Khách kém tiếng Anh sợ bị hải quan kiểm tra điện thoại ở sân bay

Rồi mọi thứ thay đổi. Chiến tranh diễn ra, khiến khu vực này thành mục tiêu quan trọng của quân đội Mỹ. Để tìm nơi trú ẩn khỏi hỏa lực áp đảo của quân Mỹ, người dân ở làng Vịnh Mốc, Quảng Trị quyết định đã đến lúc phải di dời xuống đường hầm. Hàng trăm cư dân đã sống 6 năm trong ngôi làng dưới lòng đất.

CNN, tờ báo của kênh truyền hình nổi tiếng toàn cầu cùng tên của Mỹ vừa có bài viết về địa đạo Vịnh Mốc, nơi ngày nay du khách được trải nghiệm trong một di tích lịch sử đầy tự hào.

Ngôi làng dưới lòng đấy này lấy cảm hứng từ địa đạo Củ Chi, một hệ thống đường hầm khác ở miền Nam đất nước.

Củ Chi bao gồm các đường hầm hẹp nối liền nhau, dẫn đến các phòng rộng hơn; ngược lại, Vịnh Mốc được thiết kế như một ngôi làng ngầm tự cung tự cấp, nơi các đường hầm nối chính đủ cao để đứng thẳng và đủ rộng để làm không gian sinh hoạt cho từng gia đình, được đào từ "tường" của đường hầm.

Việc xây dựng địa đạo Vịnh Mốc bắt đầu vào năm 1965 và kéo dài hai năm. Công trình này là một kỳ tích kỹ thuật ấn tượng và tài tình. Các đường hầm trải dài và mọi chi tiết nhỏ nhất đều được thiết kế để sinh tồn. Các lối đi ngầm được khoét theo hình zigzag để hấp thụ sóng xung kích, vốn di chuyển theo đường thẳng; các khu vực khác nhau có trần vòm và tường dày để thích ứng tốt hơn với bom đạn.

Các lối ra của đường hầm rất cần thiết cho hoạt động của hệ thống. Chúng cung cấp thông gió, đường thoát hiểm khẩn cấp và tiếp cận các nguồn lực bên ngoài. Mười ba lối ra này kết nối đường hầm với đất nông nghiệp và biển. Các lối ra ven biển cho phép các hoạt động tiếp tế kín đáo đến đảo Cồn Cỏ, tạo điều kiện thuận lợi cho hậu cần. Giếng được đào để cung cấp nước ngọt, và các lối ra ở hai phía đối diện cung cấp thông gió chéo.

Việc phải đổi ánh nắng và cái nóng nhiệt đới lấy bóng tối và sự ẩm ướt dưới lòng đất thật đáng lo ngại, và chuyến thăm Vịnh Mốc mang đến cho du khách một cái nhìn thoáng qua về điều kiện chật chội đến ngột ngạt. Việc người dân đã phải sống hơn nửa thập kỷ trong điều kiện như vậy dưới những trận oanh tạc thường xuyên càng khiến người ta rùng mình hơn.

Địa đạo được bố trí trên ba tầng, từ 15 mét dưới lòng đất đến 24 mét, với những đường hầm hẹp và thấp dần mở rộng thành những phòng sinh hoạt chung lớn hơn. Các hốc tường được dùng làm chỗ ngủ cho từng gia đình.

Ước tính khoảng 400 người đã từng sống trong những đường hầm này từ năm 1965 đến năm 1972, và các tour tham quan ngày nay cho du khách thấy cuộc sống thường nhật của họ. Mọi người ở dưới lòng đất suốt ngày và lên mặt đất vào ban đêm để làm nông, đánh cá và thu thập lương thực.

Phần ám ảnh nhất của chuyến tham quan là được nhìn thấy những "không gian gia đình": Các căn phòng nhỏ riêng biệt cao khoảng 90 cm và sâu khoảng 1,8 mét, được đào vào vách đường hầm nơi mọi người từng ngủ.

Trong khi bom đạn rình rập trên mặt đất, sự sống mới lại len lỏi qua bóng tối dưới lòng đất. Các tour du lịch đưa du khách đến thăm một căn phòng từng là khu hộ sinh của làng. Hướng dẫn viên cho biết ít nhất 17 đứa trẻ đã được sinh ra ở Vịnh Mốc.

Người dân làng cũng phải nấu ăn, nhưng thách thức là làm sao để khói không bốc lên mặt đất. Giải pháp là hệ thống bếp Hoàng Cầm, được đặt theo tên người lính Cụ Hồ đã phát minh ra. Một hệ thống tương tự đã tồn tại ở Củ Chi.

Công trình Vịnh Mốc đã chứng tỏ độ bền vững. Theo thông tin trong bảo tàng Vịnh Mốc, không có thương vong nào dưới lòng đất trong suốt những năm bị ném bom. Mặc dù quân đội Mỹ biết về các đường hầm ngầm trong khu vực, nhưng họ không thể phá hủy được công trình này.

