Vào mùa hè, đặc biệt vào thời điểm thu hoạch lúa hoặc sau những trận mưa giông, các cơ sở y tế lại tiếp nhận nhiều trường hợp viêm da do kiến ba khoang. Điều đáng nói là không ít người nhầm lẫn tổn thương này với bệnh zona thần kinh, tự ý điều trị bằng các phương pháp dân gian như đắp lá cây, nhai gạo nếp hay dùng thuốc không phù hợp, khiến vết thương nặng hơn, thậm chí nhiễm trùng và để lại sẹo.
TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, kiến ba khoang thực chất không cắn hay chích người. Tổn thương da xuất hiện do tiếp xúc với dịch chứa độc tố trong cơ thể loài côn trùng này.
Trong cơ thể kiến ba khoang có chứa Pederin – một loại độc tố có khả năng gây viêm da kích ứng rất mạnh. Vào mùa gặt hoặc sau mưa bão, khi môi trường sống bị xáo trộn, kiến ba khoang thường bay vào nhà theo ánh đèn điện và bám lên quần áo, khăn mặt hoặc chăn gối.
BS Trường phân tích, phản xạ tự nhiên của nhiều người là dùng tay đập hoặc miết mạnh khi thấy côn trùng bò trên da. Chính hành động này làm cơ thể kiến bị nghiền nát, giải phóng độc tố Pederin tiếp xúc trực tiếp với da. Nguy hiểm hơn, độc tố có thể dính vào tay rồi lan sang mặt, cổ hoặc mắt khi người bệnh vô tình chạm vào.
Theo ghi nhận tại Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, một trong những sai lầm phổ biến nhất là nhầm viêm da do kiến ba khoang với bệnh zona thần kinh. Mặc dù đều có biểu hiện phỏng nước, đau rát ngoài da nhưng bản chất hai bệnh hoàn toàn khác nhau. Bác sĩ Trường chỉ cách phân biệt như sau:
– Là tình trạng viêm da tiếp xúc kích ứng do độc tố Pederin.
– Tổn thương thường xuất hiện ở vùng da hở như mặt, cổ, tay hoặc chân.
– Các mụn nước thường xếp thành vệt dài hoặc từng đám nhỏ, có thể xuất hiện mủ trắng đục ở giữa.
– Cảm giác chủ yếu là nóng rát, bỏng rát và ngứa nhiều.
Zona thần kinh
– Là bệnh do virus Herpes zoster gây ra.
– Mụn nước mọc thành từng chùm và chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể.
– Người bệnh thường có cảm giác đau nhức sâu, như kim châm hoặc bỏng rát dọc theo đường đi của dây thần kinh.
– Có thể kèm sốt nhẹ, đau mỏi cơ thể và mệt mỏi.
TS.BS Nguyễn Hữu Trường cảnh báo, việc tự mua thuốc kháng virus điều trị zona sẽ không có tác dụng đối với viêm da do kiến ba khoang. Nguy hiểm hơn, nhiều người còn đắp lá cây, lá trầu không, lá phèn đen hoặc các nguyên liệu dân gian khác lên vùng da tổn thương. Khi lớp bảo vệ da đã bị phá vỡ, các biện pháp này có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, dẫn đến nhiễm trùng, hoại tử và để lại sẹo lâu dài.
Ts.BS Nguyễn Hữu Trường cảnh báo, việc tự mua thuốc kháng virus điều trị zona sẽ không có tác dụng đối với viêm da do kiến ba khoang.
Nguy hiểm hơn, nhiều người còn đắp lá cây, lá trầu không, lá phèn đen hoặc các nguyên liệu dân gian khác lên vùng da tổn thương. Khi lớp bảo vệ da đã bị phá vỡ, các biện pháp này có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, dẫn đến nhiễm trùng, hoại tử và để lại sẹo lâu dài.
Theo chuyên gia, xử trí đúng trong những phút đầu tiên sau khi tiếp xúc với kiến ba khoang có vai trò rất quan trọng trong việc hạn chế tổn thương da.
Do đó, mọi người lưu ý không đập hoặc miết kiến trên da. Nếu phát hiện kiến ba khoang đang bò trên cơ thể, nên thổi nhẹ hoặc dùng giấy để gạt chúng ra ngoài. Tránh tuyệt đối việc đập hoặc chà xát. Nên rửa sạch vùng da nghi ngờ tiếp xúc
Ngay sau khi tiếp xúc, cần rửa kỹ vùng da bằng nước sạch, xà phòng dịu nhẹ hoặc nước muối sinh lý để loại bỏ độc tố còn bám trên bề mặt da. Việc rửa càng sớm thì nguy cơ tổn thương càng giảm.
