Chia sẻ với PV Người Đưa Tin, ông Nguyễn Văn Long, Phó Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa cho hay, sâm Báo được mệnh danh là “Đại Việt đệ nhất danh sâm”.
Cây sâm ngày xưa kia mọc hoang trên núi Báo, thuộc xã Vĩnh Hùng, huyện Vĩnh Lộc – nay là xã Biện Thượng, tỉnh Thanh Hóa. Tương truyền, vào năm 1397, để nhanh chóng dời đô từ Thăng Long về đất An Tôn, Hồ Quý Ly sai lính ngày đêm đào thành, đắp lũy. Việc khai thác, vận chuyển những phiến đá nặng hàng chục tấn từ triền núi về lắp ghép thành bức tường sừng sững cao đến 3-4 m mà không có máy móc hỗ trợ đòi hỏi kỹ thuật điêu luyện và tốn nhiều công sức.
Việc xây dựng thành gặp nhiều khó khăn, không đáp ứng được tiến độ. Tuy nhiên, có một nhóm thợ ở làng Biện Thượng, xã Vĩnh Hùng cũ làm việc không biết mệt, năng suất cao. Khi hỏi ra mới biết, nhóm thợ này uống nước một loại cây mọc tự nhiên trên núi. Vua sai người đi tìm, dùng loại sâm này bồi bổ sức khỏe cho hoàng gia và quan lại. Từ đó, cây sâm được đặt tên là sâm Báo.
Ông Trịnh Việt Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Biện Thượng, cho biết, trước đây, huyện Vĩnh Lộc đã có đề án bảo tồn và phát triển cây sâm Báo. Dự án được triển khai tại chân núi Báo, đạt được những thành công bước đầu thì bỏ cấp huyện. Thời gian tới, xã Biện Thượng sẽ làm chỉ dẫn địa lý và phát triển cây sâm trở thành cây chủ lực của địa phương.
Theo ông Cường, sâm Báo hoa vàng có giá trị cao, mỗi kg sâm có giá thị trường từ 1,2 – 1,5 triệu/kg, cầu vẫn vượt cung, không có hàng để bán. Sâm Báo là cây trồng hàng năm, mang lại giá trị kinh tế cao, nhưng thường bị chứng bệnh thối củ rễ. Bệnh này xuất hiện vào tháng thứ 5-6, khi cây đã có củ, hiện vẫn chưa có thuốc phòng và trị bệnh.
Tại xã Biện Thượng và vùng phụ cận trước đây có khoảng 10ha. Sâm Báo là cây trồng thời vụ, thường từ 6-12 tháng sẽ cho thu hoạch, nếu để càng nhiều tuổi thì củ sâm càng tăng giá trị. Tuy nhiên, do cây sâm thường bị bệnh thối củ rễ, khiến cây chết đồng loạt nên trồng sâm dù cho thu hoạch cao, nhưng bấp bênh.
Dù trước đây bị người dân săn lùng khai thác, nhưng vẫn bảo tồn được giống là nhờ đặc tính rất đặc biệt của hạt sâm. Cây sâm mọc dưới tán rừng keo, khi cây sâm ra hoa, trổ hạt, già đi, hạt sâm sẽ rụng xuống đất. Hạt sâm có lớp vỏ rất cứng và dày, dù nắng mưa cũng không bị thối. Khai thác keo xong, người dân đốt vườn, hạt sâm gặp lửa sẽ bị nứt ra, gặp mưa xuống cây sâm sẽ nảy mầm sinh sôi phát triển. Nhờ đặc tính này, sâm Báo vẫn giữ được nguồn ren và mọc hoang dại ngoài tự nhiên cho tới ngày nay.
“Hiện tại, sâm Báo mới sử dụng để làm quà biếu ngâm rượu, làm thực phẩm như xay để ăn, nhưng chưa chế biến sâu được. Thời gian tới, địa phương sẽ kêu gọi nhà đầu tư vào làm dự án, chế biến sâu, nhằm nâng cao giá trị cây sâm Báo”, Phó Chủ tịch UBND xã Biện Thượng chia sẻ.
Dẫn phóng viên ra thăm vườn sâm của gia đình, anh Lê Văn Long, trú tại thôn Nhật Quang, xã Vĩnh Lộc cho biết, gia đình anh trồng sầm Báo hoa vàng nhiều năm nay. Trước đây, trồng sâm bằng phương pháp truyền thống lên luống ở ruộng, được 5-6 tháng cây bị bệnh thối củ rễ và chết rụi. Khi một cây bị bệnh thì lây lan ra cả ruộng, rất khó kiểm soát và xử lý.