Chuyến tham quan đường hầm kết thúc bằng một đoạn leo dốc lên cầu thang được khắc vào đá, dẫn đến một trong bảy lối ra hướng ra biển. Làn gió mát từ Biển Đông thổi đến, tiếng sóng vỗ rì rào sau sự tĩnh lặng dưới lòng đất.

Ngày nay, khi du lịch qua tỉnh Quảng Trị yên bình, thật khó tin rằng nơi đây từng là một trong những vùng bị ném bom nhiều nhất trên thế giới. Dừng chân thưởng thức món phở bò trên chiếc ghế nhựa tại các quán ăn gần đó mang đến cơ hội để suy ngẫm về trải nghiệm trong đường hầm và cùng chia sẻ hy vọng rằng sẽ không ai phải sống như vậy nữa bởi chiến tranh.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trong bài viết có tiêu đề "Thành phố đón nhiều du khách nhất không có nghĩa là được yêu thích nhất", tờ Bangkok Post nhấn mạnh, xét theo bất kỳ tiêu chuẩn thông thường nào, việc đón nhiều du khách quốc tế nhất là thành công. Thế nhưng, điều mà các số liệu này không đo lường được là liệu người dân sinh sống tại Bangkok có thực sự cảm thấy hài lòng khi phải đón tiếp lượng du khách khổng lồ này hay không. Tình thế hiện tại của Bangkok là, chiến lược quảng bá đã phát huy hiệu quả và giờ đây phải đối mặt với những hệ quả của việc trở thành lựa chọn hàng đầu của du khách, thay vì chỉ đơn thuần tận hưởng danh hiệu đó.

Những lời phàn nàn này không mới, nhưng quy mô của chúng thì có. Các ngôi đền bị coi như phông nền chụp ảnh thay vì là nơi thờ phụng trang nghiêm; quy định về trang phục bị phớt lờ tại những địa điểm mà người dân địa phương vẫn đến cầu nguyện. Đó là thái độ coi thường bối cảnh, biến một không gian linh thiêng thành nơi chỉ để tạo ra nội dung đăng tải. Những ý kiến bức xúc từ cư dân và giới chức tập trung vào hai vấn đề chính: Hành vi của du khách tại các địa điểm văn hóa, tôn giáo thường xuyên thiếu sự tôn trọng tối thiểu; và áp lực lên cơ sở hạ tầng do tình trạng xả rác, quản lý chất thải kém cùng ô nhiễm tại các kênh rạch và chợ công cộng - những yếu tố đang làm xuống cấp chính cảnh quan mà du khách từng tìm đến chiêm ngưỡng. Tình trạng giao thông nay lại phải gánh thêm lượng lớn xe buýt du lịch và xe vận chuyển hoạt động liên tục, tạo ra gánh nặng mà người dân địa phương không hề mong muốn và cũng chẳng thể tránh né.

Điều khiến vấn đề này trở nên phức tạp chính là việc toàn bộ mô hình kinh tế của Bangkok lại phụ thuộc vào lượng du khách đang gây ra những bất cập này. Bạn không thể giảm đáng kể lượng du khách mà không làm sụt giảm nguồn thu nhập của một bộ phận lớn cư dân thành phố. Do đó, cuộc thảo luận về tình trạng quá tải du lịch tại Bangkok thực chất không phải là bàn về việc có nên hạn chế số lượng khách hay không. Thay vào đó, vấn đề cốt lõi là làm thế nào để quản lý lượng du khách hiện tại hoặc đang gia tăng mà không làm mai một những giá trị vốn đã khiến thành phố này trở thành điểm đến hấp dẫn ngay từ đầu.

Cho đến nay, các biện pháp ứng phó chủ yếu thiên về giáo dục và điều hướng thay vì áp đặt các hạn chế cứng rắn. Chẳng hạn như các chiến dịch truyền thông và cập nhật biển báo tại các ngôi đền nhằm phổ biến các quy tắc ứng xử ngay cả trước khi du khách đặt chân đến. Song song với đó là đầu tư chiến lược vào các điểm đến thứ cấp để giảm tải cho những khu vực đông đúc nhất tại thủ đô và thu hút du khách đến những vùng ít quá tải hơn. Đây là một cách tiếp cận hợp lý nhưng cũng đòi hỏi nhiều thời gian. Nó đặt niềm tin vào việc cung cấp thông tin đầy đủ và điều tiết dòng khách một cách khéo léo có thể mang lại hiệu quả tương đương với các biện pháp mạnh tay mà nhiều thành phố khác đang áp dụng, như quy định giới hạn số lượng, thu phí hoặc cấm đoán trực tiếp. Liệu phương pháp này có thành công hay không sẽ phụ thuộc vào một yếu tố mà biển báo không thể kiểm soát hoàn toàn. Liệu dòng du khách đông đảo kỷ lục kia có thực sự tiếp nhận và hiểu rõ thông điệp trước khi họ bước qua cổng đền hay không.

