Hơn 60 cán bộ, chiến sĩ bộ đội biên phòng thành phố Đà Nẵng đã được huy động, tỏa về 6 xã biên giới A Vương, Tây Giang, Đắc Pring, Hùng Sơn, La Dêê và La Êê để xây dựng 6 trường nội trú. Mỗi công trình là một lời hứa, một niềm tin gửi gắm cho tương lai nơi biên cương.
Hơn 5 giờ sáng ở xã vùng cao Đắc Pring (thành phố Đà Nẵng), màn sương dày đặc vẫn phủ kín những sườn núi. Tiếng kẻng vang lên giữa vùng rừng núi tĩnh mịch, nhưng hôm nay những bước chân của chiến sĩ không hướng ra thao trường mà đổ về công trường.
Những người lính trẻ bắt đầu ngày mới bằng việc trộn vữa, khiêng cát, xếp gạch. Tiếng nói cười xen lẫn tiếng xẻng, tiếng búa tạo nên một nhịp điệu rất khác của đời lính.
Tại công trường trường nội trú xã Đắc Pring, binh nhất Trần Phúc Lộc (Đồn biên phòng Đắc Pring) cho biết lúc mới nhận nhiệm vụ, anh em cũng bỡ ngỡ lắm vì đa số chưa quen công việc xây dựng. Nhưng nhìn cảnh các em nhỏ phải học trong những phòng tạm bợ, gió lùa tứ phía, tất cả đều bảo nhau phải “học nghề” thật nhanh. Giờ thì ai cũng thành thợ chính cả rồi.
Đôi tay từng siết chặt báng súng giờ đã chai sạn vì vữa xi măng, những vết xước, vết phồng rộp trở thành hình ảnh quen thuộc của người lính ở công trường.
Cách đó không xa, binh nhất Đặng Công Anh Tài đang cẩn thận buộc từng khung sắt. Công việc tưởng đơn giản nhưng đòi hỏi sự chính xác đến từng milimet. Binh nhất Tài kể, cái khó nhất không nằm ở kỹ thuật, mà là hành trình đưa vật liệu đến công trường.
Có thời điểm mưa lớn, xe chở vật liệu mắc kẹt do lún sâu trong bùn đất, anh em phải dùng sức người cõng từng viên gạch, bao xi măng qua suối, vượt dốc.
“Mỗi viên gạch đưa lên đây là một giọt mồ hôi, nhưng nghĩ đến ngày khai giảng các em có chỗ ở sạch sẽ, chúng tôi thấy nhẹ tênh”, binh nhất Tài nói.
Đúng là ở nơi mà một viên gạch phải đổi bằng mồ hôi và sức lực, mỗi bức tường dựng lên không chỉ là vật chất mà còn kết tinh của ý chí. Không có cần cẩu hiện đại, không có dây chuyền cơ giới hóa, những công trình nơi biên giới được dựng lên chủ yếu bằng sức người.
Dưới cái nắng gắt của mùa hè, nhiệt độ có lúc vượt quá 40 độ C, mặt đất bỏng rát. Nhưng chỉ vài giờ sau, những cơn mưa rừng bất chợt ập xuống, biến công trường thành bãi lầy trơn trượt. Đó là thử thách kép mà những “người thợ áo lính” phải đối mặt mỗi ngày.
Thiếu tá Nguyễn Thanh Phi, Phó đồn trưởng Đồn biên phòng Đắc Pring, người trực tiếp chỉ huy tại công trường, cho biết lực lượng được chia thành nhiều tổ, nhóm nhỏ, đảm nhiệm từng phần việc cụ thể.
“Áp lực lớn nhất là tiến độ và chất lượng. Dù là lính làm nhưng tiêu chuẩn phải như thợ chuyên nghiệp. Vì vậy, chúng tôi quán triệt anh em rằng mỗi công trình phải là một pháo đài vững chắc, đủ sức chống chọi với thời tiết khắc nghiệt vùng cao”, thiếu tá Nguyễn Thanh Phi quả quyết.
Không chỉ giám sát thi công, thiếu tá Phi còn trực tiếp cùng anh em khiêng vật liệu, chỉnh từng viên gạch. Trong suy nghĩ của anh, đó không chỉ là nhiệm vụ mà là trách nhiệm sâu sắc với vùng đất biên cương.
