Điều gì khiến hai đối thủ lâu năm cùng xuống thang?
Ngày 14/6 vừa qua đánh dấu một trong những sự kiện địa chính trị quan trọng nhất của năm khi Mỹ và Iran chính thức ký trực tuyến thỏa thuận hòa bình sơ bộ dưới sự trung gian điều phối của Pakistan, mở đường cho việc chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn ba tháng và khởi động tiến trình đàm phán về tương lai quan hệ song phương cũng như chương trình hạt nhân Iran.
Thông báo được đưa ra gần như đồng thời từ Washington, Tehran và Islamabad đã tạo ra phản ứng tích cực trên thị trường tài chính quốc tế. Giá dầu WTI giảm mạnh xuống vùng chạm mốc 80 USD/thùng, các chỉ số chứng khoán phục hồi và nhiều quốc gia từ châu Âu đến Trung Đông đồng loạt lên tiếng hoan nghênh. Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu giao dịch toàn cầu, được kỳ vọng sớm mở cửa hoàn toàn trở lại sau nhiều tháng căng thẳng.
Tuy nhiên, đằng sau sự kiện mang tính bước ngoặt ấy là một câu hỏi lớn: điều gì đã khiến hai quốc gia vốn đối đầu suốt gần nửa thế kỷ, từng đứng bên bờ vực chiến tranh toàn diện trong những tháng đầu năm 2026, nay lại chấp nhận ngồi vào bàn thương lượng?
Câu trả lời không nằm ở “thiện chí đơn thuần” hay sự thay đổi đột ngột về quan điểm chính trị. Thỏa thuận ngày 14/6 là kết quả của một thực tế khắc nghiệt hơn: cả Mỹ và Iran đều nhận ra rằng tiếp tục cuộc đối đầu sẽ khiến chi phí ngày càng lớn trong khi triển vọng giành thắng lợi tuyệt đối gần như không còn khả thi.
Lần đầu tiên sau nhiều năm, lợi ích chiến lược của hai đối thủ tưởng chừng không thể dung hòa lại gặp nhau ở một điểm chung: nhu cầu cấp thiết phải chấm dứt một cuộc xung đột mà không bên nào có thể thắng hoàn toàn.
Khi chiến tranh không còn là công cụ hiệu quả
Từ cuối tháng 2, cuộc đối đầu Mỹ – Iran bước sang giai đoạn mới với mức độ leo thang chưa từng thấy kể từ sau cuộc khủng hoảng hạt nhân những năm 2010. Các chiến dịch quân sự liên tiếp của Mỹ và Israel nhằm vào những cơ sở chiến lược của Iran đã gây ra thiệt hại đáng kể đối với hạ tầng quân sự và hạt nhân của Tehran.
Tuy nhiên, bất chấp ưu thế quân sự vượt trội, Mỹ vẫn chưa thể đạt được mục tiêu buộc Iran phải chấp nhận các điều kiện chính trị theo mong muốn của mình. Ngược lại, Iran dù chứng tỏ được khả năng chống chịu đáng kể nhưng cũng không thể thay đổi tương quan lực lượng. Nhiều cơ sở chiến lược bị phá hủy, xuất khẩu dầu suy giảm và nền kinh tế tiếp tục chịu sức ép nặng nề từ các biện pháp trừng phạt cùng chi phí chiến tranh ngày càng tăng.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia an ninh quốc tế, đến giữa tháng 6, cả hai bên đều bắt đầu đối diện với hiện tượng mà giới nghiên cứu chiến lược gọi là “bế tắc tổn thất tương hỗ” – trạng thái mà chi phí tiếp tục chiến tranh vượt xa lợi ích tiềm năng có thể đạt được.
Đối với Mỹ, chiến dịch quân sự kéo dài không chỉ tiêu tốn nguồn lực mà còn gây ra những hệ lụy kinh tế trực tiếp. Giá dầu tăng mạnh trong nhiều tháng liên tiếp đã đẩy chi phí năng lượng tại Mỹ lên cao, gây lạm phát gia tăng, tạo áp lực lớn đối với tăng trưởng kinh tế và đời sống của người dân. Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu vẫn đang phục hồi khó khăn sau nhiều cú sốc địa chính trị, Washington không muốn một cuộc chiến kéo dài tại Trung Đông trở thành gánh nặng chiến lược mới.
