Thử gõ mã số sinh viên của bản thân trên Google, Minh Châu (22 tuổi, sinh viên tại Hà Nội) giật mình khi trông thấy gần như toàn bộ thông tin cá nhân xuất hiện trên kết quả tìm kiếm do AI trả về.
Đó là câu chuyện được Châu kể lại sau khi thử làm theo trào lưu đang lan truyền trên Threads những ngày gần đây.
Cụ thể, nhiều người dùng đã đăng tải những nội dung bày tỏ hoang mang khi chỉ cần tra mã sinh viên, lập tức các thông tin cá nhân từ họ tên, lớp học, ngày sinh, kết quả học tập hay thậm chí là quê quán, căn cước công dân xuất hiện.
Một tài khoản đăng tải: “Vụ tra mã sinh viên ra thông tin có thật hả mọi người, mình tra ra hết thông tin luôn, đến cả từng học môn gì, điểm thế nào đều có hết. Mình bắt đầu thấy sợ AI rồi đó”.
Bài viết nhanh chóng thu hút hàng trăm nghìn lượt xem. Ở dưới bài đăng, nhiều sinh viên khác cũng thử làm theo và bất ngờ khi thông tin cá nhân xuất hiện từ kết quả của AI.
Nhưng trên thực tế, thủ phạm đằng sau lại không thực sự đến từ AI.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, chuyên gia an ninh mạng, ông Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), nhận định: “Không nên hiểu là AI tự “bẻ khóa” dữ liệu. Phần lớn trường hợp là thông tin đã từng được công khai trên website trường, file PDF, danh sách lớp, thông báo học vụ, diễn đàn hoặc mạng xã hội. AI và công cụ tìm kiếm chỉ làm việc tổng hợp, hiển thị lại nhanh hơn”.
Trong nhiều năm qua, một số trường đại học thường công khai danh sách sinh viên, học bổng, điểm rèn luyện hay kết quả học tập. Những nội dung này có thể được Google lập chỉ mục và lưu trữ trong cơ sở dữ liệu tìm kiếm.
Mặt khác, trên các nền tảng chia sẻ tài liệu, để có được quyền truy cập hoặc tải xuống một số tài liệu cần thiết, người dùng cần tải lên tài liệu coi như để trao đổi.
Vì vậy, nhiều sinh viên đã ngang nhiên nộp các báo cáo, bài tiểu luận và ngay cả khóa luận tốt nghiệp của sinh viên khác mà không xin phép.
Không ít tài liệu trong số đó được tải lên vẫn giữ nguyên thông tin cá nhân của tác giả hoặc thông tin của các thành viên trong nhóm thực hiện.
Theo ghi nhận, có một số người còn nộp cả danh sách lớp, danh sách sinh viên nhận học bổng hoặc các biểu mẫu hành chính với nhiều trường dữ liệu cá nhân.
“Không phải sợ AI đâu. AI không làm được vậy nếu không có mấy người dùng bài chứa thông tin của người khác tải lên lấy lượt đọc tài liệu đâu”, một người dùng bình luận.
Và rồi khi các công cụ AI được tích hợp vào hệ thống tìm kiếm, việc tổng hợp và trình bày lại thông tin trở nên nhanh chóng hơn.
Từ những mảnh dữ liệu rời rạc, AI có thể tổng hợp và tập trung lại thành một bộ hồ sơ thông tin sinh viên tương đối hoàn chỉnh.
Theo chuyên gia Ngô Minh Hiếu, mã số sinh viên là một định danh tương đối ổn định trong suốt quá trình học tập.
Khi mã này xuất hiện ở nhiều nguồn dữ liệu khác nhau, công cụ tìm kiếm có thể sử dụng nó như một điểm kết nối để liên kết các mảnh thông tin rời rạc.
Từ một mã sinh viên, hệ thống có thể lần theo họ tên, lớp học, ngành đào tạo, email trường cấp hoặc các tài liệu học tập từng được công khai. Mỗi thông tin riêng lẻ khi được ghép nối lại có thể tạo thành hồ sơ tương đối về một cá nhân.