Việc trở thành thành phố thu hút nhiều du khách nhất thế giới tự thân nó chỉ là một thành tích sáo rỗng nếu cư dân - những người trực tiếp trải nghiệm làn sóng du khách này - cảm thấy mình chỉ là yếu tố thứ yếu trong câu chuyện thành công của chính thành phố nơi họ sinh sống. Bangkok chưa rơi vào tình trạng phẫn nộ như những điểm đến đang chịu áp lực quá tải du lịch khác - kiểu phẫn nộ dẫn đến các phong trào biểu tình hay sự phản đối công khai từ người dân địa phương. Tuy nhiên, những dấu hiệu ban đầu - từ lời phàn nàn của giới chức trách, áp lực lên cơ sở hạ tầng cho đến những xung đột văn hóa tại các địa điểm linh thiêng nhất thành phố - cho thấy rằng chỉ số quan trọng nhất cần theo dõi trong tương lai không phải là bản thân con số lượng khách, mà là khoảng cách giữa con số đó và cảm nhận thực tế của người dân đang sống tại thành phố này.

Tin Gốc: Thanh Niên

"Và họ cùng lập ra một nhà hàng đậm chất miền Bắc, có tên Paper Bridge, nơi kết hợp các ý tưởng hiện đại và những món ăn truyền thống mà họ yêu thích. Điều này có thể không phải là đột phá, nhưng Paper Bridge giới thiệu nhiều món ăn vùng miền Việt Nam vẫn còn hiếm thấy trong thực đơn ở Mỹ, với sự tỉ mỉ và chu đáo", tờ báo hàng đầu nước Mỹ New York Times viết.

Vào những năm 1970 và 1980, người Việt Nam đến Mỹ và thiết lập nên một khuôn khổ ẩm thực mang đậm ảnh hưởng miền Nam. Điều này đã bắt đầu thay đổi khi thế hệ đầu bếp trẻ người Việt mở nhà hàng, nhưng phở miền Nam vẫn chiếm ưu thế với những bát phở lớn nước dùng ngọt và bó rau thơm tươi ngon.

Tại Paper Bridge, bạn sẽ tìm thấy một bát phở nhỏ hơn, kiểu miền Bắc, gần gũi hơn với nguồn gốc món ăn từ thế kỷ 19 ở Nam Định, và giống với cách bạn thấy phở được trình bày ở Hà Nội ngày nay. Điều này có nghĩa là không có giá, không có húng quế, không có tương đen, không có tương ớt.

Phở vẫn giữ được nét đặc trưng riêng, cùng với quẩy, lý tưởng để chấm vào nước dùng, hơi nước bốc lên chỉ mang theo hương thơm thoang thoảng của hoa hồi, bạch đậu khấu và quế. Còn có chanh, tỏi ngâm chua cay trong giấm và nước xốt ớt tự làm để nêm nếm nếu bạn muốn. Bánh phở được làm ngay tại chỗ.

Phở chỉ chiếm một phần nhỏ trong thực đơn, đầy ắp những lời giải thích. Đôi khi bạn có thể thấy những đoạn mô tả này quá dài dòng nhưng rất hữu ích…

Phần mô tả về bún chả Hà Nội (nhà bếp cũng tự làm bún chả) nhắc đến một tập kinh điển trong chương trình "Parts Unknown" của siêu đầu bếp Anthony Bourdain, những phần khác gói gọn hàng trăm năm lịch sử vào vài câu. Reinardy giải thích, việc đưa nghiên cứu vào thực đơn một phần để giảm bớt áp lực cho nhân viên.

Những lá phở mềm mượt được dùng như vỏ bánh cuốn để làm phở cuốn, nhân rau thơm và đậu hũ, vịt quay hoặc thịt bò. Và điều thú vị ở Paper Bridge là cách nhà hàng này chú trọng đến các món ăn Việt hiện đại, bao gồm phở chiên phồng, một món ăn gây nghiện do các gánh hàng rong ở Hà Nội sáng tạo ra, đó là chiên nhiều lớp lá phở cho đến khi phồng lên và giòn, bên trong vẫn dai mềm. Nhà bếp rưới lên phở một loại nước sốt cà chua và hành tây cay nồng với những lát thịt thăn bò và cải bẹ xanh Việt Nam.

Thực khách cũng sẽ rất vui khi thấy bánh mì Hải Phòng trong thực đơn - những chiếc bánh mì nhỏ, mỏng, kẹp giữa là pate gan heo béo ngậy. Bánh được phục vụ ngay khi vừa ra lò, rất giòn, nóng đến mức gần như không thể chạm vào, ăn kèm với nước xốt ớt đậm đà.

Thực khách cũng có thể gọi món rau muống xào, món rau đơn giản đầy gợi nhớ, được xào trong dầu hành, điểm xuyết tỏi ngâm... cùng hai loại gia vị đậm chất quê nhà: bột canh và hạt nêm.

Tin Gốc: Thanh Niên