Tại mỗi điểm trường, từ nền đất ban đầu, những trụ bê tông đang vươn cao, hình hài của một ngôi trường kiên cố đang dần hiện lên.
Sau này, khi những ngôi trường hoàn thành, các em học sinh đồng bào dân tộc thiểu số có thể ăn ở, học tập ổn định thay vì phải đi bộ hàng chục cây số mỗi ngày. Những căn phòng nhỏ nhưng ấm áp, đủ giường, đủ ánh sáng – một điều tưởng chừng giản đơn nhưng lại là mơ ước lâu nay của nhiều gia đình nơi đây.
“Có những em phải nghỉ học vì đường xa, mưa lũ nguy hiểm. Khi có trường nội trú, các em sẽ có cơ hội học hành đầy đủ hơn. Đây là thay đổi rất lớn!”, một giáo viên chia sẻ.
Không chỉ là công trình xây dựng, đó là những “hạt giống” được gieo xuống vùng đất còn nhiều khó khăn. Những lớp học mới sẽ mở ra cánh cửa tri thức, giúp các em nhỏ bước ra khỏi vòng luẩn quẩn của nghèo đói.
Việc huy động lực lượng lớn quân số rời đơn vị lên rừng xây trường không phải là chuyện đơn giản trong công tác quản lý và bảo vệ biên giới. Tuy nhiên, với lãnh đạo Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng Đà Nẵng, đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là “mệnh lệnh từ trái tim”.
Đại tá Hoàng Văn Mẫn, Chính ủy Bộ đội biên phòng thành phố Đà Nẵng, cho biết để đẩy nhanh tiến độ các trường học ở vùng biên, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng Đà Nẵng đã thành lập 6 tổ công tác bố trí lực lượng bám trụ tại các công trường.
“Việc huy động hơn 60 cán bộ, chiến sĩ tham gia xây dựng 6 ngôi trường lần này không chỉ đơn thuần là hỗ trợ cơ sở vật chất. Đây là tình cảm, là trách nhiệm của người lính biên phòng Đà Nẵng đối với đồng bào miền núi”, đại tá Mẫn nói.
Đại tá Hoàng Văn Mẫn nhấn mạnh rằng, việc đầu tư cho giáo dục vùng biên chính là cách bền vững nhất để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
“Các cháu được học tập trong môi trường tốt, trình độ dân trí được nâng cao… chính là nền tảng vững chắc để xây dựng thế trận lòng dân. Có thể khẳng định mỗi viên gạch không chỉ dựng nên một bức tường, mà còn góp phần xây dựng ‘pháo đài lòng dân’ nơi biên giới”, đại tá Hoàng Văn Mẫn nhấn mạnh.
GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngày 10/4 cho biết thông tin trên tại hội nghị về tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ngoài hình thức thi trên máy, Bộ thử nghiệm cả dạng đề thi tương thích.
Cơ quan này dự kiến trình Chính phủ đề án thi trên máy tính trong năm nay, thời điểm chính thức tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính chưa được công bố. Bộ đề nghị các địa phương có kế hoạch đầu tư cơ sở vật chất cho trường học để thực hiện việc này, cũng như phục vụ dạy học, kiểm tra thường xuyên.
Đây là yêu cầu của Chính phủ hồi tháng 9 năm ngoái, nằm trong mục tiêu chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo với giáo dục và đào tạo.
6 thay đổi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra trong hai ngày 11-12/6, dự kiến hơn một triệu thí sinh. Kết quả thi được công bố vào 8h ngày 1/7.
Trường THPT Hàm Yên (xã Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang) có mô hình "Video tự học mỗi ngày". Học sinh quay một đoạn video kết quả tự học ở nhà rồi gửi vào trang Facebook của nhà trường.
Cách làm này thu hút hàng nghìn lượt bình luận, chia sẻ trên mạng xã hội. Nhiều phụ huynh ủng hộ, nhưng cũng không ít ý kiến băn khoăn về an toàn thông tin trên mạng xã hội.
Từ đầu kỳ 2 năm học 2025-2026, học sinh Trường THPT Hàm Yên quay một đoạn clip tự học ở nhà gửi vào phần bình luận của fanpage của nhà trường.
