Mới đây, tôi gặp một nam khách hàng tại TP HCM. Đầu năm trước, anh sở hữu lô đất hơn 100 m2 ở khu vực Thủ Đức và dự định xây căn nhà đầu tiên cho gia đình sau nhiều năm ở trọ. Khi đó, hồ sơ thiết kế gần như đã hoàn thiện. Tài chính anh cũng đã chuẩn bị đủ. Thế nhưng đến phút cuối, anh quyết định tạm dừng. Lý do là “thầy phong thủy nói năm ngoái tuổi không đẹp, nên chờ đến năm nay cho chắc”.
Là một kiến trúc sư, chuyên nghiên cứu và thực hành phong thủy khoa học hiện đại, tôi đã gặp không ít trường hợp như vậy. Nhiều gia chủ tin rằng chỉ cần chờ đến năm hợp tuổi hơn thì mọi việc sẽ thuận lợi hơn. Nhưng thực tế cuộc sống lại vận hành theo những quy luật rất khác.
Đầu năm 2025, tổng dự toán hoàn thiện căn nhà của anh vào khoảng 2,5 tỷ đồng. Đến giữa năm 2026 anh quay lại triển khai công trình. Nhưng cùng một bản thiết kế, cùng diện tích xây dựng, đơn giá tăng gần 20%, khiến tổng chi phí lúc này đã chạm mốc 3 tỷ đồng. Nhà thầu giải thích: “Do giá vật liệu phần thô tăng, cần có chi phí đề phòng rủi ro”.
Suốt hơn một năm qua, sau khi dời kế hoạch xây nhà theo lời thầy phong thủy, ba thế hệ trong gia đình anh phải tiếp tục thuê nhà nguyên căn. Tiền thuê nhà mỗi tháng 25 triệu đồng, tức phát sinh thêm 450 triệu đồng. Nếu cộng với phần chi phí xây dựng tăng thêm, số tiền “mất đi” đã chạm mốc một tỷ đồng. Trong khi đó, khu đất vẫn nằm yên, không sinh lợi, không tạo ra giá trị sử dụng và cũng không khiến cuộc sống gia đình tốt hơn.
Sau nhiều năm hành nghề, tôi nhận thấy phần lớn khách hàng đang hiểu vấn đề “không hợp tuổi xây nhà” rất cực đoan. Hầu như ai xây nhà cũng kiểm tra tuổi mình năm đó bị hạn Tam Tai, Hoang Ốc, Kim Lâu, hay không? Nếu phạm phải một trong ba hạn đó thì không dám xây hay sửa nhà. Họ thường phải chờ vài năm, mới có một năm hợp với tuổi của mình.
Thực tế, phong thủy là bộ môn xử lý không gian sống thuận theo quy luật tự nhiên, nhờ đó con người sống khỏe hơn, thoải mái hơn. Rõ ràng, khi vào ở một ngôi nhà mới, nhưng trong tâm thế phải trả nợ ngân hàng hằng tháng, thì không thể vui vẻ được, đó không phải là phong thủy.
>> Chủ biệt thự quận 1 đòi tôi sửa phong thủy để ‘xả xui’
Thực ra, bạn không phải lo lắng hay chờ đợi. Tôi đã áp dụng năm cách giải quyết hiệu quả cho nhiều khách hàng để xử lý vấn đề không hợp tuổi xây nhà như sau:
Đầu tiên, xem tháng, ngày, giờ tốt để động thổ. Trường hợp gia chủ có hạn trong năm xấu, nhưng vẫn muốn đứng cúng động thổ, thì chỉ cần xem tháng, ngày, giờ tốt để động thổ. Khi đó, cái tốt đã chiếm 75%. Ngày động thổ là ngày khởi phát những yếu tố cát lành cho việc xây nhà. Tuy năm xấu nhưng khởi đầu thuận lợi, cũng là cách hóa giải.