Đối với Iran, lựa chọn tiếp tục đối đầu cũng không hề dễ dàng hơn. Các nguồn tin từ Trung Đông cho thấy nền kinh tế Iran đang chịu áp lực lớn từ suy giảm thương mại, hạn chế tiếp cận nguồn vốn quốc tế và những thiệt hại do chiến tranh gây ra. Dù Tehran khẳng định đã đứng vững trước sức ép của Mỹ, nhưng giới lãnh đạo nước này cũng hiểu rằng việc kéo dài xung đột có thể làm suy yếu đáng kể khả năng phục hồi kinh tế trong nhiều năm tới.
Nói cách khác, thỏa hiệp xuất hiện không phải vì hai bên tin tưởng lẫn nhau hơn, mà vì chiến tranh đã không còn là công cụ hiệu quả để đạt được các mục tiêu chính trị ban đầu.
Áp lực kinh tế và “lá bài Hormuz”
Nếu có một yếu tố buộc cả Mỹ và Iran phải nghiêm túc cân nhắc con đường ngoại giao, đó chính là kinh tế. Trong suốt cuộc xung đột, Eo biển Hormuz trở thành tâm điểm của cuộc cạnh tranh chiến lược. Đây là tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu đi qua mỗi ngày.
Khi hoạt động hàng hải tại Hormuz bị gián đoạn, hệ quả không chỉ giới hạn ở Trung Đông. Châu Âu đối mặt với nguy cơ giá năng lượng tăng cao. Các nền kinh tế châu Á phụ thuộc vào nhập khẩu dầu như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ chịu áp lực lớn hơn về chi phí sản xuất. Thị trường tài chính toàn cầu liên tục biến động trước lo ngại về nguồn cung năng lượng.
Theo Reuters, việc đạt được thỏa thuận sơ bộ đã ngay lập tức kéo giá dầu giảm đáng kể, phản ánh kỳ vọng của thị trường rằng tuyến vận tải huyết mạch này sẽ sớm hoạt động bình thường trở lại.
Đối với Mỹ, việc khôi phục lưu thông tại Hormuz mang ý nghĩa chiến lược quan trọng. Một thị trường năng lượng ổn định sẽ giúp giảm áp lực lạm phát, cải thiện tâm lý nhà đầu tư và hạn chế những tác động tiêu cực đối với nền kinh tế trong nước.
Trong khi đó, Iran cũng có những lợi ích không kém phần quan trọng. Theo các thông tin được công bố từ quá trình đàm phán, Iran kỳ vọng nhận được việc nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt đối với xuất khẩu dầu và hóa dầu, đồng thời từng bước tiếp cận trở lại các nguồn tài sản bị đóng băng ở nước ngoài. Đây là điều kiện then chốt để Iran phục hồi nguồn thu ngân sách và tái thiết nền kinh tế hậu chiến.
Các chuyên gia kinh tế khu vực nhận định rằng chính nhu cầu ổn định kinh tế đã tạo ra động lực mạnh mẽ hơn bất kỳ khẩu hiệu chính trị nào. Trong nhiều năm, Mỹ và Iran có thể chấp nhận căng thẳng. Nhưng khi căng thẳng bắt đầu gây tổn hại nghiêm trọng tới lợi ích kinh tế của cả hai bên, khả năng thỏa hiệp trở nên thực tế hơn.
Pakistan và nghệ thuật ngoại giao của những bên trung gian
Một yếu tố quan trọng khác dẫn tới thỏa thuận ngày 14/6 là vai trò nổi bật của Pakistan. Trong lịch sử quan hệ Mỹ-Iran, nhiều quốc gia từng đảm nhiệm vai trò trung gian như Oman, Qatar hay Thụy Sĩ. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng năm 2026 chứng kiến Islamabad nổi lên như một kênh đối thoại hiệu quả hơn dự kiến.
Theo nguồn báo chí Nga, Pakistan duy trì liên lạc liên tục với cả Washington và Tehran trong nhiều tuần trước khi thỏa thuận được hoàn tất. Thủ tướng Shehbaz Sharif nhiều lần xác nhận rằng văn bản khung đã được hai bên nhất trí trước khi tiến hành ký kết trực tuyến.
