Đợt bùng phát Ebola mới tại khu vực Trung Phi đang tiếp tục gây lo ngại khi số ca nghi nhiễm đã vượt mốc 1.000. Đáng chú ý, chủng virus gây bệnh hiện chưa có vắc-xin hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt, khiến các tổ chức y tế quốc tế phải khẩn trương triển khai nhiều biện pháp nhằm ngăn chặn dịch bệnh lan rộng.
Trước những diễn biến này, nhiều người dân bày tỏ lo ngại về nguy cơ Ebola xâm nhập vào Việt Nam, khả năng lây lan của dịch bệnh cũng như các biện pháp phòng ngừa cần thiết.
Trao đổi với Người Đưa Tin, BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền – Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc biệt nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao.
Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh nào. Theo chuyên gia, hệ thống giám sát dịch tễ và kiểm dịch y tế vẫn đang được duy trì nhằm phát hiện sớm, ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập.
BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền cho biết nguy cơ Ebola bùng phát thành đại dịch toàn cầu tương tự Covid-19 là rất thấp.
“Ebola không phải là bệnh lây truyền qua đường không khí như Covid-19 hay bệnh sởi. Virus chủ yếu lây khi tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể của người bệnh đang có triệu chứng.
Hơn nữa Việt Nam đã có nhiều kinh nghiệm trong công tác giám sát dịch tễ và kiểm soát dịch bệnh tại các cửa khẩu quốc tế. Hiện nay, nguy cơ đối với người dân Việt Nam là rất thấp”, BS. Huyền nhận định.
Tuy vậy vị chuyên gia cũng nhấn mạnh việc theo dõi thông tin từ cơ quan y tế và duy trì cảnh giác trước các bệnh truyền nhiễm mới nổi vẫn là điều cần thiết.
Làm rõ hơn về cơ chế lây truyền của Ebola, BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền cho biết virus không lây qua không khí mà chủ yếu lây khi tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc các dịch cơ thể của người bệnh như nước bọt, mồ hôi, chất nôn, phân, nước tiểu…
Người mắc Ebola chỉ có khả năng lây bệnh khi đã xuất hiện triệu chứng.
Những người đang trong thời gian ủ bệnh nhưng chưa có biểu hiện thường không phải là nguồn lây.
“Nguy cơ lây nhiễm cao nhất xảy ra khi tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người bệnh đã có triệu chứng rõ rệt. Virus cũng có thể tồn tại trên các vật dụng bị nhiễm dịch tiết như quần áo, ga giường hoặc dụng cụ chăm sóc người bệnh”, BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền cho biết.
Đối với môi trường như máy bay, vị chuyên gia cho rằng nguy cơ lây nhiễm không cao nếu chỉ ngồi gần người bệnh mà không tiếp xúc với dịch tiết. Tuy nhiên, trong trường hợp người bệnh có biểu hiện nôn ói, chảy máu hoặc phát tán dịch tiết, nguy cơ lây truyền sẽ tăng lên.
“Đó là lý do việc phát hiện sớm, cách ly kịp thời và thực hiện nghiêm các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở y tế có vai trò quyết định trong việc ngăn chặn nguồn lây”, BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền nhấn mạnh.
Về dấu hiệu nhận biết bệnh, BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền cho biết giai đoạn đầu Ebola rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh nhiễm virus thông thường. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, đau mỏi cơ, mệt mỏi và đau họng.
Sau vài ngày, bệnh có thể diễn tiến nặng hơn với các biểu hiện như nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban, xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng hoặc xuất huyết tiêu hóa. Bác sĩ cho hay yếu tố quan trọng để nhận diện nguy cơ mắc Ebola không chỉ nằm ở triệu chứng mà còn ở yếu tố dịch tễ.
“Nếu một người xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ và có tiền sử trở về từ khu vực đang lưu hành dịch Ebola trong vòng 21 ngày cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và khai báo trung thực lịch trình di chuyển.
Người dân không nên tự chẩn đoán Ebola chỉ dựa trên các triệu chứng sốt hay mệt mỏi vì những biểu hiện ban đầu của bệnh rất giống nhiều bệnh lý khác”, BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền khuyến cáo.
Theo BS. Huyền, Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhưng hoàn toàn không nên nhìn nhận bằng tâm lý hoảng loạn. Điều quan trọng nhất là hiểu đúng về bệnh, theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống và hợp tác với cơ quan y tế khi cần thiết.
