Gần đây, thông tin về việc Hà Nội tiếp tục là địa phương có chi phí sinh hoạt đắt đỏ nhất cả nước trở thành chủ đề bàn tán xôn xao. Nhiều người than thở rằng với mức thu nhập trung bình, việc trụ lại Thủ đô là một cuộc chiến khốc liệt. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ một người đang trực tiếp “thắt lưng buộc bụng” giữa lòng Hà Nội, tôi tin rằng đắt hay rẻ, sống ổn hay không, phần lớn nằm ở sự tính toán và kỷ luật của chính mình.
Vợ chồng tôi có tổng thu nhập mỗi tháng là 40 triệu đồng – một con số không quá thấp ở mảnh đất này. Thế nhưng, trái với suy nghĩ của nhiều người, chúng tôi chọn lối sống tối giản đến mức tối đa. Tổng chi phí sinh hoạt mỗi tháng của hai vợ chồng chỉ rơi vào khoảng 12 triệu đồng, nghĩa là chúng tôi tiết kiệm được tới 28 triệu đồng mỗi tháng.
Mỗi tháng, tôi chỉ giới hạn chi tiêu trong đúng 3 triệu đồng cho việc đi chợ, tương đương không quá 100.000 đồng mỗi ngày cho hai người. Để làm được điều này, tôi từ bỏ thói quen đi siêu thị vì dễ bị cám dỗ bởi những mặt hàng giảm giá không cần thiết. Thay vào đó, tôi đi chợ đầu mối từ sớm hoặc ghé các sạp rau ven đường vào cuối buổi để mua được giá hời.
Nguyên tắc của tôi rất đơn giản: thịt, cá, rau chỉ mua vừa đủ dùng, tuyệt đối không tích trữ để tránh lãng phí. Tôi cũng luôn ưu tiên thực phẩm theo mùa vì chúng không chỉ tươi ngon mà còn rẻ nhất. Những bữa cơm nhà với đậu phụ, trứng, cá nhỏ kho hay rau muống luộc xuất hiện thường xuyên hơn là những món xa xỉ. Chúng tôi gần như nói “không” với việc đi cà phê hay ăn hàng quán bên ngoài trừ những dịp thực sự quan trọng (mỗi năm vài lần).
>> Tôi ‘sợ’ nghỉ hưu sớm dù có nhà, đất và 2,7 tỷ đồng tiết kiệm
Bên cạnh tiền ăn, các khoản chi khác cũng được tôi chia nhỏ và kiểm soát chặt chẽ. Chúng tôi thuê một căn hộ nhỏ với giá 4,5 triệu đồng. Tiền điện, nước, xăng xe và các chi phí phát sinh được gói gọn trong số tiền còn lại. Mỗi cuối ngày, tôi đều dành 5 phút để ghi chép lại mọi khoản chi dù là 2.000 đồng gửi xe. Việc nhìn thấy những con số cụ thể giúp chúng tôi biết mình đang ở đâu để kịp thời điều chỉnh cho ngày hôm sau, tránh tình trạng “vung tay quá trán”.
Có người hỏi tôi: “Kiếm được 40 triệu mà sống khổ thế để làm gì?”. Tôi chỉ cười. Chúng tôi không nghĩ mình sống khổ, mà là sống có mục đích. Khoản tiết kiệm gần 30 triệu mỗi tháng là tấm lá chắn an toàn cho gia đình tôi trước những rủi ro như ốm đau, bệnh tật, công việc gặp biến cố. Và quan trọng nhất, đó là viên gạch để chúng tôi xây dựng ước mơ về một ngôi nhà của riêng mình tại Thủ đô.
Sống ở Hà Nội đắt đỏ là sự thật, nhưng nếu biết cách thích nghi và giữ vững kỷ luật tài chính, tôi tin cuộc sống ổn định không phải là điều quá xa vời. Với tôi, sự an tâm khi nhìn vào sổ tiết kiệm mỗi tháng còn giá trị hơn nhiều so với những bữa tiệc tùng xa hoa chớp nhoáng. Mọi sự đánh đổi lúc này đều xứng đáng cho một tương lai bền vững hơn.
Cách đây hai năm, tôi đã bắt đầu tìm hiểu thị trường căn hộ. Khi đó, giá tuy không rẻ nhưng vẫn còn cảm giác "có thể với tới". Nhưng hiện tại, mỗi lần mở các trang bất động sản, tôi thực sự chùn bước. Giá căn hộ trung bình tại TP HCM đã lên khoảng 69 triệu đồng mỗi m2, còn Hà Nội thậm chí chạm mức 87 triệu đồng mỗi m2. Một căn hộ 70 m2, giá đã dễ dàng vượt 4-6 tỷ đồng. Với số tiền sẵn có của tôi, đồng nghĩa tôi vẫn phải vay thêm ít nhất 2-4 tỷ.
