22h, ánh sáng trong căn hộ nhỏ gần như đã tắt hết. Ngoài cửa sổ, dòng xe dưới đường thưa dần. Trong phòng ngủ, con trai chị Mai đã ngủ từ lâu. Chỉ có chiếc điện thoại trên bàn ăn vẫn liên tục sáng màn hình, kéo theo những tiếng rung ngắt quãng quen thuộc.
Tin nhắn từ nhóm công việc xuất hiện dồn dập: khách hàng cần chỉnh nội dung, quản lý nhắc cuộc họp sáng mai, đồng nghiệp hỏi thêm dữ liệu. Chị kéo ghế ngồi xuống, mở laptop lần nữa. Người phụ nữ vừa trải qua gần 14 tiếng làm việc vẫn tự nhủ: “Thêm chút nữa thôi”.
Nhưng chút nữa ấy nhiều hôm kéo dài đến tận nửa đêm.
Có một nghịch lý đang tồn tại ngày càng phổ biến trong đời sống công sở hiện đại: nhiều người lao động tan ca đúng giờ nhưng không thật sự được nghỉ.
Họ rời văn phòng, đóng máy tính ở công ty, bước ra khỏi nơi làm việc, nhưng công việc vẫn lặng lẽ đi cùng về nhà qua những cuộc gọi bất chợt, những email đến muộn và nhiều thông báo hiện lên trên điện thoại vào lúc đáng lẽ họ phải dành cho gia đình hoặc cho chính mình.
Một buổi tối cách đây không lâu, con trai chị Mai hỏi mẹ bằng giọng rất tự nhiên: “Mẹ làm ở công ty hay làm trong điện thoại?”. Câu hỏi của một đứa trẻ khiến chị khựng lại.
Câu chuyện ấy không xa lạ với anh Phong, kỹ sư công nghệ thông tin, đã quen với việc giữ điện thoại bên cạnh ngay cả lúc đi ngủ. Công ty làm việc với đối tác ở nhiều múi giờ khác nhau, nên những cuộc gọi muộn dần trở thành bình thường.
“Ban đầu tôi nghĩ chỉ cố thêm một chút để xong việc. Sau vài năm mới nhận ra mình không còn cảm giác tan làm nữa”, anh kể. Và có lần, con anh cũng hỏi câu: Công ty của ba ở trong cái điện thoại hả?
Email thay thư tay, họp trực tuyến giảm thời gian đi lại, điện thoại thông minh giúp xử lý công việc ở bất cứ đâu. Nhưng cùng với sự tiện lợi ấy, ranh giới giữa công việc và cuộc sống riêng cũng bị kéo mờ nhanh chóng.
Giờ đây công việc có thể xuất hiện trong bữa cơm gia đình hoặc chen vào những phút cuối ngày trước khi ngủ. Nhiều người dần xem trạng thái luôn kết nối ấy như một điều hiển nhiên.
Một nhân viên nhân sự 28 tuổi kể có giai đoạn cô mang điện thoại cả vào phòng tắm vì sợ bỏ lỡ tin nhắn từ cấp trên. Đi ăn cùng bạn vẫn đặt điện thoại trên bàn. Đi du lịch nhưng liên tục mở ứng dụng công việc để kiểm tra thông báo.
“Tôi không nhớ lần cuối mình hoàn toàn biến mất khỏi công việc là khi nào”, cô nói.
Nhiều người vẫn tự đặt mình trong trạng thái chực chờ vì sợ phản hồi chậm, sợ bị đánh giá thiếu trách nhiệm, sợ mất cơ hội hoặc đơn giản là sợ trở thành người duy nhất không trả lời tin nhắn.
Nỗi sợ ấy âm thầm biến chiếc điện thoại thành sợi dây nối công việc với từng khoảng nghỉ.
Minh, nhân viên marketing 25 tuổi, từng tự hào vì bản thân phản hồi tin nhắn cực nhanh. Đi ăn với bạn vẫn trả lời khách hàng. Cuối tuần vẫn tranh thủ chỉnh nội dung. Trước khi ngủ vẫn kiểm tra email lần cuối.
“Tôi từng nghĩ đó là chuyên nghiệp. Sau này mới hiểu mình đang làm việc liên tục mà không nhận ra”, Minh kể.
Sự mệt mỏi hiếm khi xuất hiện ngay lập tức. Nó tích tụ từ những điều rất nhỏ: một bữa cơm thường xuyên bị cắt ngang bởi điện thoại rung, một buổi tối cuối tuần mở máy tính chỉ để xử lý “chút việc”, một chuyến du lịch vẫn canh thông báo công việc.
