Đội tuyển Việt Nam đã vô địch AFF Cup 2024 nhờ đội hình và lối chơi cân bằng. Hàng thủ có các cựu binh dạn dày kinh nghiệm, nhờ vậy chơi ổn định với vỏn vẹn 6 bàn thua trong 8 trận. Hàng công được xây dựng theo hướng giàu năng lượng hơn với ngoại binh nhập tịch Nguyễn Xuân Son, cùng các pha chuyển đổi trạng thái trực diện, nhờ vậy ghi tới 21 bàn, trung bình gần 3 bàn/trận.
Khác với nền phòng ngự phản công được xây dưới thời người tiền nhiệm Park Hang-seo, đội tuyển Việt Nam của ông Kim Sang-sik chơi mềm dẻo và linh hoạt hơn. Tuy nhiên, hình bóng phòng ngự chủ động với sơ đồ 3 trung vệ vẫn còn, khi Việt Nam so tài với đội tấn công và kiểm soát tốt như Thái Lan.
Song, tại AFF Cup 2026, nền móng ấy có thể bị “tháo dỡ”, để nhường chỗ cho đội tuyển Việt Nam phiên bản mới: tấn công áp đặt và pressing tầm cao. Việc “lấy công bù thủ” là lựa chọn lạ, nhưng phù hợp với quân bài hiện có.
Bởi tinh hoa của đội tuyển Việt Nam đang chủ yếu ở mặt trận tấn công hơn. Ông Kim đã có thêm một ngoại binh nhập tịch, đó là Đỗ Hoàng Hên, người dẫn đầu danh sách chân sút nội mùa này với 11 bàn. Hoàng Hên có nhãn quan đẳng cấp cao để quan sát, điều tiết trận đấu và tạo khác biệt chỉ với một cú ra chân. Anh mang tới sự bổ sung hoàn hảo cho Xuân Son, vốn là trung phong giỏi càn lướt, độc lập tác chiến và toàn diện trong tranh chấp, dứt điểm. Xuân Son đã ghi 7 bàn ở AFF Cup 2024, dù xung quanh không có nhiều vệ tinh xuất chung. Với Hoàng Hên “tiếp đạn” trên tuyến đầu, đội tuyển Việt Nam nâng cấp thêm những miếng đánh mới để Xuân Son thoải mái vung chân.
Các tiền vệ như Nguyễn Quang Hải, Nguyễn Hoàng Đức cũng có mùa giải đáng nhớ. Hoàng Đức cùng Ninh Bình gần như chắc chắn đứng tốp 3, thậm chí có thể leo lên tốp 2 ở vòng cuối cùng. Dù Ninh Bình chưa ổn định lối chơi (thay 4 HLV), nhưng Hoàng Đức vẫn là linh hồn trong cách vận hành nhờ năng lực điều tiết tốt.
Còn với Quang Hải, 33 trận trong màu áo CLB Công an Hà Nội (5 bàn) cùng chức vô địch V-League là đủ để phác họa mùa giải hoàn hảo, nơi Quang Hải được đặt vào vai trò đầu não sáng tạo cùng Leo Artur, giúp đội CAHN vô địch V-League với thành tích áp đảo.
Ngược lại, hàng thủ đội tuyển Việt Nam tồn đọng nhiều vấn đề. Đỗ Duy Mạnh chấn thương, Bùi Hoàng Việt Anh, Đoàn Văn Hậu mới chỉ trở lại đội tuyển, còn Nguyễn Thành Chung đã sa sút trầm trọng với hàng tá sai lầm ở CLB Hà Nội. Vị trí thủ môn dù có nhiều nhân tài, nhưng việc ông Kim chưa “chốt” được ai là số một cũng khiến hàng thủ thêm bất ổn.
HLV Kim Sang-sik đã thử nghiệm cách chơi “lấy công bù thủ” ở trận gặp Malaysia (lượt về vòng loại Asian Cup 2027) hồi tháng 3, khi bố trí cặp Hoàng Đức – Quang Hải ở tuyến giữa, thay vì sử dụng một tiền vệ phòng ngự.