Vợ chồng tôi hiện có khoảng 1,5 tỷ đồng tiền tích lũy và thu nhập gia đình gần 100 triệu mỗi tháng. Thế nhưng, tôi thậm chí không dám vay ngân hàng để thực hiện kế hoạch mua nhà mà trước đây từng cho là "trong tầm tay".
Hiện nay, lãi suất vay mua nhà phổ biến ở mức 12-14% một năm. Con số này hoàn toàn khác so với giai đoạn trước, khi nhiều ngân hàng chào mức ưu đãi chỉ 7-8%. Nếu vay vài tỷ đồng trong 20 năm, chỉ cần lãi suất điều chỉnh tăng nhẹ, số tiền tôi phải trả nợ mỗi tháng cũng là một áp lực rất lớn.
Tôi thử tính toán rất thực tế: với khoản vay khoảng 3 tỷ đồng, lãi suất 12-14%, mỗi tháng gia đình tôi có thể phải trả 35-45 triệu đồng, thậm chí nhiều hơn sau khi hết thời gian ưu đãi. Con số này chiếm gần một nửa thu nhập, tôi chẳng khác đeo gông. Điều đó đồng nghĩa mọi kế hoạch tài chính khác như nuôi con, tiết kiệm, dự phòng rủi ro... đều bị bó hẹp lại.
>> Món hời khi tôi liều mua chung cư 1,54 tỷ vùng ven Sài Gòn
Thực tế, công việc bây giờ có thể biến động rất khó lường, nguy cơ giảm lương, thất nghiệp luôn hiện hữu. Trong khi đó, chi phí sinh hoạt lại ngày càng tăng, chưa kể những rủi ro bất ngờ như bệnh tật vẫn rình rập. Khi đó, khoản vay mua nhà với tôi sẽ trở thành gánh nặng kéo dài hàng chục năm.
Giá nhà hiện nay đang buộc người mua phải vay với tỷ lệ ngày càng cao so với thu nhập. Điều này khiến rủi ro tài chính tăng lên đáng kể. Khi lãi suất biến động, người vay gần như không có nhiều lựa chọn ngoài việc "gồng gánh". Dòng tiền không còn dễ thở, và chỉ cần một cú sốc nhỏ, mọi thứ có thể mất kiểm soát.
Vì vậy, dù có sẵn tiền và thu nhập ổn định, tôi vẫn quyết định tiếp tục ở thuê. Tôi chấp nhận thuê nhà thêm vài năm, chờ thị trường có những chuyển biến tích cực hơn, thay vì bước vào một cuộc đua mà bản thân không thực sự thấy yên tâm.
Có thể với nhiều người, quyết định này là quá thận trọng. Nhưng với tôi, mua nhà không chỉ là sở hữu một tài sản, mà còn là một cam kết tài chính dài hạn. Khi thị trường còn nhiều biến động như hiện nay, tôi chọn giữ sự an toàn cho gia đình mình, thay vì đánh cược vào một giấc mơ chưa chắc đã bền vững.
Dịp lễ Giỗ tổ Hùng Vương vừa rồi, các cháu là con của anh chị tôi tụ tập về nhà chơi. Đi chợ sớm, tôi mua rất nhiều quà bánh: Bánh tiêu chiên, bánh bò, bánh da lợn, bánh chuối, bánh cam đem về chiêu đãi các cháu.
Vậy mà chẳng đứa nào ngó ngàng tới những món ăn này, rốt cuộc người lớn lại ăn. Trong khi đó, bọn trẻ lại hò nhau đặt gà rán, khoai tây chiên và trà sữa về ăn uống thỏa thích.
Ở trường mẫu giáo hay các lớp tiểu học, tôi thấy hễ có tiệc liên hoan là các cô cũng đặt gà rán, khoai tây chiên, nước ngọt về lớp để ăn.
Tôi thấy ẩm thực Việt, nhất là mảng quà vặt, tuy mỗi vùng miền đều có nét riêng nhưng nói chung đều rất ngon. Nhưng chẳng hiểu vì sao tôi thấy đa số trẻ con bây giờ không mặn mà, chỉ thích ăn gà rán, khoai tây chiên như vậy?
Đội tuyển bóng đá U17 Việt Nam chúng ta vừa đoạt chức vô địch giải vô địch U17 Đông Nam Á một cách đầy thuyết phục. Trong đó chiến thắng ấn tượng nhất không phải là chiến thắng 3-0 trước U17 Malaysia ở trận chung kết mà là chiến thắng 2-1 trong thế ngược dòng trước U17 Australia ở bán kết.
