Đội tuyển Brazil và Morocco tối 13/6 có trận đấu đầu tiên trong khuôn khổ World Cup 2026 tại sân vận động MetLife ở East Rutherford, bang New Jersey, khu vực nằm đối diện New York qua sông Hudson. Tuy nhiên, sự quan tâm của thành phố đông dân nhất thế giới lại hướng về trận đấu bóng rổ giữa New York Knicks và San Antonio Spurs diễn ra tại bang Texas sau đó hai tiếng rưỡi.
Đây là trận đấu thứ 5 trong loạt chung kết Giải Bóng rổ Nhà nghề Mỹ (NBA) gồm tối đa 7 trận giữa hai đội tuyển. Knicks đã thắng 3 trong 4 trận trước đó, chỉ cần thắng thêm một trận để giành chức vô địch NBA đầu tiên sau 53 năm.
“Tôi không phải người hâm mộ bóng đá nên tất cả hôm nay đều xoay quanh Knicks, nhưng World Cup cũng rất tuyệt”, David Rodriguez, 36 tuổi, cho biết khi theo dõi bóng đá tại quán bar gần nhà thi đấu Madison Square Garden, sân nhà của Knicks.
Lucas Matuszewski, quản lý một sân futsal ở khu Brooklyn, thừa nhận sức hút của Knicks đang lấn át World Cup và mô tả điều này là “hoàn toàn dễ hiểu”. “Người dân New York vô cùng yêu thích bóng rổ”, Matuszewski giải thích.
Trận đấu giữa Brazil và Morocco kết thúc với tỷ số hòa 1-1. Một trận khác diễn ra trên lãnh thổ Mỹ là cuộc đấu giữa Scotland và Haiti tại sân vận động Boston, bang Massachusetts, lúc 21h ngày 13/6 (8h hôm nay giờ Hà Nội).
“Scotland thi đấu gần cùng thời điểm với Knicks. Có lẽ chúng tôi bỏ lỡ trận đó, nhưng vẫn sẽ theo dõi tỷ số”, Aidan Smith, 29 tuổi, giám đốc truyền thông của một câu lạc bộ bóng đá Scotland, cho hay. Anh đội mũ Knicks nhưng mặc đầy đủ trang phục đội tuyển Scotland.
“Tôi chưa thấy nhiều dấu hiệu của cơn sốt World Cup. Tôi có gặp một vài đồng hương Scotland, nhưng chưa cảm nhận được bầu không khí quá sôi động”, Smith tiếp tục.
Tuy nhiên, vẫn có những dấu hiệu cho thấy các cơ sở kinh doanh đang chuẩn bị cho làn sóng cuồng nhiệt bóng đá đến muộn hơn. “Tôi nghĩ chắc chắn mọi thứ sẽ trở nên cực kỳ náo nhiệt và điên cuồng, đặc biệt là tại quán này, bởi chúng tôi là quán bar dành cho người hâm mộ bóng đá”, Vanessa Whalen, chủ quán Black Bull ở Brooklyn, nói.
David McNamara, quản lý quán The Rutherford gần nhà thi đấu Madison Square Garden, cho biết ông chắc chắn sẽ chiếu trận của Knicks tại quán bởi “có lẽ sẽ xảy ra hỗn loạn nếu điều này không diễn ra”. Tuy nhiên, quán cũng sẽ chiếu tất cả các trận đấu World Cup trong ngày. “Ngay khi Knicks kết thúc, mọi người sẽ chuyển sang nói về bóng đá”, McNamara cho hay.
NBC News cuối tuần trước dẫn lời các quan chức quốc phòng Mỹ cho biết đây là lần đầu cơ sở quân sự nước này bị máy bay cánh bằng có người lái của đối phương tấn công trong suốt nhiều năm qua. Chưa rõ làm cách nào tiêm kích F-5 Iran vượt qua lưới phòng không đa tầng Mỹ triển khai để bảo vệ căn cứ Buehring, trong đó có tổ hợp tên lửa tầm xa Patriot.
"Sự việc dường như diễn ra trong điều kiện rất đặc biệt. Phi công Iran có thể đã tận dụng thời điểm lưới phòng không Mỹ bị quá tải vì các trận tập kích tên lửa và máy bay không người lái (UAV) trong những ngày đầu xung đột", biên tập viên Stefano D'Urso của chuyên trang hàng không quân sự Aviationist nêu quan điểm hôm 27/4.
3 quan chức Mỹ, hai trợ lý tại quốc hội và một nguồn tin am hiểu tình hình thực địa cũng tiết lộ rằng các căn cứ và khí tài được Washington triển khai ở Trung Đông hứng chịu thiệt hại nặng nề hơn nhiều so với những gì được công khai. Các quan chức thêm rằng Lầu Năm Góc đến nay chưa tiết lộ mức độ thiệt hại cụ thể với quốc hội Mỹ.