Vai trò của Pakistan đặc biệt quan trọng bởi Islamabad duy trì quan hệ tương đối cân bằng với cả Mỹ và Iran. Khác với nhiều quốc gia Trung Đông bị cuốn vào các cạnh tranh khu vực, Pakistan có đủ khoảng cách chính trị để đóng vai trò cầu nối. Đồng thời, nước này cũng có lợi ích trực tiếp trong việc ổn định khu vực do nằm gần các tuyến vận tải và trung tâm địa chính trị Nam Á – Trung Đông.
Một số nhà nghiên cứu tại châu Âu đánh giá thành công của Pakistan phản ánh xu hướng mới trong ngoại giao quốc tế: các cường quốc tầm trung ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các cuộc khủng hoảng mà những nước lớn khó trực tiếp xử lý. Thỏa thuận ngày 14/6 vì thế không chỉ là thành công của Mỹ và Iran, mà còn là thành công của ngoại giao trung gian trong bối cảnh thế giới ngày càng phân cực.
Cả Washington lẫn Tehran đều cần một khoảng lặng chiến lược
Mặc dù được gọi là thỏa thuận hòa bình sơ bộ, văn kiện ngày 14/6 thực chất mới chỉ là bước khởi đầu của một tiến trình dài và đầy bất định. Điều đáng chú ý là cả Mỹ lẫn Iran đều tránh đưa những vấn đề khó khăn nhất vào giai đoạn đầu.
Chương trình tên lửa của Iran chưa được giải quyết. Vai trò của Hezbollah, Houthis và các lực lượng đồng minh khu vực vẫn là chủ đề nhạy cảm. Ngay cả hồ sơ hạt nhân cũng được chuyển sang giai đoạn đàm phán kỹ thuật kéo dài 60 ngày.
Điều đó cho thấy mục tiêu trước mắt của hai bên không phải là giải quyết toàn bộ mâu thuẫn, mà là tạo ra “khoảng lặng chiến lược”. Đối với Washington, khoảng lặng này giúp giảm nguy cơ sa lầy vào một cuộc chiến kéo dài trong khi Mỹ đang phải phân bổ nguồn lực cho nhiều ưu tiên toàn cầu khác. Đối với Tehran, đây là cơ hội để tái thiết kinh tế, khôi phục hoạt động xuất khẩu và giảm bớt áp lực đối nội.
Nhiều chuyên gia Trung Đông cho rằng đây chính là bản chất của thỏa thuận ngày 14/6: một sự thỏa hiệp mang tính thực dụng hơn là hòa giải mang tính lý tưởng. Nó không xuất phát từ việc hai bên đã giải quyết được những bất đồng lịch sử kéo dài hơn bốn thập niên. Nó xuất phát từ nhận thức rằng duy trì đối đầu ở mức hiện tại không còn phục vụ lợi ích của bất kỳ bên nào.
Chính vì vậy, câu hỏi quan trọng nhất hiện nay không phải vì sao Mỹ và Iran lựa chọn thỏa hiệp, mà là liệu sự thỏa hiệp ấy có đủ bền vững để vượt qua những bất đồng sâu sắc vẫn còn tồn tại hay không.
Đến nay, câu trả lời vẫn còn ở phía trước. Nhưng ít nhất, sau nhiều tháng chiến tranh và nhiều năm đối đầu, Mỹ và Iran đã cùng đi đến một kết luận giống nhau: trong những thời điểm nhất định của lịch sử, thỏa hiệp không phải là biểu hiện của sự yếu đuối, mà là lựa chọn thực tế nhất để bảo vệ lợi ích quốc gia. Đó cũng chính là lý do sâu xa nhất khiến hai đối thủ lâu năm cuối cùng đã chấp nhận ngồi xuống cùng một bàn đàm phán.
Theo Hãng tin Tass, ngày 10-5, người phát ngôn quân đội Iran Mohammad Akraminia khẳng định nước này sẽ không cho phép tàu thuyền của các quốc gia ủng hộ chính sách trừng phạt của Mỹ đối với Tehran đi qua eo biển Hormuz.
Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với Hãng thông tấn IRNA, ông Akraminia nhấn mạnh: "Kể từ nay, những quốc gia ủng hộ Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt lên Iran chắc chắn sẽ đối mặt với nhiều khó khăn khi lưu thông qua eo biển Hormuz".