Thứ hai, chọn người có vai trò tại công trình, đứng cúng thay gia chủ. Đối tượng được chọn là giám sát, thầu, cai, hay chỉ huy trưởng, trực tiếp có mặt tại công trình hàng ngày. Người này nếu có vận tốt, thì hoàn toàn có thể cúng thay gia chủ. Ngày động thổ tốt với họ, sẽ giúp họ có năng lượng tốt của “thiên khí” hỗ trợ công việc suôn sẻ, nhân công an toàn, đúng tiến độ, chất lượng và tránh các rắc rối với chính quyền hay hàng xóm.
Thứ ba, chọn thời gian tốt cho đất. Đây là vấn đề cốt lõi, quan trọng bậc nhất khi xem thời gian làm nhà. Bởi xây nhà trên đất, thời gian phải tốt cho hướng và tọa của lô đất. Lô đất là “địa khí”, thời gian là “thiên khí”, khi “thiên khí” tốt cho “địa khí” thì “địa khí” vững chãi. Con người là “nhân khí”, làm việc, thi công, xây dựng trên “địa khí” tốt, thì sẽ được tiếp sức đáng kể, đỡ vất vả. Sau này gia đình sống trong căn nhà có “địa khí” khỏe, thì cực kỳ tốt đẹp.
Thứ tư, chọn vị trí động thổ tốt. Vị trí động thổ rất quan trọng, vì nó kích hoạt “địa khí” trong thời khắc khởi đầu. Vị trí động thổ phải nằm ở nơi có sao cát tinh chiếu đến năm, tháng, ngày, giờ.
Cuối cùng, nhập trạch vào thời gian tốt. Đối với gia chủ, ngày nhập trạch (ngày về nhà mới) mới là cột mốc quan trọng nhất. Lý do là gia chủ không trực tiếp xây nhà, mà chỉ trực tiếp ở trong căn nhà. Thời gian nhập trạch lúc này cần tốt cho gia chủ và phải tốt cho căn nhà, để mọi thành viên đều được “thiên khí” bổ trợ.
Câu hỏi là: Chọn thời gian xây nhà, ngoài xem tuổi, cần chú ý đến điều gì? Thời điểm xây nhà tốt nhất, ngoài việc xem ngày tốt theo phong thủy, còn phải hội đủ bốn yếu tố: tài chính đã sẵn sàng; nhu cầu sử dụng là có thật; bản vẽ, xin phép, pháp lý đã hoàn chỉnh; thời tiết thuận lợi.
Tuổi đẹp có thể mang lại sự an tâm về mặt tinh thần. Nhưng giá vật liệu, nhân công và chi phí xây dựng thì không chờ ai cả. Nếu chỉ vì đợi một năm “đẹp hơn” mà phải trả thêm vài trăm triệu hoặc cả tỷ đồng, đó là một quyết định cần được cân nhắc rất kỹ. Bởi cuối cùng, điều quyết định chất lượng cuộc sống không nằm ở việc bạn xây nhà vào năm nào. Mà nằm ở việc ngôi nhà đó có thực sự đem đến hạnh phúc cho gia đình bạn hay không.
Nhà của gia đình tôi sát nhà hàng xóm, nhưng giữa hai bên vẫn có một khoảng hở chừng 30 cm. Cách đây không lâu, nhà bên cạnh lắp thêm ba máy lạnh và cho đường ống xả nước chạy xuống khe tường giữa hai nhà.
Sau một thời gian, tường phía nhà tôi xuất hiện nhiều vết ẩm, mốc và bong sơn. Tôi nghi ngờ nước thải từ máy điều hòa thấm sang nên đã thuê thợ đến kiểm tra. Kết quả cho thấy tường nhà không bị lỗi chống thấm hay dột nước mưa.
Tôi đã phản ánh với hàng xóm và đề nghị họ xử lý lại đường ống thoát nước. Họ cho biết đã sửa, nhưng thực tế nước vẫn tiếp tục chảy xuống khe tường khiến tình trạng thấm mốc không cải thiện.
