Giải vô địch bóng đá thế giới FIFA World Cup 2026 khởi tranh 11/6-19/7 với 48 đội tranh tài, tăng từ 32 đội so với các kỳ gần nhất. Nhưng trước đó, nhiều siêu máy tính và AI cũng đã “trổ tài” dự đoán với những kết quả khác nhau.
Năm nay, các mô hình đều đưa ra tỷ lệ đội vô địch không vượt quá 20%, cho thấy World Cup 2026 được xem là một trong những kỳ World Cup cân bằng nhất trong nhiều thập niên. Tuy nhiên, các mô hình cũng có sự chênh lệch nhất định, phản ánh đặc điểm chung của AI dự báo thể thao: kết quả phụ thuộc lớn vào dữ liệu đầu vào, trọng số thuật toán và giả định về phong độ của từng đội tuyển, qua đó kết quả những ứng viên hàng đầu có thể thay đổi đáng kể giữa hệ thống mô phỏng khác nhau.
Opta: Tây Ban Nha
Được xem là siêu máy tính nổi tiếng nhất trong giới thể thao, Opta đầu tháng này đã dự đoán Tây Ban Nha là ứng viên nặng ký nhất, với 16,1% cơ hội vô địch. Xếp sau là Pháp (13%), Anh (11,2%), Argentina (10,4%), Bồ Đào Nha (7%). Opta từng nổi tiếng trước đây, khi có khả năng dự đoán trận đấu với tỷ lệ chính xác cao nhất so với các siêu máy tính khác.
Để thực hiện việc dự đoán, trước tiên, hệ thống của Opta sẽ tính toán xác suất của từng kết quả trận đấu – thắng, hòa hoặc thua – dựa trên dữ liệu từ thị trường cá cược và bảng xếp hạng sức mạnh Opta Power Rankings. Các chỉ số này được hình thành từ thành tích lịch sử cũng như phong độ gần đây của từng đội tuyển. Sau đó, mô hình đánh giá tương quan sức mạnh giữa từng đối thủ và tiến hành mô phỏng toàn bộ giải đấu hàng nghìn lần.
Trong trường hợp World Cup 2026, Opta đã thực hiện tới 10.000 lần mô phỏng. Thông qua việc phân tích kết quả của từng kịch bản, siêu máy tính xác định tần suất mỗi đội tiến tới các vòng đấu khác nhau hoặc giành chức vô địch. Những tỷ lệ xuất hiện này được chuyển đổi thành xác suất và trở thành cơ sở cho dự báo trước giải đấu.
ULMS: Tây Ban Nha
Siêu máy tính của trường kinh doanh University of Liverpool Management School (ULMS) thuộc Đại học Liverpool (Anh) dự đoán trận chung kết FIFA World Cup 2026 sẽ là cuộc đối đầu giữa Anh và Tây Ban Nha, trong đó Tây Ban Nha được đánh giá là ứng cử viên sáng giá hơn cho chức vô địch. Siêu máy tính này từng dự đoán chính xác vị trí thứ hai của Anh tại Euro 2024.
Theo kết quả đăng trên trang tổng hợp tin tức khoa học, nghiên cứu và công nghệ trực tuyến Phys.org, ULMS cho biết siêu máy tính đã sử dụng các công nghệ máy học mới nhất để dự đoán kết quả trận đấu. Các yếu tố được tính đến gồm chất lượng đội hình, phong độ của từng cầu thủ và cách họ tương tác với nhau trên sân.
Sau khi thực hiện 1.000 mô phỏng, siêu máy tính dự đoán xác suất giành chiến thắng của Anh tại trận chung kết là 17%, thấp hơn so với 26,1% của Tây Ban Nha. Các đối thủ cạnh tranh sát nút khác là Pháp (13,5%), đương kim vô địch Argentina (12,4%) và Bồ Đào Nha ở mức 10,6%.
“So với năm 2024, chúng tôi đã bổ sung mô phỏng về chấn thương, án treo giò và ai ghi bàn, thậm chí cả điều kiện thi đấu, thời tiết và độ cao. Đây là những yếu tố rất quan trọng trong giải đấu quy mô lớn năm nay diễn ra trên ba quốc gia chủ nhà”, TS Benjamin Holmes của ULMS cho biết.
JeffBet: Anh
Siêu máy tính JeffBet (Anh) dự đoán sớm kết quả từ cuối năm ngoái, khi cho rằng Anh sẽ đối đầu với Bồ Đào Nha. Tại đây, Harry Kane và các đồng đội sẽ lần đầu nâng cúp kể từ năm 1966. Trước đó, Anh sẽ vượt qua đối thủ gồm Pháp ở tứ kết, đương kim vô địch Argentina ở bán kết.