Để hạn chế việc cây sâm bị bệnh, gần đây, anh Long áp dụng phương pháp mới, lấy đất ở ruộng trộn với giá thể và phân bón làm bầu để trồng sâm. Phương pháp này giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả, cây sâm phát triển tốt, hiệu quả kinh tế từ cây sâm cao hơn trước. Hiện, gia đình anh Long có hơn 200 bầu sâm, dự kiến cho thu nhập khoảng 250 – 300 triệu đồng.
Nhà ở chân núi báo, hàng chục năm nay, ông Nam đều gắn bó với cây sâm Báo. Theo ông Nam, cây sâm Báo rất khó trồng, thường bị chết vì bệnh thối củ rễ. Dù giá trị kinh tế cao, nhu cầu thị trường rất lớn, nhưng ít người trồng, không có sâm để bán. Năm nay gia đình ông Nam dự kiến trồng khoảng 2.000 gốc sâm trên bầu.
Sâm Báo lá tròn, không chia thùy, hoa màu vàng. Mỗi kg sâm thành phẩm đạt độ tuổi (6 – 12 tháng) có giá bán từ 1,2 – 1,5 triệu đồng. Sâm gia đình ông Nam trồng được ít khi bán ra thị trường mà cung cấp cho người quen đặt hàng.
Ông Quách Văn Hải, Chủ tịch HĐQT HTX Sâm Báo Hoa Vàng, cho biết, núi Báo được thiên nhiên ưu đãi về đất đai, khí hậu… rất thuận lợi cho cây sâm Báo sinh trưởng và phát triển. Sau khi trồng thí nghiệm đạt hiệu quả tốt, để hạn chế, khắc phục việc cây sâm bị bệnh thối củ rễ, chết hàng loạt khi sắp đến thời kỳ thu hoạch, HTX đã đưa cây sâm Báo trồng ở ruộng lên bầu.
Khi đưa cây sâm trồng trên bầu thì sẽ kiểm soát được dịch bệnh, nếu cây bị bệnh thì dễ xử lý, tránh lây lan khiến sâm bị chết hàng loạt. Dự kiến năm 2026, HTX sẽ trồng 10.000 cây sâm Báo trên bầu, hiện đã trồng được hơn 3.000 cây.
Theo ông Hải, từ khi trồng đến tháng thứ 6, sâm Báo có thể thu hoạch, nhưng cây sâm có giá trị tốt nhất, đạt tiêu chuẩn từ 12 tháng trở lên, sâm càng già thì chất lượng và giá thành càng tăng.
Ông Trần Đức Minh – quê Thanh Hóa, một người nặng lòng và có nhiều năm gắn bó với cây sâm Báo. Ông Minh chia sẻ, năm 2017, ông về quê dự hội nghị xúc tiến đầu tư và đi khảo sát phát triển cây dược liệu tại địa phương. Khi đến mảnh đất Vĩnh Lộc, tìm hiểu thông tin và tiếp xúc với cây sâm Báo, ông Minh quyết định làm dự án để bảo tồn và phát triển loài cây này.
Tuy nhiên, khi trồng và phát triển cây sâm, cũng giống như các hộ dân, ông Minh nhiều lần gặp khó khăn, thất bại. Cây sâm rất dễ trồng, nhu cầu thị trường cao, nhưng tới tháng thứ 5-6, sắp đến thời kỳ thu hoạch cậy lại bị bệnh thối củ rễ, chết hàng loạt.
Qua nhiều lần thất bại, đúc rút kinh nghiệm, hiện tại ông Minh đã áp dụng công nghệ trồng cây trên bầu, nhằm khắc phục, hạn chế bệnh thối củ rễ của cây sâm.
Sau khi thu hoạch cây sâm, rễ, thân, lá và củ không đạt chất lượng sẽ được xay nhuyễn trộn với cám để nuôi gà. Gà nuôi sâm sẽ được chế biến thành gà tần, phở, lẩu… Đây là một hướng đi mới để mới tạo thương hiệu, tận dụng và nâng cao giá trị cây sâm Báo.
Wildine Aumoithe sinh năm 2003 tại Miami, bang Florida trong một gia đình gốc Haiti. Ngay khi chào đời, cô được chẩn đoán mắc hội chứng loạn sản SADDAN, một dạng bệnh lùn hiếm gặp gây biến dạng xương đùi, bất thường trong phát triển xương và hạn chế vận động.
Các bác sĩ từng tiên lượng cô khó có thể sống sót qua đêm đầu tiên. Sau giai đoạn nguy kịch, Wildine được chuyển đến trung tâm chăm sóc đặc biệt để theo dõi trong 6 tháng đầu đời.