Trong trường hợp này, tôi có quyền yêu cầu hàng xóm bồi thường hoặc buộc phải khắc phục triệt để hay không? Nếu họ vẫn không xử lý dứt điểm thì tôi nên liên hệ cơ quan nào để được giải quyết?
Tôi đọc bài viết Từ 25/5, chủ nhà trọ thu tiền điện sai có thể bị phạt đến 30 triệu đồng. Với tư cách là một chủ nhà trọ tôi, tôi có chia sẻ như sau:
Nhà tôi đang tính tiền điện cho người thuê giá 3.000 đồng một số điện - để được giá này thì nhà tôi có được cộng định mức điện chia cho số người tạm trú.
Nếu không có định mức điện được cấp nhà tôi phải bán giá cao hơn nhiều, từ 4000 đồng một số trở lên. Tại sao? Nếu lấy giá 3.000 đồng một số điện, nếu dùng có định mức, chủ nhà hằng tháng như nhà tôi có 5 phòng trọ sẽ dư ra tầm 200-300 nghìn đồng, nhiều người nghĩ chủ nhà trọ sẽ được dùng điện miễn phí?
Không phải, mỗi lần hỏng điện sửa gọi thợ sửa nhẹ thì 200 nghìn, còn nguyên ngày công là 500 nghìn đồng. Hỏng một cái công tơ điện phải tốn 300-400 nghìn đồng thay mới. Sẽ có nhiều người hỏi công tơ mấy năm mới hỏng, điều này đúng nếu dùng bình thường vài năm thậm chí lâu hơn mới hỏng.
Nhưng đặc thù nhà trọ nó nhiều cái khó nói lắm, có người đến thuê tháo kẹp chì ra để tác động - thời bố tôi còn sống, bố tôi già rồi lại mới làm nhà trọ không quán xuyến được : 3/5 phòng trọ tháo kẹp chì ăn cắp điện.
Nhà tôi bị hao hụt tiền điện từ 2014 đến tận 2016, sau khi kiểm tra mới biết được. Chuyện bị chỉnh sửa phải thay là rất bình thường. Giá 3.000 đồng một số điện, tôi đang tính nếu tính các lần sửa chữa thay thế trên năm thì nhà tôi còn lỗ cơ chứ không có lãi. Muốn lãi thì phải tính giá cao hơn.
Xung quanh khu tôi nhiều nhà tính giá cao hơn nhưng nhà tôi vẫn giữ giá từ lúc làm nhà trọ 2014 đến giờ.
Vì thế tôi nghĩ nếu các đơn vị điện lực muốn tính giá chuẩn theo hóa đơn thì nên tính các phòng cho thuê là khách hàng riêng lẻ, họ phải ký hợp đồng với từng phòng trọ, chịu trách nhiệm và chi phí đầu tư sửa chữa đến từng phòng trọ, thu thì đóng qua app nên rất tiện.
Bây giờ số hóa phòng trọ nào nợ tiền điện thì EVN cứ theo mã căn cước mà đòi. Được như thế tôi hoan nghênh nhiệt liệt, bớt luôn một khâu trung gian cho chúng tôi đỡ mệt, nhiều lúc phòng trọ dọn đi tiền sử dụng điện còn cao hơn tiền cọc, chẳng biết kêu ai.
Tất nhiên tôi sẽ nghiêm túc chấp hành quy định mới, tôi không tính giá điện 3.000 đồng một số nữa, tôi sẽ tính giá điện theo quy định, phần còn lại tôi sẽ thu vào một mục khác, ví dụ như "khấu hao thiết bị sử dụng điện" hoặc tính theo chi phí dịch vụ từng phòng.
