Tại Hội nghị quán triệt chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về giảm mặt bằng lãi suất và phổ biến công tác bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động tiền tệ, ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 tổ chức mới đây, cơ quan này cho biết từ quý IV/2025 đến nay, thị trường tiền tệ diễn biến kém thuận lợi.
Thanh khoản hệ thống có thời điểm gặp khó khăn còn mặt bằng lãi suất huy động và cho vay duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của người dân, doanh nghiệp và tiến trình phục hồi, phát triển kinh tế.
Trước tình hình đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định thị trường tiền tệ, góp phần giảm mặt bằng lãi suất, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Đáng chú ý, tại Thông báo số 117 của Ngân hàng Nhà nước về kết luận của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước tại cuộc họp ngày 9/4, các tổ chức tín dụng được yêu cầu từ ngày 10/4 giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên so với mức lãi suất của kỳ báo cáo ngày 20/3-31/3; đồng thời giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay.
Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 yêu cầu các ngân hàng tiếp tục thực hiện đầy đủ các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng và Ngân hàng Nhà nước về giảm mặt bằng lãi suất, bảo đảm người dân và doanh nghiệp được tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.
Các tổ chức tín dụng phải thực hiện nghiêm việc niêm yết, công bố và áp dụng lãi suất theo đúng quy định; bảo đảm thống nhất giữa lãi suất niêm yết, lãi suất công bố và mức lãi suất thực tế áp dụng đối với khách hàng.
Cơ quan quản lý nhấn mạnh không để xảy ra tình trạng giảm lãi suất mang tính hình thức hoặc sử dụng các cơ chế khiến lãi suất thực tế cao hơn mức công bố.
Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 cũng yêu cầu các ngân hàng tuân thủ quy định về huy động ngoại tệ và cho vay cầm cố bằng ngoại tệ; hạn chế tình trạng lợi dụng hoặc lách quy định để cho vay VND có tài sản bảo đảm bằng ngoại tệ rồi gửi ngược trở lại ngân hàng nhằm hưởng chênh lệch lãi suất.
Đồng thời, các ngân hàng phải rà soát các chương trình ưu đãi, chính sách cộng lãi suất và cơ chế phê duyệt lãi suất ngoại lệ, bảo đảm không làm gia tăng mặt bằng lãi suất huy động và không tạo cạnh tranh lãi suất thiếu lành mạnh giữa các tổ chức tín dụng.
Theo yêu cầu của cơ quan quản lý, các ngân hàng cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ và quản lý rủi ro đối với hoạt động huy động vốn. Các trường hợp áp dụng lãi suất thỏa thuận hoặc cộng thêm lãi suất phải được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm tuân thủ quy định.
Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 cũng lưu ý các tổ chức tín dụng tăng cường kiểm soát rủi ro hoạt động và rủi ro đạo đức, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp áp dụng lãi suất không đúng quy định hoặc không đúng thẩm quyền.
Đặc biệt, các ngân hàng không để xảy ra tình trạng nhân viên lợi dụng vị trí công tác hoặc sự tin tưởng của khách hàng để lừa đảo, chiếm đoạt tiền gửi dưới mọi hình thức. Trong đó có việc hứa hẹn mức lãi suất cao hơn lãi suất niêm yết, yêu cầu khách hàng ký trước giấy tờ hoặc dụ dỗ khách hàng truy cập website giả mạo nhằm chiếm đoạt thông tin và tài sản.
Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc vi phạm pháp luật, các tổ chức tín dụng phải kịp thời báo cáo và chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 yêu cầu các ngân hàng kiểm soát chặt cơ cấu kỳ hạn huy động và cho vay, đặc biệt với các khoản vốn trung và dài hạn, bảo đảm cân đối hợp lý giữa kỳ hạn nguồn vốn và kỳ hạn sử dụng vốn, hạn chế rủi ro chênh lệch kỳ hạn.
