Theo Hãng tin AFP, ông Jean-Martin Bauer – Giám đốc bộ phận phân tích lương thực và dinh dưỡng của Chương trình Lương thực thế giới (WFP) – cho biết việc eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa đang khiến giá các mặt hàng thiết yếu như gạo và lúa mì tăng mạnh, đẩy ngày càng nhiều người vào cảnh thiếu đói.
Theo đánh giá của WFP, nếu giá dầu duy trì quanh mức 100 USD/thùng đến hết tháng 6, khoảng 45 triệu người trên thế giới có thể rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Trong khi đó hiện tại có gần 320 triệu người vốn đã đối mặt với nạn đói cấp tính từ đầu năm.
“Những dự báo bi quan được đưa ra hồi đầu năm đang trở thành sự thật và chúng ta cần hành động”, ông Bauer nói.
Tính đến hiện tại, xung đột tại khu vực Trung Đông đã kéo dài hơn ba tháng. Dù các bên đã tiến hành nhiều vòng đàm phán, tình hình vẫn chưa hạ nhiệt và eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới – vẫn bị gián đoạn nghiêm trọng.
WFP cho rằng cuộc khủng hoảng đang gây ra những tác động lan tỏa trên phạm vi toàn cầu thông qua giá nhiên liệu tăng cao, lạm phát lương thực, suy giảm thu nhập và gián đoạn thương mại. Những yếu tố này đặc biệt ảnh hưởng đến các quốc gia vốn đã dễ tổn thương bởi nghèo đói và bất ổn.
Tại Somalia, WFP dự báo sẽ có thêm khoảng 2,5 triệu người không đủ khả năng mua thực phẩm cơ bản vào cuối năm nay.
Tỉ lệ hộ gia đình không đáp ứng được các nhu cầu thiết yếu có thể tăng lên gần 60%, so với mức 47% trong năm 2025.
Ông Bauer cảnh báo thế giới đang đứng trước nguy cơ tái diễn cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt tương tự năm 2022 sau khi chiến sự Nga – Ukraine bùng phát.
Tuy nhiên khác với thời điểm đó, hệ thống cứu trợ nhân đạo hiện tại còn đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nguồn tài trợ quốc tế, đặc biệt kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng.
Theo WFP, áp lực từ nhu cầu cứu trợ gia tăng cùng chi phí vận chuyển và phân phối ngày càng đắt đỏ đang khiến hoạt động nhân đạo gặp khó khăn. Cơ quan này ước tính sẽ phải giảm hỗ trợ cho khoảng 1,5 triệu người trong năm 2026 so với kế hoạch ban đầu.
Trong trường hợp xung đột kéo dài thêm sáu tháng, hơn 9 triệu người trên thế giới có nguy cơ mất nguồn viện trợ nhân đạo. Riêng tại Somalia, WFP cảnh báo lượng lương thực dự trữ để cứu trợ có thể cạn kiệt chỉ trong vài tháng tới.
Đây là tuyến đường chiến lược đặc biệt, có ý nghĩa quan trọng đối với phái bộ UNISFA, chính quyền và người dân địa phương, góp phần kết nối trung tâm Abyei với Agok, thúc đẩy sự phát triển chung của toàn khu vực.
Tuy nhiên do ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, đặc biệt là nền "đất đen" đặc trưng cùng mưa lớn kéo dài, tuyến đường đã xuống cấp nghiêm trọng.
Việc này không chỉ gây gián đoạn giao thông mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tuần tra của phái bộ UNISFA, cản trở các nỗ lực cứu trợ nhân đạo.
Vì vậy ngay sau khi nhận nhiệm vụ và được sự đề nghị của chính quyền, Đội công binh số 4 của Việt Nam đã lập kế hoạch, huy động tối đa nhân lực, phương tiện, triển khai đồng bộ để đẩy nhanh tiến độ dự án.
Vượt qua điều kiện khắc nghiệt từ thực địa, với tinh thần "vượt nắng, thắng mưa", Đội công binh số 4 đã huy động 70 - 80 nhân sự, gần 30 xe tải cùng nhiều máy móc, thi công 10 giờ/ngày, kể cả lễ, cuối tuần.
