Ngày 21-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào Iran, đồng thời dự đoán Iran sẽ mất hơn 20 năm để khắc phục những thiệt hại hiện nay, theo Hãng tin AFP.
“Nếu chúng tôi rút lui ngay lúc này, Iran cũng sẽ mất 20 đến 25 năm để tái thiết. Nhưng chúng tôi chưa hề kết thúc và chúng tôi sẽ không rời khỏi ngay lúc này” – ông Trump nói với các phóng viên trong cuộc gặp Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tại Nhà Trắng.
Trước đó, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo các lực lượng nước này đã hoàn tất đợt không kích mới nhằm vào Iran lúc 21h ngày 20-7 giờ miền Đông Mỹ (8h sáng 21-7 giờ Việt Nam). Đây là đêm thứ 10 liên tiếp Mỹ không kích Iran.
Quân đội Mỹ đã tấn công các trung tâm chỉ huy quân sự, năng lực trên biển, các địa điểm phóng tên lửa và thiết bị không người lái cùng các hệ thống phòng không của Iran, nhằm làm suy giảm khả năng của Iran trong việc tiếp tục tấn công tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.
Trong các tuyên bố ngày 21-7, Tổng thống Trump cảnh báo quân đội Mỹ sẽ sớm tấn công khu vực núi Pickaxe, nằm gần cơ sở làm giàu uranium Natanz của Iran – nơi đã bị hư hại nặng nề.
Núi Pickaxe là địa điểm được bảo vệ nghiêm ngặt, với hai hệ thống đường hầm được xây dựng sâu dưới lòng đất. Các chuyên gia đánh giá những đường hầm này nằm ngoài khả năng phá hủy của cả những loại bom xuyên boongke mạnh nhất trong kho vũ khí của Mỹ. Khu vực này có liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.
“Chúng tôi sẽ sớm tấn công khu vực đó và sẽ tấn công rất mạnh” – ông Trump nói, đồng thời cho biết thông thường ông sẽ không công khai các mục tiêu quân sự, nhưng trong trường hợp này thì “họ chẳng thể làm gì để ngăn cản”.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết thêm Washington sẽ phản ứng nếu Houthi – lực lượng được Iran hậu thuẫn ở Yemen – thực hiện lời đe dọa phong tỏa hoạt động vận tải thương mại trên Biển Đỏ.
“Nếu chuyện đó xảy ra, chúng tôi sẽ xử lý. Các vị biết đấy, trước đây chúng tôi từng làm điều đó với Houthi và từ sau những gì chúng tôi làm, họ hầu như không còn động tĩnh gì nữa” – ông Trump nói với các phóng viên.
Các quan chức Mỹ hôm 24/5 giờ địa phương xác nhận, một vết nứt tiềm ẩn có thể đang giải phóng áp suất bên trong bồn chứa 26.500 lít methyl methacrylate (MMA) độc hại ở Garden Grove thuộc quận Cam, diễn biến mà họ hy vọng có thể giúp ngăn chặn một vụ nổ hơi độc hại gây thiệt hại nghiêm trọng.
"Vết nứt có thể giúp giải tỏa phần nào áp suất bên trong", TJ McGovern, quyền lãnh đạo lực lượng cứu hỏa thuộc Cơ quan Cứu hỏa quận Cam, cho biết.
Theo ông, các chuyên gia đang nghiên cứu kỹ lưỡng thông tin, trước khi đưa ra quyết định. "Chúng tôi chưa đạt được kết quả như mong muốn, nhưng đây là bước đi đúng hướng".
Vết nứt khả nghi này được phát hiện trong quá trình kiểm tra trực quan bể chứa 7.000 gallon này vào tối 23/5, ông McGovern cho biết thêm.
Vào ngày 22/5, khoảng 50.000 cư dân được lệnh sơ tán khỏi khu vực lân cận sau khi bồn chứa bắt đầu rò rỉ, phát tán khí độc vào vùng đông dân cư. Tính đến ngày 24/5, những người dân sơ tán vẫn chưa được trở về nhà và một số điểm trú ẩn đã được mở cửa để cung cấp nơi ở tạm thời cho họ.
Ngày 23/5, lực lượng cứu hỏa quận Cam cảnh báo bồn chứa đang nóng lên, làm tăng thêm lo ngại về một vụ nổ thảm khốc. Các lực lượng đã liên tục phun nước làm mát, với hy vọng giảm áp suất cho bồn chứa và hạn chế nguy cơ phát nổ.
Ông McGovern nói với NBC News rằng, các đội đang tìm cách xác nhận rằng vết nứt đang giải phóng áp suất trong bể. Nếu đúng như vậy, điều đó có nghĩa là “nguy cơ xảy ra vụ nổ BLEVE (nổ hơi giãn nở do chất lỏng sôi) hiện đã được loại bỏ".
“Vẫn có nguy cơ xảy ra vụ nổ”, ông nói, nhưng không phải là hiện tượng BLEVE mà ông mô tả là “rất, rất nguy hiểm, tồi tệ hơn nhiều so với một vụ nổ thông thường".
Nếu vẫn có khả năng xảy ra BLEVE, khu vực sơ tán sẽ rộng hơn nhiều, nhưng nếu loại trừ được nguy cơ đó, khu vực sơ tán có thể nhỏ hơn và các đội cứu hộ sẽ tập trung vào việc làm mát bể chứa, ông nói thêm.
Giới chức khu nghỉ dưỡng Disneyland, cách hiện trường khoảng 8 km, cho biết địa điểm này "vẫn mở cửa đón khách" và họ đang theo dõi sát sao tình hình.