Khi bước vào giai đoạn phát triển, cơ thể cô dừng lại ở chiều cao 72 cm. Căn bệnh khiến cô phải gắn bó với xe lăn điện trong sinh hoạt hằng ngày. Mọi hoạt động cá nhân phụ thuộc phần lớn vào mẹ, từ việc bế cô ra khỏi giường, mặc quần áo đến hỗ trợ lấy các vật dụng ở vị trí cao. Khi sử dụng máy tính xách tay, cô không thể ngồi bàn ghế thông thường mà phải làm việc dưới sàn để thuận tiện thao tác.
Năm 17 tuổi, Wildine bắt đầu tự xây dựng kênh YouTube Life of Wildine, chia sẻ cuộc sống thường nhật của người mắc hội chứng lùn. Những nội dung tích cực giúp cô nhận được sự quan tâm từ cộng đồng mạng, đồng thời hình thành một nhóm người theo dõi và ủng hộ.
Cô tốt nghiệp trung học vào tháng 5/2022. Ban đầu dự định theo học ngành dược nhưng sau đó Wildine chuyển hướng sang lĩnh vực nghệ thuật để khám phá khả năng của bản thân. Cô hoàn thành chương trình đại học và nhận bằng cử nhân Mỹ thuật, chuyên ngành Thiết kế đồ họa tại Đại học Liberty (bang Virginia) ngày 14/5/2026.
Song song với việc học, Wildine bước vào ngành người mẫu, một lĩnh vực vốn khắt khe và gần như không dành nhiều cơ hội cho người khuyết tật. Cô chủ động tìm kiếm cơ hội trình diễn tại Tuần lễ Thời trang New York cùng tổ chức Runway of Dreams, với mong muốn mở rộng quan niệm về tiêu chuẩn cái đẹp. "Tôi hy vọng mọi người hiểu rằng chiều cao chỉ là một con số chứ không phải là một giới hạn", Wildine nói.
Ngày 13/10/2021, Tổ chức Kỷ lục Thế giới Guinness xác nhận Wildine Aumoithe là người phụ nữ không thể tự đi lại thấp nhất thế giới. Đến tháng 9/2023, cô tiếp tục được công nhận là người mẫu chuyên nghiệp thấp nhất thế giới. Danh hiệu giúp cô theo đuổi mục tiêu lan tỏa cảm hứng tới những người có khiếm khuyết cơ thể.
Theo thông tin từ Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1, trước đó, bệnh nhi Ngô Thị Thu T. 3 tuổi, trú tại xã Xuân Cẩm, tỉnh Bắc Ninh được đưa tới cấp cứu trong tình trạng lơ mơ, kích thích vật vã, tím tái, thở gắng sức và liên tục xuất hiện các cơn ngừng thở ngắn.
Khai thác tiền sử bệnh gia đình bệnh nhi cho biết, khoảng 2 giờ trước khi nhập viện, bé T. chui qua cánh cổng sắt để ra ngoài chơi thì không may bị mắc kẹt cổ giữa các thanh sắt. Khi người thân phát hiện, bé đã tím tái toàn thân, không còn phản xạ và rơi vào tình trạng ngừng thở.
Trong lúc hoảng loạn, gia đình lập tức sơ cứu, thổi ngạt cho bé. Sau khoảng 5 - 10 phút, môi trẻ hồng trở lại, nhịp thở cải thiện nên được đưa tới cơ sở y tế gần nhà rồi chuyển khẩn cấp lên Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1.
Tại khoa Cấp cứu, các bác sĩ xác định trẻ bị suy hô hấp độ 3, chấn thương kín vùng cổ do mắc kẹt cổng sắt giờ thứ 3. Chỉ số bão hòa oxy trong máu (SpO2) của trẻ chỉ khoảng 85%, tím quanh môi, gốc mũi và đầu chi, xuất huyết dưới da quanh mắt, phổi thông khí kém và nhịp tim nhanh tới khoảng 150 lần/phút.
Nhận định đây là ca bệnh đặc biệt nguy hiểm, ê-kíp cấp cứu lập tức triển khai hồi sức hô hấp, đặt ống nội khí quản hỗ trợ thở máy xâm nhập, đồng thời theo dõi sát các chỉ số sinh tồn.
Bệnh nhi được chụp X-quang tim phổi, cột sống cổ, cùng hàng loạt xét nghiệm để đánh giá mức độ tổn thương. Quá trình đặt nội khí quản diễn ra khẩn trương, giúp cải thiện đáng kể khả năng thông khí và nâng dần độ bão hòa oxy trong máu.
Sau 14 giờ thở máy xâm nhập, bệnh nhi tỉnh táo trở lại, xuất hiện nhiều nhịp tự thở, SpO2 đạt 98%, không sốt, không co giật, nhịp tim ổn định, các chỉ số khí máu trong giới hạn an toàn. Hiện sức khỏe bé đã ổn định, tỉnh táo, tiếp xúc tốt.
