“Đọc bài viết ‘Tôi có 3 tỷ đồng nhưng không cố mua nhà Hà Nội’, tôi lại nhớ đến câu chuyện của chính mình. Hiện tại, tôi đang làm việc tại gia, trong chính ngôi nhà ở Sài Gòn mà cách đây 10 năm vợ chồng tôi từng đắn đo rất nhiều rằng có nên mua hay không? Hồi đó, gom góp tất cả tiền bạc trong nhà, chúng tôi chỉ có khoảng 300 triệu. Nếu muốn mua nhà một tỷ, tôi sẽ phải vay thêm gần 700 triệu (khoảng 70% giá trị căn nhà), trong khi tổng thu nhập hai vợ chồng chỉ khoảng 24 triệu một tháng.
Thú thật, lúc ấy chúng tôi cũng rất áp lực, sợ đủ thứ. Nhìn quanh thị trường thời điểm đó, có những căn nhà rao bán với giá 1,5 tỷ hay hơn 2 tỷ nhưng tôi cũng chỉ biết tặc lưỡi: ‘Sao mà đắt vậy?’ và cảm thấy tiếc nếu mình không mua ngay. Cuối cùng tôi quyết định vay mua nhà rồi vừa trả nợ, vừa cố gắng làm ăn.
Giờ nhìn lại, căn nhà của tôi có giá đâu đó khoảng 5-6 tỷ đồng. Nếu ngày đó vợ chồng tôi cứ tiếp tục chần chừ, chờ đợi cho đủ tiền mới mua nhà, thì dù cố dành dụm đến mấy thì giờ may ra trong tay có 2-3 tỷ là cùng, và có lẽ chúng tôi vẫn sẽ phải tiếp tục chạy theo giá nhà.
Một điều nữa mà ít người nói đến là khi đã có nhà, bạn sẽ có một lợi thế tài chính rất lớn. Đó không chỉ là nơi để ở, mà còn là tài sản bảo chứng, tạo đòn bẩy khi cần vay vốn để đầu tư, kinh doanh hoặc xử lý những giai đoạn khó khăn trong cuộc sống. Chính nhờ căn nhà đầu tiên này mà hai vợ chồng tôi đã vay để đầu tư thêm nhiều bất động sản khác, từ đó gia tăng giá trị tài sản của bản thân.
>> ‘Lương 40 triệu đồng vẫn mua được nhà Sài Gòn’
Tôi nghĩ, mỗi thế hệ đều có một cái khó riêng trong việc mua nhà. Thời trước, điều kiện vay ngân hàng không dễ như bây giờ, thu nhập đã thấp lại còn bấp bênh hơn (giá nhà có thể rẻ hơn bây giờ nhưng cũng vẫn là khá cao so với khả năng tiết kiệm hồi ấy), cơ hội tiếp cận thông tin cũng ít hơn. Nhiều người như cha mẹ tôi vẫn mạnh dạn mua nhà, chấp nhận vay và trả dần trong nhiều năm, hành trình đó thật sự không hề dễ dàng như người ngoài nhìn vào.
Ngược lại, thế hệ sau này có nhiều điều kiện hơn, cơ hội kiếm tiền rộng mở hơn, nhưng cũng đối mặt áp lực khác: chi phí sống đắt đỏ, kỳ vọng cuộc sống cao hơn, nhiều lựa chọn nên đôi khi cũng dễ chần chừ hoặc sợ rủi ro. Tuy vậy, nếu cứ vì khó mà không dám bắt đầu thì rất khó có tài sản lớn như nhà, đất.
Tất nhiên, tôi không khuyên ai nên vay mua nhà quá sức để rồi bị khoản nợ nhấn chìm. Nhưng cũng đừng đợi đủ tiền mới mua nhà mà bỏ lỡ cơ hội. Quan trọng là mỗi người cần tính toán khả năng chịu đựng của mình, chấp nhận đánh đổi, dám đi trước một bước và kiên trì mới mục tiêu của mình để có nhà. Cũng giống như câu nói: ‘Đường đi khó không phải vì ngăn sông cách núi, mà vì lòng người ngại núi e sông'”.