Dần dần, nhiều người bắt đầu ngủ ít hơn, dễ cáu gắt hơn, khó tập trung hơn nhưng lại không nhận ra nguồn cơn đến từ việc bản thân chưa từng thật sự nghỉ ngơi.
Chị Mai nhớ có thời gian mình luôn trong trạng thái bực bội. Chồng nói chuyện, chị nghe nửa vời vì đang nghĩ tới deadline. Con khoe điểm tốt, chị chỉ gật đầu vì còn đọc email. Có những tối ngồi cạnh gia đình nhưng đầu óc vẫn ở cuộc họp sáng mai.
“Cơ thể ở nhà nhưng tâm trí vẫn ở công ty”, chị nói.
Không ít người lao động cảm thấy áy náy nếu không trả lời tin nhắn ngoài giờ. Một số quản lý cũng vô tình tạo áp lực khi gửi việc vào buổi tối hoặc cuối tuần vì nghĩ rằng “đọc lúc nào cũng được”.
Một quản lý ngành dịch vụ kể anh từng thường xuyên nhắn việc lúc gần nửa đêm vì sợ quên. Sau này khi rơi vào trạng thái kiệt sức, anh mới nhận ra mỗi tin nhắn gửi đi đều có thể khiến nhân viên cảm thấy phải phản hồi ngay.
“Tôi chuyển sang hẹn giờ gửi email vào sáng hôm sau. Việc gì không gấp thì để ngày mai. Hóa ra công việc vẫn chạy bình thường”, anh nói.
Thực tế không phải ngành nghề nào cũng có thể tách biệt tuyệt đối giữa giờ làm và giờ nghỉ. Có những công việc cần trực ca, xử lý khẩn cấp hoặc phản ứng nhanh. Nhưng linh hoạt không đồng nghĩa với việc xóa bỏ hoàn toàn ranh giới nghỉ ngơi, bởi con người không phải thiết bị có thể hoạt động liên tục mà không cần phục hồi.
Sau giờ làm, người lao động cần được trở về với những vai trò khác của mình: làm cha mẹ, làm con cái, làm bạn bè, hoặc đơn giản chỉ là một người bình thường muốn có vài giờ yên tĩnh.
Một bữa cơm không nhìn điện thoại. Một buổi tối không mở email. Một ngày cuối tuần không kiểm tra ứng dụng công việc. Những điều tưởng chừng nhỏ nhặt ấy đang dần trở thành mong muốn lớn của rất nhiều người.
Tình trạng ngứa da tưởng chừng đơn giản nhưng lại có thể là dấu hiệu cảnh báo những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Trường hợp của một cô gái trẻ ở Trung Quốc gần đây là lời nhắc đáng chú ý khi ban đầu chỉ xuất hiện cảm giác ngứa rải rác trên da, nhưng sau thời gian theo dõi lại được chẩn đoán mắc ung thư gan giai đoạn muộn. Điều này cho thấy, những biểu hiện bất thường trên da không nên bị xem nhẹ, đặc biệt khi kéo dài và không rõ nguyên nhân.
Người phụ nữ này tên Xiaoye, thời gian gần đây liên tục xuất hiện tình trạng ngứa da rải rác ở tay, đùi và lưng. Việc gãi nhiều khiến da bị trầy xước, thậm chí để lại sẹo.
Ban đầu, cô cho rằng đây chỉ là phản ứng dị ứng do thay đổi thời tiết nên tự mua thuốc chống dị ứng tại hiệu thuốc. Triệu chứng có thuyên giảm trong vài ngày đầu nhưng sau đó nhanh chóng tái phát. Cảm giác ngứa không khu trú ở một vị trí cụ thể mà lan rộng khắp cơ thể, gây khó chịu kéo dài.
Sau khi được người quen khuyên, Xiaoye thử nhiều biện pháp dân gian như dùng kem dưỡng ẩm, uống thuốc bắc… nhưng tình trạng không cải thiện. Cùng lúc đó, sức khỏe của cô bắt đầu suy giảm rõ rệt: ăn uống kém, sụt cân nhanh, da xanh xao, mất ngủ kéo dài.
Lo lắng, Xiaoye quyết định đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả chẩn đoán khiến cô bất ngờ: mắc ung thư gan giai đoạn cuối.