Học sinh học bài rồi quay một đoạn video thuyết trình phần kiến thức đã lĩnh hội được sau khi tự học ở nhà. Theo các thầy, cô giáo Trường THPT Hàm Yên, để có được clip, các em phải học thật, hiểu thật mới thuyết trình được và ghi lại bằng video gửi cho nhà trường.
Trao đổi với phóng viên Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Văn Hanh - Hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên - cho hay mục đích của hoạt động này là nâng cao ý thức tự học của các em. Video thuyết trình kiến thức đã học được nhằm chứng minh các em học thật, tìm hiểu thật và lĩnh hội thật.
Ông Hanh chia sẻ việc học sinh ghi lại video tự học này được nhà trường bàn bạc, lấy ý kiến cha mẹ học sinh từ đầu năm học.
Mới đầu, video tự học được gửi vào nhóm chung của nhà trường trên Zalo. Tuy nhiên sau một thời gian, dung lượng của các video này khiến tài khoản Zalo của các phụ huynh, học sinh và cả thầy cô giáo bị quá tải.
Tại buổi sơ kết học kỳ 1, Trường THPT Hàm Yên lấy ý kiến cha mẹ học sinh một lần nữa và thống nhất để các em gửi video tự học vào phần bình luận của trang Facebook nhà trường.
Ông Hanh cho biết: "Đa số phụ huynh đồng tình về việc này. Chúng tôi không bắt buộc học sinh nào cũng phải quay, gửi video. Nếu phụ huynh học sinh không đồng ý thì không phải gửi, đây là việc làm tự nguyện, chúng tôi không ép buộc".
Theo thầy hiệu trưởng, trường hợp các em không quay video thuyết trình kết quả tự học, các thầy cô giáo phải phối hợp với gia đình để có biện pháp khác nhằm đảm bảo các em phải học thật.
Việc quay video tự học của học sinh Trường THPT Hàm Yên nhanh chóng "viral" trên mạng xã hội. Nhiều học sinh quay clip trình bày bài tập trên bảng như gia sư giảng bài, có em lại đăng clip thuyết trình bài tập làm văn xúc động...
Nhiều phụ huynh bình luận trong fanpage bày tỏ ý kiến ủng hộ vì con họ có ý thức học tập tiến bộ rõ nét, nhưng cũng không ít ý kiến còn băn khoăn về cách làm này.
Ông Đinh Hồng Quân ở xã Hàm Yên cho biết ông thấy bất ngờ vì con ông có sự "thay đổi ngoạn mục". "12 năm đèn sách thì 11 năm cháu chưa bao giờ giở sách vở ra học ở nhà. Nay tự dưng thấy cháu giở quyển vở ra làm tôi rất xúc động!" - ông Quân cho hay.
Cũng ở góc độ phụ huynh nhưng tại địa phương khác, ông Nguyễn Hoàng Dũng, ở TP Đà Nẵng, chia sẻ ông có con đang học THPT và thấy cách làm như Trường THPT Hàm Yên là đúng và cần thiết.
"Để các cháu không lơ là việc học, tôi thấy nên lan rộng tới tất cả các môn học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục. Đặc biệt các cháu học sinh khối 12, sắp thi tốt nghiệp tới nơi mà nhiều cháu vẫn chểnh mảng học hành làm ảnh hưởng tới bản thân, gia đình và cả nhà trường" - ông Dũng nói.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh khác lại đặt câu hỏi về tính an toàn khi học sinh gửi video vào group của nhà trường. Mỗi học sinh gửi video đều phải gửi kèm cả họ tên, trường lớp, đây là những thông tin rất cụ thể. Hơn nữa, việc các em đăng video chân dung kèm thông tin cụ thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ về mất an toàn trên mạng xã hội.
Phóng viên Tuổi Trẻ Online gửi những thắc mắc này tới chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC). Ông Hiếu cho biết rủi ro lớn nhất nằm ở chỗ hoạt động học tập của học sinh đang trở thành dữ liệu công khai trên mạng.
Theo chuyên gia Hiếu PC, học sinh được yêu cầu quay video tự học và đăng lên fanpage trong khi UNICEF khuyến nghị trẻ cần đặc biệt thận trọng với việc chia sẻ họ tên đầy đủ, trường lớp và các thông tin nhận diện cá nhân trên môi trường số. Còn Bộ Quy tắc ứng xử về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng của Việt Nam cũng nhấn mạnh người lớn phải quản lý nội dung trẻ em đăng tải và chia sẻ.