Mô hình của JeffBet sử dụng dữ liệu về phong độ, thứ hạng, kết quả đối đầu và sức mạnh đội hình để mô phỏng toàn bộ giải đấu hàng nghìn lần nhằm xác định các kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất. Tuy nhiên, việc thông số chi tiết và phương pháp luận của dự đoán không được công bố đầy đủ, do đó kết quả chủ yếu mang tính tham khảo
PELE: Tây Ban Nha
PELE, mô hình bóng đá mới của blog phân tích dữ liệu nổi tiếng FiveThirtyEight (Mỹ), đã thực hiện tới 100.000 mô phỏng, tính đến độ khó của mỗi nhánh đấu, các tiêu chí phân định thắng thua khi hòa điểm, thậm chí cả khả năng một ứng cử viên tiềm năng bất ngờ đạt phong độ cao. Mô hình cũng chạy liên tục kết quả sau khi có kết quả của các trận mở màn.
Dữ liệu cập nhật mới nhất của PELE ngày 13/6 cho thấy, Tây Ban Nha và Pháp là hai cái tên có cơ hội vô địch lớn nhất với mỗi đội là 16%. Các đội tiếp theo là Argentina và Anh. Tuy nhiên, siêu máy tính cũng nhấn mạnh khoảng cách giữa nhóm 6 ứng viên hàng đầu là tương đối nhỏ, đồng nghĩa một đội như Argentina, Brazil hay Anh hoàn toàn có thể đăng quang nếu đạt phong độ cao trong giai đoạn knock-out.
Giải pháp của The Sun chọn Argentina
The Sun (Anh) cuối năm ngoái cũng đã sử dụng AI Consensus Model chạy hơn 100 mô phỏng trên 10 mô hình dữ liệu khác nhau gồm Le Chat của Mistral AI, Nova của Amazon, Claude của Anthropic, ChatGPT của OpenAI, Grok của xAI… sử dụng các yếu tố như giá trị đội hình, thành tích lịch sử và thống kê thi đấu để đưa ra dự đoán.
Sau khi chạy qua tất cả mô phỏng và kịch bản loại trực tiếp, AI cuối cùng đã tái tạo lại chính xác trận chung kết giống năm 2022: Pháp đấu với Argentina. Trong trận này, đội tuyển của Lionel Messi sẽ bảo vệ thành công ngôi vô địch.
SMH: Tây Ban Nha
Trang Sydney Morning Herald (SMH – Australia) đã chạy AI riêng gọi là “mô phỏng Monte Carlo” nhằm xác định đội có khả năng vô địch giải đấu nhất. Trong đó, nhóm đã yêu cầu hệ thống mô phỏng chơi 100.000 trận khác nhau của 48 đội với 104 trận đấu World Cup 2026. Các chỉ số được xét đến gồm phong độ cầu thủ, phân loại nhóm những đội mạnh và yếu, các tình huống bất ngờ có thể xảy ra.
Kết quả, Tây Ban Nha dẫn đầu các mô phỏng với tỷ lệ thắng cơ bản là 16,1%, trong khi đội tuyển Austria chỉ đạt tỷ lệ thắng 0,10%, xếp thứ 33 trên 48 đội.
Các mô hình AI phổ biến
Mistral AI: “Tây Ban Nha có nhiều cơ sở để vô địch World Cup 2026 nhờ sở hữu đội hình trẻ, tài năng, đang ở đỉnh cao phong độ sau chức vô địch Euro 2024”.
Anthropic Claude: “Brazil, vì đội hình trẻ, năng lượng tấn công lớn, đang rất khát khao sau hơn 20 năm chưa vô địch. Sân chơi ở châu Mỹ cũng mang lại lợi ích về múi giờ và sự hỗ trợ của cổ động viên”.
OpenAI ChatGPT: “Pháp, vì đây là đội có chiều sâu đội hình tốt nhất giải, nhiều ngôi sao đang ở độ chín sự nghiệp, kinh nghiệm dày dặn do đã dự nhiều trận chung kết”.
xAI Grok: “Tây Ban Nha, họ sẽ gặp Pháp hoặc Anh trong trận chung kết và lên ngôi vô địch. Đây là đội đang có phong độ và sự cân bằng tốt nhất lúc này”.