Theo các bác sĩ, gan là cơ quan đảm nhiệm chức năng chuyển hóa và thải độc quan trọng của cơ thể. Khi gan bị tổn thương, quá trình đào thải bilirubin và dịch mật có thể bị rối loạn. Sự tích tụ các chất này trong máu được cho là một trong những nguyên nhân gây ngứa da.
Đặc biệt, trong một số trường hợp, khối u ở vùng gan hoặc đường mật có thể gây chèn ép, làm cản trở dòng chảy của mật, từ đó dẫn đến các triệu chứng ngoài da.
Không chỉ ung thư gan, tình trạng ngứa da kéo dài không rõ nguyên nhân đôi khi còn được ghi nhận ở một số bệnh lý nghiêm trọng khác, như:
Ung thư tuyến tụy: Khối u có thể gây tắc nghẽn đường mật, dẫn đến tích tụ dịch mật và gây ngứa da.
Ung thư trực tràng: Một số trường hợp có thể gây ngứa vùng hậu môn kéo dài do thay đổi hoạt chất sinh học trong cơ thể.
Khối u não ác tính: Tổn thương hệ thần kinh trung ương có thể gây rối loạn cảm giác, bao gồm cả cảm giác ngứa bất thường trên da.
Gan là một trong những cơ quan quan trọng của cơ thể con người, dù chỉ còn lại 30% bộ phận bình thường cũng có thể duy trì hoạt động của cơ thể, vì gan không có dây thần kinh cảm giác đau nên dù có vấn đề bất thường cũng không gây đau.
Khi chức năng gan bị tổn thương, nó sẽ gây ảnh hưởng đến quá trình thải độc, dẫn đến tiết bilirubin bất thường; hoặc khi xuất hiện khối u ở vùng cửa gan sẽ chèn ép ống mật, gây tiết mật bất thường. Các yếu tố như mất cân bằng nồng độ hormone trong cơ thể có thể gây ngứa da.
Chuyên gia khuyến cáo, ngứa da là triệu chứng phổ biến và có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau như dị ứng, bệnh da liễu hoặc rối loạn gan mật. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, không đáp ứng điều trị thông thường và đi kèm các dấu hiệu như sụt cân, mệt mỏi, chán ăn, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân.
Gan là cơ quan dễ bị tổn thương nhất khi bị các chất độc hại xâm nhập vào cơ thể, vì vậy chế độ ăn uống hàng ngày giữ vai trò cực kỳ quan trọng đối với gan. Ăn gì tốt cho gan, mát gan, những thực phẩm nào gây hại cho gan… là điều mà chúng ta cần biết để bảo vệ và giữ gìn lá gan được khoẻ mạnh. Những thực phẩm dưới đây không tốt cho gan bạn nên bỏ qua:
- Rượu, bia: Rượu là loại thức uống có cồn và được hấp thụ trực tiếp vào máu chứ không cần phải thông qua quá trình tiêu hóa như các loại thức ăn khác. Chính vì vậy, uống càng nhiều rượu càng khiến gan phải lọc thải nhiều hơn, điều này rất bất lợi cho gan. Uống rượu nhiều là nguyên nhân gây gan nhiễm mỡ, xơ gan và ung thư gan.
- Măng tươi: Măng là thực phẩm được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, một số loại măng, đặc biệt là măng tươi có thể gây ngộ độc, thậm chí dẫn đến tử vong. Trong măng tươi có hàm lượng cyanide rất cao, khi ăn phải măng có chứa nhiều cyanide, dưới tác động của các enzym đường tiêu hóa, cyanide biến thành axit cyanhydric (HCN), là một chất cực độc với cơ thể, gây hại cho gan.
- Thức ăn nhanh: Nếu bạn ăn quá nhiều thức ăn nhanh, chế độ ăn nhiều chất béo và đường có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho gan.
- Ăn quá nhiều muối: Ăn quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp và cũng có thể dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ. Vậy nên bạn cần tuyệt đối hạn chế các món ăn nhiều muối như thịt xông khói và xúc xích...
Cà chua được xem như rau và cũng được xem như loại trái đặc biệt. Cà chua được biết đến như một nguồn cung cấp các loại vitamin tự nhiên như: vitamin A, B, C, P, -caroten giúp trị một số bệnh như: giảm cholesterol, giải độc, giải nhiệt, mát máu…
- Chất bổ dưỡng: đạm (1,2g), đường (4,2g), béo (0,3g) và cung cấp ít năng lượng ( 24Kcal) rất thích hợp với những người sợ mập.