Để làm dịu da đúng cách, khi da mới đỏ và bỏng rát, mọi người có thể sử dụng các dung dịch sát khuẩn nhẹ hoặc sản phẩm phục hồi da chứa panthenol (vitamin B5), kẽm oxide theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Người dân không nên tự ý sử dụng các thuốc bôi chứa corticoid mạnh hoặc các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng.
Nếu tổn thương lan rộng, xuất hiện mủ, đau rát kéo dài, sốt hoặc ảnh hưởng đến vùng mắt, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời. Việc điều trị đúng ngay từ đầu không chỉ giúp kiểm soát tình trạng viêm da, ngăn ngừa nhiễm trùng mà còn hạn chế tối đa nguy cơ để lại sẹo và các di chứng thẩm mỹ lâu dài.
David Cheriton, giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Stanford, là một trong những nhà đầu tư đầu tiên rót vốn vào Google và trở thành tỷ phú với khối tài sản khổng lồ. Dù sở hữu gia sản đáng mơ ước, ông lại nổi tiếng với lối sống tiết kiệm đến mức bị truyền thông gọi là "tỷ phú keo kiệt nhất Thung lũng Silicon".
Sinh năm 1951 tại Canada, David Cheriton là con thứ ba trong gia đình có sáu anh chị em, nơi cả cha và mẹ đều là kỹ sư. Ông lớn lên trong bối cảnh hậu Đại suy thoái, khi tinh thần tự lập và tiết kiệm được coi là những giá trị cốt lõi. Ngay từ nhỏ, Cheriton đã được cha mẹ khuyến khích tự đưa ra quyết định và theo đuổi con đường riêng.
Từ thời niên thiếu, Cheriton đã bộc lộ tính cách độc lập và khác biệt. Thay vì tham gia các môn thể thao tập thể như nhiều bạn bè cùng trang lứa, ông dành phần lớn thời gian tự tay dựng một căn nhà gỗ nhỏ trong khu vườn sau nhà để có không gian riêng.
Đến năm lớp 11, Cheriton quyết định nghỉ học vì cho rằng chương trình không còn đủ thử thách. Điều đáng chú ý là cha mẹ ông không phản đối, bởi họ luôn tôn trọng quyền lựa chọn của các con.
"David luôn tự định hướng con đường của mình, chúng tôi không can thiệp vào quyết định của con", cha ông từng chia sẻ.
Ban đầu, Cheriton nuôi ước mơ theo đuổi nghệ thuật với guitar cổ điển và biểu diễn âm nhạc. Tuy nhiên, sau khi không trúng tuyển khoa Âm nhạc của Đại học Alberta, ông bất ngờ chuyển sang học toán, trước khi tìm thấy đam mê với khoa học máy tính - lĩnh vực đã làm thay đổi hoàn toàn sự nghiệp và cuộc đời ông.
Sau đó, Cheriton hoàn thành chương trình đại học tại Đại học British Columbia, rồi tiếp tục lấy bằng tiến sĩ khoa học máy tính tại Đại học Waterloo. Đây cũng là nền tảng giúp ông thực hiện những nghiên cứu tiên phong về điện toán phân tán và mở ra hành trình trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn tại Thung lũng Silicon.
Bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của ông đến khi chuyển sang giảng dạy tại Đại học Stanford. Không chỉ đóng góp trong nghiên cứu các hệ thống hiệu năng cao, Cheriton còn trực tiếp dẫn dắt nhiều thế hệ sinh viên xuất sắc, trong đó có Larry Page và Sergey Brin hai nhà sáng lập Google sau này.
Thay vì chạy theo các xu hướng công nghệ, Cheriton luôn tập trung vào những giá trị cốt lõi và khả năng ứng dụng thực tiễn. Ông từng nhấn mạnh rằng mình không quan tâm đến các "cơn sốt" như mạng xã hội, mà chỉ đầu tư vào những công nghệ có thể tạo ra tác động rõ ràng cho đời sống. "Nếu bạn tạo ra giá trị thật cho thế giới, thị trường sẽ tự khắc ghi nhận," ông từng nói.
Cơ hội mang tính bước ngoặt đến vào năm 1998, ngay tại hiên nhà ông ở Palo Alto. Khi Larry Page và Sergey Brin tìm đến xin lời khuyên về dự án tìm kiếm, Cheriton cùng cộng sự Andy Bechtolsheim đã nhanh chóng nhận ra tiềm năng của thuật toán PageRank. Không do dự, ông viết tấm séc 100.000 USD đầu tư vào Google quyết định sau này mang lại hơn một tỷ USD giá trị cổ phiếu.
