Vì sao ‘bếp gas chạy bằng nước’ lan tràn mạng xã hội?

Năm 2014, bố mẹ tôi mua nguyên nhà trọ giá 1,35 tỷ đồng, sửa thêm thành 1,45 tỷ đồng. Cho thuê cả 5 phòng được 6 triệu, tầm 1,2 triệu đồng một phòng. Đến bây giờ 2026, nhà tôi tầm hơn 5 tỷ vẫn cho thuê giá cũ, nếu tăng giá vài trăm triệu đồng một phòng mỗi tháng cũng chả thấm vào đâu.

Tôi đang cho thuê nhà trọ, có nhiều vấn đề giữa nhà trọ và nhà ở bình thường khác xa nhau mà nhiều người chưa hiểu được. Thứ nhất là khấu hao nhà trọ sẽ luôn có hệ số cao hơn nhà ở bình thường.

Tại sao? Tâm lý "mất tiền mua mâm phải đâm cho thủng" hay "cha chung không ai khóc". Một gia đình nếu chỉ riêng việc đổ dầu mỡ xuống cống thì chắc phải chục năm mới tắc cống, riêng nhà trọ chỉ cần 6-7 phòng thì một năm thông tắc cống một lần. Riêng đợt hút bồn cầu thì ôi thôi, quần áo rồi tóc, trứng... Thậm chí có cả tiền được hút lên.

Còn nước, mỗi phòng có một cái thùng, họ vặn ren vòi để nhỏ giọt. Nhỏ giọt thì đồng hồ phòng trọ không quay, chục phòng trọ nhỏ giọt thì đồng hồ tổng chủ nhà vẫn quay đều.

Điện thì xưa chưa có camera nên manh động lắm, sáng đến thuê thì chiều đã phá kẹp chì. Chuyện tự khoan tường, tự đóng đinh, thậm chí khoan cả vào ống nước là bình thường.

Thứ hai là chi phí không tên hoặc nói theo kinh tế là trích lập dự phòng rủi ro. Ai làm nhà trọ đều dính cả, ở đến tháng xong bỏ đi để lại hóa đơn điện nước còn nhiều hơn tiền cọc, lúc ấy chả biết đòi ai.

Chưa kể những chi phí không tên để vận hành mà tôi không muốn nói ra, hỏng hóc ban ngày thuê thợ sửa vài trăm nhưng lúc tối, lúc đêm thợ bảo tiền triệu cũng phải sửa.

Thứ ba là nhà trọ sẽ phức tạp hơn nhà bình thường rất nhiều, drama suốt ngày, đánh ghen, hát loa kẹo kéo... Thậm chí mất đoàn kết chỉ vì một vài lý do rất trẻ con, bắt chủ nhà sang phân xử như quan tòa ai đúng ai sai, chứ nhất định không chịu dĩ hòa vi quý.

Tin Gốc: Vnexpress

Công trình đã hoàn thiện phần lát gạch thì thầy phong thủy phán: "Thật tai họa! Sao lại ốp lát kiểu mũi tên thế này? Mũi tên đâm thẳng vào phòng thì còn làm ăn gì nữa", khiến kiến trúc sư, thợ xây và cả chủ nhà đều ngơ người. Đó là câu chuyện đang được chia sẻ trên các diễn đàn xây dựng gần đây.

Là một kiến trúc sư đồng thời nghiên cứu về phong thủy khoa học, tôi luôn tôn trọng bộ môn này. Bởi phong thủy là một phần của văn hóa phương Đông, chứa đựng nhiều kinh nghiệm tích lũy qua hàng nghìn năm về môi trường sống, hướng gió, ánh sáng, khí hậu và sự hài hòa giữa con người với không gian.

Tuy nhiên, nhiều năm làm nghề cũng khiến tôi chứng kiến không ít câu chuyện "cười ra nước mắt" khi phong thủy bị hiểu theo hướng cực đoan hoặc áp dụng thiếu cơ sở. Điều đáng tiếc là người chịu thiệt nhiều nhất lại chính là gia chủ, còn kiến trúc sư thì nhiều phen chỉ biết "méo mặt" vì phải sửa bản vẽ liên tục. Còn đơn vị thi công thì bất bình bởi những "lời phán" của các thầy, khiến công trình trễ tiến độ, phát sinh chi phí, thậm chí là không đúng kỹ thuật.