Rủi ro rình rập sinh viên
Theo ông Hiếu, khi có trong tay các thông tin cá nhân của sinh viên, kẻ xấu hoàn toàn có thể xây dựng những kịch bản lừa đảo với độ tin cậy cao hơn nhiều so với các hình thức phát tán tin nhắn hàng loạt.
Chẳng hạn, sinh viên có thể nhận được email giả mạo phòng đào tạo yêu cầu xác minh tài khoản học vụ, cập nhật thông tin cá nhân hoặc đóng học phí bổ sung.
Do nội dung thư chứa nhiều thông tin chính xác về người nhận, nạn nhân dễ tin rằng đây là thông báo chính thức từ nhà trường.
Trong một số trường hợp, những dữ liệu này còn có thể được sử dụng để dò đoán mật khẩu hoặc thực hiện các hình thức tấn công phi kỹ thuật nhắm vào cả sinh viên lẫn phụ huynh.
Vị chuyên gia cho biết điều đáng lo ngại khác còn đến từ khả năng các công cụ AI giúp việc thu thập và tổng hợp dữ liệu trở nên dễ dàng hơn.
“Trước đây, muốn tìm hiểu thông tin về một người, kẻ xấu có thể phải truy cập nhiều website, tải nhiều tài liệu khác nhau rồi tự đối chiếu. Hiện nay, AI có thể hỗ trợ gom các dữ liệu đó lại, tóm tắt và trình bày dữ liệu thành một bức tranh hoàn chỉnh trong thời gian ngắn”, ông Hiếu đánh giá.
Trước thực tế này, chuyên gia khuyến nghị các trường đại học cần rà soát toàn bộ website, kho tài liệu trực tuyến và các tệp PDF đang được công khai.
Những nội dung chứa dữ liệu cá nhân như danh sách lớp, điểm số, lịch thi hoặc thông tin học vụ nên được chuyển sang hệ thống yêu cầu đăng nhập nội bộ thay vì để công khai.
Các trường cũng nên hạn chế việc công bố đồng thời họ tên và mã số sinh viên trong các tài liệu có thể được công cụ tìm kiếm lập chỉ mục, đồng thời chủ động gỡ bỏ hoặc chặn lập chỉ mục đối với những nội dung không còn giá trị sử dụng.
Về phía sinh viên, ông Hiếu khuyến nghị nên chủ động tra cứu thông tin của bản thân trên Google để kiểm tra những thông tin nào đang xuất hiện công khai.
Nếu phát hiện dữ liệu không cần thiết hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến quyền riêng tư, người dùng có thể gửi yêu cầu gỡ bỏ kết quả tìm kiếm tới Google TẠI ĐÂY
Bên cạnh đó, sinh viên không nên sử dụng mã số sinh viên làm mật khẩu, thông tin khôi phục tài khoản hoặc các câu hỏi bảo mật.
Đối với các nền tảng chia sẻ tài liệu, nếu bắt gặp tài liệu hoặc thông tin của mình bị công khai, sinh viên có thể truy cập vào tính năng báo cáo để yêu cầu được gỡ bỏ.
Tuy nhiên, Apple khẳng định đây không phải là lỗi kỹ thuật hay dấu hiệu cho thấy tai nghe AirPods bị hỏng. Hiện tượng này thực chất là do tĩnh điện, thường xảy ra trong điều kiện thời tiết khô hanh hoặc gió mạnh, khi điện tích tụ trên cơ thể hoặc thiết bị.
Apple cho biết, tĩnh điện có thể tích tụ và gây ra cảm giác giật điện nhẹ khi AirPods tiếp xúc với da. Công ty cũng lưu ý rằng không chỉ AirPods mà các sản phẩm khác như máy tính Vision Pro và MacBook cũng có thể gặp phải hiện tượng tương tự. Ngoài điều kiện thời tiết, quần áo làm từ sợi tổng hợp cũng có thể làm tăng nguy cơ giật điện.