Người dân nên duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên, chủ động đến cơ sở y tế nếu xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ sau khi trở về từ vùng có dịch. Không hoang mang nhưng cũng không chủ quan chính là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng.
Trong bối cảnh dịch bệnh Ebola ghi nhận những diễn biến mới tại một số quốc gia, ngành y tế Hà Nội cũng đang tăng cường các biện pháp giám sát, kiểm dịch y tế nhằm chủ động phát hiện sớm và ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam.
Tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài, công tác kiểm dịch y tế được duy trì thường trực 24/24 giờ. Khu vực hành khách quốc tế nhập cảnh được bố trí hai luồng kiểm tra với bốn máy đo thân nhiệt tự động để giám sát sức khỏe, kịp thời phát hiện các trường hợp có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm.
Mỗi ca trực có 8 cán bộ y tế làm việc liên tục theo ba ca trong ngày, thực hiện giám sát thân nhiệt, khai thác thông tin dịch tễ, theo dõi sức khỏe hành khách nhập cảnh và sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh.
BS. Nguyễn Hải Nam – Trưởng khoa Kiểm dịch Y tế quốc tế, CDC Hà Nội cho biết tại mỗi luồng nhập cảnh đều được bố trí một phòng khám và một phòng cách ly tạm thời để tiếp nhận, đánh giá tình trạng sức khỏe của hành khách có biểu hiện sốt hoặc các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm.
“Các trường hợp nghi ngờ sẽ được cách ly tạm thời và chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để theo dõi, chẩn đoán xác định và điều trị theo quy định”, BS Nguyễn Hải Nam thông tin.
Theo đại diện CDC Hà Nội, trong trường hợp số lượng hành khách nghi mắc Ebola gia tăng, Sở Y tế Hà Nội đã xây dựng phương án phân luồng tiếp nhận về Bệnh viện Đa khoa Bắc Thăng Long nhằm bảo đảm năng lực cách ly, thu dung và điều trị.
Như Dân trí đã thông tin, Công an xã Đại Thanh, Hà Nội đã tiếp nhận đơn tố giác và đang xác minh vụ một thành viên Ban Quản trị CT8, chung cư Đại Thanh (Hà Nội) bị hành hung khi nhắc nhở cư dân đeo rọ mõm cho chó.
Tối 12/5, phóng viên báo Dân trí đã đến bệnh viện và ghi nhận tình hình sức khoẻ của ông T. (thành viên Ban Quản trị CT8) - người bị đánh - trong sự việc này.
Hơn 1 ngày sau khi xảy ra sự việc, ông T. có thể nói chuyện, nhưng phải nằm bất động trên giường bệnh, đeo đai bảo vệ ở cổ để theo yêu cầu của bác sĩ.
"Tôi vẫn bị đau ở đầu và cảm giác buồn nôn", ông T. cho biết.
Được biết, nạn nhân và gia đình chuyển đến cụm chung cư CT8, chung cư Đại Thanh sinh sống từ năm 2015 và được bầu vào Ban Quản trị từ năm 2025.
Cùng các thành viên Ban Quản trị lên căn hộ nhắc nhở, ông không nghĩ chủ nuôi chó lại phản ứng rồi đánh vào sau gáy.
Sau khi bị tác động, ông T. nằm xuống sàn hành lang và được đưa tới bệnh viện.
"Tôi mong muốn cơ quan chức năng điều tra, xem xét kỹ lưỡng để giải quyết theo trình tự của pháp luật", ông nói.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Đỗ Văn Phương, Trưởng Ban Quản trị CT8 - chung cư Đại Thanh, cho biết trước khi xảy ra sự việc, Ban Quản trị đã nhận được phản ánh từ cư dân về việc một người đàn ông đưa chó có kích thước lớn vào thang máy nhưng không đeo rọ mõm.
Qua quá trình kiểm tra camera giám sát, Ban Quản trị xác định gia đình sở hữu con chó sống ở tầng 22 của tòa 8A.
Tòa nhà đã có quy định cấm nuôi chó, mèo trong căn hộ. Người đàn ông nói trên từng được Ban Quản trị nhắc nhở về vấn đề này.
"Chúng tôi lên làm việc với thái độ đàng hoàng, tử tế", ông Phương khẳng định.
Trong quá trình trao đổi, mẹ của chủ căn hộ có thái độ hợp tác, đồng ý rút kinh nghiệm.