Google Gemini: “Tây Ban Nha, họ sẽ lên ngôi nhờ chuỗi phong độ ấn tượng đến sự đồng đều của đội hình và tính kế thừa”.
Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature tuần này, nhóm nhà khoa học từ Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (USTC) phát triển thành công nguyên mẫu Jiuzhang 4.0, đánh dấu cột mốc mới cho công nghệ máy tính lượng tử quang tử.
Lu Chaoyang, giáo sư tại USTC, cho biết họ đã phát triển nguồn sáng dao động tham số quang học hiệu suất cao cùng giao thoa kế mã hóa lai không - thời gian. Bằng cách tích hợp 1.024 trường quang học trạng thái nén hiệu suất cao vào một mạch mã hóa lai không - thời gian 8.176 chế độ, nhóm nghiên cứu có thể điều khiển và phát hiện tới 3.050 photon. Đây là bước tiến đáng kể so với 255 photon mà mẫu máy tính tiền nhiệm Jiuzhang 3.0 đạt được năm 2023.
Theo Lu, Jiuzhang 4.0 giải quyết bài toán lấy mẫu boson Gaussian chỉ trong 25 micro giây, nhanh hơn một cái chớp mắt, trong khi El Capitan, siêu máy tính mạnh nhất thế giới của Mỹ, cần tới 10^42 năm. Ông cho biết, Jiuzhang 4.0 thể hiện bước tiến lớn về quy mô và độ phức tạp của bộ xử lý lượng tử quang học tổn hao thấp, mở ra những khả năng mới để xây dựng "trạng thái cụm ba chiều chế độ nghìn tỷ qubit" và "phần cứng điện toán lượng tử quang học chịu lỗi" trong tương lai.
Máy tính lượng tử hoạt động dựa trên các định luật cơ học lượng tử. Theo định nghĩa của Microsoft, qubit, viết tắt của quantum bit (bit lượng tử), là đơn vị thông tin cơ bản trong điện toán lượng tử. Khác với bit cổ điển chỉ có trạng thái 0 hoặc 1, qubit có thể tồn tại đồng thời ở cả hai trạng thái nhờ đặc tính chồng chập lượng tử. Điều này cho phép máy tính lượng tử khám phá nhiều hướng tính toán song song, mang lại tốc độ xử lý tăng theo cấp số nhân cho một số tác vụ, chẳng hạn giải toán và mô phỏng các hệ thống lượng tử.
Các hướng công nghệ điện toán lượng tử chính hiện nay gồm siêu dẫn, bẫy ion, quang tử và nguyên tử trung hòa. Dòng máy tính Jiuzhang thuộc nhóm máy tính lượng tử quang tử, mã hóa thông tin bằng hạt ánh sáng hay photon. Tốc độ của chúng phụ thuộc vào khả năng điều khiển, thao tác những photon này.
Theo China Daily, USTC phát triển thành công nguyên mẫu máy tính lượng tử quang tử Jiuzhang với 76 photon vào năm 2020, đưa Trung Quốc trở thành quốc gia thứ hai trên thế giới sau Mỹ đạt ưu thế lượng tử (khi máy tính lượng tử vượt qua máy tính truyền thống) và là nước đầu tiên đạt được điều này trong một hệ thống quang học. Trung Quốc cũng chú trọng công nghệ lượng tử trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), coi đây là ngành công nghiệp tương lai và lĩnh vực chiến lược cần phát triển lâu dài.
Được phát triển bởi các nhà nghiên cứu từ Đại học Utrecht (Hà Lan), công cụ trực tuyến có tên Paleolatitude vừa được nâng cấp lớn giúp người dùng theo dõi lịch sử của bất kỳ vị trí nào trên hành tinh trong suốt 320 triệu năm qua.
Paleolatitude được thiết kế nhằm kết nối hai lĩnh vực cổ sinh học và cổ khí hậu học. Để tái tạo khí hậu cổ đại và tìm hiểu về sự sống thời tiền sử, các nhà nghiên cứu cần xác định chính xác vị trí của các mẫu vật tại thời điểm chúng hình thành. Nhóm nghiên cứu đã sử dụng tín hiệu từ tính trong các loại đá từ khắp nơi trên thế giới để phát triển công cụ này, cho thấy cách các lục địa đã di chuyển kể từ khi bắt đầu kỷ địa chất hiện tại.
Các nhà nghiên cứu đã kết hợp dữ liệu mới về các dị thường từ trường biển, từ đó làm sáng tỏ sự chuyển động của các mảng kiến tạo chính và nhỏ, cũng như một số "lục địa đã mất" bị chôn vùi trong các dãy núi ở Địa Trung Hải và châu Á. Ví dụ, lục địa cổ đại Argoland đã tách khỏi Tây Úc khoảng 155 triệu năm trước và hiện nằm dưới vùng cao nguyên Indonesia.
