Vé máy bay TPHCM – Côn Đảo hơn 5 triệu đồng, khách chuyển đi tàu cao tốc

Tại Seoul, một thực khách bị nhà hàng bình dân từ chối phục vụ ngay khi giơ ngón tay ra hiệu đi một mình.

"Nhà hàng thứ hai trong ngày từ chối phục vụ tôi chỉ vì đi ăn một mình", vị khách nói với CNN.

Cái lắc đầu của nhân viên phản ánh rào cản từ văn hóa dùng bữa tập thể vẫn chiếm ưu thế tại Hàn Quốc, bất chấp sự thay đổi nhanh chóng của thị trường.

Trải nghiệm này không hiếm gặp tại thủ đô Hàn Quốc. Cuối năm ngoái, một quán mì tại Seoul từng gây tranh cãi khi treo biển thông báo khách đi một mình phải gọi hai suất hoặc đi cùng bạn bè, kèm dòng chữ: "Chúng tôi không phục vụ sự cô đơn". Nhiều thực khách coi đây là sự phân biệt đối xử. Một số người cho hay từng phải ngồi ghép bàn ăn cùng khách lạ.

Với những người sáng tạo nội dung du lịch và ẩm thực, việc khám phá nhà hàng một mình là đặc thù công việc. Sự kỳ thị đối với thực khách đơn lẻ vẫn tồn tại không chỉ ở Seoul mà còn tại nhiều thành phố khác. Năm 2023, một số nhà hàng ở Barcelona, Tây Ban Nha bị chỉ trích khi từ chối khách lẻ để dành chỗ cho các nhóm khách đoàn. Tại Liverpool, Anh, một nhà hàng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gây chú ý khi từ chối phục vụ một phụ nữ đi một mình trong giờ cao điểm. Hội chứng sợ đi ăn một mình còn có tên gọi riêng là solomangarephobia.

Tuy nhiên, số liệu thực tế cho thấy sự xung đột giữa quan niệm cũ và hành vi tiêu dùng mới. Tại Hàn Quốc, số hộ gia đình một người chiếm hơn 36% vào năm 2024.

Dữ liệu từ nền tảng đặt chỗ OpenTable cho thấy ăn uống một mình đang là xu hướng toàn cầu. Năm 2025, lượng đặt bàn cho một người tăng 19% so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng trưởng cao nhất trong các nhóm quy mô khách. Thực khách đi một mình cũng chi tiêu nhiều hơn. Trung bình, một khách lẻ chi 90 USD (khoảng 2,4 triệu đồng), cao hơn 54% so với mức chi bình quân của khách đi theo nhóm.

Sự gia tăng này rõ rệt tại các trung tâm kinh doanh lớn như New York, London, Chicago và San Francisco. Canada là quốc gia có mức tăng trưởng đặt bàn đơn lẻ cao nhất trong năm 2025.

Bà Laure Bornet, Phó Chủ tịch OpenTable, nền tảng cung cấp dịch vụ đặt bàn trực tuyến trụ sở tại San Francisco. nhận định bàn một người không còn là chuyện tiện lợi nhất thời mà đã trở thành xu hướng.

"Nhóm khách này mang lại cơ hội doanh thu lớn cho nhà hàng bằng cách lấp đầy các khoảng trống trong không gian phục vụ", bà Bornet nói.

Để thích ứng, nhiều nhà hàng tại các đô thị lớn như New York, London hay Tokyo đang thay đổi thiết kế và quy trình phục vụ. Tại New York, nhà hàng Cervo’s, nơi được Michelin đánh giá cao về độ thân thiện với khách lẻ, đã áp dụng các giải pháp không gian đặc thù.

Hệ thống gương được đặt ở vị trí chiến lược giúp thực khách đơn lẻ quan sát được sự sôi động của quán mà không thấy lạc lõng. Khu vực quầy bar 18 chỗ cho phép khách tương tác trực tiếp với nhân viên hoặc quan sát hoạt động của bếp thay vì ngồi đơn độc tại một bàn lớn.