"Chúng tôi không thảo luận những đánh giá thiệt hại trong chiến đấu để bảo đảm bí mật tác chiến. Lực lượng Mỹ vẫn hoàn toàn sẵn sàng chiến đấu và tiếp tục thực nhiệm nhiệm vụ với mức độ hiệu quả như trước", một phát ngôn viên Lầu Năm Góc cho hay.
Tiêm kích hạng nhẹ F-5 được tập đoàn Northrop phát triển và đưa vào biên chế không quân Mỹ từ năm 1964, với tổng cộng hơn 2.600 chiếc được xuất xưởng trong giai đoạn 1959-1987.
Iran tiếp nhận tổng cộng 127 chiếc F-5A/B trước năm 1972, số máy bay này sau đó bị loại biên hoặc bán cho quốc gia khác. Trước khi Cách mạng Hồi giáo diễn ra năm 1979, không quân Iran sở hữu 181 chiếc thuộc phiên bản cải tiến F-5E/F và trinh sát cơ RF-5A. Tính đến năm 2024, lực lượng này còn vận hành ít nhất 35 tiêm kích F-5E và 15 chiếc F-5F.
Thiết kế F-5 cũng được Iran ứng dụng để phát triển những mẫu chiến đấu cơ nội địa gồm Saeqeh và Azarakhsh.
Biến thể F-5E được trang bị hai pháo cỡ nòng 20 mm, cùng 7 giá treo vũ khí với tải trọng tối đa 3.200 kg, có thể lắp bom thông thường, rocket, tên lửa đối không AIM-9 và thùng dầu phụ. Phiên bản này có bán kính chiến đấu khoảng 220 km khi mang hai tên lửa AIM-9 và lượng vũ khí không quá 2.400 kg.
D'Urso đánh giá tiêm kích F-5 khó có khả năng sống sót trong môi trường tác chiến hiện đại, song vẫn có thể gây khó khăn cho phòng không đối phương. Cuộc tấn công căn cứ Buehring diễn ra cùng giai đoạn với một số sự kiện như hai oanh tạc cơ Su-24 Iran bị Qatar bắn hạ gần căn cứ Al Udeid và Ras Laffan, cùng vụ chiến đấu cơ Kuwait bắn nhầm ba tiêm kích F-15E của Mỹ.
Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) đánh giá chiến dịch trả đũa quy mô lớn của Iran nhằm vào hạ tầng quân sự Mỹ tại vùng Vịnh đã gây thiệt hại ít nhất 5 tỷ USD, với hơn 100 mục tiêu trúng đòn tại 11 căn cứ.
Trong số này có máy bay cảnh báo sớm E-3G bị phá hủy và nhiều phi cơ tiếp dầu hư hỏng ở căn cứ Prince Sultan tại Arab Saudi.
Các mục tiêu khác gồm trụ sở Bộ tư lệnh Hạm đội 5 hải quân Mỹ ở Bahrain, một đường băng trong căn cứ Al Udeid tại Qatar, nhiều nhà chứa máy bay và nhà kho thuộc căn cứ Ali Al Salem ở Kuwait, một kho đạn tại căn cứ Erbil ở Iraq, cùng kho nhiên liệu, nhà chứa máy bay và doanh trại ở căn cứ Al Dhafra của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất.
AFP ngày 2-4 cho biết chỉ trong tháng 3-2026, Nga đã phóng số lượng máy bay không người lái (drone) nhiều kỷ lục nhắm vào Ukraine kể từ khi chiến sự giữa hai nước này bùng nổ năm 2022.
Phân tích dựa trên các báo cáo hằng ngày do không quân Ukraine công bố, tổng cộng Nga đã phóng ít nhất 6.462 drone tầm xa vào Ukraine trong tháng qua, tăng gần 28% so với tháng 2 và là tháng thứ hai liên tiếp ghi nhận mức tăng.
Trong khi đó, số tên lửa được phóng giảm mạnh chỉ còn 138 quả, thấp hơn khoảng 52% so với tháng trước.
Không quân Ukraine cũng cho biết đã bắn hạ gần 90% tổng số tên lửa và drone - tỉ lệ đánh chặn cao nhất kể từ tháng 2-2025. Ukraine cũng đang tăng cường năng lực phòng không, bao gồm triển khai các drone đánh chặn chi phí thấp để đối phó với vũ khí Nga.
Dữ liệu cũng ghi nhận một cuộc tấn công ban ngày hiếm hoi hôm 24-3 tại thành phố Lviv (miền tây Ukraine) với quy mô lớn kỷ lục trong 24 tiếng - gần 1.000 drone và tên lửa - khiến 8 người thiệt mạng, gây thiệt hại cho khu vực được UNESCO công nhận là di sản thế giới.
Tuy nhiên, Nga phủ nhận việc nhắm mục tiêu vào dân thường.