Theo bác sỹ chuyên khoa II Nguyễn Thị Lê - Trưởng khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Chống độc, chấn thương vùng cổ ở trẻ nhỏ đặc biệt nguy hiểm do đây là khu vực tập trung đường thở, mạch máu lớn, dây thần kinh và cột sống cổ.
"Chỉ cần vùng cổ bị chèn ép trong thời gian ngắn, trẻ có thể nhanh chóng rơi vào tình trạng thiếu oxy, suy hô hấp, tổn thương não hoặc tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời", bác sỹ Nguyễn Thị Lê cảnh báo.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không để trẻ nhỏ chơi một mình tại khu vực cổng, cửa kéo, cửa trượt, lan can, cầu thang hoặc những vị trí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Cần thường xuyên kiểm tra hệ thống cổng, cửa, chốt khóa trong gia đình để đảm bảo chắc chắn, tránh các sự cố đáng tiếc.
Chủ động lắp đặt thêm các thiết bị an toàn và luôn giám sát trẻ trong quá trình sinh hoạt hằng ngày.
Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu bị chèn ép vùng cổ, khó thở, tím tái, lơ mơ, co giật, ngừng thở hoặc bất tỉnh, cần lập tức gọi cấp cứu hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
Tuyệt đối không chờ đợi hoặc tự xử trí kéo dài tại nhà, vì chỉ vài phút thiếu oxy cũng có thể gây di chứng.
Báo South China Morning Post ngày 16-5 đưa tin một cặp đôi tại Trung Quốc đã biến ngày cưới của mình thành một trận đấu vật biểu diễn, để phân định ai sẽ phải làm việc nhà suốt đời.
Chú rể He Yinsheng, đô vật chuyên nghiệp đến từ Tuân Nghĩa thuộc tỉnh Quý Châu, đã tổ chức đám cưới độc lạ cùng vợ tại một khách sạn địa phương vào đầu tháng 5-2026.
Thay vì sân khấu truyền thống, cặp đôi đã lắp đặt một võ đài vật ngay giữa khán phòng, kèm theo màn hình lớn hiển thị tấm áp phích đầy kịch tính mang tên "Chú rể đối đầu Cô dâu".
Hai vợ chồng đã dẫn dắt đội của mình tranh tài theo thể thức ba trận thắng hai. Luật chơi rất đơn giản: đội thua cuộc sẽ phải chịu trách nhiệm toàn bộ công việc gia đình sau khi kết hôn.
Vật biểu diễn chuyên nghiệp vốn là một môn nghệ thuật chiến đấu được lên kịch bản. Các đoạn video từ sự kiện cho thấy những đô vật chuyên nghiệp bước vào võ đài trước, thực hiện hàng loạt động tác kỹ thuật.
Khán giả bên dưới, bao gồm cả trẻ em, đã chăm chú theo dõi đến mức quên cả ăn.
Đến cao trào của buổi lễ, cô dâu và chú rể bước vào võ đài.
Được đám đông cổ vũ, cô dâu nhanh chóng chiếm ưu thế, khéo léo né tránh các đòn tấn công của chồng và hạ gục anh bằng một cú quật qua vai.
Trọng tài chính thức tuyên bố cô dâu chiến thắng và được "miễn làm việc nhà suốt đời".
Màn đấu vật khiến dàn khách dự đám cưới vô cùng thích thú. Chia sẻ với tờ Xiaoxiang Morning Post, chú rể cho biết: "Tất nhiên cuối cùng tôi phải là người thua rồi. Tôi không thể để cô ấy phải làm việc nhà được".
He Yinsheng tiết lộ ý tưởng này nảy sinh khi anh nhận thấy chi phí đám cưới đang vượt quá dự tính ban đầu. Thay vì thuê ca sĩ và vũ công giải trí, anh quyết định tự mình tổ chức một trận đấu vật. Vợ anh đã hoàn toàn ủng hộ kế hoạch này, trong khi cha mẹ hai bên dù không hiểu rõ nhưng vẫn tôn trọng lựa chọn của các con.
Đám cưới độc đáo này đã thu hút gần 300 khách mời, vượt xa kỳ vọng của cặp đôi. Thông qua sự kiện, chú rể cũng hy vọng sẽ giới thiệu được môn vật biểu diễn chuyên nghiệp đến với nhiều người hơn tại Trung Quốc.
Sự kiện đã trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi trên mạng xã hội. Một người dùng bình luận: "Họ nên mang đám cưới này đi lưu diễn khắp cả nước".