Các tổ chức tín dụng cũng được yêu cầu chủ động cân đối nguồn vốn, tiết giảm chi phí hoạt động để tạo dư địa tiếp tục hạ lãi suất huy động và cho vay. Dòng vốn tín dụng cần tập trung vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các ngành ưu tiên và động lực tăng trưởng của nền kinh tế.
Song song với đó, các ngân hàng phải triển khai các giải pháp kiểm soát nợ quá hạn, thu hồi nợ nhóm 2 và nợ xấu, hạn chế tình trạng vốn bị ứ đọng, đồng thời tăng cường chất lượng thẩm định và giám sát sử dụng vốn vay để hạn chế phát sinh nợ xấu mới.
Ngày 26/6, Chính phủ ban hành Nghị định 243 sửa Nghị định 57, 58 về phát triển năng lượng tái tạo. Quy định có hiệu lực cùng ngày.
Theo nghị định, sản lượng điện dư được mua bán theo thỏa thuận giữa bên mua và bên bán, nhưng không vượt quá 50% sản lượng phát ra của hệ thống năng lượng mặt trời mái nhà, xác định theo bộ chuyển đổi nghịch lưu (inverter). Mức này cao hơn so với tỷ lệ 20% được quy định trước đây.
Tuy nhiên, đến hết 2030, hai bên được thỏa thuận mua bán lượng điện dư với tỷ lệ cao hơn 50% nếu lưới điện tại khu vực đấu nối bảo đảm khả năng tiếp nhận, đồng thời đáp ứng yêu cầu vận hành an toàn hệ thống.
Riêng tại khu vực miền núi, biên giới, hải đảo chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia, nghị định không giới hạn sản lượng điện dư được mua bán. Toàn bộ lượng điện phát lên lưới được thanh toán theo số liệu đo đếm tại công tơ. Khi các khu vực này được đấu nối với hệ thống điện quốc gia sẽ áp dụng quy định chung.
Nghị định cũng mở rộng nhóm được bán điện dư, gồm hộ gia đình sử dụng nhà ở riêng lẻ, hệ thống điện mặt trời mái nhà đấu nối lưới điện hạ áp, công trình là tài sản công, hệ thống tại khu vực miền núi, biên giới, hải đảo và các hệ thống khác đáp ứng quy hoạch phát triển điện lực.
EVN là đơn vị mua điện dư từ các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện. Giá mua là giá điện năng thị trường bình quân của năm trước liền kề do đơn vị điều hành giao dịch thị trường điện công bố.
Việc nới tỷ lệ mua bán điện mặt trời mái nhà tự dùng được đưa ra trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu thúc đẩy phát triển loại hình năng lượng này nhằm bổ sung nguồn cung tại chỗ, giảm áp lực đầu tư lưới và đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng.
Hiện cả nước có khoảng 103.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất lắp đặt hơn 9.500 MW. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đến năm 2030, 50% tòa nhà công sở và nhà dân sẽ sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu.
Báo cáo tài chính quý 1-2026 cho thấy bức tranh tăng trưởng lợi nhuận trái chiều giữa Công ty cổ phần Nông nghiệp Hòa Phát (HPA), Công ty cổ phần Tập đoàn Dabaco Việt Nam (DBC), Công ty cổ phần nông nghiệp BAF Việt Nam (BAF), Công ty cổ phần Masan MeatLife (MML)
Cụ thể, Nông nghiệp Hòa Phát của tỉ phú Trần Đình Long đạt gần 1.764 tỉ đồng doanh thu thuần, giảm 11,3% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận sau thuế đạt 345 tỉ đồng, giảm 15,2%. Doanh nghiệp cho biết lợi nhuận giảm do sản lượng heo và sản lượng bò bán ra giảm, giá heo hơi giảm so với cùng kỳ.
Còn Dabaco của tỉ phú Nguyễn Như So đạt 4.124 tỉ đồng doanh thu thuần trong quý 1-2026, tăng hơn 14% so với cùng kỳ. Tuy nhiên lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 374 tỉ đồng, giảm hơn 26%.