Đội tuyển Việt Nam để lộ khoảng trống sau lưng hàng thủ do đẩy đội hình lên rất cao. Tuy nhiên, đó là lựa chọn mạo hiểm… có lý. Bởi Xuân Son, Hoàng Hên đủ giỏi để ghi số bàn thắng nhiều hơn số bàn thua mà hàng thủ phải nhận. Đó là trận tấn công hay nhất của Việt Nam, kể từ sau AFF Cup 2024.
Nếu tiếp tục đá phòng ngự thận trọng, đội tuyển Việt Nam có nguy cơ lãng phí hàng công đầy ắp nhân tài. Xuân Son, Hoàng Hên hay Hoàng Đức sẽ hay nhất khi được đá gần vòng cấm đối thủ. Đồng thời, Hoàng Hên đã 32 tuổi, còn Xuân Son mới trở lại sau chấn thương. Cả hai khó đáp ứng yêu cầu phản công, vốn đòi hỏi phải di chuyển chặng đường dài hơn so với chơi tấn công.
Ngoài ra, các đội tuyển trẻ Việt Nam như U.23, U.17 hay hiện tại là U.19 đều đã theo hướng tấn công và pressing chủ động. U.23 Việt Nam trở thành đội ghi nhiều bàn thứ nhì giải U.23 châu Á 2026, là minh chứng. U.17 Việt Nam cũng đoạt vé đi World Cup nhờ tấn công tốt, dám triển khai bóng từ sân nhà, đẩy cao dồn ép đối thủ bất chấp rủi ro. Sự chuyển dịch tư duy nền bóng đá chỉ trọn vẹn nếu ở phần ngọn, đội tuyển quốc gia cũng chơi như vậy.
AFF Cup 2026 sẽ đánh dấu một đội tuyển Việt Nam thực sự mới, mang hơi thở thời đại đậm nét hơn.
* Ghi bàn: Nguyễn Lực 41’, Văn Dương 48’, Mạnh Cường 69’ - Al Mheiri 1’, Mahrous 56’.
Hai đội từng một lần đối đầu tại giải vào năm 2025, và Việt Nam nhận kết cục buồn. Tại lượt cuối vòng bảng, UAE gỡ hòa 1-1 ở phút 87, để giật vé vào tứ kết và dự World Cup từ chính Việt Nam.
Một năm sau, hai đội lại gặp nhau ở trận đấu cuối vòng bảng để phân định suất đi tiếp, trên sân King Abdullah Sports City. Khác biệt là UAE khiến Việt Nam nhận "gáo nước lạnh" chỉ 16 giây sau khi giao bóng. Từ pha tấn công trung lộ, Sultan Al Mheri xâm nhập vòng cấm, giả sút lừa một hậu vệ trước khi đặt lòng chân phải vào góc trái không cho thủ môn Lý Xuân Hòa cơ hội phản ứng.
Dù thủng lưới sớm, các cầu thủ Việt Nam không bị ảnh hưởng tâm lý. Đội vẫn bình tĩnh thực hiện các pha lên bóng bằng chuyền ngắn và có thời điểm cầm bóng lên đến 75%. Đoàn quân HLV Cristiano Roland cũng chủ yếu tấn công ở biên phải với sự góp mặt của Lê Sỹ Bách và Nguyễn Ngọc Anh Hào.
Bảy phút sau bàn thua, Việt Nam suýt gỡ hòa. Lê Trọng Đại Nhân căng ngang từ biên phải dọn cỗ, nhưng Nguyễn Văn Dương lại đệm bóng lên trời trước khung thành trống. Phút 20, Chu Ngọc Nguyễn Lực chọc khe cho Sỹ Bách rẽ từ phải vào trong dứt điểm đập người đối phương bay ra tuyến hai. Nguyễn Minh Thủy sút xa uy lực nhắm vào góc cao trái nhưng Josh Bentley – thủ thành thuộc lò Ipswich Town của Anh – cản phá xuất thần. Một phút sau, trung vệ Mạnh Cường ôm đầu nuối tiếc khi đệm bóng hụt cận thành sau quả phạt góc.
