới nhiều hình thức như trái phiếu, các khoản vay.
Từ 2023 đến nay, các nước tăng nợ mạnh nhất gồm Na Uy, Kuwait, Trung Quốc, Bahrain và Arab Saudi, đều tăng hơn 30 điểm phần trăm GDP. Về xu hướng, quy mô nợ giảm ở các nền kinh tế phát triển nhưng tăng đều tại các thị trường mới nổi.
Quý I/2026 là quý thứ năm liên tiếp nợ toàn cầu tăng, với mức 4.400 tỷ USD là nhanh nhất kể từ giữa năm 2025, chủ yếu do hoạt động vay mượn của chính phủ Mỹ. Cùng giai đoạn, doanh nghiệp nhà nước của Trung Quốc tăng vay vượt xa tốc độ của chính phủ nước này.
Ngoài hai nền kinh tế lớn nhất, nợ tại các thị trường phát triển giảm nhẹ, trong khi các thị trường mới nổi (không gồm Trung Quốc) tăng khiêm tốn, lên kỷ lục 36.800 tỷ USD, chủ yếu do vay nợ chính phủ.
Quý đầu năm, nhu cầu trái phiếu kho bạc Mỹ ổn định, trong khi trái phiếu chính phủ Nhật Bản và châu Âu tăng. "Điều này cho thấy các nhà đầu tư quốc tế đang có những động thái đa dạng hóa khỏi trái phiếu kho bạc Mỹ", ông Emre Tiftik, Giám đốc thị trường và chính sách toàn cầu tại IIF, nhận định.
Theo ông, hiện "không có rủi ro tức thời" đối với thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ trị giá 30.000 tỷ USD. Song, các dự báo dài hạn cho thấy nợ công nước này ngày càng đi theo "quỹ đạo không bền vững", trong khi tỷ lệ nợ của eurozone và Nhật Bản dần giảm xuống.
Dưới các chính sách hiện tại, IIF cho rằng tỷ lệ nợ trên GDP của Mỹ sẽ tiếp tục tăng. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp nước này cũng bùng nổ nhờ các đợt phát hành liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và dòng vốn ngoại mạnh.
Nhận định chung toàn cầu, tổ chức này cho rằng các áp lực mang tính cơ cấu như dân số già hóa, chi tiêu quốc phòng tăng, nhu cầu đảm bảo và đa dạng hóa an ninh năng lượng, an ninh mạng và đầu tư vốn liên quan đến AI, sẽ đẩy nợ chính phủ và doanh nghiệp các nước tăng trong trung và dài hạn. "Xung đột gần đây tại Trung Đông dự báo tiếp tục làm gia tăng một số áp lực này", ông Tiftik, nói.
Nội dung trên được ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), nói tại tọa đàm Giải pháp giảm áp lực cung ứng điện giai đoạn 2026 - 2030, do báo Công Thương phối hợp EVN, EVNSPC tổ chức, sáng 21/4.
Theo Quy hoạch điện VIII, mục tiêu đến năm 2030, khoảng 50% mái nhà công sở và hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu (tức phục vụ nhu cầu tại chỗ, không bán vào hệ thống điện quốc gia), với quy mô khoảng 26.000 MW, tương đương công suất 13 nhà máy thủy điện Hòa Bình. Theo lãnh đạo EVNSPC, để hiện thực hóa mục tiêu này, đòi hỏi cơ chế đủ mạnh và giải pháp triển khai đồng bộ trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh.
Yêu cầu lắp điện mặt trời mái nhà càng cấp thiết trong bối cảnh nhu cầu điện sắp tới dự báo tăng cao, còn nguồn cung gặp nhiều áp lực. Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó tổng giám đốc Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), cho biết hệ thống điện đang chịu áp lực lớn khi nhu cầu tăng nhanh chưa từng có.
Ngày 31/3, tiêu thụ điện toàn quốc đã đạt 1 tỷ kWh/ngày, sớm hơn nhiều so với các năm trước; riêng ngày 8/4 đạt 1,092 tỷ kWh, công suất cực đại 52.225 MW. Dự báo mốc 1,1 tỷ kWh/ngày có thể xuất hiện ngay sau kỳ nghỉ 30/4. "Chỉ cần nhiệt độ tăng thêm 1-2 độ C, hệ thống phải gánh thêm công suất tương đương một nhà máy thủy điện Hòa Bình", ông Trung nói.
