Thủ tướng Lê Minh Hưng vừa kết thúc chuyến công tác tại Nga ngày 16-18/6, dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN – Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan.
Đại sứ Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko cho rằng việc Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự hội nghị “đã góp phần quan trọng vào thành công của sự kiện, hướng tới mục tiêu đưa quan hệ giữa Nga và ASEAN lên một tầm cao mới”.
“Điều này hoàn toàn tự nhiên vì Việt Nam là một trong những đối tác chủ chốt của Nga tại Đông Nam Á. Quan hệ hợp tác song phương mang tính toàn diện và đa lĩnh vực, được xây dựng trên nền tảng kinh nghiệm tích cực và thành tựu mà hai nước tích lũy trong nhiều năm qua”, ông Bezdetko ngày 19/6 nói với VnExpress.
Theo ông Bezdetko, qua nhiều thập niên duy trì quan hệ thực chất, hữu nghị, hỗ trợ và tin cậy lẫn nhau, Việt Nam giữ vị trí quan trọng trong tình cảm của người dân Nga, cũng như ưu tiên đối ngoại của nước này tại Đông Nam Á.
“Chúng tôi đánh giá rất cao vai trò của Việt Nam, trân trọng sự ủng hộ và đóng góp quan trọng của Việt Nam trong thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược giữa Nga và ASEAN”, Đại sứ cho biết. “Việt Nam không chỉ ủng hộ các sáng kiến của Nga trong khuôn khổ ASEAN mà còn tích cực triển khai chúng trong thực tiễn”.
Việt Nam năm 2015 trở thành quốc gia ASEAN đầu tiên ký Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh Kinh tế Á – Âu (EAEU). Đây cũng là FTA đầu tiên mà liên minh này ký kết với một đối tác ngoài khối, không chỉ tạo động lực thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Nga, mà còn mở ra kênh kết nối quan trọng giữa ASEAN với không gian kinh tế Á – Âu, qua đó khẳng định vai trò tiên phong của Việt Nam trong việc thúc đẩy liên kết kinh tế liên khu vực.
Nga cũng đã khởi xướng sáng kiến Đối tác Đại Á – Âu về kết nối các tiến trình liên kết kinh tế khu vực, trong đó EAEU và ASEAN được kỳ vọng sẽ là hai trụ cột chính. Việt Nam đánh giá cao sáng kiến này, cho rằng nó sẽ tạo ra sự cộng hưởng, lan tỏa lợi ích tới tất cả các bên.
Đại sứ Bezdetko cho rằng hợp tác Nga – ASEAN đang tiến triển đáng kể, trong đó kim ngạch thương mại tăng trưởng tích cực bất chấp khó khăn. Theo ông, việc các nước ASEAN tham gia những dự án liên kết do Nga khởi xướng sẽ góp phần khai thác đầy đủ hơn tiềm năng của khu vực.
Ông khẳng định Nga luôn nhất quán ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong các vấn đề khu vực, bởi điều này giúp duy trì sự cân bằng lợi ích ở châu Á – Thái Bình Dương, tránh đối đầu và thúc đẩy đối thoại trên cơ sở tôn trọng tất cả các bên tham gia.
Ông Bezdetko nhận định Nga là đối tác lâu đời và đáng tin cậy của ASEAN. Hai bên có những cuộc tiếp xúc đầu tiên vào năm 1991, sau đó 5 năm Nga trở thành đối tác đối thoại đầy đủ của ASEAN.
Năm 2005, hai bên ký Tuyên bố chung về Quan hệ đối tác phát triển và toàn diện. Đến năm 2018, ASEAN – Nga ký Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược.
“Nga đặc biệt coi trọng hợp tác với ASEAN trong lĩnh vực an ninh, tập trung vào xây dựng một hệ thống quan hệ quốc tế bình đẳng, cân bằng và minh bạch ở châu Á – Thái Bình Dương”, Đại sứ nói.
Hai bên đang hợp tác có hệ thống trên lĩnh vực thương mại, đầu tư, năng lượng, nông nghiệp, giáo dục, khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và du lịch. Các dự án hợp tác chung cũng đang được triển khai thông qua Quỹ Tài chính Đối tác Đối thoại ASEAN – Nga.
“Hội nghị Cấp cao ASEAN – Nga được tổ chức tại Kazan ngày 18/6 khẳng định triết lý chung trong hợp tác giữa hai bên, đồng thời xác định những định hướng thực tiễn cho giai đoạn phát triển mới”, ông Bezdetko cho biết.
Một trong những ưu tiên của quan hệ Đối tác Chiến lược ASEAN – Nga là lĩnh vực năng lượng, điều này được khẳng định qua kết quả hội nghị cấp cao ở Kazan. ASEAN hiện có nhu cầu rất lớn với năng lực và kinh nghiệm của Nga trong lĩnh vực dầu khí, thủy điện, năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo, theo Đại sứ Bezdetko.
“Chúng tôi nhận thấy tiềm năng hợp tác đáng kể với các nước ASEAN trong sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, hiện đại hóa hạ tầng năng lượng, đào tạo nhân lực và triển khai các giải pháp công nghệ tiên tiến”, ông nói.