- Khoáng vi lượng: canxi (12mg), sắt (0,8mg), kali, phosphor, magnesium, lưu huỳnh, nickel, cobalt, iod, các acid hữu cơ dưới dạng muối citrat, tartrat, malat và tùy môi trường trồng mà cà chua còn có đồng, molibden.
Chính nhờ các yếu tố ấy mà cà chua được xem là một thực phẩm giàu chất dinh dưỡng, dễ tiêu hóa, tăng cường sức đề kháng của cơ thể.
Ăn cà rốt là một lựa chọn trong chế độ ăn giảm cân. Bởi loại củ này ít calo và là một nguồn chất xơ tốt, nghiên cứu cho thấy rằng chế độ ăn bao gồm nhiều loại rau củ củ như cà rốt sẽ giúp tăng cảm giác no và giảm lượng calo trong các bữa ăn tiếp theo giúp bạn đạt được mục tiêu kiểm soát cân nặng. Do đó, cà rốt là một lựa chọn hữu ích cho chế độ ăn kiêng giảm cân hiệu quả.
Tuy nhiên, một số phương pháp giảm cân, chẳng hạn như kế hoạch ăn kiêng rất ít carb, khuyên bạn nên tránh ăn cà rốt vì chúng đóng góp nhiều hơn trong cách cung cấp carbs đơn giản.
Cách tiếp cận này bỏ qua những lợi ích sức khỏe khác của cà rốt và thực tế là khi ăn sống sẽ giữ được nguyên vẹn cấu trúc, chất xơ và hàm lượng nước cao của cà rốt giúp hạn chế sự thèm ăn, trong khi vị ngọt tự nhiên của chúng có thể hữu ích khi giảm các loại đường khác trong chế độ ăn.
Điều đáng nói các loại thực phẩm nói trên cung cấp chất chống oxy hóa và vitamin C mang lại nhiều lợi ích đối với làn da. Hơn nữa, đây cũng là nguồn nguyên liệu tuyệt vời cho quá trình hydrat hóa của cơ thể, vì vậy uống nước ép cà chua có thể giúp cung cấp độ ẩm, giữ cho làn da khỏe mạnh, căng bóng và đều màu hơn.
Tuy nhiên, những người có bệnh về dạ dày và đường tiêu hóa nên hạn chế uống loại nước ép này vì có thể gây ra tình trạng trào ngược dạ dày hoặc làm nặng thêm vấn đề về đường tiêu hóa.
Để làm nước ép, bạn cần chuẩn bị các nguyên liệu sau đây:
2 quả cà chua
3 củ cà rốt.
Cách thực hiện:
Rửa sạch các nguyên liệu, bỏ vỏ và cắt thành miếng nhỏ
Ép lấy nước và thưởng thức.
Nếu nước ép có vị chua, bạn có thể thêm ít đường. Tuy nhiên, tốt nhất nên hạn chế, không thêm đường vào thức uống làm đẹp da này.
Không chỉ là thức uống "healthy" được nhiều người yêu thích, nước ép cần tây còn mang lại nhiều lợi ích cho làn da. Nhờ chứa dồi dào vitamin A, B, C, K cùng các khoáng chất như magie, kẽm và chất xơ, cần tây giúp nuôi dưỡng da khỏe mạnh từ sâu bên trong.
Đặc biệt, vitamin C hỗ trợ cơ thể sản sinh collagen yếu tố quan trọng giúp da săn chắc và đàn hồi. Trong khi đó, kẽm góp phần phục hồi tổn thương, hỗ trợ tái tạo da hiệu quả. Các chất chống oxy hóa có trong cần tây còn giúp bảo vệ làn da trước tác động từ môi trường như khói bụi, ánh nắng hay ô nhiễm, từ đó làm chậm quá trình lão hóa.
Ngoài ra, nước ép cần tây còn giúp bổ sung nước cho cơ thể, duy trì độ ẩm cần thiết cho các tế bào da. Khi được cấp đủ nước, làn da sẽ trở nên căng mịn, tươi sáng hơn và hạn chế tình trạng khô ráp, xuất hiện nếp nhăn.
Nếu cảm thấy vị cần tây hơi hăng và khó uống, bạn có thể kết hợp với dưa leo để tạo nên thức uống thanh mát, dễ thưởng thức hơn.