Đây là nội dung thuộc Nghị định 133 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực mới được ban hành và có hiệu lực từ 25/5. Hiện nay, việc chủ nhà trọ thu tiền điện cao hơn mức quy định vẫn bị xử lý theo Nghị định 134/2013 (sửa đổi bởi Nghị định 17/2022). Tuy nhiên, mức phạt chỉ từ 7-10 triệu đồng, được nhiều chuyên gia cho là chưa đủ sức răn đe nên tình trạng chủ trọ tự ý nâng giá điện lên 4.000-5.000 đồng một kWh vẫn diễn ra phổ biến.
"Nhiều người nói với tôi rằng nếu ngày trước biết tính toán hơn, có lẽ giờ tôi đã sở hữu nhiều nhà đất, mua được ở thời điểm giá còn thấp thay vì phải mua khi bất động sản đã tăng rất cao như hiện nay. Tôi hiểu điều đó. Nhưng nếu được quay lại để lựa chọn một lần nữa, tôi vẫn sẽ làm như vậy. Bởi điều khiến tôi cảm thấy mãn nguyện nhất trong cuộc đời không phải là mua được bao nhiêu căn nhà, mà là đã làm được những gì có thể cho cha mẹ khi các cụ còn sống.
Gia đình tôi đông anh chị em. Bố mẹ tôi đã ngoài 100 tuổi. May mắn là các cụ chỉ mắc những bệnh tuổi già và đến nay vẫn rất minh mẫn. Hai anh trai tôi sống ở quê, nhà liền kề với nhà bố mẹ. Gia cảnh các anh không khá giả, lại phải lo cho con cái học hành nên điều kiện kinh tế hạn chế. Vì thế, các anh chủ yếu góp công chăm sóc cha mẹ hàng ngày.
Còn tôi làm ăn xa nhà nhưng kinh tế có phần dễ thở hơn. Có lẽ cũng vì vậy mà tôi tự thấy mình phải có trách nhiệm nhiều hơn với đấng sinh thành. Suốt nhiều năm, tiền kiếm được bao nhiêu tôi lại dành phần lớn để chăm lo cho bố mẹ. Từ việc xây nhà, thuốc men, sinh hoạt hằng ngày cho đến những khoản dự phòng tuổi già.
Đến bây giờ, tôi vẫn để riêng cho mẹ một sổ tiết kiệm trị giá hơn một tỷ đồng để phòng những tình huống cấp bách về sức khỏe. Trong khi đó, các anh chị em của tôi gần như không phải đóng góp tiền bạc cho việc chăm sóc bố mẹ. Không những thế, vợ chồng tôi còn nhiều lần hỗ trợ thêm cho anh chị em và giúp các cháu có điều kiện học đại học.
Chính vì dành phần lớn nguồn lực cho gia đình nên tôi bỏ lỡ không ít cơ hội mua nhà đất ở những giai đoạn giá còn thấp. Nhưng tôi không tiếc. Tôi vẫn nhớ rất rõ thời điểm năm 1997, khi mới tự lập được một thời gian, tôi có trong tay khoảng 200 triệu đồng - một khoản tiền không nhỏ vào thời điểm ấy. Tôi dành 100 triệu đồng để báo hiếu cha mẹ. 100 triệu đồng còn lại, tôi chia đều cho 10 anh chị em, mỗi người 10 triệu đồng. Sau đó, tôi gần như không giữ lại gì cho bản thân mà tiếp tục lao động, làm việc khoảng 10 tiếng mỗi ngày để gây dựng lại từ đầu.
>> Tôi thương chồng 50 tuổi vẫn phải lăn lộn kiếm tiền 'gánh' mẹ già
Những năm tiếp theo cũng vậy. Ngoài việc phụng dưỡng cha mẹ, tôi thường xuyên san sẻ cho anh chị em khi có điều kiện. Tôi cho đi nhiều đến mức sau này bố mẹ và các anh chị em đều từ chối nhận thêm. Mọi người bảo tôi nên giữ lại để lo cho bản thân và tương lai của mình. Nhưng lúc ấy, nhìn thấy người thân bớt khó khăn, tôi lại thấy vui.