Trong khi đó, về nguồn cung, ông Trung cho biết thủy điện suy giảm do thiếu nước, chỉ đáp ứng khoảng 70 triệu kWh/ngày; nhiệt điện than và khí cũng đối mặt rủi ro do biến động nguồn nhiên liệu và thị trường năng lượng toàn cầu.
Lãnh đạo NSMO cho rằng điện mặt trời mái nhà là nguồn bổ sung quan trọng. Hiện công suất loại hình này đạt khoảng 8.400 MW, cung cấp 5-7% sản lượng điện mỗi ngày. Ưu điểm của điện mặt trời mái nhà là triển khai nhanh, ít phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu và tiềm năng lớn khoảng 963.000 MW.
Tuy nhiên dù nhiều ưu điểm song việc lắp đặt vẫn gặp không ít rào cản khiến mục tiêu gặp thách thức.
Ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP HCM, cho rằng người dân vẫn còn tâm lý nghi ngại khi đầu tư điện mặt trời mái nhà. Nguyên nhân chủ yếu do chi phí ban đầu lớn và lo ngại về hiệu quả.
Theo ông, với hộ gia đình, thủ tục lắp đặt hiện đã được đơn giản hóa. Người dân chỉ cần thông báo cho ngành điện qua tổng đài, cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng chăm sóc khách hàng để cập nhật vào cơ sở dữ liệu và sẽ được phản hồi, hỗ trợ.
Ngành điện cũng sẵn sàng phối hợp, tư vấn kỹ thuật cho khách hàng trong quá trình lắp đặt. Người dân khi lắp điện mặt trời áp mái chỉ cần thông báo với sở Công Thương hoặc ngành điện qua Cổng dịch vụ công, tổng đài chăm sóc khách hàng và sẽ được ngành điện liên hệ lại ngay.
"Thủ tục rất đơn giản", ông Kiên nói. Tuy nhiên, theo ông chi phí đầu tư phổ biến từ 100-200 triệu đồng khiến nhiều hộ cân nhắc. Ngoài ra, với các gia đình cần sử dụng điện nhiều vào ban đêm cần hệ thống lưu trữ điện nhưng chi phí đầu tư cho công nghệ này vẫn là thách thức.
Từ thực tế đó, ông Kiên đề xuất cần có chính sách hỗ trợ tài chính để khuyến khích người dân. Kinh nghiệm một số nước là áp dụng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Thượng Quân, Tổng giám đốc Công ty cổ phần công nghệ tích hợp Sao Nam, nhận định rào cản lớn nhất là niềm tin vào hiệu quả đầu tư. "Người dân vẫn lo ngại chi phí và thời gian hoàn vốn, dù hiện nay chỉ còn khoảng 2-3,5 năm", ông nói.
Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó cục trưởng Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết Bộ đang xây dựng cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà trình Thủ tướng, kỳ vọng tạo động lực mới cho thị trường.
Dẫn ví dụ giai đoạn trước, ông Vũ nói khi áp dụng cơ chế giá mua điện ưu đãi (FiT), Việt Nam đã nhanh chóng phát triển hơn 19.000 MW điện mặt trời. "Thời điểm năm 2017, dù giá bán lẻ điện bình quân chỉ khoảng 1.732 đồng/kWh, nhưng chúng ta vẫn chấp nhận mua điện mặt trời với giá tương đương hơn 2.000 đồng/kWh, cho thấy quyết tâm rất lớn", ông nói.
Ngày nay, nhờ tiến bộ công nghệ, chi phí điện mặt trời, cả quy mô lớn và mái nhà, đã giảm đáng kể, trong khi giá bán lẻ điện tăng lên khoảng 2.204 đồng/kWh. Điều này tạo điều kiện thuận lợi hơn để phát triển nguồn điện mặt trời.