Nguyên liệu:
200g cần tây
1 quả dưa leo
3ml mật ong
Rửa sạch cần tây và dưa leo, cắt nhỏ để dễ ép.
Cho cần tây và dưa leo vào máy ép lấy nước.
Thêm mật ong, khuấy đều rồi thưởng thức ngay để giữ trọn dưỡng chất.
Quan trọng hơn, họ có thể nghỉ 5 ngày (hưởng nguyên lương) mà không cần đi khám để xin xác nhận của cơ quan y tế.
Sự thoải mái của chính sách này kéo theo tỷ lệ lao động nghỉ ốm cao nhất châu Âu. Năm 2023, trung bình một người lao động báo nghỉ gần 20 ngày. Từ năm 2026, chính phủ Đức đề xuất thắt chặt quy định nghỉ ốm nhằm ngăn chặn tình trạng lạm dụng phúc lợi và giảm gánh nặng tài chính 82 tỷ euro mỗi năm.
Sự khác biệt cốt lõi của Đức so với mặt bằng chung châu Âu là không áp dụng thời gian chờ. Tại Anh và Pháp, người lao động không được trả lương trong ba ngày đầu báo ốm. Từ ngày thứ tư, lao động Pháp được bảo hiểm chi trả 50% lương cơ bản, trong khi lao động Anh chỉ nhận khoản trợ cấp cố định khoảng 116 bảng mỗi tuần, chưa tới 20% lương trung bình.
Ngay cả tại các quốc gia nổi tiếng về phúc lợi như Thụy Điển, ngày nghỉ ốm đầu tiên cũng không được trả lương để hạn chế các trường hợp nghỉ ngắn ngày, từ ngày thứ hai mức chi trả giảm xuống còn 80%. Tại Hà Lan, dù doanh nghiệp chi trả 70-100% lương cho người ốm nhưng nhân viên phải chịu sự giám sát y tế và quy trình ép buộc quay lại làm việc khắt khe từ cơ quan chức năng.
Nhiều doanh nghiệp phàn nàn hệ thống nghỉ ốm đang bị lạm dụng. Họ đánh giá một bộ phận lao động trẻ tận dụng quy định để nghỉ nhiều hơn mức cần thiết, tạo áp lực lên dây chuyền sản xuất và chi phí vận hành.
Khảo sát của Viện Nghiên cứu Kinh tế Ifo tại Munich ghi nhận khoảng 11% doanh nghiệp tại Đức bị giảm hiệu suất lao động khi chuyển giao sang thế hệ trẻ. Nghiên cứu của tổ chức Ernst & Young cũng chỉ ra mức độ gắn kết với công việc của lao động trẻ đang giảm. Chỉ khoảng 30% nhân sự Gen Z cho biết họ cần nỗ lực hết mình vì mục tiêu công ty, trong khi ở thế hệ trước, con số này vượt 50%.
Trước tình hình này, Đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) đưa ra đề xuất siết lại chế độ nghỉ ốm. Người lao động sẽ bị trừ lương ngay từ ngày đầu tiên báo nghỉ. Ngược lại, những người nghỉ không quá 5 ngày mỗi năm sẽ được nhận thưởng. Mục tiêu của chính sách là hạn chế tình trạng nghỉ vì các bệnh nhẹ và khuyến khích người lao động đến văn phòng.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz ủng hộ quan điểm thắt chặt kỷ luật lao động. Ông cho biết con số 14,8 ngày nghỉ ốm - tương đương gần ba tuần không làm việc mỗi năm - là mức không cần thiết và khiến doanh nghiệp rơi vào thế khó.
"Cân bằng công việc, cuộc sống và tuần làm việc bốn ngày không đủ để duy trì mức độ thịnh vượng của đất nước trong tương lai. Chúng ta cần làm việc chăm chỉ hơn", ông nói trong bài phát biểu đầu năm 2026.
Thực tế, tỷ lệ vắng mặt một phần bắt nguồn từ tình trạng kiệt sức trên diện rộng thời kỳ hậu đại dịch. Việc cắt giảm nhân sự ở nhiều công ty khiến nhóm quản lý cấp trung phải gánh vác khối lượng công việc lớn hơn.
Trong bối cảnh áp lực từ trí tuệ nhân tạo (AI) và làn sóng sa thải gia tăng, một bộ phận người lao động chọn cách dùng ngày nghỉ ốm như một phương án để phục hồi sức khỏe, tìm việc mới hoặc né tránh môi trường làm việc căng thẳng.