Đến năm 2004, tôi lập gia đình. Ngày cưới, vợ chồng tôi gần như bắt đầu với hai bàn tay trắng. Điều tôi biết ơn nhất là vợ tôi luôn đồng lòng với những lựa chọn của chồng. Hai vợ chồng cùng suy nghĩ, cùng cố gắng nên công việc ngày càng thuận lợi hơn. Kinh tế khá hơn, chúng tôi lại càng giúp đỡ nhiều hơn cho cả bên nội lẫn bên ngoại.
Từ đó đến nay, vợ chồng tôi vẫn là người gánh phần lớn trách nhiệm chăm lo cho bố mẹ. Các cụ sống ở nông thôn, không có lương hưu, nên mọi chi phí sinh hoạt, thuốc men vẫn cần con cái hỗ trợ. Suốt hàng chục năm qua, chúng tôi vừa lo cho cuộc sống riêng, vừa chăm sóc cha mẹ.
Là người tự kinh doanh nên tôi chủ động được thời gian. Mỗi năm, tôi đều dành từ khoảng sáu tuần đến vài tháng để ở bên chăm sóc bố mẹ. Nhiều người cho rằng như vậy là thiệt thòi. Nhưng tôi thì không nghĩ thế. Tiền bạc có thể kiếm lại được, nhà đất có thể mua muộn hơn, nhưng thời gian dành cho cha mẹ thì không thể lấy lại.
Bây giờ nhìn lại, tôi thấy mình không phải người thành công nhất trong số những người cùng thế hệ. Nếu xét về đầu tư, có lẽ tôi đã bỏ lỡ nhiều cơ hội. Thế nhưng điều khiến tôi hạnh phúc là bố mẹ tôi được sống trong điều kiện đầy đủ, an tâm và được con cháu chăm sóc khi tuổi đã rất cao.
Tôi cũng vui vì các anh chị em trong gia đình vẫn giữ được tình cảm tốt đẹp với nhau, các cháu có thêm điều kiện học hành, cuộc sống của mọi người đều dần ổn định hơn. Còn vợ chồng tôi, dù mua nhà đất muộn hơn người khác, cuối cùng cũng gây dựng được cuộc sống ở mức trung lưu và sở hữu vài căn nhà ở Hà Nội.
Có lẽ cuộc đời mỗi người đều có những ưu tiên khác nhau. Có người chọn tích lũy tài sản trước. Có người chọn đầu tư cho sự nghiệp trước. Còn tôi chọn dành phần lớn những năm tháng sung sức nhất để báo hiếu cha mẹ và giúp đỡ người thân. Đến giờ, điều quý giá nhất mà tôi nhận được không nằm trong sổ đỏ hay tài khoản ngân hàng. Đó là cảm giác thanh thản khi biết rằng mình đã làm tròn bổn phận với những người đã sinh thành, nuôi dưỡng mình nên người. Với tôi, như thế đã là đủ để thấy mãn nguyện".
Đó là chia sẻ của độc giả Podononga xung quanh câu chuyện gánh nặng chăm sóc cha mẹ già. Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh chưa từng có. Chỉ trong vài thập kỷ, xã hội đã dịch chuyển từ "quốc gia trẻ" sang "xã hội đang già", với hàng chục triệu người cao tuổi. Điều đó vô tình kéo theo những áp lực cho thế hệ trẻ trong việc chăm sóc cha mẹ già.
Trong nhiều gia đình, hiếu thảo vẫn được hiểu như việc tự tay chăm sóc cha mẹ. Nhưng khi thiếu kiến thức và nguồn lực, sự chăm sóc này dễ dẫn đến kiệt sức - không chỉ cho người chăm sóc, mà cả cho người được chăm sóc. Còn với những gia đình không có điều kiện tài chính cho cha mẹ sử dụng dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp thì sao? Đó là câu hỏi không dễ có lời giải với nhiều người trẻ.