Về thực đơn, các đầu bếp ưu tiên tính linh hoạt. Thay vì phần ăn lớn, nhà hàng cung cấp các món nhẹ (small bites) như tôm chiên giòn, nghêu dùng kèm bánh mì. Cách tiếp cận này cho phép một thực khách có thể thử nghiệm nhiều món khác nhau mà không bị quá tải về định lượng hay chi phí.

Tại châu Á, các ứng dụng bản đồ như Naver Maps đã tích hợp bộ lọc tìm kiếm địa điểm "solo-friendly" (thân thiện với khách đi một mình). Các khu vực kinh doanh sầm uất xuất hiện ngày càng nhiều mô hình quán ăn tự phục vụ hoặc thực đơn định suất cho một người.

Gloria Chung Wing Han, cây viết về ẩm thực tại Hong Kong, cho biết việc đi ăn đơn lẻ giúp cô tập trung hoàn toàn vào kết cấu, nhiệt độ và hương vị món ăn mà không bị xao nhãng bởi các cuộc đối thoại xã giao.

Mô hình ăn uống một mình cũng có những hạn chế. Các loại hình ẩm thực mang tính chia sẻ như lẩu Trung Quốc, thịt nướng Hàn Quốc hay cơm Paella Tây Ban Nha thường khó tiếp cận đối với khách lẻ. Một số nhà hàng gắn sao Michelin cũng hạn chế nhận đặt bàn một người do lo ngại giảm doanh thu so với bàn hai người.

Để có trải nghiệm tốt nhất, các chuyên gia đưa ra lời khuyên. Du khách nên ưu tiên các nhà hàng có quầy bar như quán ramen, teppanyaki tại Nhật Bản, quầy cà phê tại Italy hoặc các sạp hàng ẩm thực đường phố tại Thái Lan.

Tránh giờ đi ăn giờ cao điểm. Nên đi ăn lúc 11h hoặc 17h30, khi nhà hàng vắng khách, nhân viên ít áp lực và sẵn lòng sắp xếp chỗ ngồi.

Thay vì dán mắt vào điện thoại, du khách có thể sử dụng một cuốn sổ tay nhỏ để ghi chép hoặc trò chuyện ngắn với đầu bếp, nhân viên phục vụ về món ăn.

Bà Laure Bornet cho rằng sự gia tăng của trải nghiệm ẩm thực đơn lẻ phù hợp với xu hướng chăm sóc bản thân hiện nay. "Kết nối không chỉ là với người khác, mà còn có thể là sự kết nối lại với bản thân mình", Phó Chủ tịch OpenTable nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Nằm trong khu phức hợp lăng mộ Kasubi hút khách bậc nhất tại thủ đô Kampala là ngôi nhà cao 8 m, dài 30 m có tên gọi Muzibu Azala Mpanga. Từ xa nhìn lại, nơi này giống như một chiếc giỏ úp ngược, được che kín bằng mái tranh. Nếu không có những hàng giày dép được xếp gọn phía trước, ít du khách sẽ biết nơi này có một lối vào được cho là dẫn đến thế giới cổ xưa, vô hình ở Uganda.

Khu phức hợp này được biết đến là trái tim tâm linh của Buganda, vương quốc nằm ở Đông Phi vào thế kỷ XIX, nằm dọc phía bắc hồ Victoria (trung tâm phía nam Uganda ngày nay).

Bước vào trong ngôi nhà, du khách sẽ có cảm giác như đặt chân vào một thế giới khác, thời tiết nóng nực của châu Phi được giữ lại bên ngoài. Trần nhà được lợp bằng hai lớp lau sậy và cỏ đan xen, mang lại cảm giác mát mẻ và tĩnh lặng. Những người phụ nữ địa phương ngồi trên chiếu cỏ ở hai bên lối vào. Họ là những "góa phụ" của các tiên hoàng, hậu duệ hoàng tộc hoặc các nhân viên tiếp đón khách hành hương, chăm sóc linh hồn các nhà vua phía sau bức màn.