Đó là quan điểm của độc giả Nguyenthanhphat về hành trình thay đổi suy nghĩ và thực hiện giấc mơ mua nhà của bản thân. Trong bối cảnh hiện nay, câu chuyện mua nhà với người trẻ ngày càng trở nên áp lực hơn khi giá bất động sản tại Hà Nội và TP HCM vẫn neo ở mức cao, dù thị trường đã có giai đoạn chững lại sau thời kỳ “sốt nóng”.
Theo nhiều báo cáo thị trường đầu năm 2026, giá căn hộ tại các đô thị lớn tiếp tục tăng do nguồn cung nhà ở vừa túi tiền khan hiếm, trong khi chi phí đất, vật liệu và lãi vay đều tăng mạnh so với nhiều năm trước. Không ít người trẻ có thu nhập khá vẫn phải mất hàng chục năm tích lũy mới đủ tiền mua nhà nếu không sử dụng đòn bẩy tài chính. Chính thực tế đó khiến câu hỏi “nên chờ đủ tiền mới mua nhà hay chấp nhận vay sớm để sở hữu tài sản?” trở thành nỗi băn khoăn của không ít gia đình trẻ.
Ngay cả khi có hỗ trợ từ gia đình hoặc vay ngân hàng, việc sở hữu nhà với người trẻ vẫn rất khó khăn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng an cư mà còn làm suy giảm động lực phát triển cá nhân, dẫn tới tình trạng “dịch chuyển động lực của nhân tài”. Người lao động vẫn ở lại thành phố làm việc nhưng dần giảm động lực mua nhà, nâng cao chất lượng sống, trì hoãn lập gia đình, sinh con hoặc đầu tư cho bản thân do áp lực chi phí sinh hoạt quá lớn.
Khó khăn lớn nhất của người trẻ hiện nay không chỉ là giá nhà cao mà còn là sự mất cân đối giữa thu nhập và khả năng tiếp cận nhà ở phù hợp. Nhiều gia đình trẻ đang đứng trước lựa chọn khó khăn: hoặc vay dài hạn để sở hữu một căn hộ nhỏ trong trung tâm, hoặc tiếp tục thuê nhà trong trạng thái thiếu ổn định. Cả hai phương án đều tạo áp lực lớn về tài chính lẫn tâm lý. Trong khi đó, không ít người trẻ vẫn kỳ vọng giá nhà trung tâm sẽ giảm xuống mức “vừa túi tiền” sau các đợt điều chỉnh của thị trường.
Tôi đã nhiều lần dự tiệc ở nhà hàng đến những buổi đãi khách tại tư gia. Gần như mặc định, trong thực đơn luôn có một hai món liên quan đến tôm. Nhưng thay vì là điểm nhấn tinh tế, những con tôm còn nguyên vỏ, nguyên chân, chưa rút chỉ... lại khiến không ít người rơi vào tình huống khó xử.
Tội nghiệp con tôm - một thực phẩm không rẻ tiền nhưng khi xuất hiện trên bàn tiệc mà chưa được sơ chế kỹ, nó vô tình trở thành phép thử sự khéo léo tinh tế và đôi khi là nguồn cơn của sự kém duyên.
Hãy thử nhìn quanh một bàn tiệc bất kỳ, chúng ta sẽ thấy những cô gái làm tóc cầu kỳ, sơn móng tay cẩn thận. Những người mặc áo dài sáng màu, váy trắng. Khi món tôm được dọn ra, họ lúng túng: Dùng tay thì sợ mất vệ sinh, dùng dao nĩa thì bất tiện.
Còn lại phần đông thực khách cả nam lẫn nữ vẫn chọn cách đơn giản nhất: Dùng tay không bóc vỏ. Những ngón tay dính nước gia vị, mùi tanh, được lau tay vội vã bằng khăn giấy ướt, tất cả làm mất đi sự thanh lịch vốn có.
