David Cheriton, giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Stanford, là một trong những nhà đầu tư đầu tiên rót vốn vào Google và trở thành tỷ phú với khối tài sản khổng lồ. Dù sở hữu gia sản đáng mơ ước, ông lại nổi tiếng với lối sống tiết kiệm đến mức bị truyền thông gọi là “tỷ phú keo kiệt nhất Thung lũng Silicon”.
Sinh năm 1951 tại Canada, David Cheriton là con thứ ba trong gia đình có sáu anh chị em, nơi cả cha và mẹ đều là kỹ sư. Ông lớn lên trong bối cảnh hậu Đại suy thoái, khi tinh thần tự lập và tiết kiệm được coi là những giá trị cốt lõi. Ngay từ nhỏ, Cheriton đã được cha mẹ khuyến khích tự đưa ra quyết định và theo đuổi con đường riêng.
Từ thời niên thiếu, Cheriton đã bộc lộ tính cách độc lập và khác biệt. Thay vì tham gia các môn thể thao tập thể như nhiều bạn bè cùng trang lứa, ông dành phần lớn thời gian tự tay dựng một căn nhà gỗ nhỏ trong khu vườn sau nhà để có không gian riêng.
Đến năm lớp 11, Cheriton quyết định nghỉ học vì cho rằng chương trình không còn đủ thử thách. Điều đáng chú ý là cha mẹ ông không phản đối, bởi họ luôn tôn trọng quyền lựa chọn của các con.
“David luôn tự định hướng con đường của mình, chúng tôi không can thiệp vào quyết định của con”, cha ông từng chia sẻ.
Ban đầu, Cheriton nuôi ước mơ theo đuổi nghệ thuật với guitar cổ điển và biểu diễn âm nhạc. Tuy nhiên, sau khi không trúng tuyển khoa Âm nhạc của Đại học Alberta, ông bất ngờ chuyển sang học toán, trước khi tìm thấy đam mê với khoa học máy tính – lĩnh vực đã làm thay đổi hoàn toàn sự nghiệp và cuộc đời ông.
Sau đó, Cheriton hoàn thành chương trình đại học tại Đại học British Columbia, rồi tiếp tục lấy bằng tiến sĩ khoa học máy tính tại Đại học Waterloo. Đây cũng là nền tảng giúp ông thực hiện những nghiên cứu tiên phong về điện toán phân tán và mở ra hành trình trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn tại Thung lũng Silicon.
Bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của ông đến khi chuyển sang giảng dạy tại Đại học Stanford. Không chỉ đóng góp trong nghiên cứu các hệ thống hiệu năng cao, Cheriton còn trực tiếp dẫn dắt nhiều thế hệ sinh viên xuất sắc, trong đó có Larry Page và Sergey Brin hai nhà sáng lập Google sau này.
Thay vì chạy theo các xu hướng công nghệ, Cheriton luôn tập trung vào những giá trị cốt lõi và khả năng ứng dụng thực tiễn. Ông từng nhấn mạnh rằng mình không quan tâm đến các “cơn sốt” như mạng xã hội, mà chỉ đầu tư vào những công nghệ có thể tạo ra tác động rõ ràng cho đời sống. “Nếu bạn tạo ra giá trị thật cho thế giới, thị trường sẽ tự khắc ghi nhận,” ông từng nói.
Cơ hội mang tính bước ngoặt đến vào năm 1998, ngay tại hiên nhà ông ở Palo Alto. Khi Larry Page và Sergey Brin tìm đến xin lời khuyên về dự án tìm kiếm, Cheriton cùng cộng sự Andy Bechtolsheim đã nhanh chóng nhận ra tiềm năng của thuật toán PageRank. Không do dự, ông viết tấm séc 100.000 USD đầu tư vào Google quyết định sau này mang lại hơn một tỷ USD giá trị cổ phiếu.
Trước và sau Google, Cheriton vẫn giữ vai trò một nhà đầu tư và nhà sáng lập tích cực với nhiều công ty công nghệ. Ông đồng sáng lập Granite Systems (bán cho Cisco với giá 220 triệu USD), Kealia (bán cho Sun Microsystems với giá 90 triệu USD) và Arista Networks doanh nghiệp sau này IPO thành công vào năm 2014.
Một cựu sinh viên từng nhận vốn từ ông, Siddharth Batra, nhận xét rằng: “Các nhà sáng lập công nghệ dễ dàng trao đổi với David vì ông thực sự hiểu vấn đề, chứ không phải kiểu nhà đầu tư chỉ nhìn từ bên ngoài.”