Bên ngoài, lính canh hoàng gia ngồi ở lối vào khu phức hợp, duy trì nhiệm vụ canh gác được cho là kéo dài hơn 800 năm. Người đứng đầu đội cận vệ hiện tại được cho là đã 101 tuổi. Khi ông qua đời, thị tộc của ông phải ngay lập tức bổ nhiệm người kế nhiệm để tiếp tục nhiệm vụ canh gác.

Tín đồ hành hương quỳ trước 4 bức ảnh trong nhà, mỗi bức ảnh là chân dung một nhà vua được chôn cất tại đây. Phía sau là tấm vải màn bằng vải vỏ cây màu nâu - loại vải dệt đặc trưng của Uganda được làm từ vỏ cây sung giã nát.

Tấm màn giống như bức tường. Nhưng đối với người dân, nó đánh dấu một cánh cổng dẫn đến khu rừng thiêng liêng, vô hình. Họ tin rằng các nhà vua không bao giờ chết mà họ bước vào rừng, tiếp tục giao tiếp với người sống thông qua các trung gian tâm linh.

Trong 16 năm, cánh cổng đó đã bị đóng kín.

Ngôi nhà được xây dựng lần đầu vào năm 1882, với nguyên liệu chính là gỗ. Năm 2010, công trình bị thiêu rụi gần như hoàn toàn trong một đám cháy lớn, một số công trình xung quanh vẫn còn nguyên vẹn. Nguyên nhân vụ cháy chưa bao giờ được công khai. Vụ hỏa hoạn sau đó đã gây ra làn sóng phẫn nộ và biến thành cuộc bạo loạn có thương vong.

Vào đầu năm nay, các lăng mộ cuối cùng đã được mở cửa trở lại cho công chúng sau khi được phục dựng tỉ mỉ. Khi kiến trúc sư Jonathan Nsubuga đảm nhận dự án phục hồi di sản, ông phát hiện nhiều kỹ năng xây dựng theo lối truyền thống để xây tòa nhà đang có nguy cơ biến mất.

Theo truyền thống Buganda, khi một nhà vua băng hà, cung điện trở thành nơi an nghỉ cuối cùng. Nơi đặt lăng mộ được che khuất sau bức màn bằng vải vỏ cây, chỉ những thành viên thân cận của hoàng gia mới được phép ra vào. Mỗi vua mới sẽ xây dựng một cung điện gần đó.

Bên trong, mái nhà rộng lớn được chống đỡ bởi những cột gỗ khổng lồ và 52 vòng tròn đồng tâm được đan từ cỏ. Mỗi vòng tròn đại diện cho một thị tộc của vương quốc, mỗi thị tộc đều có một vai trò nhất định.

Việc khôi phục đòi hỏi kiến trúc sư Nsubuga phải tìm hiểu sâu về những truyền thống mà ông chưa bao giờ được biết đến đầy đủ. Được gửi sang Anh học từ bé, ông lớn lên khá xa rời các phong tục cổ xưa của người Buganda. Chỉ đến khi phục dựng ngôi nhà, ông mới được biết các quy định như không được phép đóng đinh tại Muzibu Azala Mpanga nếu việc đó nằm ngoài phạm vi trách nhiệm của gia tộc mình. Tương tự, việc lợp mái tranh phải do những người thuộc gia tộc Khỉ Colobus, trang trí nội thất phải do gia tộc Báo đảm nhiệm. Nếu một người lớn tuổi qua đời mà không truyền lại kiến thức xây dựng truyền thống cho thế hệ tiếp theo, phần đó của công trình không thể hoàn thành.

"Có rất nhiều điều vô hình xung quanh nó, bạn không nhìn thấy được", Nsubuga nói. Công việc của ông là tạo ra một không gian để các linh hồn hiện diện thông qua tín ngưỡng của người dân địa phương. Vì vậy, ông không coi Muzibu Azala Mpanga là một ngôi nhà mà nó là vật chứa, là nơi lưu giữ giá trị tâm linh, kết nối các vị vua và quá khứ. Để phục dựng các lăng mộ một cách chính xác nhất, Nsubuga đã liên hệ với người hiểu biết rõ nhất về các thông điệp, lịch sử cổ xưa của vương triều Buganda, Kubaka Kintu. Nhờ có sự hướng dẫn của Kintu, ông đã hoàn thiện công trình một cách hoàn hảo và đúng nghi thức.