Đại sứ nhận định sau cột mốc 35 năm, Nga và ASEAN cần phải đưa quan hệ Đối tác Chiến lược lên tầm cao mới, với định hướng then chốt là Kế hoạch Hành động Toàn diện ASEAN – Nga giai đoạn 2026-2030.
Kế hoạch này tập trung thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ đổi mới sáng tạo, công nghệ số, công nghệ xanh và giao lưu nhân văn, vốn có nhu cầu rất lớn trong lúc tình hình địa chính trị và địa kinh tế thế giới đang biến động mạnh.
Ông cho hay Nga thời gian qua đã khẳng định mình là đối tác tin cậy trong lĩnh vực an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh thông tin và an ninh quốc phòng, đồng thời sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với ASEAN trên tinh thần quan hệ Đối tác Chiến lược.
“Tôi tin rằng tiềm năng hợp tác sẽ được phát huy toàn diện hơn nữa nếu các quốc gia ASEAN tiếp tục tham gia tích cực vào những sáng kiến liên kết trong không gian Đại Á – Âu”, Đại sứ Bezdetko nói.
Trung Quốc đang đối mặt với một trong những thách thức y tế nghiêm trọng nhất lịch sử hiện đại: sự gia tăng nhanh chóng của bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ. Tính đến nay, nước này có hơn 16 triệu bệnh nhân, chiếm gần 30% tổng số ca toàn cầu, theo tờ South China Morning Post ngày 27.4. Con số này được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong những thập niên tới.
Các ước tính cho thấy số bệnh nhân Alzheimer tại Trung Quốc có thể đạt 19,1 triệu vào năm 2030 và 27,6 triệu vào 2050. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học PLOS One gần đây thậm chí cho rằng con số này có thể vượt 60 triệu, thậm chí hơn 100 triệu người vào giữa thế kỷ 21.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở cấu trúc dân số tại Trung Quốc đang thay đổi nhanh chóng. Đến cuối năm 2023, Trung Quốc có gần 297 triệu người từ 60 tuổi trở lên, tương đương hơn 21% dân số. Con số này dự kiến vượt 400 triệu vào năm 2035 - xấp xỉ tổng dân số của Anh và Mỹ cộng lại, theo Reuters. Tuổi thọ tăng, trong khi tỷ lệ sinh giảm khiến số người phụ thuộc ngày càng lớn, kéo theo áp lực lên hệ thống y tế và an sinh.
Trong bối cảnh đó, Alzheimer không chỉ là vấn đề y tế mà còn là thách thức kinh tế - xã hội. Khoảng 70% bệnh nhân hiện được chăm sóc tại nhà, trong khi lực lượng chăm sóc chuyên nghiệp còn thiếu hụt, khiến gánh nặng dồn lên các gia đình.
Trước áp lực này, Trung Quốc đã phát động một "cuộc chiến" chống bệnh Alzheimer mang tính hệ thống. Về chính sách, Trung Quốc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về giải quyết chứng mất trí nhớ ở người cao tuổi (giai đoạn 2024 - 2030), hướng tới xây dựng một hệ thống toàn diện từ phòng ngừa, sàng lọc đến điều trị và chăm sóc, theo Tân Hoa xã. Các địa phương được yêu cầu triển khai sàng lọc nhận thức cho người từ 65 tuổi trở lên nhằm phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Hệ thống chăm sóc cũng được mở rộng mạnh mẽ. Đến năm 2030, hơn 50% cơ sở dưỡng lão dự kiến có đơn vị chuyên biệt cho bệnh nhân sa sút trí tuệ, đồng thời khoảng 15 triệu nhân sự chăm sóc sẽ được đào tạo. Các mô hình chăm sóc tại nhà, cộng đồng và cơ sở y tế được kết hợp nhằm giảm tải cho gia đình, theo China Daily.
Ở lĩnh vực khoa học, Trung Quốc đang tăng tốc đáng kể. Số thử nghiệm lâm sàng về Alzheimer đã tăng từ 9 vào năm 2021 lên hơn 100 vào 2024. Nước này hiện đứng thứ 2 thế giới về số lượng công trình nghiên cứu trong lĩnh vực này. Song song đó, các công ty công nghệ sinh học và viện khoa học hàng đầu Trung Quốc đang chạy đua phát triển 4 loại thuốc mới nhằm ngăn chặn khủng hoảng y tế công cộng và giảm phụ thuộc vào các liệu pháp đắt đỏ hiện có, theo South China Morning Post.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng đầu tư vào công nghệ chẩn đoán sớm. Các xét nghiệm máu mới có thể phát hiện nguy cơ Alzheimer trước 10 - 15 năm khi triệu chứng xuất hiện, trong khi các ngân hàng dữ liệu sinh học giúp xác định các biến thể gien đặc thù của người châu Á, theo Reuters.