Ông cũng cho biết thêm rằng các cuộc xung đột quân sự với Mỹ và Israel đã buộc Iran phải "tận dụng tiềm năng địa chính trị của eo biển Hormuz", và hiện nước này đang thực thi quyền làm chủ đối với khu vực này.
Vị quan chức tuyên bố bất kỳ tàu thuyền nào muốn đi qua eo biển đều phải phối hợp hành động với Tehran. Theo ông, những biện pháp này "có thể mang lại nhiều lợi ích cho phía Iran".
Người phát ngôn quân đội Iran cũng khẳng định "không có mục tiêu nào của kẻ thù được thực hiện" trong cuộc chiến vừa qua và hệ thống chính quyền Iran vẫn không hề bị lung lay.
"Ngược lại, tinh thần thống nhất và gắn kết nội bộ còn được củng cố mạnh mẽ hơn, điều mà chúng ta vẫn đang thấy qua sự hiện diện của người dân trên đường phố.
Kẻ thù đã nhận ra rằng họ thực sự không thể bẻ gãy được sự kháng cự này và cuối cùng đã buộc phải chấp nhận một lệnh ngừng bắn", người phát ngôn quân đội Iran nói.
Trong thời gian lệnh ngừng bắn đang diễn ra, Iran được cho rằng đã tranh thủ củng cố lực lượng và năng lực tác chiến, cập nhật danh sách mục tiêu, đồng thời điều chỉnh lại các vị trí phòng thủ và tấn công của mình.
Một vòng xoáy leo thang căng thẳng mới đã bùng phát tại khu vực vùng Vịnh vào cuối ngày 7-5 khi Mỹ và Iran thực hiện các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau.
Theo truyền hình nhà nước Iran, ngòi nổ cho đợt leo thang này bắt nguồn từ việc phía Mỹ tấn công một tàu dầu của nước này.
Ngay sau đó, Tehran đã đáp trả bằng việc tấn công ba tàu khu trục của Mỹ gần khu vực eo biển Hormuz.
Trong động thái trả đũa, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ đã tiến hành một loạt cuộc không kích vào các mục tiêu quân sự bên trong lãnh thổ Iran.
Vào một ngày đầu tháng 4, tham mưu trưởng lục quân Mỹ, đại tướng Randy George, quyết định đã đến lúc phải có một cuộc gặp trực tiếp với cấp trên của mình, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
Ông George muốn thảo luận với ông Hegseth về việc người đứng đầu Lầu Năm Góc can thiệp trực tiếp vào sự nghiệp của các tướng lĩnh lục quân, đỉnh điểm là lần ông ngăn 4 đại tá được thăng hàm chuẩn tướng.
Suốt nhiều tháng qua, Bộ trưởng Hegseth ngày càng tỏ ra không hài lòng với lục quân, trong đó có cả tướng George. CNN dẫn lời các nguồn tin cho biết điều này khiến không ít người cảm thấy khó hiểu, bởi hai người hiếm khi tiếp xúc và hầu như không có bất kỳ trao đổi nào giữa họ trước khi ông Hegseth can thiệp vào việc thăng chức.
Tướng George muốn làm dịu bớt căng thẳng. Vào ngày 1/4, ông đề xuất một cuộc gặp trực tiếp để thảo luận về hàng loạt ưu tiên của Bộ trưởng Quốc phòng, như công nghệ và cải tiến trang thiết bị, cũng như cách lục quân đang triển khai nhằm đáp ứng những mục tiêu đó.
Tuy nhiên, ông không bao giờ có được cuộc gặp. Ngày hôm sau, ông bị sa thải.
Toàn bộ câu chuyện được xây dựng lại từ các cuộc phỏng vấn với 15 quan chức cùng cựu quan chức Lầu Năm Góc và những người am hiểu tình hình Bộ Quốc phòng Mỹ dưới thời ông Hegseth.
Bộ trưởng Hegseth và các đồng minh thân cận khác của Tổng thống Trump từ lâu đã nghi ngờ tướng George, một phần vì ông từng làm trợ lý cho cựu bộ trưởng quốc phòng Lloyd Austin dưới thời tổng thống Joe Biden.
Thời điểm tướng George bị sa thải diễn ra rất đột ngột, ngay lúc Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll đi vắng, khiến các lãnh đạo cao cấp lục quân không kịp trở tay. Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết George đang họp với các lãnh đạo cấp cao trong ban tham mưu lục quân thì nhận được thông báo Bộ trưởng Hegseth muốn tìm gặp ông.