Khi bóng sống chưa đem lại hiệu quả, Việt Nam tìm thấy bàn gỡ từ tình huống cố định. Phút 39, Văn Dương kiếm về quả phạt sát vạch 16m50 ở góc chính diện, sau khi bị phạm lỗi từ phía sau. Nguyễn Lực nắn nót căn chỉnh, trước khi đặt lòng chân phải đưa bóng chạm mép trong cột phải thành bàn.
Đà hưng phấn sau bàn thắng được kéo dài đến sau giờ nghỉ giữa hiệp, kết hợp với sai lầm của đối phương ở phần sân nhà. Sau khi cướp bóng, Lê Trọng Đại Nhân căng ngang sửa lưng hàng thủ UAE, để Văn Dương đệm chân trái vào góc trái đưa Việt Nam lần đầu dẫn trước.
Cuộc rượt đuổi tỷ số tiếp diễn với khoảnh khắc lóe sáng cá nhân ở phút 56. Tiền vệ vào sân thay người Adam Mahrous xử lý khéo léo trong vòng cấm Việt Nam rồi kết thúc bằng cú vung chân trái khiến Xuân Hòa bay người hết cỡ cũng không thể cản phá.
Sau đó, UAE tung quân bài chiến lược Jayden Adetiba, đang ăn tập tại Học viện Arsenal, vào sân. Nhưng khi tiền đạo này chưa kịp tạo ảnh hưởng thì lưới thủ môn Bentley một lần nữa rung lên. Phút 69, Nguyễn Mạnh Cường băng vào vòng 5m50 đánh đầu đập đất sau pha treo bóng từ quả phạt góc biên trái.
Phần còn lại chứng kiến Việt Nam chủ động chơi phòng ngự phản công. Mỗi pha lên bóng thường được yêu cầu giữ bóng càng lâu càng tốt. Trong khi đó, hàng thủ ngăn chặn hầu hết các pha tấn công.
Trên khán đài và ở khu kỹ thuật, những tiếng hô "cố lên", "còn vài phút thôi", "kiên cường lên" liên tục vang lên để cổ vũ các cầu thủ dưới sân. Và khi tiếng còi hết trận vang lên, các cầu thủ ùa vào sân ăn mừng với những cái nhảy cẫng và đấm tay vào không trung.
Chiến thắng này giúp Việt Nam lần đầu giành vé dự U17 World Cup, diễn ra vào tháng 11 tại Qatar. U17 nam trở thành đội tuyển thứ tư đặt chân đến sân chơi bóng đá lớn nhất thế giới, sau futsal nam (2016, 2021), U20 nam (2017) và ĐTQG nữ (2023).
Việt Nam cũng có lần thứ ba vượt qua vòng bảng U17 châu Á, sau năm 2000 và 2016. Chiến thắng 3-2, cùng việc Hàn Quốc hòa Yemen 0-0, còn giúp Việt Nam dẫn đầu bảng C với 6 điểm, hơn Hàn Quốc 1 điểm. Đây là lần đầu tiên Việt Nam đứng đầu bảng một vòng chung kết U17, để có cơ hội tái ngộ Australia - nhì bảng D - tại tứ kết. Trong lần chạm trán gần nhất hồi tháng 4, Việt Nam đã hạ Australia 2-1 tại bán kết U17 Đông Nam Á.
Đội hình xuất phát
Việt Nam: Lý Xuân Hòa, Trần Hoàng Việt, Mạnh Cường, Nguyễn Huỳnh Đăng Khoa, Nguyễn Ngọc Anh Hào, Đào Quý Vương, Văn Dương, Chu Ngọc Nguyễn Lực, Minh Thủy, Lê Sỹ Bách, Lê Trọng Đại Nhân
UAE: Josh Bentley, Sultan Al Nuaimi, Abdulla Awadh, Sultan Al Mheiri, Abdelrahman, Salem Bani, Hussain Ali, Eisa Al Blooshi, Gabriel El Khoury, Mahmoud Badr, Butti Al Jneibi.