Đơn vị này giải trình mặc dù sản lượng tiêu thụ mảng thức ăn chăn nuôi tăng nhưng giá nguyên liệu và tỉ giá tăng nên lợi nhuận mảng này giảm so với cùng kỳ. Ngoài ra, giá lợi hơi thấp hơn nên lợi nhuận các công ty chăn nuôi lợn giảm.
Đối lập với 2 đơn vị trên, doanh thu thuần của BAF trong quý vừa qua đạt hơn 1.762 tỉ đồng, tăng gần 57%. Lợi nhuận sau thuế ở mức 206 tỉ đồng, tăng hơn 54%. Công ty cho biết kết quả tăng trưởng tích cực nhờ sản lượng heo đạt gần 240.000 con, tăng khoảng 50% so với cùng kỳ năm 2025.
Bên cạnh đó, mặc dù chi phí đầu vào như giá dầu và nguyên liệu thức ăn chăn nuôi có xu hướng tăng từ 5-15%, tuy nhiên công ty đã chủ động kiểm soát thông qua mô hình chuỗi giá trị khép kín Feed-Farm-Food, qua đó duy trì biên lợi nhuận ở mức tích cực.
Quý 1-2026, Masan MEATLife của tỉ phú Nguyễn Đăng Quang đạt 2.479 tỉ đồng doanh thu thuần (tăng gần 20%) và 147 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế (tăng gần 27%). Công ty này cho biết doanh thu tăng đến từ tất cả các mảng, gồm trang trại, thịt mát và thịt chế biến. Chi phí sản xuất được kiểm soát tối ưu đã góp phần làm tăng lợi nhuận gộp, từ đó cải thiện lợi nhuận sau thuế.
Để so sánh khả năng sinh lời giữa các doanh nghiệp, giới phân tích thường sử dụng biên lợi nhuận sau thuế thay vì số liệu tuyệt đối. Đây là chỉ số thể hiện lợi nhuận cuối cùng mà doanh nghiệp giữ lại được sau khi trừ hết tất cả chi phí từ sản xuất, vận hành đến thuế và lãi vay.
Nông nghiệp Hòa Phát đứng đầu về biên lợi nhuận sau thuế với tỉ lệ 19,6% trong quý 1-2026. BAF xếp thứ 2 với 11,7%. Còn Dabaco và Masan MEATLife lần lượt đạt 9,1% và 5,9%.
Số liệu năm 2024 và 2025 cũng thấy Nông nghiệp Hòa Phát đứng đầu về khả năng sinh lời. Các công ty đều ghi nhận sự cải thiện về biên lợi nhuận trong năm 2025, trừ trường hợp của BAF giảm từ mức 5,7% của năm 2024 về mức 2,5%.
Biên lợi nhuận sau thuế của một doanh nghiệp được thúc đẩy từ 3 yếu tố: Biên lợi nhuận gộp cao, hiệu quả quản lý chi phí bán hàng trực tiếp, gián tiếp và các chi phí quản lý doanh nghiệp (chi phí SG&A) và hiệu quả kiểm soát chi phí tài chính ròng.
Theo Chứng khoán Vietcap, về biên lợi nhuận gộp, Masan MEATLife có lợi thế nhất do tập trung vào thịt heo mát cao cấp có thương hiệu. Về hiệu quả quản lý chi phí SG&A, Nông nghiệp Hòa Phát vượt trội hơn, trong khi tỉ lệ này của Masan MEATLife khá cao do chi tiêu marketing lớn để xây dựng thương hiệu thịt cao cấp.
Do sử dụng đòn bẩy thấp, chi phí tài chính cũng không ít tác động đến lợi nhuận ròng của Nông nghiệp Hòa Phát so với các công ty còn lại.