Để giảm thiểu hiện tượng này, Apple khuyến nghị người dùng nên tăng độ ẩm trong không khí bằng cách sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc máy điều hòa. Độ ẩm lý tưởng nên duy trì ở mức 40 - 60%. Ngoài ra, việc sử dụng bình xịt chống tĩnh điện và kem dưỡng da cũng có thể giúp ngăn ngừa giật điện. Người dùng cũng nên tránh mặc quần áo từ sợi tổng hợp và hạn chế ma sát giữa AirPods và quần áo khi ở ngoài trời.
Mặc dù hiện tượng giật do tĩnh điện không gây nguy hiểm, nhưng trong một số môi trường làm việc với thiết bị nhạy cảm, nó có thể gây ra rủi ro. Người dùng nên cân nhắc sử dụng các thiết bị bảo vệ như vòng tay tiếp đất và thảm trải sàn để giảm thiểu sự tích tụ điện tích.
Cuối cùng, Apple cảnh báo người dùng không nên sử dụng AirPods hoặc hộp sạc bị hỏng, vì điều này có thể dẫn đến nguy cơ cháy nổ hoặc điện giật. Việc giữ cho thiết bị khô ráo và tránh tiếp xúc với chất lỏng khi sạc cũng là điều cần thiết để đảm bảo an toàn.
Để biết thêm thông tin chi tiết, người dùng có thể tham khảo tài liệu hỗ trợ từ Apple.
Hôm 20.4, Apple tuyên bố bổ nhiệm một người nội bộ thay thế CEO Tim Cook. John Ternus, Phó chủ tịch Kỹ thuật phần cứng kỳ cựu, sẽ dẫn dắt chương tiếp theo của Apple.
Theo Reuters, Ternus gia nhập Apple năm 2001, là người không quá nổi bật trên truyền thông nhưng luôn kiên định về việc cải tiến sản phẩm của công ty trong những năm qua. Ông đã đóng vai trò quan trọng trong việc khôi phục doanh số bán hàng của các sản phẩm như máy tính Mac, giúp Apple giành được thị phần từ máy tính cá nhân (PC).
Trong khi Tim Cook là nhà quản lý kinh doanh xuất sắc, John Ternus lại là người làm sản phẩm đúng nghĩa. Điều thú vị là ở tuổi 50, Ternus bằng tuổi với Cook khi ông tiếp quản vị trí CEO từ người đồng sáng lập Apple, Steve Jobs.
Lần gần nhất Ternus xuất hiện trước công chúng là vào mùa thu năm ngoái, khi ông giới thiệu iPhone Air. Đây là bản nâng cấp lớn nhất của iPhone kể từ năm 2017 và là nền tảng thử nghiệm quan trọng cho một số chip mới.
Mặc dù không xuất hiện nhiều trước công chúng, Ternus đã góp phần tạo nên những sản phẩm hiện đã trở nên phổ biến như iPad và AirPods. Ông sẽ được giao nhiệm vụ giúp Apple định hướng trong bối cảnh công nghệ bị đảo lộn bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Apple đã mất vị trí công ty có giá trị nhất thế giới vào tay Nvidia.
Ternus cũng vạch ra ranh giới rõ ràng giữa các dòng sản phẩm của Apple, bằng cách giới thiệu các mẫu "Pro" của máy Mac và iPhone. Quyết định này đã tạo ra khác biệt rõ ràng về hiệu năng và giá của các dòng sản phẩm. Ông cũng giúp người dùng Apple được tiếp cận với các sản phẩm giá rẻ như MacBook Neo và iPhone "e".
Chương mới của Apple sẽ phải cạnh tranh với Nvidia, công ty đã công bố sản xuất máy tính cá nhân và đang phát triển các dòng chip có thể cung cấp sức mạnh cho máy tính xách tay. Ternus cũng phải dẫn dắt Apple cạnh tranh với Meta, công ty đang chuyển dịch từ phần mềm sang làm thiết bị với kính thực tế tăng cường. Kính thông minh của Meta đang làm được nhiều điều thú vị dù có giá rẻ hơn rất nhiều so với Apple Vision Pro.