Ông bước ra ngoài và Bộ trưởng Hegseth lập tức thông báo tin sa thải, ngắn gọn, thẳng thừng và không có thêm lời giải thích nào. Chỉ vài phút sau, phóng viên Jennifer Jacobs thuộc kênh CBS News đã công khai đăng tải về sự việc.
Khoảng 30 phút sau, George tập hợp lại các nhân viên của mình. "Mọi người đều đã đọc được bài đăng trên mạng xã hội", quan chức Lầu Năm Góc giấu tên kể. "Không khí lúc đó rất gượng gạo vì ai cũng nhìn ông ấy, không biết ông ấy sẽ nói gì".
Ông thông báo tin một cách rất thản nhiên, không tỏ ra xúc động, cũng không thêm thắt chi tiết nào. Thái độ của ông thậm chí có phần nhẹ nhõm, như muốn làm giảm bớt bầu không khí gượng gạo lúc bấy giờ.
"Các nhân viên sau đó lần lượt tiến đến bắt tay hoặc ôm lấy ông ấy", quan chức Bộ Quốc phòng nhớ lại. "Không khí vô cùng trang nghiêm".
Đến sáng hôm sau, văn phòng của tướng George đã trống rỗng.
Vụ sa thải tướng George đã khiến cả hai phe trong quốc hội công khai bày tỏ lo ngại. Các nghị sĩ đều ca ngợi ông là một sĩ quan chính trực và thể hiện nỗi thất vọng trước quyết định này.
"Không ai kính trọng tướng Randy George cùng gia đình ông ấy hơn tôi. Tôi vô cùng quý mến gia đình họ", Bộ trưởng Lục quân Driscoll phát biểu trong phiên điều trần trước Tiểu ban Quốc phòng thuộc Ủy ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện hồi tháng trước.
Trong khi đó, Bộ trưởng Hegseth từ chối giải thích chính xác lý do ông sa thải tướng George với giới lập pháp, nhưng cho biết "rất khó để thay đổi văn hóa của một cơ quan đã bị hủy hoại bởi những quan điểm sai lầm nếu vẫn giữ nguyên những sĩ quan cũ ở đó".
Chỉ vài tuần sau vụ tướng George mất ghế, các quan chức Lầu Năm Góc lại một lần nữa bàng hoàng khi Bộ trưởng Hải quân John Phelan cũng đột ngột bị sa thải. CNN đưa tin trong lúc Phelan còn đang liên hệ với Nhà Trắng để xác thực xem quyết định bãi nhiệm mình có đúng sự thật hay không, người phát ngôn Lầu Năm Góc đã đăng lên X rằng ông sẽ rời ghế "ngay lập tức".
Theo các nguồn tin, mối quan hệ giữa Phelan và Hegseth đã rạn nứt trong vài tháng qua vì nhiều lý do, từ việc ông Hegseth bực bội do ông Phelan không nhanh chóng triển khai các ưu tiên của chính quyền, cho đến hoài nghi về mối quan hệ thân thiết giữa ông Phelan với Tổng thống Trump.
Một nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận xung quanh việc sa thải Phelan chia sẻ với CNN rằng lý do là vì hàng loạt "thiếu sót" ngày càng lộ rõ trong cách làm việc của ông. Chủ yếu là do ông quá chậm trễ trong việc thúc đẩy các nỗ lực then chốt như đóng tàu, đồng thời ngăn cản việc trao đổi trực tiếp giữa các sĩ quan cấp cao của Hải quân và Thủy quân lục chiến với văn phòng của Hegseth.
Gần một ngày sau khi Phelan bị cách chức, Tổng thống Trump đã khen ngợi ông là "người bạn lâu năm, một doanh nhân rất thành công và đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ".
Một căng thẳng âm ỉ khác trong Lầu Năm Góc là mâu thuẫn giữa Hegseth và Bộ trưởng Lục quân Driscoll, người có mối quan hệ thân thiết với Phó tổng thống JD Vance. CNN đưa tin Bộ trưởng Hegseth cho rằng ông Driscoll dựa vào mối quan hệ với Nhà Trắng để qua mặt mình. Mối nghi kỵ này lên đến đỉnh điểm trong một cuộc tranh cãi vào năm ngoái, khi Driscoll tìm cách mời Phó tổng thống Vance và Tổng thống Trump đến Lầu Năm Góc.