Dù vẫn tồn tại những thách thức về chất lượng nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu và tiêu chuẩn khoa học, nhiều chuyên gia quốc tế cho rằng Trung Quốc đang nổi lên như một trung tâm nghiên cứu Alzheimer mới. Tiến sĩ John Hardy từ Viện Nghiên cứu sa sút trí tuệ Anh nhận định: "Trong khi môi trường nghiên cứu của Mỹ có phần khép kín, Trung Quốc đang trở thành một trung tâm lớn cho nghiên cứu sa sút trí tuệ toàn cầu".
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng ngày 23/4 dẫn thông tin từ Đại sứ quán Việt Nam tại Mexico, cho biết đại sứ quán đang phối hợp chặt chẽ với chính quyền sở tại để triển khai tôn tạo tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh tại trung tâm lịch sử của thành phố Mexico City.
"Đây là một công trình có ý nghĩa rất quan trọng, tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới. Đồng thời đây cũng là biểu tượng của tình hữu nghị tốt đẹp giữa Việt Nam và Mexico", bà Hằng nói.
Theo người phát ngôn, với sự giám sát và bảo đảm an ninh, an toàn của chính quyền thành phố Mexico City cũng như Đại sứ quán Việt Nam tại Mexico, tượng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã được di dời tới nơi duy tu và bảo dưỡng.
Mexico là một trong những nước Mỹ Latin đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, vào ngày 19/5/1975. Bức tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh được xây dựng năm 2009, phỏng theo tấm ảnh do nghệ sĩ Đinh Đăng Định chụp khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ngồi làm việc trong vườn Phủ Chủ tịch. Trên bức tường đằng sau bức tượng ghi dòng chữ vàng "Không có gì quý hơn độc lập tự do" bằng tiếng Tây Ban Nha.
Kyiv Independent dẫn lời ông Vladyslav Vlasiuk, Ủy viên phụ trách các biện pháp trừng phạt của Tổng thống Ukraine, ngày 29/5 cho biết tên lửa Oreshnik của Nga chứa các thành phần quan trọng được sản xuất trước năm 2016. Điều này bác bỏ những tuyên bố vào năm 2024 của Nga rằng đây là một loại vũ khí hoàn toàn mới.
Ông Vlasiuk đã phát biểu tại một sự kiện ở Kiev, nơi các chuyên gia trình bày các bộ phận thu hồi được từ tên lửa và máy bay không người lái (UAV) do Nga phóng vào Ukraine.
Trong số các mảnh vỡ có máy tính bo mạch và bộ xử lý từ một tên lửa Oreshnik được Nga sử dụng trong cuộc tấn công vào tháng 1 vừa qua ở phía tây tỉnh Lviv.
"Khi kiểm tra, chúng tôi đã rất ngạc nhiên vì phía Nga tuyên bố rằng đây là một loại tên lửa rất mới. Nhưng Loại tên lửa này không phải là một bước phát triển tiên tiến hàng đầu", một chuyên gia tên lửa cho biết.
Tên lửa có các bộ phận được trưng bày tại sự kiện này được sản xuất vào năm 2017, với tất cả các linh kiện điện tử có nguồn gốc từ năm 2016. Chuyên gia cho biết thêm một số linh kiện được sản xuất bên ngoài nước Nga.
Oreshnik là một loại tên lửa đạn đạo tầm trung, được cho là phiên bản sửa đổi của tên lửa đất đối đất Rubezh, vốn có nguồn gốc từ các thiết kế tên lửa đạn đạo thời Liên Xô. Nó được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính, nghĩa là không phụ thuộc vào hệ thống định vị vệ tinh.
Moscow lần đầu tiên sử dụng tên lửa Oreshnik để tấn công Ukraine là vào tháng 11/2024, nhằm vào thành phố Dnipro. Gần đây nhất, loại tên lửa này đã nhắm vào Bila Tserkva, một thành phố cách Kiev gần 90km về phía nam. Dù Moscow luôn mô tả Oreshnik là một trong những vũ khí “không thể đánh chặn”, Ukraine đưa ra các bằng chứng lại cho thấy thiệt hại do tên lửa này gây ra là rất nhỏ.
"Vì đây là tên lửa có mục đích chiến lược nên nó được thiết kế để mang đầu đạn hạt nhân. Đó là lý do tại sao nó không có độ chính xác quá cao. Thiệt hại do các loại đạn dược thông thường được gắn vào đầu đạn tên lửa gây ra là hầu như không đáng kể", ông Petro nhận định.
Tuy nhiên, ông Vlasiuk lưu ý, dù công nghệ đã cũ nhưng không nên đánh giá thấp loại tên lửa này, vì nó gần như không thể bị bắn hạ và không thể bị gây nhiễu bởi các hệ thống tác chiến điện tử. "Đây là một vũ khí đáng sợ. Nó là một tên lửa đạn đạo chiến lược”, vị quan chức này chia sẻ.
Bất chấp các lệnh trừng phạt, Ukraine vẫn tiếp tục tìm thấy các linh kiện do phương Tây sản xuất bên trong các UAV và tên lửa được Nga sử dụng trong các cuộc tấn công.