Kết quả dự án được hoàn thành trong 85 ngày, vượt tiến độ 35 ngày so với kế hoạch, qua đó khẳng định năng lực tổ chức thi công, tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp hiệu quả giữa lực lượng Công binh Việt Nam với phái bộ Liên hợp quốc và chính quyền địa phương.
Tại lễ bàn giao, Thiếu tướng Ganesh Kumar Shrestha - Tư lệnh phái bộ UNISFA - đã biểu dương tinh thần trách nhiệm của các cán bộ, đồng thời khẳng định từ khi phái bộ UNISFA thành lập đến nay, đây là công trình đầu tiên mang ý nghĩa và tầm vóc to lớn nhất của phái bộ UNISFA làm cho người dân.
"Việc hoàn thành tuyến đường này là một thành tựu chưa từng có, mở ra cơ hội kết nối hạ tầng và nâng cao an ninh trong khu vực. Những nỗ lực của Đội công binh số 4 thực sự xứng đáng được ghi nhận, đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ", Thiếu tướng Ganesh Kumar Shrestha cho biết.
Bà Uchenna Odenigbo, Trưởng Phòng Hỗ trợ nhiệm vụ (CMS) phái bộ UNISFA, cũng khẳng định mỗi mét đường hoàn thành là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy của lực lượng Công binh Việt Nam, biến những khó khăn, thách thức thành giá trị thiết thực cho cộng đồng địa phương.
Tại đây, UAV, robot và các hệ thống tác chiến điện tử liên tục được cải tiến ngay giữa chiến trường với tốc độ gần như theo thời gian thực.
Thông qua chương trình “Thử nghiệm ở Ukraine” do nhà nước Ukraine hậu thuẫn và bắt đầu từ mùa hè năm ngoái, hàng trăm công ty quốc tế đã nộp đơn đưa các sản phẩm quốc phòng vào Ukraine để thử nghiệm trong điều kiện chiến đấu thực tế và nhận phản hồi trực tiếp từ binh sĩ Ukraine.
Ông Andrii Hrytseniuk, Giám đốc điều hành nền tảng đổi mới quốc phòng Brave1 của Ukraine, nói rằng hiện có hàng chục công ty đang thử nghiệm hệ thống của họ tại Ukraine, bao gồm cả ngoài chiến trường. Theo ông, số lượng công ty quan tâm đang tiếp tục tăng, từ các tập đoàn quốc phòng lớn đến những startup nhỏ.
Kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, Ukraine đã trở thành một “phòng thí nghiệm tác chiến UAV” quy mô lớn, đồng thời phát triển nhanh năng lực về robot và hệ thống tự động hóa. Điều này khiến các quân đội phương Tây đặc biệt quan tâm nghiên cứu.
“Đây là quốc gia số một thế giới về sử dụng UAV”, ông Hrytseniuk nói.
Chương trình “Thử nghiệm ở Ukraine” bắt đầu từ tháng 7/2025, mở cửa cho các công ty sản xuất UAV, vũ khí chống UAV, xuồng không người lái (USV), robot mặt đất không người lái cùng các công nghệ quân sự khác như trí tuệ nhân tạo (AI) và tác chiến điện tử.
Các công ty quốc phòng nước ngoài được cấp phép có thể thử nghiệm công nghệ tại thao trường mô phỏng điều kiện chiến đấu hoặc để phía Ukraine trực tiếp tiến hành thử nghiệm. Brave1 sau đó sẽ kết nối họ với binh sĩ có kinh nghiệm chiến trường để đưa ra khuyến nghị cải tiến. Một số công ty còn nhận được dữ liệu và phản hồi từ tiền tuyến.
Quá trình này giúp các doanh nghiệp có thể quảng bá rằng sản phẩm của họ đã được thử nghiệm, thậm chí “đã qua thực chiến” tại Ukraine.
Công ty khởi nghiệp Anh Occam Industries, chuyên phát triển phần mềm AI cho UAV, cho biết các hệ thống UAV châu Âu ban đầu của họ hoạt động tốt trong thử nghiệm nhưng không phù hợp với môi trường chiến trường thực tế. Sau khi được Brave1 kết nối với các nhà sản xuất Ukraine, phần mềm của Occam hiện đã được tích hợp lên UAV do Ukraine chế tạo và chuẩn bị đưa ra tiền tuyến.