"Nếu đăng công khai như vậy, các em có thể đối mặt với nguy cơ bị thu thập dữ liệu để giả mạo, lừa đảo nhắm mục tiêu, nguy cơ bị bắt nạt trên mạng, cắt ghép hình ảnh hoặc giọng nói bằng công nghệ AI. Việc này cũng để lại "dấu vết số" rất khó xóa về sau. UNICEF Việt Nam cũng cảnh báo trẻ em trên mạng có thể bị xâm phạm quyền riêng tư, đánh cắp danh tính và bị bạo lực mạng" - ông Hiếu PC nói.
Theo ông Hiếu PC, nhà trường nên dùng hệ thống nộp bài nội bộ, giới hạn người xem và tránh công khai thông tin danh tính của học sinh.
Tiếp nhận thông tin từ phóng viên, ông Nguyễn Văn Hanh - Hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên - cho biết nhà trường lắng nghe và tiếp tục lấy ý kiến thầy cô giáo và cha mẹ học sinh để có những thay đổi phù hợp.
Phòng thí nghiệm Khoa học máy tính và Trí tuệ nhân tạo (CSAIL) thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) ngày 21/4 ra mắt MathNet. Đây là bộ dữ liệu gồm các đề ôn luyện toán quốc tế lớn nhất thế giới hiện nay, gấp 5 lần các kho lưu trữ cùng loại.
MathNet bao quát 143 kỳ thi từ 47 quốc gia và vùng lãnh thổ, sử dụng 17 ngôn ngữ, trải dài khoảng 40 năm. Trong đó, kho dữ liệu này lưu trữ 259 đề thi từ Việt Nam.
Shaden Alshammari, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại MIT và là tác giả chính, cho biết: "Mỗi quốc gia đều có những tuyển tập bài toán sáng tạo và độc đáo. Tuy nhiên, trước đây chưa từng có ai nỗ lực thu thập, làm sạch và số hóa chúng để chia sẻ rộng rãi".
Để xây dựng MathNet, nhóm nghiên cứu đã phải truy tìm gần 1.600 tệp PDF với tổng cộng hơn 25.000 trang tài liệu, bao gồm cả những bản quét cũ từ nhiều thập kỷ trước.
Một phần đáng kể đến từ Navid Safaei, một nhân vật kỳ cựu trong cộng đồng Olympic Toán quốc tế (IMO). Từ năm 2006, Safaei đã cần mẫn thu thập và quét các tập tài liệu thi đấu, tạo nên "xương sống" cho bộ dữ liệu đồ sộ này.
Khác với các diễn đàn toán học trực tuyến thường có lời giải ngắn gọn hoặc không chính thức, bài toán trong MathNet được trích xuất từ các tài liệu thi quốc gia chính thống. Mỗi lời giải đều được các chuyên gia viết, thẩm định kỹ lưỡng, dài nhiều trang và trình bày nhiều cách tiếp cận.
MathNet còn là "thước đo" cho năng lực của AI. Dù các mô hình ngôn ngữ lớn hiện nay được quảng bá là có khả năng giải toán cấp độ huy chương vàng IMO, kết quả thử nghiệm trên MathNet cho thấy thực tế phức tạp hơn.
Ngay cả GPT-5 (mô hình mạnh nhất được thử nghiệm) cũng chỉ đạt tỷ lệ giải đúng trung bình 69,3% trên 6.400 bài. Như vậy, AI vẫn "bó tay" trước gần 1/3 số bài toán Olympic. Đặc biệt, năng lực của AI sụt giảm nghiêm trọng ở các bài có hình vẽ hoặc sử dụng ngôn ngữ ít phổ biến như tiếng Mông Cổ.
Sultan Albarakati, đồng tác giả kiêm thành viên hội đồng IMO, cho biết nhóm nghiên cứu đã huy động hơn 30 chuyên gia từ nhiều quốc gia, trong đó có Nga, Ba Lan, Việt Nam,... để kiểm chứng và xác thực hàng nghìn lời giải.
"Chúng tôi hy vọng đây sẽ là điểm tựa, giúp mọi học sinh tiếp cận với những bài toán và lời giải chất lượng nhất thế giới", Alshammari chia sẻ.