Giáo sư Douwe van Hinsbergen, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết: "Lần đầu tiên một mô hình toàn cầu thực sự đã được tạo ra giúp bạn liên kết những tảng đá đó với các mảng kiến tạo ban đầu của chúng". Người dùng có thể chọn bất kỳ vị trí nào trên Trái đất và tìm hiểu sự thay đổi vĩ độ của vị trí đó kể từ thời siêu lục địa Pangaea, tồn tại cách nay khoảng 320 triệu năm.
Pangaea bao gồm tất cả các lục địa lớn ngoại trừ Siberia và một phần của Trung Quốc, được bao quanh bởi đại dương Panthalassa. Khoảng 200 triệu năm trước, các lục địa bắt đầu tách rời, dẫn đến sự hình thành các lục địa và đại dương hiện tại. Những tảng đá xung quanh chúng ta ngày nay đã trải qua một hành trình dài và không phải lúc nào cũng ở vị trí hiện tại.
Đồng tác giả nghiên cứu, tiến sĩ Emilia Jarochowska, cho biết: "Với mô hình mới, chúng ta có được sự chắc chắn cao hơn nhiều cũng như nâng cao sự hiểu biết về đa dạng sinh học". Công cụ này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về lịch sử địa chất mà còn cung cấp những bài học quan trọng về khả năng phục hồi của đa dạng sinh học trong hiện tại.
Trong một cuộc phỏng vấn với Chrome Unboxed, Phó chủ tịch Google John Maletis cho biết một số mẫu Chromebook sẽ có khả năng chuyển đổi sang GoogleBook thông qua bản cập nhật firmware. Điều đó cho thấy Google đang định hướng máy tính xách tay của mình sang nền tảng Android, với sự tích hợp sâu hơn của Gemini vào trải nghiệm người dùng và các ứng dụng Android.
Mặc dù vậy, điều đó không có nghĩa người dùng Chromebook hiện tại có thể hứng khởi. Google chưa công bố danh sách các mẫu Chromebook đủ điều kiện nâng cấp, thời gian triển khai cụ thể, cũng như không rõ liệu các mẫu Chromebook được nâng cấp có tương đương về hiệu năng với phần cứng GoogleBook mới hay không.
Vấn đề mấu chốt là khả năng tương thích. Mặc dù Google đã xác nhận lộ trình cập nhật firmware cho một số Chromebook, danh sách thiết bị cụ thể vẫn chưa được công bố, khiến người dùng phải chờ đợi thêm thông tin.
Các thiết bị GoogleBook đầu tiên sẽ là những mẫu máy cao cấp, với sự hợp tác của các nhà sản xuất như Lenovo, Acer, ASUS, HP và Dell để xây dựng các yêu cầu về bộ xử lý, bộ nhớ, dung lượng lưu trữ và bố cục bàn phím. Do đó, việc đáp ứng các tiêu chuẩn này không phải là điều hiển nhiên cho toàn bộ dòng Chromebook.
Về tương lai của ChromeOS, Google khẳng định hệ điều hành này sẽ không biến mất ngay lập tức. Các Chromebook hiện tại vẫn được hỗ trợ theo thời gian đã hứa, bao gồm cam kết cập nhật trong 10 năm, có thể kéo dài đến năm 2034 cho một số thiết bị. Đây là thông tin rất quan trọng đối với người dùng tại nhà, trường học hoặc nơi làm việc.
Google tiếp tục phát triển các thiết bị Chromebook và Chromebook Plus, những người dùng không tham gia vào quá trình chuyển đổi sang GoogleBook sẽ không bị mất các bản cập nhật. Các tính năng quen thuộc của ChromeOS, như bàn làm việc ảo, chèn nhanh và trình ghi màn hình, cũng sẽ được giữ lại.
Mặc dù Google chưa công bố lịch trình triển khai cụ thể, nhưng sẽ không bất ngờ nếu quá trình chuyển đổi từ Chromebook sang GoogleBook sẽ không diễn ra đồng đều ở mọi thị trường. Theo nguồn tin, các thiết bị dành cho người tiêu dùng sẽ được chuyển đổi trước, trong khi lĩnh vực giáo dục và doanh nghiệp sẽ áp dụng phương thức thận trọng hơn để bảo vệ tính ổn định và các công cụ quản lý.