Tuy nhiên, giới chức Ukraine cho rằng nhiều công ty phương Tây vẫn phát triển công nghệ quá chậm so với tốc độ thay đổi trên chiến trường. Ông Oleksii Vyskub, Thứ trưởng Quốc phòng thứ nhất của Ukraine, cho biết UAV Ukraine thường được nâng cấp chỉ sau mỗi 3 tháng trước khi quay lại chiến đấu, trong khi nhiều công ty phương Tây mất nhiều thời gian hơn để hoàn thiện sản phẩm.
Các công ty quốc phòng phương Tây không chịu áp lực thời chiến giống như Ukraine. Một số công ty đang thử nghiệm tại Ukraine nhưng lại mất nhiều tháng để hoàn thiện sản phẩm, khiến chúng có nguy cơ lỗi thời khi chiến trường tiếp tục thay đổi.
Theo ông, các công ty nước ngoài muốn theo kịp thực tế chiến sự hiện đại cần duy trì đại diện thường trực tại Ukraine để hiểu nhu cầu thay đổi liên tục của binh sĩ.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tháng trước rằng Kiev “không chỉ theo kịp sự thay đổi” mà còn “nằm trong số những quốc gia dẫn đầu về phát triển công nghệ an ninh”.
“Kinh nghiệm an ninh của Ukraine và chuyên môn quân sự của chúng tôi hiện là những sản phẩm được săn đón nhất đối với hàng chục quốc gia trên thế giới”, ông nói.
Chiều 6-4, tức rạng sáng 7-4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump họp báo chia sẻ thông tin về cuộc xung đột quân sự giữa nước này, Israel chống lại Iran.
Đáng chú ý, ông Trump đã thừa nhận Mỹ đang xem xét ý tưởng thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô toàn cầu - sau khi chiến sự kết thúc.
Ông Trump trả lời khi phóng viên đặt câu hỏi về vấn đề này: "Mỹ thu phí à? Tôi thà làm thế còn hơn để (Iran) làm. Tại sao không? Chúng tôi là bên chiến thắng. Chúng tôi đã thắng. Về mặt quân sự, họ đã bị đánh bại. Chúng tôi đã có ý tưởng về việc thu phí, đúng vậy".
Ngoài ra, ông Trump cũng không giấu mong muốn thu về một phần dầu thô của Iran như là "chiến lợi phẩm". Ông lấy ví dụ Mỹ đã mang về hơn 100 triệu thùng dầu từ Venezuela, đem chúng đi tinh chế, xuất bán và thu về số tiền "gấp nhiều, rất nhiều lần chi phí (chiến dịch quân sự hồi tháng 1)".
Ông khẳng định: "Các bạn biết câu nói xưa rồi đấy: 'Chiến lợi phẩm thuộc về người chiến thắng'. Tại sao chúng tôi không áp dụng nó? Đất nước này có lẽ đã không làm vậy trong suốt 100 năm qua".
Ông đặc biệt chê trách việc Mỹ giúp các nước bại trận trong Thế chiến 2 như Nhật Bản và Tây Đức tái thiết "mà không thu lợi là sai lầm lớn".
Cũng trong buổi họp báo, ông Trump đã liên tục nhắc về hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào 20h00 ngày 7-4 (giờ Mỹ).
Ông cảnh báo: "Họ có thời hạn đến ngày mai, 20h00 giờ miền Đông. Sau đó, họ sẽ không còn cây cầu nào, không còn nhà máy điện nào. Sẽ là thời kỳ đồ đá".
Ông Trump nhấn mạnh quân đội Mỹ đã lên phương án phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran trong vỏn vẹn 4 giờ. Ông cũng kể lại việc đã ra lệnh phá hủy cây cầu lớn nhất Iran chỉ trong 10 phút sau khi được báo cáo rằng phía Iran có vẻ phá vỡ thỏa thuận.
Dù vậy, ông Trump vẫn khẳng định Iran đang là "bên tham gia đàm phán tích cực" và có thiện chí, với Đặc phái viên Steve Witkoff và Phó Tổng thống JD Vance đang trực tiếp đàm phán.
Khi được hỏi về điều kiện cụ thể để Iran đáp ứng hạn chót đàm phán, ông Trump nói: "Chúng tôi phải có một thỏa thuận mà tôi chấp nhận được. Một phần của thỏa thuận đó là giao thông hàng hải tự do đối với dầu mỏ và mọi thứ khác" qua eo biển Hormuz.
