Ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), đã cho biết như vậy khi trao đổi với Tuổi Trẻ về con số nhập siêu lên đến 13,8 tỉ USD trong 5 tháng đầu năm nay, trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu khoảng 5,1 tỉ USD. Ông Sơn nói:
– Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tiếp tục duy trì mức tăng trưởng cao trong 5 tháng đầu năm nay. Tuy nhiên trong khi xuất khẩu đạt 215,7 tỉ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ 2025, nhập khẩu hàng hóa đạt 229,5 tỉ USD, tăng 30,8%.
* Thưa ông, vì sao nhập siêu trong 5 tháng đầu năm nay ở mức rất cao, trong khi cùng kỳ năm trước vẫn xuất siêu?
– Có nhiều nguyên nhân dẫn tới tăng nhập khẩu, nhập siêu của các mặt hàng. Trước hết đó là tác động của xung đột Trung Đông làm đứt gãy nguồn cung, ảnh hưởng đến giá năng lượng, cũng như nhập khẩu các mặt hàng năng lượng.
Việc đẩy mạnh nhập khẩu để đảm bảo nguồn và hạn chế xuất khẩu khi giá cao làm tăng cao mức nhập siêu về năng lượng.
Cùng với đó là tác động chi phí gia tăng từ giá dầu đã ảnh hưởng đến việc gia tăng nhập siêu các mặt hàng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá dầu như hóa chất, chất dẻo.
Cũng có một nguyên nhân lớn đó là các doanh nghiệp FDI trong các ngành điện tử, linh kiện máy vi tính đẩy mạnh nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện không chỉ cho sản xuất mà còn để tích trữ, gia tăng tồn kho khi dự báo thời gian tới giá còn gia tăng.
Một số dự án đầu tư mở rộng, dịch chuyển công nghệ trong lĩnh vực này đã được thực hiện.
Trong các tháng đầu năm, việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư tăng cao, trong đó cả đầu tư nước ngoài, đầu tư công cũng là yếu tố. Nhiều dự án trong lĩnh vực sản xuất công nghệ cao.
Ngoài ra các nhóm ngành hàng mang lại thặng dư cán cân thương mại như dệt may, giày dép, gỗ và sản phẩm, nông, thủy sản có mức tăng trưởng chưa cao do kinh tế thế giới bất ổn, nhu cầu không tăng mạnh; cước phí vận tải hàng hóa gia tăng, giảm xuất khẩu sang Trung Đông.
* Những mặt hàng nào khiến cho cán cân thương mại chuyển từ xuất siêu sang nhập siêu và vì sao, thưa ông?
– Có nhiều mặt hàng đã đóng góp khiến cho cán cân thương mại chuyển từ xuất siêu sang nhập siêu cao. Trong đó, chỉ riêng mặt hàng máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đã góp phần làm đảo chiều cán cân thương mại gần 14,3 tỉ USD. Xăng dầu nhập siêu hơn 2,1 tỉ USD. Đá quý, kim loại quý và sản phẩm trên 1 tỉ USD; kim loại thường là 1,26 tỉ USD…
Với mặt hàng máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, nhiều dự án đầu tư mới, trong đó có nhiều dự án về kiểm thử chip, dự án về trí tuệ nhân tạo (AI) được triển khai nên nhập khẩu vật tư, thiết bị tăng lên.
Ví dụ, Samsung tái đầu tư nhà máy mới tại Thái Nguyên quy mô ban đầu 1,5 tỉ USD, Intel chuyển dây chuyền chip từ Costa Rica về Việt Nam, Nhà máy điện tử BYD Việt Nam hay Accton (đối tác của Intel)… đều tăng đầu tư tại Phú Thọ.
LG cũng đầu tư cơ sở sản xuất chất nền đóng gói bán dẫn, Quanta tiếp tục triển khai kế hoạch tăng tổng vốn đầu tư tại Việt Nam sản xuất máy tính. Foxconn tăng vốn cho Công ty Fulian Technology, Fushan Technology; nhà máy mới của Lenovo tăng công suất… Thực tế này dẫn tới, nhiều công ty có vốn đầu tư nước ngoài có nhập khẩu tăng cao.
Với mặt hàng xăng dầu, kim ngạch nhập khẩu tăng do giá và lượng tăng trong bối cảnh các nhà máy lọc dầu có nguy cơ thiếu nguồn. Các sản phẩm đá quý, kim loại quý cũng tăng do giá vàng, bạc nhập khẩu tăng. Đối với hóa chất và sản phẩm chất dẻo, tác động lan tỏa của giá dầu tăng, tác động đến giá hóa chất, hạt nhựa.