Không ít trường hợp cửa chính bị xoay theo hướng tốt với tuổi gia chủ nhưng bất lợi với khí hậu địa phương; phòng ngủ cho vào cung tốt nhưng bí khí, không thông thoáng; bếp đặt xéo so với mặt đá để nhìn về hướng tốt, khiến việc đứng nấu ăn bất tiện; hoặc chiều cao bậc cầu thang quá cao để số bậc vào cung sinh, gây đi lại mệt mỏi.

Phong thủy đề cao tính cân bằng âm dương, nên giá trị lớn nhất của phong thủy phải nằm ở việc tạo ra môi trường sống hài hòa giữa kiến trúc và năng lượng. Khi sự cân bằng ấy bị phá vỡ thì phong thủy không thể nào đạt được hiệu quả. Nếu thầy phong thủy nói nhà bạn tốt nhưng thực tế lại khó sử dụng, liệu bạn có chấp nhận sống lâu dài trong ngôi nhà đó không?

>> Mất thêm một tỷ đồng xây nhà vì tin lời thầy phong thủy

Với kinh nghiệm nhiều năm làm thiết kế và ứng dụng phong thủy khoa học, tôi xin đưa ra bốn nguyên tắc sau để bạn đọc áp dụng phong thủy vào ngôi nhà hiệu quả:

Đầu tiên, phong thủy cần dung hòa với kiến trúc. Đây là nguyên tắc quan trọng nhất khi ứng dụng phong thủy vào nhà ở. Mục tiêu cốt lõi của phong thủy là giúp con người sống hài hòa với quy luật tự nhiên, từ đó cải thiện sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống. Vì vậy, không nên vì chạy theo phong thủy mà khiến ngôi nhà trở nên bất tiện hoặc làm người sử dụng cảm thấy gò bó. Trong bối cảnh hiện đại, phong thủy cần được kết hợp hài hòa với bốn yếu tố nền tảng gồm công năng, thẩm mỹ, kinh tế và tính bền vững.

Một ngôi nhà có phong thủy tốt trước hết phải đáp ứng đúng nhu cầu sử dụng của gia đình, phù hợp với thói quen sinh hoạt hằng ngày. Thẩm mỹ phải thể hiện được cá tính, bản sắc của gia chủ và phù hợp với ngôn ngữ thiết kế tổng thể. Yếu tố kinh tế nằm ở việc tránh đầu tư lãng phí vào những vật phẩm đắt tiền hoặc cải tạo, đập phá vô lý. Đồng thời, ngôi nhà cũng phải bảo đảm chất lượng kỹ thuật để vận hành ổn định và bền vững trong suốt quá trình sử dụng.

Thứ hai, phong thủy cần thích ứng với điều kiện tự nhiên. Một ngôi nhà được xem là có phong thủy tốt khi biết tận dụng tối đa những lợi thế từ thiên nhiên như đón ánh sáng mặt trời, khai thác gió tự nhiên để lưu thông không khí và có giải pháp che nắng, chắn mưa phù hợp với điều kiện khí hậu. Ngược lại, nếu áp dụng các nguyên tắc phong thủy một cách cứng nhắc mà bỏ qua địa hình, hướng nắng, hướng gió của từng khu đất, thì ngôi nhà sẽ trở thành nơi khó ở. Khi kiến trúc biết tôn trọng và thích nghi với tự nhiên, dòng sinh khí trong ngôi nhà cũng sẽ được lưu thông thuận lợi hơn.