Nghe ông Phương đề nghị nhân viên an ninh tòa nhà lập biên bản ghi nhận sự việc, chủ nhân của chú chó từ trong nhà đi ra, có lời lẽ thiếu chuẩn mực. Sau khi lời qua tiếng lại, chủ nhân của chú chó tát vào mặt và đấm vào gáy của ông T.
"Nạn nhân xuất hiện triệu chứng buồn nôn và nôn 2 lần trong đêm 10/5. Ngày 11/5, ông T. không thể tự ngồi dậy, phải có người đỡ. Bác sĩ đang yêu cầu tiếp tục theo dõi thêm", vị Trưởng Ban Quản trị nói.
Ông Phương đã đến trụ sở công an làm đơn trình báo lần hai và cập nhật tình hình sức khỏe với phía cơ quan chức năng.
Nhiều gia đình có thói quen ngâm rau sống vào nước muối với niềm tin "sẽ sát khuẩn". Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học thực phẩm, nước muối loãng không hoạt động như một loại thuốc sát trùng để tiêu diệt vi khuẩn.
Đầu bếp Vũ Nhất Thông, sáng lập Trung tâm dạy nấu ăn Eric Vũ Cooking Class, cho biết cơ chế làm sạch của nước muối dựa trên nguyên lý vật lý về áp suất thẩm thấu. Khi pha muối vào nước ở nồng độ 2-3% (khoảng 20-30 gram muối trong một lít nước), dung dịch bên ngoài sẽ có nồng độ muối cao hơn bên trong tế bào vi sinh vật. Theo nguyên lý thẩm thấu, nước bên trong tế bào vi khuẩn và ấu trùng giun sán bị rút ra ngoài để cân bằng. Quá trình này khiến vi sinh vật mất nước, co lại, suy yếu và bong tróc khỏi bề mặt lá rau.
Để thực sự tiêu diệt các vi khuẩn gây bệnh như Salmonella hay E.coli, nồng độ muối phải đạt mức 10-20%. Tuy nhiên, ở nồng độ này, rau sẽ bị mất nước hoàn toàn và biến thành dạng rau muối chua (dưa muối), không còn phù hợp để ăn sống.
Do hiểu sai về cơ chế, người nội trợ thường mắc ba sai lầm khiến việc ngâm nước muối cho rau trở nên kém hiệu quả, thậm chí phản tác dụng:
Pha sai nồng độ
Nếu lượng muối quá ít (dưới 1%), dung dịch không đủ tạo ra áp suất thẩm thấu, vi sinh vật vẫn bám chặt trên bề mặt rau. Ngược lại, nồng độ muối quá cao (trên 5%) sẽ gây ra hiện tượng thẩm thấu ngược, rút nước và các dưỡng chất tan trong nước (như vitamin C) từ tế bào rau ra ngoài. Rau sẽ bị héo rũ, mất độ giòn và hao hụt dinh dưỡng. Mức nồng độ tối ưu được khuyến cáo là 2-3%.
Thời gian ngâm không phù hợp
Việc ngâm rau dưới 5 phút không đủ thời gian để áp suất thẩm thấu phát huy tác dụng. Ngược lại, ngâm quá 30 phút sẽ khiến rau hút ngược nước muối vào trong, đồng thời hòa tan và làm thất thoát nhóm vitamin B, C. Các chuyên gia khuyến cáo thời gian ngâm lý tưởng chỉ từ 10 đến 15 phút.
Không rửa lại bằng nước sạch
Đây là sai lầm phổ biến và nghiêm trọng nhất. Nước muối chỉ làm vi khuẩn và ấu trùng tách khỏi rau và lơ lửng trong nước. Nếu vớt rau ra ăn ngay, các vi sinh vật này sẽ bám ngược trở lại bề mặt.
Để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, quy trình sơ chế rau sống cần tuân thủ 4 bước:
Loại bỏ các phần lá héo, dập nát, cắt bỏ gốc rễ.
Rửa sơ dưới vòi nước chảy nhằm mượn lực cơ học cuốn trôi 60-70% đất cát và bụi bẩn.
Ngâm rau trong dung dịch nước muối 2-3% từ 10-15 phút để bóc tách ấu trùng, vi khuẩn.
Rửa lại dưới vòi nước chảy từ 2 đến 3 lần để xả trôi hoàn toàn vi sinh vật và lượng muối dư thừa.