Reuters dẫn lời Gil Luria, giám đốc điều hành của DA Davidson & Co, cho rằng: "Việc thăng chức cho ông Ternus cho thấy Apple sẽ tập trung vào các thiết bị phần cứng mới như điện thoại gập, kính mắt, thiết bị thực tế ảo và ghim cài áo tích hợp trí tuệ nhân tạo".
Có lẽ thách thức lớn nhất mà Ternus sẽ phải đối mặt là làm thế nào để tích hợp AI vào iPhone - sản phẩm tiêu dùng thành công nhất trong lịch sử - và các sản phẩm khác của Apple. Đầu năm nay, Apple đã đạt được thỏa thuận với Google về việc dùng Gemini để cải thiện trợ lý ảo Siri.
Dù đã giới thiệu trí tuệ nhân tạo đến công chúng vào năm 2011, Apple vẫn chưa có được một sản phẩm phần cứng hay phần mềm thành công nào dựa trên các công nghệ AI mới. Trong khi các đối thủ mới nổi như OpenAI đã thu hút hàng trăm triệu người dùng.
Bob O'Donnell, người đứng đầu công ty tư vấn công nghệ TECHAnalysis Research, cho biết: "Tôi dự đoán thách thức và nỗ lực lớn nhất của ông ấy sẽ tập trung vào việc xây dựng một câu chuyện và dịch vụ AI tốt hơn của chính Apple thay vì phụ thuộc vào bên thứ ba".
Sau khi rời ghế CEO, Tim Cook sẽ đảm nhiệm vị trí chủ tịch điều hành của Apple. Cổ phiếu của công ty đã tăng gấp 20 lần từ khi Cook làm CEO vào tháng 8.2011. Cook được nhà sáng lập Steve Jobs tuyển dụng từ Compaq vào lúc công ty này đang ở đỉnh cao của cơn sốt máy tính cá nhân những năm 1990, còn Jobs đang nỗ lực cứu Apple khỏi bờ vực phá sản.
Ban đầu, Cook tạo dựng danh tiếng tại Apple bằng việc xây dựng chuỗi cung ứng rộng lớn ở Trung Quốc. Sau nhiều năm, ông trở thành một CEO nổi tiếng khi là người đầu tiên trong danh sách Fortune 500 công khai mình đồng tính vào năm 2014. Ông cũng đã có những lập trường công khai về các vấn đề như đa dạng nơi làm việc và phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Trong nhiệm kỳ của mình, Cook đã trao một tấm bảng vàng được thiết kế riêng cho Tổng thống Mỹ Donald Trump và tiếp tục hợp tác với các nhà hoạch định chính sách.
Việc bổ nhiệm Ternus làm giám đốc điều hành của Apple đánh dấu sự chuyển dịch từ một chuyên gia về chuỗi cung ứng, người đã giúp biến Apple thành một thương hiệu toàn cầu sản xuất hàng trăm triệu sản phẩm mỗi năm, sang một nhà lãnh đạo từ lâu đã tập trung vào thiết kế và sản phẩm.
Ben Bajarin, CEO của công ty tư vấn công nghệ Creative Strategies, cho biết Ternus rất được yêu thích tại Apple "và sẽ mang đến nguồn năng lượng mới".
Ngoài ra, Apple cũng thông báo Johny Srouji, người từng giám sát thiết kế chip và cảm biến tùy chỉnh của Apple, đã được bổ nhiệm làm giám đốc phần cứng. Srouji sẽ tiếp tục điều hành nhóm này, cùng với nhóm kỹ thuật phần cứng mà Ternus từng lãnh đạo, nay sẽ do Tom Merieb phụ trách.