Ở trận đấu đó trước một đội U17 đến từ nền bóng đá hàng đầu châu lục, vượt trội về thể hình nhưng các cầu thủ trẻ của chúng ta đã thể hiện được đầy đủ phẩm chất của bóng đá hiện đại: Bản lĩnh, tốc độ, kỹ thuật, sức bền và tính kỷ luật. (Tôi không biết đội U17 Australia có phải là thành phần tốt nhất của họ hay không nhưng những gì mà các cầu thủ trẻ của chúng ta thể hiện trước những đối thủ cùng lứa nhưng cao to hơn là đáng tự hào).
Sau trận đấu đó và đặc biệt là sau chức vô địch có rất nhiều lời khen ngợi dành cho các cầu thủ trẻ đến từ người hâm mộ, từ truyền thông và cả những người làm chuyên môn bóng đá. Và bắt đầu có những giấc mơ và sự kỳ vọng về một vị thế mới của bóng đá Việt Nam bắt đầu từ lứa cầu thủ này.
Âu đó cũng là sự bình thường khi sự khát vọng vươn tầm châu lục (xa hơn nữa là thế giới) luôn cháy bỏng trong tim của mỗi người Việt Nam yêu bóng đá.
Tuy nhiên sự kỳ vọng là một chuyện, còn việc liệu đội tuyển Việt Nam trong tương lai mà nền móng là những cầu thủ các lứa U tài năng hôm nay có được nâng tầm hay không lại là một câu chuyện khác rất dài.
Chúng ta đều biết rằng trong thể thao nói chung và bóng đá nói riêng các vận động viên đều có một cái ngưỡng (hay nói cách khác là trần) nhất định. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào vấn đề nhân chủng học.
Người Việt chúng ta thường có tầm vóc nhỏ bé. Vì vậy khi đến tuổi trưởng thành thường thua thiệt hơn về thể hình và thể lực. Điều đó ảnh hưởng rất lớn đến ngưỡng phát triển của các vận động viên thể thao chuyên nghiệp, trong đó có cầu thủ bóng đá.
Nói một cách ví von các lứa U trong bóng đá cũng giống như măng ở những giống cây có đốt. Có thể ở trạng thái măng thì mỗi loại không có nhiều khác biệt. Nhưng khi trưởng thành thì sự chênh lệch về hình hài kích thước mới được bộc lộ rõ nét (Ví dụ như tre thì to cao hơn tầm vông chẳng hạn).
Một minh chứng khá rõ là cách đây hơn chục năm, đội tuyển U19 Việt Nam mà nòng cốt là các cầu thủ lứa một của học viện Hoàng Anh Gia Lai - Arsenal JMG với những cái tên như Công Phượng, Xuân Trường, Tuấn Anh, Đông Triều... cũng gây được tiếng vang lớn trên đấu trường Châu Á.
Và tất nhiên là người ta cũng kỳ vọng rất nhiều từ lứa cầu thủ này sẽ là cơ sở để xây dựng một đội tuyển Việt Nam thành đội mạnh tiệm cận trình độ các đội mạnh ở châu lục.
Có người còn mạnh miệng tuyên bố sẽ hiện thực hóa giấc mơ dự World Cup với lứa cầu thủ này. Kết quả sau đó thì như chúng ta đều đã thấy. Với lứa cầu thủ này thì đội tuyển Việt Nam của chúng ta cũng chỉ tạo được chút vị thế trong khu vực Đông Nam Á mà nhiều người hay nói vui là cái ao làng.
Một vài cầu thủ trong lứa này cũng được tạo điều kiện ra nước ngoài thi đấu (ở một số giải đấu và những câu lạc bộ trung bình) nhưng sự hạn chế về thể hình, thể lực nên họ cũng không tạo được dấu ấn nào đáng kể và cũng không giúp ích gì được cho việc nâng tầm đội tuyển.
Vì vậy, đối với những thành tích mà các lứa U hôm nay đạt được thì chúng ta hãy cứ vui cái đã, còn kỳ vọng vào một đội tuyển bóng đá quốc gia được nâng cấp trong tương lai gần thiết nghĩ cũng cần phải cân nhắc nhiều.
Nếu những cầu thủ trẻ hôm nay khi đến tuổi trưởng thành mà không thể đủ trình độ để ra nước ngoài thi đấu ở những giải đấu có chất lượng và sự cạnh tranh khốc liệt hơn V-League thì thật khó lòng xây dựng một đội tuyển có đẳng cấp châu lục.
Vì như tục ngữ Việt Nam ta có câu "có bột mới gột nên hồ". Tất nhiên tôi tin rằng các nhà quản lý và chuyên môn của bóng đá Việt Nam họ cũng nhìn ra vấn đề và chắc chắn họ cũng có chiến lược để giúp cho các cầu thủ trẻ được phát triển toàn diện, vượt qua được rào cản về nhân chủng học để tiệm cận được trình độ các cầu thủ đến từ những nền bóng đá phát triển ở châu lục cũng như thế giới.
Ở khía cạnh này Nhật Bản là một hình mẫu rất đáng được tham khảo và học hỏi.