Ngoài ra, đối với mối lo ngại về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, nghiên cứu trên tạp chí khoa học Journal of Agricultural and Food Chemistry chỉ ra baking soda (Sodium Bicarbonate) mang lại hiệu quả cao hơn nước muối. Việc ngâm rau trong dung dịch baking soda 1% (10 gram/lít nước) từ 12-15 phút có thể phân hủy 80-96% dư lượng thuốc trừ sâu nhóm Organophosphate. Môi trường kiềm nhẹ (pH 8-9) của baking soda sẽ thúc đẩy phản ứng thủy phân, phá vỡ cấu trúc hóa học của thuốc trừ sâu thành các hợp chất không độc hại.
Người nội trợ có thể thay thế muối bằng baking soda ở bước ngâm, sau đó vẫn tiến hành xả sạch lại dưới vòi nước chảy để tối ưu hóa việc loại bỏ cả hóa chất lẫn vi sinh vật.
Chiều 14-5, tại Hà Nội, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam đã gặp gỡ báo chí thông tin về chuỗi hoạt động kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam. Trong đó trọng tâm là chiến dịch truyền thông "Tôi yêu Tổ quốc tôi". Chiến dịch sẽ có hàng loạt các hoạt động "chạm" vào cảm xúc, trái tim của mỗi hội viên.
Anh Nguyễn Kim Quy - Phó chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam - cho biết hành trình "Tôi yêu Tổ quốc tôi" được tổ chức ở cấp trung ương và cấp địa phương.
Chuỗi hoạt động sẽ được tổ chức từ ngày 16-5 đến ngày 15-10-2026, đúng dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam.
Trong đó, cấp trung ương sẽ có 7 chặng gắn với phát động đợt cao điểm thi đua chào mừng 70 năm Ngày truyền thống của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam.
Chặng đầu tiên gắn với lễ phát động tại Nghệ An, các chặng tiếp theo được tổ chức tại các địa phương là TP Huế, Tuyên Quang, Điện Biên, Khánh Hòa, Cà Mau, TP.HCM và TP Hà Nội.
Các hoạt động trọng tâm là cao điểm thi đua chào mừng kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Giải chạy marathon kỷ niệm 70 năm tại Điện Biên, chiến dịch truyền thông "15 ngày hành động đẹp vì Tổ quốc", cuộc thi sáng tạo video ngắn với chủ đề "Tôi yêu Tổ quốc tôi" và đẩy mạnh truyền thông trên các nền tảng số, lan tỏa ý nghĩa của hành trình.
Cùng thời gian này, các tổ chức hội trên cả nước tổ chức các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, an sinh xã hội, các hành trình về nguồn, giao lưu với nhân chứng lịch sử, giáo dục truyền thống, tuyên truyền về biển đảo, biên giới và các giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc trên nền tảng số.
Chiến dịch truyền thông của hành trình "Tôi yêu Tổ quốc tôi" bám sát các dấu mốc lịch sử, văn hóa, các hoạt động tri ân, tình nguyện vì cộng đồng và hành trình lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.
Anh Nguyễn Tường Lâm - Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam - cho hay mục tiêu quan trọng nhất của các hoạt động này là tuyên truyền về truyền thống của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam.
Các hoạt động kỷ niệm, tọa đàm, chiến dịch truyền thông phải gắn với thực tế và chạm vào tình cảm, khơi dậy được lòng yêu nước, yêu quê hương, lòng tự hào về lịch sử, văn hóa truyền thống...
Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam cho rằng môi trường số hiện nay là điều kiện rất tốt để thanh niên lan tỏa ý nghĩa của chương trình. Anh so sánh, cách đây 10 năm, kỷ niệm ngày truyền thống mỗi nơi sẽ làm một lễ mít tinh, thiếu không gian để tổ chức các hoạt động khác.
"Hiện nay có nhiều không gian, nhiều kênh truyền thông, nhiều công cụ. Chính vì vậy mục tiêu thứ hai của chương trình hướng đến là thông tin hoạt động này để các bạn đoàn viên, thanh niên hiểu hơn về phong trào. Phong trào xuyên suốt của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam là phong trào Tôi yêu Tổ quốc tôi" - anh Lâm nói.
Còn mục tiêu thứ 3 của chương trình là tạo không gian để thanh niên thể hiện tình yêu đất nước thông qua không gian mạng. Tình yêu, tình cảm của từng hội viên, từng thanh niên thể hiện ở từng việc cụ thể, câu chuyện cụ thể ở địa phương, nơi làm việc hoặc gia đình mình.