Ông Vũ cũng cho rằng giá điện truyền thống có thể tiếp tục biến động do phụ thuộc nhiên liệu đầu vào, trong khi điện mặt trời mái nhà có chi phí ổn định hơn và hiệu quả rõ ràng. Vì vậy, người dân và doanh nghiệp cần nhận diện đầy đủ lợi ích để mạnh dạn đầu tư thời gian tới.
Giá vàng trong nước tiếp tục điều chỉnh. Chốt phiên 3/6, giá vàng miếng SJC giảm 500.000 đồng/lượng mỗi chiều, hiện niêm yết lần lượt ở mức 154-157 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra).
Tương tự, các thương hiệu lớn niêm yết giá vàng nhẫn ở ngưỡng 154-157 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giảm 500.000 đồng/lượng cả hai chiều mua vào và bán ra.
Chênh lệch mua vào - bán ra vàng neo cao quanh mức 3 triệu đồng/lượng, tiềm ẩn nguy cơ thua lỗ đối với nhà đầu tư.
Trên thế giới, vàng giao ngay cũng giảm 0,94% về mức 4.448 USD/ounce. Giá vàng thế giới quy đổi theo tỷ giá hiện hành (chưa bao gồm thuế, phí) đang ở mức 142 triệu đồng/lượng. Như vậy, vàng trong nước đang cao hơn khoảng 15 triệu đồng/lượng so với vàng thế giới, khoảng cách này thu hẹp đáng kể so với trước đó (có thời điểm lên đến 21-22 triệu đồng mỗi lượng).
Giá vàng thế giới đang giằng co trong biên độ hẹp khi thị trường cùng lúc chịu tác động từ nhiều yếu tố trái chiều. Đồng USD mạnh lên và giá dầu thô tăng tiếp tục tạo áp lực lên kim loại quý, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ hạ nhiệt phần nào hỗ trợ giá vàng.
Dữ liệu mới công bố tại Mỹ cho thấy số vị trí việc làm còn trống trong tháng 4 tăng lên 7,6 triệu, cao hơn mức 6,9 triệu của tháng trước và vượt dự báo của thị trường, thể hiện nhu cầu lao động tại Mỹ chưa suy yếu rõ rệt.
Tuy nhiên, số người nghỉ việc và hoạt động tuyển dụng đều giảm, phản ánh tâm lý thận trọng hơn từ cả người lao động lẫn doanh nghiệp trước báo cáo việc làm tháng 5 dự kiến công bố vào cuối tuần.
Một yếu tố khác tiếp tục chi phối thị trường là căng thẳng quanh eo biển Hormuz. Việc đàm phán giữa Mỹ và Iran liên quan đến hoạt động lưu thông qua khu vực này chưa có kết quả rõ ràng khiến giá dầu duy trì ở mức cao.
Về kỹ thuật, vùng 4.500-4.526 USD/ounce đang được xem là ngưỡng kháng cự quan trọng của giá vàng. Nếu vượt qua vùng này, giá vàng có thể hướng đến các mốc cao hơn quanh 4.550 USD/ounce, sau đó là 4.576 USD/ounce.
Ngược lại, nếu đánh mất vùng hỗ trợ gần 4.462 USD/ounce, giá vàng có thể chịu áp lực điều chỉnh sâu hơn về khu vực 4.418 USD/ounce, thậm chí 4.400 USD/ounce.
Trong ngắn hạn, giá vàng được dự báo tiếp tục biến động mạnh theo diễn biến của đồng USD, giá dầu, lợi suất trái phiếu Mỹ và các thông tin mới liên quan đến thị trường lao động Mỹ. Về dài hạn, giá vàng vẫn tích cực nhờ nhu cầu mua ròng từ ngân hàng trung ương và người mua cá nhân.
USD duy trì đà tăng
Đồng USD duy trì đà tăng trước những diễn biến căng thẳng mới tại khu vực Vùng Vịnh. Trên thị trường Mỹ, chỉ số US Dollar Index (DXY) đo lường biến động đồng bạc xanh với 6 đồng tiền chủ chốt (EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF) tăng 0,32%, hiện ở mức 99,54.
Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm của đồng Việt Nam với USD tăng 4 đồng, hiện ở mức 25.145 đồng.