Chẳng hạn giá hạt PP tháng 5-2026 ở mức 1.200 – 1.300 USD/tấn, tăng 30 – 40% so với cùng kỳ; giá HDPE ở mức 1.400 USD/tấn, tăng 50 – 60%… Sắt thép và sản phẩm sắt thép cũng gia tăng đầu tư nước ngoài và đầu tư công. Còn với hạt điều, đầu năm là thời điểm nhập khẩu điều thô, để xuất khẩu vào nửa cuối năm với lượng nhập tăng 18%, giá điều nhập khẩu cũng tăng trên 7% (1.690 USD/tấn).
* Như ông nói, một số ngành hàng chủ lực có mức tăng trưởng chưa cao, nguyên nhân là gì?
– Chúng tôi đã làm việc với các hiệp hội ngành hàng xuất khẩu để tiếp nhận thông tin liên quan đến các khó khăn, vướng mắc. Theo thông tin phản hồi, một số ngành hàng gặp khó trong phát triển nguyên liệu trong nước, mong muốn được tạo thuận lợi hơn trong nhập khẩu nguyên liệu như thủy sản, hạt điều, điện tử, da giày.
Hay tình trạng thiếu hụt lao động có tay nghề, chi phí lao động tăng trong ngành dệt may, thủy sản. Đầu tư tiếp cận vốn, tín dụng, chi phí tài chính và nhu cầu đổi mới công nghệ rất lớn, đặc biệt là ngành xuất khẩu chủ lực.
Một số ngành hàng kiến nghị hoàn thiện chính sách môi trường theo hướng vừa bảo đảm yêu cầu phát triển bền vững, vừa tạo điều kiện thuận lợi sản xuất…
Đối với các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc, doanh nghiệp có khó khăn liên quan đến thủ tục kiểm tra chuyên ngành, chi phí thử nghiệm, kiểm nghiệm, năng lực của hệ thống phòng thử nghiệm và sự thiếu đồng bộ trong quản lý truy xuất nguồn gốc giữa các địa phương, ngành hàng.
Do đó hiệp hội đề nghị nghiên cứu lộ trình triển khai phù hợp, tăng cường chia sẻ thông tin để đảm bảo mục tiêu quản lý và không tạo thêm gánh nặng chi phí. Các doanh nghiệp cũng kiến nghị hỗ trợ dòng tiền, phát triển hạ tầng logistics để giảm chi phí, tăng cường thông tin, cảnh báo.
* Bộ Công Thương có giải pháp nào để gỡ vướng, hỗ trợ để các doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu, thưa ông?
– Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp cùng các bộ ngành rà soát hệ thống quy định pháp luật, thủ tục chuyên ngành và xây dựng danh mục các quy định, thủ tục còn chồng chéo hoặc chưa cụ thể gây vướng mắc trong hoạt động thực thi.
Thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu từ Bộ Tài chính cho Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Trong đó tập trung chia sẻ dữ liệu về xuất khẩu, nhập khẩu để phục vụ quản trị vĩ mô; thống kê cụ thể cân đối cung – cầu các mặt hàng nông, lâm, thủy sản chủ lực để xây dựng giải pháp thúc đẩy xuất khẩu phù hợp.
Các bộ ngành cũng sẽ phối hợp phân tích, làm rõ cơ cấu, lĩnh vực, ngành hàng xuất khẩu; cơ cấu, nguyên nhân nhập siêu, làm cơ sở xây dựng giải pháp quản trị hoạt động xuất nhập khẩu. Trong đó đánh giá động lực thúc đẩy xuất khẩu, tổng hợp hàng nhập khẩu và xuất khẩu dạng thô theo nhóm ngành.
Trong đó sẽ tập trung đánh giá phân loại nhập siêu tích cực (phục vụ đầu tư, sản xuất, năng lượng) và tiêu cực (hàng xa xỉ), đánh giá tác động của nhập siêu đến dòng tiền, ngoại hối và tỉ giá, đề xuất biện pháp kiểm soát nhập siêu tiêu cực, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng và ổn định cán cân thương mại.
Quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng, giá vàng thế giới tương đương 147 triệu đồng/lượng.
Giá vàng thế giới tăng mạnh trở lại sau khi có tin Tổng thống Mỹ Donal Trump sẵn sàng chấm dứt chiến sự trước khi mở lại eo biển Hormuz. Từ mức quanh 4.500 USD/ounce, giá vàng thế giới đã tăng hơn 100 USD/ounce ngay sau thông tin này.
Trong nước, giá vàng miếng SJC bán ra cuối ngày ở mức 174,9 triệu đồng/lượng, mua vào 171,9 triệu đồng/lượng. Chênh lệch giá mua - bán vàng duy trì ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Giá vàng nhẫn 9999 bán ra ở mức 174,7 triệu đồng/lượng, mua vào 171,7 triệu đồng/lượng. Như vậy hiện giá vàng nhẫn 9999 chỉ thấp hơn giá vàng miếng 200.000 đồng/lượng.