Một phát ngôn viên của GKN Aerospace cho biết, công ty đang theo dõi tình trạng của “vật liệu bị ảnh hưởng” và các đội cứu hộ đang làm việc “suốt ngày đêm để giảm thiểu nguy cơ rò rỉ".
Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) cho biết họ sẽ tăng tốc dự án đường ống Tây - Đông, kéo dài từ các mỏ dầu Habshan ở phía tây nam Abu Dhabi tới cảng Fujairah.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia vùng Vịnh đang tìm cách giảm thiểu gián đoạn do việc đóng cửa kéo dài của eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu.
ADNOC, công ty dầu khí quốc doanh của UAE, cho biết đường ống hiện đã được xây dựng và việc đẩy nhanh tiến độ sẽ giúp dự án đi vào hoạt động trong năm 2027. Công ty không tiết lộ khung thời gian ban đầu của dự án.
Fujairah là cảng lớn nhất và cơ sở lưu trữ dầu lớn nhất của UAE, đồng thời đã trở thành tuyến huyết mạch quan trọng của khu vực kể từ khi hoạt động di chuyển qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Tuyến đường thủy chiến lược này đã bị Iran siết chặt kiểm soát kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2.
Các tàu không cần đi qua eo biển Hormuz để tới Fujairah, nơi nằm bên bờ vịnh Oman. ADNOC hiện đã sử dụng một đường ống dài 378km để vận chuyển dầu và khí đốt từ phía tây nam Abu Dhabi tới cảng này.
Đường ống hiện tại được đưa vào hoạt động lần đầu năm 2012 và vận chuyển khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày. Tuy nhiên, con số này chưa bằng một nửa lượng xuất khẩu thông thường của ADNOC. Công ty quốc doanh cho biết đường ống mới sẽ tăng gấp 2 năng lực xuất khẩu sau khi hoàn thành.
Tầm quan trọng chiến lược của Fujairah kể từ khi xung đột bắt đầu cũng khiến nơi này dễ trở thành mục tiêu của các cuộc tập kích. Đầu tháng này, một loạt hỏa lực đã bay vào cảng, khiến một nhà máy lọc dầu bốc cháy.
Đường ống của UAE đang trở thành một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng tại Trung Đông. Nhiều khả năng các nhà sản xuất dầu sẽ chuyển sang sử dụng đường ống này khi họ tìm cách giảm thiểu tác động từ việc đóng cửa Hormuz.
Ngoài UAE, Ả rập Xê út hiện cũng có đường ống xuất khẩu dầu thô ra ngoài eo biển Hormuz. Kuwait, Iraq, Qatar và Bahrain gần như phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến đường thủy hẹp này để vận chuyển hàng hóa.
Theo Hãng tin Reuters, sáng 9-7 (giờ Việt Nam), Mỹ và Iran tiếp tục không kích nhau dữ dội, đẩy xung đột leo thang và có nguy cơ bùng nổ chiến sự Trung Đông trên diện rộng.
Trong thông cáo chính thức sáng 9-7, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố đã đánh trúng khoảng 90 mục tiêu trên khắp Iran, đồng thời công bố video đen trắng ghi lại cảnh tấn công một đường băng sân bay và các bệ phóng tên lửa.
Washington tuyên bố đợt tấn công nhằm "làm suy giảm thêm" năng lực đe dọa tự do hàng hải của Iran tại eo biển Hormuz.
Ở chiều ngược lại, truyền thông nhà nước Iran đưa tin có các vụ nổ tại Bushehr - nơi đặt tổ hợp nhà máy hạt nhân - cùng các thành phố cảng phía nam Chabahar, Konarak, Bandar Abbas và Sirik.
Các cuộc tấn công khiến ít nhất 3 người thiệt mạng ở tỉnh Khuzestan (tây nam) và một lính cứu hỏa thiệt mạng tại sân bay ở Iranshahr.
Cũng trong sáng 9-7, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phóng máy bay không người lái (drone) và tên lửa vào hai căn cứ Mỹ ở Kuwait và hai căn cứ Mỹ ở Bahrain.
Quân đội Kuwait cho biết đang tích cực đánh chặn các đòn tấn công của Iran. Trong khi đó tại Bahrain - nơi đặt sở chỉ huy Hạm đội 5 Hải quân Mỹ, còi báo động cũng vang lên ít nhất hai lần.
Qatar cũng đã phát cảnh báo an ninh nâng cao trong thời gian ngắn rồi thông báo dỡ bỏ. Chưa có thông tin ngay về thiệt hại tại ba quốc gia vùng Vịnh này.
Cùng lúc, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng đoàn đàm phán của Tehran trong nhiều vòng thương thảo với Mỹ, tỏ thái độ cứng rắn trên mạng xã hội X: "Nước Mỹ vẫn chưa nhận ra rằng thói bắt nạt và bội ước giờ đây không còn không bị trừng phạt nữa. Tôi xin nói thẳng: nếu các người ra đòn, các người sẽ bị đánh trả.
Đừng vùng vẫy vô ích, kẻo càng lún sâu hơn. Eo biển Hormuz sẽ chỉ được khai thông theo 'sự sắp đặt của Iran', chứ không phải bằng những lời đe dọa của Mỹ".
Đến trưa 9-7, Hãng tin Reuters dẫn lời ông Trump khẳng định ông vừa nhận được cuộc gọi từ phía Iran. Tổng thống Mỹ cho rằng Tehran muốn xây dựng một thỏa thuận mới cùng Washington.