Theo Theo Forbes dù sở hữu tài sản ước tính gần 19,8 tỷ USD (2025), Cheriton vẫn duy trì lối sống tối giản hiếm thấy trong giới siêu giàu. Ông vẫn lái chiếc Volkswagen Vanagon đời 1986, sống trong căn nhà tại Palo Alto suốt hơn bốn thập kỷ và tự cắt tóc vì cho rằng điều đó vừa nhanh vừa tiện.
Những khoản chi tiêu xa xỉ gần như không xuất hiện trong cuộc sống của ông, ngoại trừ một lần mua chiếc Honda Odyssey 2012 “cho bọn trẻ”. Thỉnh thoảng, ông tự nhận mình cũng có những thú vui nhỏ như lướt sóng ở Maui, nhưng coi đó là những ngoại lệ hiếm hoi.
Không chỉ ở nhà cũ, đi xe cổ, vị tỷ phú này còn chỉ mua cà phê khi có khuyến mãi hoặc phiếu giảm giá và thậm chí còn tái sử dụng trà túi lọc.
Khi được hỏi điều mình đam mê nhất, David Cheriton luôn có cùng một câu trả lời: các công ty khởi nghiệp. Dù được biết đến với những khoản đầu tư mang lại khối tài sản khổng lồ, ông vẫn giữ quan điểm sống giản dị.
“Tôi thấy mình may mắn trong đầu tư, nhưng cách tiêu tiền của tôi vẫn giống một người rất tiết kiệm”, Cheriton chia sẻ.
Thay vì tận hưởng cuộc sống xa hoa, Cheriton chọn cách tái đầu tư tài sản cho giáo dục lĩnh vực đã định hình sự nghiệp của ông.
Ông từng quyên góp 25 triệu USD cho Đại học Waterloo, giúp trường đặt tên Trường Khoa học Máy tính theo tên mình. Đại học British Columbia và Stanford cũng nhận được nhiều khoản tài trợ lớn cho nghiên cứu và học bổng.
Dù sống kín tiếng, tránh xa truyền thông và mạng xã hội, câu chuyện của David Cheriton vẫn trở thành nguồn cảm hứng lớn. Nó cho thấy những thành tựu mang tính đột phá thường bắt đầu từ một ý tưởng đơn giản, được nuôi dưỡng bằng sự tò mò, kỷ luật và niềm tin bền bỉ vào tri thức.
Giữa tháng 3/2026, trên sân khấu của một trường trung học tại Texas, một phụ nữ "gầy như que củi" trong chiếc blazer màu mận chín bước ra giữa tiếng vỗ tay. Đó là Lizzie Velasquez - người được mệnh danh "xấu nhất thế giới".
Ở tuổi 37, cô không còn là nạn nhân của bạo lực mạng như cách đây 20 năm, mà là biểu tượng của sự khác biệt. Cô cho biết đây là bài phát biểu đầu tiên sau gần hai năm vắng bóng vì sức khỏe.
Năm 17 tuổi, Lizzie xem một video dài 8 giây trên YouTube có tựa đề "Người phụ nữ xấu nhất thế giới". Video thu hút 4 triệu lượt xem vào thời điểm đó, sử dụng hình ảnh của chính cô. Bên dưới là hàng nghìn bình luận miệt thị, thậm chí yêu cầu cô tự sát.
Lizzie kể cô từng nhốt mình trong phòng và khóc nhiều ngày. Đó là cú sốc tinh thần lớn, tiếp nối những nỗi đau thể chất mà cô phải trải qua từ nhỏ.
Lizzie sinh ra với cân nặng 1,19 kg. Các bác sĩ dự đoán cô không sống được lâu. Ở tuổi trưởng thành, cô nặng 27 kg, mắt phải không nhìn được gì, mắt trái rất yếu.
Năm cô 25 tuổi, một chuyên gia di truyền học tại Houston chẩn đoán cô mắc một căn bệnh hiếm gặp: Progeroid sơ sinh, một dạng kết hợp giữa hội chứng Marfan và loạn dưỡng mỡ (Lipodystrophy). Hội chứng này khiến cơ thể không thể tích mỡ.
Không đầu hàng bệnh tật, năm 2013, Lizzie thực hiện bài nói chuyện trên nền tảng TED Talk với chủ đề "Bạn định nghĩa bản thân như thế nào?". Sự kiện giúp cô được cộng đồng quốc tế biết đến. Cô tiếp tục ra mắt phim tài liệu Một trái tim dũng cảm và tham gia các chiến dịch chống bắt nạt trên không gian mạng.