Trước và sau Google, Cheriton vẫn giữ vai trò một nhà đầu tư và nhà sáng lập tích cực với nhiều công ty công nghệ. Ông đồng sáng lập Granite Systems (bán cho Cisco với giá 220 triệu USD), Kealia (bán cho Sun Microsystems với giá 90 triệu USD) và Arista Networks doanh nghiệp sau này IPO thành công vào năm 2014.
Một cựu sinh viên từng nhận vốn từ ông, Siddharth Batra, nhận xét rằng: "Các nhà sáng lập công nghệ dễ dàng trao đổi với David vì ông thực sự hiểu vấn đề, chứ không phải kiểu nhà đầu tư chỉ nhìn từ bên ngoài."
Theo Theo Forbes dù sở hữu tài sản ước tính gần 19,8 tỷ USD (2025), Cheriton vẫn duy trì lối sống tối giản hiếm thấy trong giới siêu giàu. Ông vẫn lái chiếc Volkswagen Vanagon đời 1986, sống trong căn nhà tại Palo Alto suốt hơn bốn thập kỷ và tự cắt tóc vì cho rằng điều đó vừa nhanh vừa tiện.
Những khoản chi tiêu xa xỉ gần như không xuất hiện trong cuộc sống của ông, ngoại trừ một lần mua chiếc Honda Odyssey 2012 "cho bọn trẻ". Thỉnh thoảng, ông tự nhận mình cũng có những thú vui nhỏ như lướt sóng ở Maui, nhưng coi đó là những ngoại lệ hiếm hoi.
Không chỉ ở nhà cũ, đi xe cổ, vị tỷ phú này còn chỉ mua cà phê khi có khuyến mãi hoặc phiếu giảm giá và thậm chí còn tái sử dụng trà túi lọc.
Khi được hỏi điều mình đam mê nhất, David Cheriton luôn có cùng một câu trả lời: các công ty khởi nghiệp. Dù được biết đến với những khoản đầu tư mang lại khối tài sản khổng lồ, ông vẫn giữ quan điểm sống giản dị.
"Tôi thấy mình may mắn trong đầu tư, nhưng cách tiêu tiền của tôi vẫn giống một người rất tiết kiệm", Cheriton chia sẻ.
Thay vì tận hưởng cuộc sống xa hoa, Cheriton chọn cách tái đầu tư tài sản cho giáo dục lĩnh vực đã định hình sự nghiệp của ông.
Ông từng quyên góp 25 triệu USD cho Đại học Waterloo, giúp trường đặt tên Trường Khoa học Máy tính theo tên mình. Đại học British Columbia và Stanford cũng nhận được nhiều khoản tài trợ lớn cho nghiên cứu và học bổng.
Dù sống kín tiếng, tránh xa truyền thông và mạng xã hội, câu chuyện của David Cheriton vẫn trở thành nguồn cảm hứng lớn. Nó cho thấy những thành tựu mang tính đột phá thường bắt đầu từ một ý tưởng đơn giản, được nuôi dưỡng bằng sự tò mò, kỷ luật và niềm tin bền bỉ vào tri thức.
Bà Wu Sau-jing, 71 tuổi, ra đường từ 2h sáng mỗi ngày để nhặt bìa carton do các doanh nghiệp vứt bỏ. Sau khi phân loại, bà mang số phế liệu này đến bán cho một cơ sở tái chế và kết thúc công việc lúc 11h. "Tôi coi công việc mưu sinh này như một sở thích cá nhân", bà Wu nói.
Người phụ nữ này đã duy trì việc nhặt phế liệu trên cùng một con phố mỗi đêm suốt ba thập kỷ và cho biết sẽ tiếp tục làm tới khi sức khỏe không cho phép.
Tại Hong Kong, những người cao tuổi mưu sinh bằng nghề thu gom giấy vụn được gọi là "cardboard grannies" (những cụ bà carton). Nhiều người theo nghề đã hơn 70 tuổi. Hàng ngày, họ phải vượt qua nhiều con dốc và khu phố chật hẹp bất chấp thời tiết khắc nghiệt để thu gom hàng chục kg giấy vụn đổi lấy số tiền khoảng 12 USD, đủ cho hai bữa ăn.
Tổ chức từ thiện Oxfam Hong Kong ước tính 580.000 người cao tuổi sống trong cảnh nghèo đói. Hàng tháng họ được Chính phủ cấp một khoản trợ cấp nhỏ nhưng vẫn phải tìm việc làm thêm nhằm trang trải chi phí sinh hoạt tại siêu đô thị đắt đỏ này.
Cụ bà họ Lai, ngoài 70 tuổi, cho biết thu nhập đã giảm một nửa trong năm qua do các công ty tái chế hạ mức thu mua từ 0,6 HKD xuống 0,3 HKD. Đôi khi, bà mất trắng sức lao động do người đi đường vứt bỏ số hàng hóa thu gom, hoặc bị cán bộ đô thị tịch thu do nhầm tưởng đống bìa gây cản trở giao thông.