Tính đến hiện tại, chiến sự Nga - Ukraine đã bước sang năm thứ 5. Các cuộc đàm phán ngừng chiến do Mỹ dẫn dắt đã bị đình trệ trong tháng 3 khi Washington đang chuyển hướng chú ý sang căng thẳng với Iran.
Mới đây nhất, hôm 31-3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông sẽ đề nghị phía Mỹ chuyển đề xuất của nước này đến Nga về việc ngừng bắn trong dịp lễ Phục sinh cuối tuần này.
Các lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) họp thượng đỉnh ngày 24-25/4 tại Cộng hòa Cyprus để thảo luận về các vấn đề an ninh, kinh tế và ngân sách của khối. Trong cuộc gặp tối 24/4, họ đã bàn về một vấn đề ít được nhắc đến, đó là điều khoản 42.7 về phòng thủ chung trong hiệp ước liên minh.
Tổng thống Cyprus Nikos Christodoulides, người chủ trì phiên họp, cho biết các lãnh đạo EU đã nhất trí rằng Ủy ban châu Âu sẽ chuẩn bị "bản kế hoạch chi tiết" về cách các thành viên phản ứng nếu điều khoản phòng thủ chung được kích hoạt.
Điều khoản 42.7 quy định các quốc gia thuộc EU có "nghĩa vụ viện trợ và hỗ trợ bằng mọi phương tiện trong khả năng của mình" nếu một nước thành viên bị chính phủ nước ngoài hay thực thể phi nhà nước tấn công. Điều khoản này ít được nhắc đến vì nó gần giống Điều 5 về phòng thủ tập thể trong Hiệp ước NATO, liên minh quân sự mà phần lớn quốc gia EU là thành viên.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa hôm 24/4 cũng xác nhận EU "đang thiết kế cẩm nang hướng dẫn" cách áp dụng điều khoản hỗ trợ lẫn nhau này. Ông lấy dẫn chứng từ vụ tấn công bằng máy bay không người lái gần đây nhắm vào căn cứ của Anh ở Cyprus trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột Trung Đông.
"Sau vụ tấn công đó, Hy Lạp, rồi đến Pháp, Italy, Tây Ban Nha và Hà Lan, đã huy động thiết bị và lực lượng quân sự để giúp Cyprus phòng thủ", ông Costa nói.
Pháp là quốc gia duy nhất từng kích hoạt điều khoản 42.7, sau vụ tấn công khủng bố ở Paris năm 2015, khi các phần tử cực đoan sát hại 130 người tại các quán bar, nhà hàng, sân vận động và phòng hòa nhạc Bataclan. Pháp khi đó kêu gọi các quốc gia thành viên khác trong EU tăng cường cam kết quân sự ở nước ngoài để có thể điều động quân đội tăng cường an ninh trong nước.
Việc hiệp ước EU không quy định chi tiết về cách thức thi hành điều khoản 42.7 trước đây được xem là điểm mạnh, cho phép liên minh phản ứng một cách linh hoạt, nhưng hiện nay các quốc gia thành viên cảm thấy không chắc chắn về cách thức hoạt động của nó, trong bối cảnh hoài nghi về mức độ cam kết của Mỹ với NATO ngày càng tăng.
"Giả sử Pháp kích hoạt điều khoản 42.7, những quốc gia nào sẽ nhanh chóng đáp ứng yêu cầu của chính phủ Pháp? Các quốc gia khi kích hoạt điều khoản 42.7 cần những gì?", Tổng thống Cyprus Christodoulides nói, thêm rằng những vấn đề này đang được thảo luận chi tiết.
Cyprus, quốc gia không phải thành viên NATO, muốn EU xem xét điều khoản này nghiêm túc hơn sau vụ UAV tấn công căn cứ không quân Akrotiri của Anh trên quốc đảo hồi tháng 3. Tuy nhiên, một số thành viên EU tỏ ra thận trọng về bất kỳ bước đi nào có thể bị coi là làm suy yếu Điều 5 của NATO.
"NATO vẫn là nền tảng của phòng thủ tập thể, nhưng EU có những công cụ bổ sung cho NATO, như trừng phạt, hỗ trợ tài chính và viện trợ nhân đạo. Đó là những điều có thể được sử dụng trong trường hợp áp dụng điều khoản 42.7", một quan chức EU nói.
Động thái của EU diễn ra trong lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần chỉ trích các thành viên NATO và dọa sẽ không bảo vệ các thành viên khối này. Gần đây còn xuất hiện thông tin Mỹ đang cân nhắc "đình chỉ tư cách" thành viên của Tây Ban Nha trong liên minh, do nước này không ủng hộ các hoạt động quân sự của Washington. Tuy nhiên, một quan chức NATO cho biết hiệp ước sáng lập liên minh "không có bất kỳ điều khoản nào về việc đình chỉ tư cách thành viên".