Năm 2020, hình ảnh của Lizzie bị sử dụng trong "FaceTime Prank" - một trào lưu trên mạng xã hội TikTok mà các phụ huynh dùng ảnh người khuyết tật hoặc có ngoại hình khác biệt để dọa con cái. Khi thấy một người mẹ dùng ảnh mình để dọa con, Lizzie đã đăng video yêu cầu chấm dứt hành động này. Cô đề nghị những người trưởng thành không dạy trẻ em sợ hãi trước sự khác biệt, đồng thời cho biết lòng tử tế và sự đồng cảm cần được giáo dục từ gia đình.
Bên cạnh các hoạt động trên không gian mạng, Lizzie còn tham gia vận động thay đổi chính sách pháp luật. Cô nhiều lần đến thủ đô Washington D.C. để kêu gọi quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Cải thiện Trường học An toàn (Safe Schools Improvement Act). Dự luật này yêu cầu các trường học phải đưa hành vi bắt nạt và quấy rối vào quy tắc ứng xử, đồng thời báo cáo tình trạng này cho Bộ Giáo dục Mỹ nhằm bảo vệ học sinh trên toàn quốc.
Lizzie cho biết gia đình là nền tảng giúp cô vượt qua khó khăn. Bố mẹ luôn dặn cô ngẩng cao đầu và đối xử tử tế với những người chế giễu mình.
Năm 2025, cô nhiều lần nhập viện do chứng thiếu máu. Có thời điểm, cô phải duy trì sự sống qua ống thở và túi dẫn lưu do không thể nuốt thức ăn. Những lá thư động viên của người theo dõi dán trên cửa phòng bệnh là động lực giúp cô sống tiếp.
Trong bài diễn thuyết tháng 3/2026, Lizzie nói việc quay lại công việc không nhằm kể lại những sự việc trong quá khứ, mà để tiếp tục mục đích sống sau các đợt điều trị bệnh kéo dài.
"Đã đến lúc phải học cách làm quen với những điều không thoải mái một lần nữa bởi đó luôn là nơi phép màu nảy nở", cô nói trước khi kết thúc bài diễn thuyết trong tiếng vỗ tay không ngớt.
Theo bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng David Rivadeneira, Bệnh viện Huntington, Mỹ, người dùng cần tuân thủ các nguyên tắc sau để bảo vệ sức khỏe.
Rửa từ trước ra sau
Người dùng nên điều chỉnh tư thế để dòng nước xịt từ trước ra sau. Nguyên tắc này giúp phụ nữ ngăn chặn vi khuẩn từ hậu môn lây lan sang niệu đạo, giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng.
Chỉnh áp lực nước nhẹ
Nghiên cứu năm 2010 đăng trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ cho thấy người dùng vòi xịt thường xuyên bị mất đáng kể vi khuẩn có lợi Lactobacillus (chỉ còn 57% so với 91% ở người không dùng). Các bác sĩ khuyên nên bắt đầu với áp lực nước thấp, dùng nước ấm và xịt trong 10-20 giây để không làm tổn thương vùng nhạy cảm.
Không thụt rửa sâu
Bác sĩ Rivadeneira cho biết vòi xịt được thiết kế chỉ để làm sạch bề mặt ngoài da. Người dùng tuyệt đối không dùng vòi xịt để bơm nước vào bên trong hậu môn hay thụt rửa đại tràng.
Lau khô sau khi rửa
Sau khi xịt rửa, cần dùng giấy vệ sinh hoặc khăn bông sạch để lau khô. Thao tác này giúp loại bỏ chất bẩn còn sót lại và triệt tiêu môi trường ẩm ướt – điều kiện thuận lợi cho nấm men phát triển.
Vệ sinh thiết bị định kỳ
Bác sĩ Neal H. Patel ở California khuyên người dùng nên lau sạch đầu vòi phun bằng khăn khử trùng 1-2 tuần một lần để loại bỏ vi khuẩn tích tụ.
Trường hợp cần thận trọng
Bác sĩ Danielle Antosh cho biết việc xịt rửa quá nhiều lần trong ngày có thể dẫn đến kích ứng da.
Phụ nữ mới sinh con, người đang bị chàm, vảy nến hoặc loét sinh dục nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng, vì dòng nước mạnh có thể gây đau rát. Nếu gặp hiện tượng chảy máu kéo dài do trĩ hoặc nứt kẽ hậu môn, bệnh nhân cần đi khám chuyên khoa thay vì tự xử lý bằng vòi xịt.