Cụ bà Chan Ngai-kan, 95 tuổi, cho biết mấy tháng qua đã mất thu nhập do điểm tái chế quen thuộc ngừng thu mua. "Tôi không còn gì để trang trải cuộc sống", bà nói.
Nam giới lớn tuổi cũng tham gia công việc này. Ông Cheung, 80 tuổi, không có lịch trình cố định. Sau khi gom đủ số lượng bìa trên đường, ông đẩy xe suốt 30 phút qua các con dốc đến trung tâm tái chế.
Dù thải lượng rác lớn, Hong Kong chỉ tái chế khoảng 30-40%. Những người thu gom phế liệu tuổi xế chiều đang giữ vai trò là một mắt xích trong chu trình tái chế này.
Nicole Kerr (62 tuổi) đến từ bang Colorado (Mỹ), có tới 3 lần chết đi sống lại. Thế nhưng, bà đều đã vượt qua, trở về cuộc sống thường nhật và có những trải nghiệm đặc biệt.
Vụ việc đầu tiên xảy ra khi bà Nicole mới 19 tuổi. Bạn học chở bà trên chiếc Corvette rồi bỗng dưng mất lái, đâm sầm vào một tảng đá lớn.
Chiếc xe lật nhào và hất cả 2 văng ra ngoài. Bà bị văng mạnh xuống đất và được đội cứu hộ phát hiện trong tình trạng co quắp. Bà được xác nhận đã tử vong tại hiện trường và bị đắp khăn trắng, theo Irishmirror.
Trong suốt 13 phút tim ngừng đập, bà Nicole quan sát thi thể mình từ trên cao với một sự bình thản lạ lùng, sau đó thấy mình được bao phủ bởi ánh sáng trắng rực rỡ và cảm thấy hạnh phúc tột độ, thay thế hoàn toàn nỗi đau thể xác.
Lúc này, bà Nicole gặp lại người ông quá cố và nhận ra sai lầm lớn nhất của mình: Gia nhập học viện quân đội chỉ để làm hài lòng cha, sống bất an khi chạy theo kỳ vọng của người khác thay vì lắng nghe tâm hồn mình.
Sự sống quay trở lại khi một nhân viên y tế tại hiện trường nỗ lực thực hiện các kỹ thuật kích thích cuối cùng, giúp đồng tử của Nicole dần phản ứng. Bà Nicole được đưa đi cấp cứu trong tình trạng xương chậu dập, cổ tay vỡ nát, chấn thương não và ngực nghiêm trọng, cùng một bàn chân gần như đứt lìa.
Tuy nhiên, thử thách chưa dừng lại ở đó. Hai tuần sau, bà tiếp tục rơi vào tình trạng nhiễm trùng huyết và hoại tử.
Trong một ca phẫu thuật, tim bà một lần nữa ngừng đập. Nicole chia sẻ bà lại trải qua cảm giác bước vào "ánh sáng trắng" và được thông báo rằng "sứ mệnh trên Trái Đất vẫn chưa hoàn thành". Khi bác sĩ chuẩn bị xác nhận thời điểm tử vong thì tim bà bắt đầu đập trở lại.
Trong những tháng tiếp theo, bà tiếp tục chiến đấu với ranh giới sinh tử. Có thời điểm, dịch tràn vào phổi khiến bà ngạt thở, dẫn đến trải nghiệm cận tử thứ ba. May mắn, bác sĩ kịp thời cứu chữa.
Thông điệp về "sứ mệnh dở dang" lại một lần nữa được nhắc lại. Từ đó đến nay, người phụ nữ này chưa từng có thêm trải nghiệm cận tử nào.
Sau hành trình dài giành giật sự sống, Nicole cuối cùng đã hồi phục. Tuy nhiên, bà cho rằng điều thay đổi lớn nhất không phải là thể chất, mà là cách nhìn về cuộc sống và cái chết. "Cái chết không phải là dấu chấm hết. Tôi muốn mọi người hiểu rằng họ được yêu thương nhiều hơn họ nghĩ, và không cần phải sống trong sợ hãi", bà chia sẻ.
Trong nhiều năm, bà Nicole giữ kín trải nghiệm của mình vì sợ bị coi là điên rồ. Tuy nhiên, sau khi được biết về những người có trải nghiệm tương tự, bà quyết định chia sẻ câu chuyện của mình như một cách truyền đi thông điệp tích cực với hy vọng giúp người khác sống trọn vẹn hơn và nhìn nhận cái chết một cách bình thản, không còn ám ảnh hay lo âu.