Không ít bữa tiệc còn xuất hiện những món ăn tưởng như hấp dẫn nhưng lại thiếu sự chuẩn bị tinh tế. Món cá hấp nguyên con còn nhiều xương nhỏ, thực khách vừa ăn vừa dè chừng. Chưa kể món gà luộc khi chặt đi kèm là những mảnh xương bị vỡ sắc nhọn.
Sẵn tiện, tôi muốn nói thêm về việc ăn uống vội vàng, thiếu ý tứ. Nhai phát ra tiếng lớn, nói chuyện khi đang nhai. Những điều tưởng nhỏ nhặt nhưng lại phản ánh rõ cách một người ứng xử nơi công cộng.
Tôi nghĩ đây là những câu chuyện về văn hóa. Khi chúng ta bắt đầu quan tâm đến cảm nhận của người khác trong từng chi tiết nhỏ, từ món ăn đến hành vi của người dùng bữa, thì bàn tiệc không chỉ là nơi ăn uống, mà còn là nơi thể hiện một xã hội văn minh hơn.
Tôi đã rưng rưng khóc lúc nào không hay khi nhận ra rằng, con trai mình đang bị áp lực của kỳ thi vượt cấp cuốn theo. Ở trường thầy cô nói, nhấn mạnh tầm quan trọng, thậm chí giáo viên chủ nhiệm còn nhắc nhiều lần rằng: "Các con học 9 năm và kết thúc ngõ cửa vào lớp học chuyển cấp chỉ bằng một kỳ thi".
Tôi không đồng ý với cách nói này, nhưng đôi khi nhìn nhận vào thực tế thì đúng là thật. Tỷ lệ đỗ vào các trường cấp 3 công lập hiện nay chỉ vào khoảng 50%-60%, chưa kể nếu là địa bàn gần nhà thì tỷ lệ ở các quận/huyện trọng điểm chỉ còn lại là con số nhỏ hơn nhiều.
Con năm nay đang lớp 8, con hỏi tôi: "Nếu con không đỗ cấp 3 công lập thì con về quê học nghề à mẹ?". Tôi nói: "Ở quê làm gì có nghề gì mà học con".
Con có vẻ băn khoăn, thêm chút lo lắng, áp lực. Trong mỗi câu hỏi con đều nói khéo với tôi là "Mẹ cho con giả sử, con chỉ giả sử thôi nhé. Nếu mà con không đỗ trường công thì học trường tư thục như trường A, trường B thì tốn kém lắm đúng không mẹ?".
Tôi cũng khá bình tĩnh, nói với con là nhiệm vụ của con là nỗ lực học tập, thời gian để chuyển cấp không còn nhiều, chỉ còn hơn một năm học nữa thôi, duy trì phong độ ổn định, cố gắng từng chút một bằng mục tiêu và phương pháp nào đó để vượt lên chính mình, đến lúc thi cứ đúng năng lực mà thi.
Kết quả lúc thi dù có thế nào thì con cũng đã hết sức rồi. Con nghe xong cũng chỉ gật gù, có vẻ vẫn chưa được giải tỏa. Tôi bồi thêm: Thầy cô và bố mẹ có thể làm con áp lực hơi quá theo cách hiểu của con, nhưng con cứ nghĩ mà xem, mọi người là đang tìm giải pháp cùng con và chỉ có con mới điều chỉnh được.
Con cần tự tin, chia sẻ nhiều hơn khi con cần như những câu hỏi hôm nay. Giả sử, đúng theo cách nói của con, mẹ giả sử con đã học tập, rèn luyện để có phong độ ổn định tốt dần đều từ giờ đến hết năm học lớp 9.
Khi thi kỳ thi vượt cấp tính điểm cuối cùng để xét vào các trường công lập, không may vì một rủi ro nào đó mà con không đạt kỳ vọng, thì bố mẹ và thầy cô ghi nhận con cho cả một quá trình, chứ không phải kết quả của một kỳ thi.