Thứ ba, không áp dụng máy móc lý thuyết phong thủy truyền thống vào kiến trúc hiện đại. Những kinh nghiệm phong thủy mà cha ông để lại luôn có giá trị tham khảo, nhưng không phải quy tắc nào cũng còn phù hợp với cuộc sống ngày nay. Nhu cầu sinh hoạt, xu hướng thiết kế và công nghệ xây dựng đã thay đổi rất nhiều so với trước đây. Vì thế, phong thủy cũng cần được nhìn nhận theo hướng linh hoạt thay vì rập khuôn. Chỉ khi biết chọn lọc và điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tế, phong thủy mới thật sự phát huy giá trị.

Thứ tư, cần tích hợp phong thủy ngay từ giai đoạn thiết kế. Thời điểm hiệu quả nhất để đưa phong thủy vào công trình là ngay khi bắt đầu thiết kế. Việc kiến trúc sư phối hợp với chuyên gia phong thủy từ những bản vẽ đầu tiên sẽ giúp tạo ra một phương án tối ưu cả về năng lượng, công năng lẫn tính thẩm mỹ. Ngược lại, nếu chờ đến khi công trình đang thi công hoặc đã hoàn thiện mới điều chỉnh phong thủy thì rất dễ phát sinh nhiều bất cập như phá vỡ bố cục công năng, ảnh hưởng đến hình thức kiến trúc, tăng chi phí đầu tư, kéo dài thời gian thi công và gây không ít phiền toái cho gia chủ như câu chuyện thực tế ở trên.

Là người đồng hành cùng hàng trăm công trình, tôi hiểu rằng niềm tin của mỗi gia đình đều đáng được tôn trọng. Nhưng niềm tin chỉ thực sự có giá trị khi giúp chúng ta đưa ra những quyết định tốt hơn, chứ không phải khiến chúng ta rơi vào trạng thái hoang mang, thay đổi liên tục hoặc đánh đổi những lợi ích thực tế.

Phong thủy, nếu được nghiên cứu và vận dụng đúng, hoàn toàn có thể đồng hành cùng kiến trúc để tạo nên một ngôi nhà hài hòa về không gian lẫn giá trị tinh thần. Ngược lại, nếu chỉ dựa vào những lời "phán" thiếu cơ sở, thì điều đầu tiên bị ảnh hưởng không phải là vận may của ngôi nhà, mà chính là kế hoạch xây dựng và trải nghiệm sử dụng tồi tệ khi sống trong ngôi nhà đó.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong các lần chuyên gia Nhật Bản về làm việc tại nhà máy, tôi có một quan sát rất rõ ràng: Họ làm việc với cường độ và tốc độ có thể gấp ba, thậm chí gấp bốn lần kỹ sư Việt Nam.

Điều đáng nói, sự khác biệt này không hoàn toàn nằm ở trình độ chuyên môn. Điểm mấu chốt lại nằm ở thể lực sức bền, sự dẻo dai và khả năng duy trì nhịp độ làm việc liên tục trong thời gian dài.

Thực tế này cũng lặp lại ở lực lượng công nhân trẻ. Không ít người khi mới vào làm chưa quen môi trường điều hòa, chưa có nền tảng thể lực tốt nên nhanh chóng hụt hơi, không thể theo kịp tiến độ công việc hay học hỏi từ chuyên gia. Khoảng cách không chỉ là kỹ năng, mà bắt đầu từ chính thể trạng.

Câu chuyện về thể lực cũng khiến tôi nhớ đến một trải nghiệm khác.

Các con của một người bạn tôi là người Pháp, các cháu khoảng 16 tuổi. Mỗi lần về Việt Nam, điều khiến tôi ấn tượng là các cháu luôn hào hứng tham gia các hoạt động thể thao cùng bạn bè đồng trang lứa từ đá bóng, bơi lội đến các trò vận động ngoài trời.

Các cháu không coi đó là "việc phải làm", mà là một phần tự nhiên trong cuộc sống. Nhìn vào sự năng động, chủ động vận động của các cháu, tôi càng thấy rõ sự khác biệt trong thói quen rèn luyện thể chất giữa các môi trường sống khác nhau.

Nhưng câu chuyện thể lực không dừng lại trong nhà máy hay những ví dụ cá nhân. Nó phản ánh một vấn đề rộng lớn hơn của xã hội. Với nhiều người trẻ, thể dục thể thao thường bị xếp sau các thú vui khác như xem tivi, chơi game hay đơn giản là nghỉ ngơi.