Nsubuga cũng nhận thấy rằng ông phải trở thành cầu nối giữa truyền thống Uganda và thế giới hiện đại. UNESCO đã liệt kê các lăng mộ và tấm vải vỏ cây là một phần của di sản thế giới.

Các lăng mộ đã mở cửa trở lại cho công chúng, bao gồm cả những người hành hương và khách du lịch, nhưng lễ khai trương chính thức vẫn chưa diễn ra. Lớp mái tranh che phủ lối vào sẽ được cắt bỏ trong một nghi lễ truyền thống đánh dấu sự khai trương chính thức.

Từ đầu tháng 4, nơi này liên tục tiếp đón du khách, người hành hương đến để xin phù hộ hoặc bày tỏ lòng kính trọng. Các hướng dẫn viên cung cấp cho khách du lịch cái nhìn tổng quan về lịch sử và ý nghĩa của địa điểm này. Ở sân phía trong, mọi người đến để nhảy múa, quay video và ăn mừng công trình được phục dựng.

"Không có nhiều kiến trúc sư có cơ hội làm việc trong một dự án định hình văn hóa, truyền thống của một quốc gia. Tôi đã rất may mắn", Nsubuga nói về dự án được nhận.

Tin Gốc: Vnexpress

Bà Yuuka Irie, chuyên gia có chứng nhận "onsen sommelier" (chuyên gia tư vấn suối nước nóng), đã chỉ ra những quy định bất thành văn tại khi tắm suối nước nóng tại Nhật Bản.

Bà Yuuka Irie từng di chuyển hơn 3.000 km từ Hokkaido đến Okinawa để khảo sát hàng trăm suối nước nóng, đồng thời từng làm việc tại một nhà nghỉ truyền thống (ryokan) 170 năm tuổi tên là Soene ở làng Fukuji Onsen, tỉnh Gifu. Từ kinh nghiệm thực tế, chuyên gia này cho biết việc hiểu rõ các giao thức ứng xử sẽ quyết định chất lượng chuyến đi của du khách.

Nhầm lẫn ở bước tắm tráng

Tại Nhật Bản, luật Onsen quy định nước nóng phải phun trào tự nhiên từ lòng đất với nhiệt độ tối thiểu 25 độ C, hoặc phải chứa một trong 19 khoáng chất. Do nước nguồn thường có nhiệt độ cao, du khách rất dễ gặp tai nạn nếu không hiểu các chỉ dẫn.

Tại một onsen ở làng chài Hokkawa (bán đảo Izu), bà Irie từng chứng kiến một nữ du khách phương Tây suýt bị bỏng khi thực hiện bước tắm tráng (kakeyu). Do hiểu sai bảng chỉ dẫn tiếng Anh "Vui lòng dội nước nóng lên người trước khi tắm", du khách này đã múc nước trực tiếp từ vòi nguồn nhiệt độ trên 50 độ C thay vì dùng nước đã hạ nhiệt trong bồn.

Quy định khỏa thân tại phòng tắm chung

Nhiều du khách nước ngoài thường thắc mắc về việc phải khỏa thân hoàn toàn khi tắm và lý do các cơ sở không cho phép mặc đồ bơi. Theo các chuyên gia văn hóa, tại Nhật Bản, tắm trần là truyền thống lâu đời gắn liền với việc chăm sóc sức khỏe và giao tiếp xã hội. Vào những năm 1870, dưới ảnh hưởng của các quan niệm phương Tây, lệnh cấm tắm chung nam nữ (Konyoku) mới được ban hành trên diện rộng.

Hiện nay, hầu hết onsen đều phân chia khu vực nam nữ riêng. Tuy nhiên, văn hóa tắm chung (konyoku) vẫn tồn tại ở những vùng xa xôi có truyền thống toji (ngâm mình chữa bệnh dài ngày).