Đáng chú ý, hiện chênh lệch giữa giá vàng trong nước - thế giới vẫn lên đến 27,7 triệu đồng/lượng. Dù có giảm nhẹ so với mức chênh 30 triệu đồng/lượng tuần trước nhưng đây vẫn là mức chênh rất lớn gây bất lợi cho người mua vàng lúc này.
Theo phân tích, việc giá vàng thế giới hồi phục sau đợt điều chỉnh rất mạnh là do xung đột Mỹ - Iran có dấu hiệu xuống thang cộng với những tín hiệu suy yếu của kinh tế Mỹ, đặc biệt là sự đi xuống rõ rệt trong tâm lý người tiêu dùng.
Tuy nhiên, giá vàng vẫn đối diện với sức ép đến từ rủi ro lạm phát toàn cầu và việc giá dầu tăng nóng.
Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ được dự báo sẽ duy trì theo hướng thận trọng khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn có khả năng kéo dài mặt bằng lãi suất cao, thậm chí điều chỉnh tăng tạo sức ép đối với giá vàng.
Giá bạc thế giới cũng tăng lên mức 73,76 USD/ounce. Quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng, giá bạc tương đương 2,34 triệu đồng/lượng.
Giá bạc trong nước hôm nay tăng nhẹ. Công ty Ancarat niêm yết giá bạc bán ra ở mức 2,823 triệu đồng/lượng và mua vào ở mức 2,738 triệu đồng/lượng.
Công ty SBJ niêm yết giá bạc bán ra ở mức 2,838 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 2,742 triệu đồng/lượng.
Công ty Phú Quý niêm yết giá bán bạc ở mức 2,823 triệu đồng/lượng và mua vào 2,738 triệu đồng/lượng.
So với mức đỉnh cuối tháng 1 là khoảng 4,5 triệu đồng/lượng, đến nay giá bạc trong nước đã giảm khoảng 37%.
Xung đột Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, tác động đáng kể đến tình hình giá xăng ở Hong Kong (Trung Quốc). Theo thống kê của trang dữ liệu theo dõi năng lượng GlobalPetrolPrices, tính đến ngày 30/3, đặc khu có giá xăng trung bình khoảng 32 đôla Hong Kong (4,1 USD) mỗi lít.
Jason Kan, nhà tư vấn thương mại độc lập, sở hữu chiếc hatchback nhỏ gọn, cho biết chi phí giá xăng hơn 15% so với trước chiến sự, dù đã hưởng ưu đãi thành viên. "Mức tăng 15% chắc chắn tác động lớn, vì giá nhiên liệu ở Hong Kong vốn đã rất cao, chiếm một tỷ lệ tương đối lớn trong thu nhập trung bình của người dân, đặc biệt là so với Đài Loan và Nhật Bản", ông nói.
Kan nói thêm rằng giá xăng tăng tạo động lực cho nhiều người du lịch đến các thành phố lân cận như Thâm Quyến. Những ngày gần đây, truyền thông địa phương đưa tin ngày càng nhiều người lái xe sang Trung Quốc đại lục để đổ xăng, nơi có giá chỉ bằng một phần ba.
Liu, tài xế giao đồ ăn trong thành phố, than thở về giá cả tăng vọt, khiến công việc trở nên kém hiệu quả hơn. "Giá xăng tăng nhưng tiền công thì không", anh nói.
Ngay cả trước khi xung đột Trung Đông nổ ra, Hong Kong cũng đã liên tục đối mặt với giá xăng cao nhất thế giới, do phụ thuộc nhập khẩu, thuế nhiên liệu và chi phí đất đai cao, theo các chuyên gia.
Giá xăng dầu cao, cùng với phí đăng ký xe và đậu xe đắt đỏ khiến tỷ lệ sở hữu ôtô ở Hong Kong thuộc hàng thấp nhất trong số các thành phố lớn và nền kinh tế phát triển. Chỉ khoảng 8,4% trong tổng số 7,5 triệu dân Hong Kong sở hữu ôtô cá nhân, theo số liệu của Sở Giao thông vận tải thành phố.
Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho rằng giá xăng tăng cao vẫn có thể làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát và tăng chi phí vận chuyển, cuối cùng ảnh hưởng đến các lĩnh vực khác. Tháng trước, Đặc khu trưởng Hong Kong Lý Gia Siêu bày tỏ lo ngại về giá dầu tăng vọt và cam kết sẽ theo dõi sát sao tình hình.
Hôm 1/4, Chính quyền đặc khu khẳng định "có thể duy trì nguồn cung năng lượng ổn định" nhờ nhập khẩu khoảng 80% sản phẩm dầu mỏ từ Trung Quốc đại lục.