Từ đầu tháng 4, giá sầu riêng giảm liên tục khi nguồn cung tăng nhanh, kéo mặt bằng giá nhiều giống xuống mức thấp nhất trong nhiều năm. Tại một số vườn, Ri6 mua xô có giá 20.000-35.000 đồng một kg, giảm khoảng một nửa so với đầu năm. Musang King cũng lùi về 60.000-65.000 đồng, trong khi Monthong giảm nhẹ hơn, dao động quanh 65.000-75.000 đồng.
Diễn biến tương tự ghi nhận ở khâu thu mua tại kho. Ri6 loại A (2,7 hộc) được trả khoảng 40.000 đồng một kg, loại B (2,5 hộc) còn 28.000 đồng. Với Musang King, giá loại A hiện ở mức 80.000-85.000 đồng, thấp nhất trong hai năm qua. Mức giảm sâu khiến nhiều nhà vườn rơi vào thế khó dù sản lượng năm nay khá dồi dào.
Tại Đồng Tháp, chị Xuân ở xã Hiệp Đức cho biết gia đình có hơn 1 ha Ri6 chuẩn bị thu hoạch nhưng giá giảm nhanh khiến lợi nhuận gần như không còn. Thương lái hiện chỉ trả khoảng 35.000 đồng một kg với hàng loại A và 20.000 đồng với hàng xô dạt, trong khi chi phí phân bón và chăm sóc tăng mạnh. Theo chị, đây là mức giá thấp nhất từ trước đến nay.
Ở góc độ thị trường, ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp, cho rằng mức giảm giữa các giống có sự phân hóa rõ. Monthong giữ giá tốt hơn nhờ phù hợp thị hiếu người tiêu dùng Trung Quốc với đặc điểm cơm dày, ít xơ, dễ bảo quản. Ngược lại, Ri6 và Musang King gặp bất lợi về chất lượng bảo quản và vận chuyển.
Bức tranh sản xuất cũng bộc lộ điểm nghẽn. Đồng Tháp hiện có hơn 20.000 ha sầu riêng, sản lượng khoảng 550.000 tấn mỗi năm, nhưng chỉ khoảng 10% được xuất khẩu. Phần lớn diện tích là Ri6, tiêu thụ nội địa với giá thấp, khiến giá trị gia tăng không cao và dễ tổn thương khi thị trường biến động.
Áp lực còn đến từ rào cản kỹ thuật. Theo ông Lợi, vấn đề tồn dư cadimi tiếp tục ảnh hưởng đến đầu ra khi một số mẫu kiểm nghiệm vượt ngưỡng cho phép, khiến doanh nghiệp thận trọng thu mua. Theo ông Lợi, không phải tất cả vùng trồng đều bị ảnh hưởng, nhưng tâm lý e ngại khiến giao dịch chững lại. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là tích tụ kim loại nặng trong đất do sử dụng phân lân kéo dài, trong khi việc cải tạo đất cần thời gian dài.
Ở góc nhìn rộng hơn, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng đà giảm giá hiện nay còn chịu tác động từ chu kỳ mùa vụ khu vực. Thái Lan đang vào vụ thu hoạch rộ trong tháng 4-6, sản lượng lớn khiến giá tại nước này cũng giảm, từ đó kéo mặt bằng giá chung đi xuống. Trong khi đó, sản xuất trong nước vẫn manh mún, công tác kiểm soát tồn dư chưa đồng đều, còn phụ thuộc vào hệ thống kiểm nghiệm vốn chịu áp lực lớn khi vào cao điểm vụ.
Dù vậy, tình hình được kỳ vọng cải thiện từ giữa năm. Khi miền Đông và Tây Nguyên bước vào vụ thu hoạch với tỷ lệ cao giống Monthong, phù hợp thị trường xuất khẩu, giá có thể phục hồi. Thực tế, số liệu hải quan cho thấy quý I, xuất khẩu sầu riêng đạt gần 222 triệu USD, tăng 128% so với cùng kỳ, tiếp tục là mặt hàng dẫn dắt tăng trưởng của ngành rau quả. Tuy nhiên, để duy trì đà này, bài toán chất lượng và tổ chức sản xuất vẫn cần lời giải căn cơ.