Điển hình tại bồn tắm đá Jinden-yu thuộc Amagase Onsen, tỉnh Oita, khu vực tắm nằm sát đường lộ và bờ sông, hoàn toàn không có vách ngăn che chắn người qua đường. Tại những không gian lộ thiên này, người tắm phải tự giác tuân thủ quy tắc ứng xử như nam nữ không nhìn chằm chằm vào nhau và giữ sự tôn trọng tuyệt đối khi ngâm mình.

Quy định về hình xăm

Quy định cấm người có hình xăm vào onsen xuất phát từ lịch sử, khi hình xăm là dấu hiệu nhận diện của các thành viên Yakuza (mafia Nhật). Các cơ sở ban hành lệnh cấm để ngăn chặn các sự cố an ninh.

Hiện, dù nhiều người nước ngoài xem hình xăm là yếu tố thẩm mỹ và tỷ lệ thành viên Yakuza xăm mình đã giảm, nhiều cơ sở onsen vẫn giữ nguyên quy định cũ để tránh rắc rối. Một bộ phận người Nhật, nha là người lớn tuổi, vẫn e ngại khi nhìn thấy hình xăm.

Để giải quyết vấn đề này, du khách có thể tra cứu các cơ sở chấp nhận hình xăm qua các trang web chuyên dụng. Đối với các cơ sở nhỏ, du khách cần thông báo trước về kích thước, vị trí hình xăm để nhân viên tư vấn dùng băng cá nhân che lại, hoặc chủ động đặt bồn tắm gia đình sử dụng theo giờ (kashikiri).

Quy tắc ứng xử trong bồn tắm

Người Nhật sử dụng khái niệm "quan sát bầu không khí" (kuuki wo yomu) để tự điều chỉnh hành vi theo số đông. Trong không gian onsen, người bản xứ thường tránh nhắc nhở trực tiếp, chỉ lặng lẽ né ra xa nếu phát hiện có người vi phạm hai lỗi vệ sinh cơ bản như để tóc dài xõa xuống nước hoặc để khăn tắm chạm vào bồn.

Trước khi xuống ngâm mình, du khách bắt buộc tắm rửa và kỳ cọ sạch bằng xà phòng tại các trạm vòi sen. Việc tắm trước tại phòng riêng không được chấp nhận do người xung quanh không thể kiểm chứng. Sau khi vệ sinh cá nhân, du khách cần dội sạch ghế ngồi, chậu múc nước và xếp lại gọn gàng.

Du khách tránh nhảy mạnh hoặc làm bắn nước khi vào bồn. Bà Yuuka Irie lưu ý người tắm cần điều chỉnh theo số đông, giữ im lặng nếu không gian chung đang yên tĩnh và chỉ trò chuyện với âm lượng vừa phải nếu bồn tắm đang có người nói chuyện.

Quy định về thời gian tại ryokan

Đối với du khách lưu trú tại các nhà nghỉ truyền thống (ryokan) có dịch vụ onsen, việc tuân thủ thời gian là bắt buộc. Khác với các khách sạn phương Tây, ryokan vận hành theo lịch trình cố định từ giờ nhận phòng, giờ ăn tối, giờ tắm cho đến giờ trả phòng.

Quy định này liên quan đến khái niệm omotenashi (lòng hiếu khách của người Nhật). Các cơ sở cần biết chính xác thời gian đến của khách để chuẩn bị trà, bánh và điều chỉnh nhiệt độ, lượng nước trong bồn tắm ở trạng thái tốt nhất. Việc du khách đến muộn sẽ ảnh hưởng đến quy trình phục vụ của nhân viên.

Bà Irie kể lại trường hợp một nhân viên nam tại nhà nghỉ Soene từng vào khu tắm nữ để dọn dẹp sau giờ quy định (10 giờ sáng) và gặp hành khách nước ngoài đang tắm do không chú ý thời gian. Sự việc buộc quản lý phải xin lỗi và yêu cầu khách rời đi để thực hiện quy trình khử trùng bồn tắm. Việc chấp hành đúng giờ là quy tắc bắt buộc để đảm bảo an toàn và vệ sinh tại các cơ sở lưu trú onsen.

Tin Gốc: Vnexpress