Theo chuyên gia về nghi thức xã giao Elaine Swann (Mỹ) dạy kỹ năng xã hội là bước chuẩn bị để trẻ trở thành người có ích. "Nền tảng của điều đó chính là sự tôn trọng, sự quan tâm và cách cư xử tốt", chuyên gia Swann chia sẻ.
Dưới đây là 10 kỹ năng quan trọng phụ huynh nên rèn cho con mỗi ngày.
Nói "Làm ơn" và "Cảm ơn"
Việc nói "làm ơn", "cảm ơn" cần được rèn luyện thành phản xạ tự nhiên từ khi còn nhỏ. Trẻ mẫu giáo thường rất thích bắt chước hành vi của người lớn. Do đó, cha mẹ cần giúp trẻ hiểu rằng những hành động nhỏ của mình cũng sẽ tác động đến cảm xúc của những người xung quanh.
Cách cư xử đúng mực trên bàn ăn
Trẻ em cần được hướng dẫn cách ứng xử lịch sự khi dùng bữa để không làm người khác khó chịu hay gây bừa bộn. Cha mẹ có thể luyện tập cho con những quy tắc cơ bản tại nhà, bao gồm: ngồi đúng tư thế, sử dụng dụng cụ ăn uống đúng cách và miệng khép kín khi nhai thức ăn.
Giao tiếp bằng mắt
Duy trì giao tiếp bằng mắt thể hiện sự tôn trọng đối phương. Tùy thuộc vào độ tuổi, trẻ càng lớn thì càng nên được rèn luyện thói quen này.
Dù là trò chuyện với người thân, giáo viên hay người mới gặp, ánh mắt tự tin và tập trung sẽ giúp trẻ tạo thiện cảm tốt hơn.
Cách ra vào cửa đúng cách
Biết cách giữ cửa cho người đi sau hoặc gõ cửa trước khi vào phòng là những kỹ năng sống cơ bản nhưng cần thiết. Việc hướng dẫn trẻ sử dụng cửa đúng cách sẽ giúp chúng hình thành ý thức tôn trọng không gian riêng tư của người khác.
Cách ngắt lời cuộc trò chuyện của người lớn
Nhiều trẻ nhỏ có thói quen ngắt lời người lớn khi đang nói chuyện, gây cảm giác khó chịu. Cha mẹ nên ngăn chặn thói quen này sớm bằng cách hướng dẫn trẻ hai quy tắc:
- Tiếp cận và nói "xin lỗi".
- Chờ đợi người lớn cho phép lên tiếng.
Ho và hắt hơi an toàn
Để tránh lây lan vi khuẩn, cha mẹ nên dạy con che miệng bằng khuỷu tay (thay vì bằng bàn tay) khi ho hoặc hắt hơi.
Đồng thời, phụ huynh cần hướng dẫn trẻ chủ động lấy khăn giấy nếu cảm thấy hắt hơi hoặc sổ mũi.
Hạn chế lạm dụng thiết bị điện tử
Điện thoại hay máy tính bảng không nên được sử dụng như một công cụ để giữ trẻ ngồi yên. Điều này có thể làm giảm khả năng tương tác xã hội của trẻ.
Thay vào đó, phụ huynh nên tạo cơ hội cho con trò chuyện và vui chơi ngoài trời để phát triển kỹ năng giao tiếp thực tế.
Biết khi nào và cách để xin lỗi
Trẻ sẽ có lúc làm người khác tổn thương và cần phải biết cách xin lỗi. Một lời xin lỗi hoàn chỉnh nên bắt đầu bằng chủ ngữ "Con", nêu rõ điều mình đã làm và cách nó ảnh hưởng đến người kia.
Cha mẹ cũng cần làm gương cho trẻ trong việc này.
Kết thúc cuộc gọi lịch sự
Trẻ em cần được hướng dẫn cách kết thúc cuộc gọi điện thoại hoặc các cuộc họp trực tuyến một cách lịch sự. Cụ thể, trẻ nên nói lời tạm biệt và chờ đầu dây bên kia cúp máy trước, thay vì dập máy đột ngột.
Sử dụng âm lượng giọng nói phù hợp với không gian
Trẻ cần biết cách điều chỉnh giọng nói ở những không gian khác nhau như nhà hàng, thư viện hay công viên.
Cha mẹ có thể tập cho trẻ bằng các tình huống giả định: hỏi xem chúng sẽ nói chuyện như thế nào khi ở công viên so với lúc ở trong nhà để trẻ tự điều chỉnh âm lượng cho phù hợp.