Lý do phổ biến là "quá bận rộn". Bận công việc, bận các mối quan hệ, bận đến mức không còn thời gian cho việc vận động.

Trong khi đó, nghịch lý là người cao tuổi lại thường xuyên tranh thủ mọi lúc để tập thể dục. Câu nói vui "trẻ uống trà, già tập thể thao" dường như đang phản ánh đúng một thực tế đáng suy ngẫm.

Các con số thống kê càng cho thấy vấn đề rõ nét hơn. Khoảng 30% người trưởng thành Việt Nam thiếu hoạt động thể lực. Trung bình mỗi người chỉ đi khoảng 3.600 bước mỗi ngày, riêng giới văn phòng con số này thậm chí chỉ khoảng 600 bước, quá xa so với khuyến nghị 10.000 bước mỗi ngày.

Trong khi đó, mức tiêu thụ bia rượu lại ở mức cao, kéo theo hệ quả là sức bền và sức mạnh thể chất của người Việt bị đánh giá ở mức thấp so với chuẩn chung. Từ góc nhìn cá nhân, tôi cho rằng nhiều lý do được đưa ra bận rộn, thiếu thời gian, thiếu điều kiện chỉ đúng một phần.

Vấn đề cốt lõi nằm ở thói quen và nhận thức. Việc dành ra 15-30 phút mỗi ngày để vận động là hoàn toàn khả thi, nhưng nhiều người vẫn chọn trì hoãn. Khi sự "ì trệ" trở thành trạng thái quen thuộc, nó dần biến thành một vòng luẩn quẩn khó thoát.

Dĩ nhiên, cũng cần nhìn nhận những yếu tố khách quan. Ở nhiều đô thị, không gian dành cho thể thao còn hạn chế, trẻ em phải chơi trên vỉa hè, người lớn thiếu sân bãi tập luyện.

Trong trường học, giáo dục thể chất chưa thực sự được coi trọng, khiến thói quen vận động không được hình thành từ sớm. Bên cạnh đó, sự phát triển của mạng xã hội, game và các hình thức giải trí thụ động đang "chiếm chỗ" của vận động thể chất, đặc biệt ở giới trẻ.

Hệ quả không còn là cảnh báo xa xôi. Tỷ lệ tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh không lây nhiễm đang gia tăng nhanh chóng trong những năm gần đây. Khi thể lực suy giảm, không chỉ sức khỏe cá nhân bị ảnh hưởng mà năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực quốc gia cũng bị tác động.

Bởi vậy, phát biểu gần đây của Tổng Bí thư rằng "mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên" là hoàn toàn xác đáng. Đó là một gợi mở rất thực tế: không cần điều kiện quá cầu kỳ, không cần những mục tiêu lớn lao, chỉ cần bắt đầu từ một thói quen nhỏ nhưng duy trì đều đặn mỗi ngày.

Cuối cùng, cần thẳng thắn nhìn nhận rằng thể lực không phải là câu chuyện của riêng ai, mà là nền tảng của cả một xã hội. Muốn thay đổi, không chỉ cần chính sách hay hạ tầng, mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong tư duy mỗi người.

Khi việc vận động trở thành một nhu cầu tự nhiên như ăn uống hay nghỉ ngơi, lúc đó chúng ta mới có thể nói đến một thế hệ khỏe mạnh, bền bỉ và đủ sức cạnh tranh trong môi trường toàn cầu.

Và có lẽ, sự khác biệt tôi nhìn thấy trong nhà máy cũng như qua những đứa trẻ 16 tuổi đầy năng lượng kia không chỉ là câu chuyện của người Nhật, người Pháp hay người Việt, mà là câu chuyện của việc chúng ta chọn sống như thế nào mỗi ngày.

Lê Quý Hoàng

Nguồn: https://vnexpress.net/tap-luyen-the-duc-the-thao-nguoi-viet-luoi-van-dong-5056652.html