Phút 84 trên sân Monterrey (Mexico) ngày 14/6, Thụy Điển được hưởng một quả phạt bên phải. Bóng được đưa vào vòng cấm và Svanberg băng xuống sút cận thành tung lưới Tunisia. Tuy nhiên, niềm vui của tiền vệ CLB Wolfsburg nhanh chóng bị dập tắt khi trợ lý trọng tài căng cờ báo việt vị, rằng Svanberg đã đứng dưới hàng thủ Tunisia khi nhận bóng.
Các cầu thủ Thụy Điển lập tức phản ứng, cho rằng tiền đạo Alexander Isak đã chạm bóng trước khi tới chân Svanberg. Nếu điều này xảy ra, thời điểm xác định việt vị sẽ thay đổi và Svanberg đứng trên hậu vệ cuối cùng của Tunisia.
Vấn đề nằm ở chỗ pha tiếp xúc, nếu có, là quá nhỏ để có thể nhận biết bằng mắt thường hoặc qua góc quay truyền hình. VAR vì thế phải kiểm tra rất lâu trước khi đưa ra kết luận. Đó là lúc công nghệ "snicko" được sử dụng.
Trong cricket, snicko (viết tắt của snickometer) là công nghệ hỗ trợ trọng tài xác định liệu bóng có chạm nhẹ vào gậy của tay đánh hay không. Hệ thống phân tích tín hiệu và hiển thị dưới dạng đồ thị. Khi có va chạm, dù cực nhỏ, đồ thị sẽ xuất hiện một đỉnh nhọn, cho thấy thời điểm tiếp xúc xảy ra.
Phiên bản được FIFA áp dụng tại World Cup 2026 hoạt động theo nguyên lý tương tự. Bên trong quả bóng có gắn vi mạch cảm biến chuyển động, ghi nhận dữ liệu chạm bóng tới 500 lần mỗi giây. Dữ liệu được truyền trực tiếp về phòng VAR.
Khi xem lại tình huống gây tranh cãi, trọng tài VAR kiểm tra biểu đồ cảm biến đúng vào lúc bóng đi ngang chân Isak. Trên màn hình xuất hiện một đỉnh tín hiệu rõ ràng, xác nhận tiền đạo của Liverpool chạm bóng rất khẽ trước khi bóng tới vị trí của Svanberg.
Bằng chứng này đủ để đảo ngược quyết định trên sân. Bàn thắng được công nhận và Svanberg ăn mừng lần thứ hai.
Tình huống trên trở thành khoảnh khắc công nghệ đáng chú ý nhất từ đầu World Cup 2026, khi nhiều khán giả lần đầu chứng kiến hình ảnh đồ thị giống môn cricket xuất hiện trong một trận bóng đá.
FIFA cho biết công nghệ cảm biến trong bóng được đưa vào nhằm hỗ trợ VAR trong các tình huống chạm tay, phạm lỗi hoặc xác định cầu thủ cuối cùng chạm bóng trước khi bàn thắng được ghi. Hệ thống từng xuất hiện tại World Cup 2022, nhưng chỉ là cảm biến do nhà tài trợ bóng Adidas thực hiện, không nằm trong quy trình của FIFA. Khi đó, cảm biến từng xác nhận Cristiano Ronaldo không chạm bóng trong bàn thắng của Bồ Đào Nha vào lưới Uruguay, dù anh nhận đã chạm.
Tại Euro 2024, công nghệ tương tự cũng góp phần khiến một bàn thắng của tuyển Bỉ không được công nhận sau khi xác định Lois Openda đã để bóng chạm tay trong pha phối hợp dẫn tới bàn thắng của Romelu Lukaku.
Bên cạnh khoảnh khắc thu hút sự chú ý với snicko, Thụy Điển trình diễn thuyết phục và chiến thắng với tỷ số 5-1. Cầu thủ gốc Tunisia, Yasin Ayari lập cú đúp, trong đó có bàn mở tỷ số từ sớm và bàn ấn định kết quả ở phút bù. Isak và Viktor Gyokeres mỗi người ghi một bàn, trước khi Svanberg ghi bàn chỉ 18 giây sau khi vào sân.