Giá nhiên liệu hóa thạch tăng còn áp lực lên nguồn điện. Khoảng 25% lượng điện tiêu thụ của Hong Kong nhập từ tỉnh Quảng Đông. Phần còn lại tự sản xuất, với 97% từ than và khí đốt. Ortis Fan, nhà phân tích của Bloomberg Intelligence tại Hong Kong dự báo giá điện tăng vào mùa hè.
Nói trên SCMP, ông Michael Kadoorie, Chủ tịch CLP - một trong hai nhà cung cấp điện của địa phương, cho rằng cuộc khủng hoảng Trung Đông là "cảnh báo vàng", cho thấy thành phố cần phải suy nghĩ trước về tương lai sản xuất điện.
Từ chiều 2/6, Bitcoin (BTC) đã rơi khỏi vùng tâm lý quan trọng 70.000 USD một đơn vị. Thị giá tiếp tục sụt xuống mức thấp hơn. Đến đầu buổi sáng nay, tiền số lớn nhất thế giới có lúc về sát 66.100 USD, thấp hơn 6% so với cùng kỳ phiên trước. Đây là mức giảm mạnh nhất trong một ngày kể từ đầu tháng 2.
Hiện tại, BTC đang giao dịch quanh mức 66.500 USD. Sắc đỏ cũng lan tỏa sang các tiền số khác như Ether giảm 6,5%; Binance Coin sụt 5,5%; XRP mất giá 4,5%; Solana và Dogecoin cùng rơi hơn 7,3%...
Theo dữ liệu của CoinGlass, hơn 1,3 tỷ USD các vị thế mua (long position) đã bị thanh lý trên các thị trường phái sinh trong 24 giờ qua. Bitcoin chiếm phần lớn thiệt hại, với hơn 700 triệu USD vị thế buộc phải đóng khi giá giảm.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Tiền số rung lắc sau thông tin Strategy - công ty nắm giữ Bitcoin nhiều nhất thế giới - bán "vàng kỹ thuật số" của mình để đáp ứng các nghĩa vụ tài chính. Doanh nghiệp này báo cáo đã bán 32 BTC trong giai đoạn 26-31/5, thu về khoảng 2,5 triệu USD. Đây là lần đầu tiên Strategy bán Bitcoin kể từ cuối năm 2022.
Sau giao dịch, Strategy vẫn sở hữu khoảng 843.700 BTC với giá trị thị trường vượt 60 tỷ USD. Vị trí doanh nghiệp niêm yết nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới vẫn chưa thể lung lay.
Tuy nhiên, thị trường lại phản ứng mạnh bởi giao dịch này bộc lộ rủi ro của mô hình "kho bạc Bitcoin". Trong nhiều năm qua, Strategy liên tục huy động vốn để gom Bitcoin và hưởng lợi khi giá tiền số tăng mạnh. Nhà sáng lập Michael Saylor nhiều lần kêu gọi tích lũy Bitcoin, đưa tiền số này vào bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi thị trường rung lắc, "kho bạc Bitcoin" này cũng khó tránh khỏi áp lực tài chính nặng nề.
Bên cạnh đó, thị trường tiền số còn chịu áp lực khi chứng khoán Mỹ, nhất là nhóm cổ phiếu AI, ngày càng thu hút nhà đầu tư. Nghiên cứu vừa phát hành hôm qua của công ty phân tích thị trường K33 chỉ ra rằng nhiều người hiện coi "chi phí cơ hội" của việc nắm giữ Bitcoin là quá cao, trong khi các cổ phiếu liên quan đến AI tiếp tục tăng vọt và các công ty dự kiến IPO, như SpaceX hay Anthropic, tiếp tục thu hút sự quan tâm.
Nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng gần 63.000 BTC đã chuyển ra khỏi các quỹ ETF trong ba tuần qua, chuỗi dòng tiền chảy ra lớn thứ hai từng được ghi nhận. Xu hướng bán tăng tốc khi BTC không thể lấy lại đường trung bình động 200 ngày (MA200) trong khi Nasdaq và S&P 500 tiếp tục đạt mức cao mới.
Thực tế, nhiều doanh nghiệp trước đây tập trung vào khai thác Bitcoin hiện đã chuyển sang đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI. Do đó, tiềm năng và động lực tăng giá của BTC cũng dần bị thiếu hụt. Các nhà đầu tư ngày càng gán giá trị của nhóm doanh nghiệp này vào cơ sở hạ tầng điện, khả năng tiếp cận năng lượng và trung tâm dữ liệu, coi đó là những người hưởng lợi tiềm năng từ nhu cầu điện toán AI tăng vọt.