Thực tế, tôi là phụ huynh ép con học hành, thậm chí có lần con viết tự sự liền ba trang giấy để nói rằng: con đã bị thúc giục liên tục, bị ép đến mức con phải giả tạo vâng dạ trả lời cho xong việc, là việc ba mẹ vẫn nói con điểm số thế nào còn tùy vào năng lực nhưng khi điểm thấp thì lại làm thái quá lên, là khi con băn khoăn rằng, nếu không đạt được kỳ vọng thì tính sao?
Và tôi cũng đã điều chỉnh nhiều hơn cách để định hướng, đồng hành, chia sẻ cùng con.
Tôi chỉ hy vọng, phổ cập cấp 3 nhanh chóng được thực hiện. Bởi một đứa trẻ hay chính phụ huynh đang mắc kẹt trong một kỳ thi để quyết định xem con có được theo tiếp hay không? Khi mà ở Việt Nam, học cấp 3 chưa phải là một tấm vé vào đời hướng nghiệp rõ ràng để thay thế bằng đi học nghề.
Hai người mâu thuẫn với một nam công nhân vì mở nhạc to đã ra tay khiến nạn nhân tử vong. Một vụ việc đau lòng, bắt đầu từ hành vi bật loa ngoài điện thoại nơi công cộng (xe buýt đưa rước công nhân).
Sau mâu thuẫn vì bật nhạc lớn trên xe buýt, hai bên tiếp tục cự cãi khi xuống xe. Một người bị đuổi đánh, chạy lên xe trốn nhưng vẫn bị tấn công. Trong lúc xô xát, hung thủ dùng vật nhọn đâm nạn nhân tử vong rồi bỏ trốn, sau đó ra đầu thú, vụ việc xảy ra tại Tây Ninh ngày 21/4.
Từ vụ việc này, nhìn rộng ra, tôi thấy trên xe buýt, xe khách giường nằm, quán cà phê, sân bay hay thậm chí trong thang máy, không khó để bắt gặp cảnh nhiều người vô tư xem TikTok, nghe nhạc, gọi video với âm lượng lớn.
Có người cười nói ầm ĩ qua loa ngoài, có người để video chạy liên tục như thể không gian đó là của riêng mình. Những âm thanh chồng chéo, hỗn tạp ấy không chỉ gây khó chịu mà còn bào mòn sự kiên nhẫn của những người xung quanh.
Điều đáng nói là phần lớn những hành vi này không xuất phát từ ác ý. Đơn giản là thói quen, là sự thiếu ý thức về không gian chung. Nhưng chính sự vô tư đó lại là nguồn cơn của nhiều xung đột âm ỉ.
Một lời nhắc nhở có thể bị hiểu thành khiêu khích. Một ánh nhìn khó chịu có thể bị diễn giải thành xúc phạm. Và khi cái tôi cá nhân bị đẩy lên quá cao, mâu thuẫn rất dễ vượt khỏi kiểm soát.
Chúng ta đang sống trong một xã hội ngày càng đông đúc, sự "chung đụng" nơi công cộng giữa người với người xảy ra nhiều hơn bao giờ hết. Chính vì vậy, ranh giới giữa không gian riêng và không gian chung trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Không thể biện minh cho hành vi bạo lực, nhưng cũng không thể xem nhẹ những nguyên nhân dẫn đến nó.
Câu hỏi đặt ra là: Vì sao một hành vi đơn giản như dùng tai nghe lại chưa trở thành thói quen phổ biến? Phải chăng chúng ta chưa được giáo dục đủ về ý thức cộng đồng, hay đơn giản là sự dễ dãi với chính mình đã khiến những chuẩn mực nhỏ bị bỏ qua?
Vấn nạn karaoke 'tra tấn' chưa dẹp bỏ được thật ra có chung nguyên do với sở thích bật loa ngoài điện thoại nơi công cộng.
Vì sao chúng ta cứ tự do làm những điều mình thích mà không hề nghĩ rằng nó xâm phạm tự do, quyền lợi của người khác?