Trận này, HAGL bất ngờ mất thủ môn Trần Trung Kiên và trung vệ Jairo Rodrigues vì chấn thương. Hai cầu thủ quan trọng khác là Đinh Quang Kiệt và Nguyễn Minh Tâm bị treo giò vì thẻ phạt. Một số trụ cột như Võ Đình Lâm, Nguyễn Thanh Nhân hay Cao Hoàng Minh cũng bất ngờ ngồi dự bị.
Chủ sân Pleiku vì vậy đưa thủ môn dự bị 21 tuổi Đinh Phước Sang vào bắt chính, và cho hai tài năng trẻ Trần Gia Bảo và Tô Minh Lộc xung trận.
Trước đội hình chắp vá của HAGL, PVF-CAND mạnh dạn tấn công, tạo nhiều cơ hội nguy hiểm, nhưng tỏ ra vô duyên trước khung thành HAGL. Trong đó, cú sút của Thanh Nhàn ở phút thứ 4 đưa bóng đi trúng cột.
Đội chủ nhà phản công yếu ớt, phải nhờ đến các tình huống cố định để đáp trả. Phút 12, Duy Tâm đá phạt kỹ thuật ngoài vòng cấm, bóng lượn qua hàng rào rồi đập trúng điểm nối giữa xà ngang và cột dọc ra ngoài, khi thủ môn Phí Minh Long chỉ biết đứng nhìn.
Nhưng với thế trận hơn hẳn, đội chót bảng mở tỷ số ở phút 29 khi tiền đạo Mahmoud đệm bóng cận thành sau đường chuyền của Mpande.
Đến phút 42, trong tình huống bóng bổng không mấy nguy hiểm, thủ môn Phước Sang để bóng vuột khỏi tay và tạo điều kiện cho Phạm Lý Đức đệm bóng cận thành nâng tỷ số 2-0.
Lý Đức xuất thân từ HAGL, nhưng rời đội để thi đấu cho Công an Hà Nội mùa này và hiện được cho PVF-CAND mượn. Do đó, sau pha ghi bàn, anh chủ động giơ tay không mừng, vì tôn trọng đội bóng cũ.
Phải đến phút bù thứ tư hiệp một, HAGL mới tìm được đường vào cầu môn đội chót bảng. Từ pha tấn công bên cánh phải, Ngọc Lâm chuyền vào vòng cấm giúp Conceicao khống chế khéo léo rồi hạ gục Minh Long trong tư thế đối mặt, rút ngắn xuống 2-1 cho chủ nhà.
Sang hiệp hai, HAGL kiểm soát thế trận nhưng không thể tìm được bàn gỡ. Họ thậm chí còn gây bất ngờ khi thay thủ môn Phước Sang bằng một thủ môn 21 tuổi khác là Nguyễn Vũ Khang vào sân.
Sau trận thua, HLV Lê Quang Trãi cho biết, đội nhà vừa thi đấu tại Nghệ An, quãng đường di chuyển xa nên nhiều cầu thủ gặp vấn đề sức khỏe và chấn thương. "Chúng tôi rất tiếc khi không có được đội hình tốt nhất. Tới vòng này, cầu thủ nào cũng thiếu đi các trụ cột nên phải tạm dùng nhân tố trẻ", ông nói trong họp báo sau trận.
HLV Quang Trãi cũng bác quan điểm đội nhà nhường điểm. "Hoàn toàn không có chuyện đó", ông Trãi khẳng định. "Với điểm số hiện tại, HAGL chưa an toàn, khoảng cách chỉ là 5-6 điểm, nên chúng tôi vẫn phải nỗ lực hơn trong các vòng tới".
Với kết quả này, PVF-CAND từ vị trí cuối bảng lên thứ 13 với 17 điểm, đẩy Đà Nẵng xuống chót bảng với 16 điểm. Trong khi đó, với 22 điểm, HAGL đứng thứ 11.