Ông Driscoll và ông Vance từng là bạn học tại Trường Luật Yale và vẫn giữ mối quan hệ bạn bè thân thiết. Bộ trưởng Lục quân cũng đã xây dựng được mối quan hệ riêng với Tổng thống Trump, thể hiện rõ qua việc ông được Tổng thống chọn để thuyết phục Ukraine quay trở lại bàn đàm phán với Nga.
Dù vậy, nguồn tin từ Lầu Năm Góc cho hay cảnh "cơm không lành canh không ngọt" giữa Driscoll và Hegseth đã lộ rõ ngay từ đầu.
"Ông ấy vốn dĩ đã ôm mối ngờ vực sâu sắc đối với lục quân", nguồn tin nói.
Vài tháng trước khi cách chức tướng George, Bộ trưởng Hegseth đã bãi nhiệm phó tham mưu trưởng lục quân, tướng James Mingus và thay thế bằng cố vấn quân sự cấp cao của mình, tướng Chris LaNeve. Nhiều nguồn tin cho hay việc đưa LaNeve vào vị trí phó tham mưu trưởng rõ ràng nhằm mục đích để ông này thay thế tướng George sau đó. Khi George bị sa thải, LaNeve đã lên nắm giữ vai trò quyền tham mưu trưởng.
Bất chấp những sóng gió đang chực chờ bùng nổ tại Lầu Năm Góc, Tổng thống Trump chưa cho thấy dấu hiệu muốn quay lưng với Bộ trưởng Quốc phòng của mình, Ông Trump liên tục dành lời khen ngợi cho Hegseth, ngay cả khi các nguồn tin trong và ngoài Lầu Năm Góc suốt một năm qua không ngừng đồn đoán rằng Tổng thống sẽ sớm tìm người thay thế.
"Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, đúng chuẩn hình mẫu điện ảnh. Ông ấy thích chiến tranh lắm", Tổng thống Trump nói đùa tại một phiên họp nội các gần đây, khi Hegseth ngồi ngay bên trái ông.
“Tôi muốn có một bối cảnh chính thức trước khi chúng tôi làm điều đó (công bố thỏa thuận). Đó là một tài liệu tuyệt vời”, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất Mohamed bin Zayed Al Nahyan, bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp ngày 16/6.
“Tôi có thể sẽ tổ chức một cuộc họp báo và đọc nó cho các bạn nghe từng từ một, để báo chí đưa tin chính xác, bởi vì đó là một tài liệu rất quan trọng. Tôi sẽ xem qua tài liệu này cùng với giới truyền thông trong một vài ngày tới”, ông nói.
Ông nhấn mạnh thêm: “Đây là những gì tài liệu viết: Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân”.
Giới chức Mỹ cho biết, Tổng thống Trump đã ký điện tử vào thỏa thuận hôm 14/6, nhưng toàn văn thỏa thuận này vẫn chưa được tiết lộ công khai. Cả các thành viên quốc hội lẫn các nhà lãnh đạo thế giới đồng cấp với ông Trump đều chưa được đọc bản đầy đủ.
Khi được hỏi liệu ông có cởi mở với việc gửi thỏa thuận với Iran tới quốc hội để xem xét hay không, ông Trump cho biết ông chưa có ý tưởng đó, nhưng ông sẵn sàng.
“Tôi thậm chí còn chưa bao giờ nghĩ về điều đó, nhưng tôi sẽ làm, tôi sẽ gửi nó tới quốc hội. Ý tôi là ai lại không chấp thuận nó chứ. Tôi thích ý tưởng này. Làm ơn hãy gửi nó tới quốc hội”, ông Trump nói.
Cuối tuần trước, ông Trump tuyên bố Mỹ và Iran đã hoàn tất thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột. Theo các nguồn tin khác nhau từ cả phía Washington và Tehran, thỏa thuận sẽ chấm dứt ngay lập tức giao tranh trên tất cả mặt trận, bao gồm Li Băng, chấm dứt lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với Iran.
Hai bên sẽ ký kết chính thức vào ngày 19/6 tới tại Geneva. Sau đó, Iran sẽ mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz. Thỏa thuận sẽ mở đường cho giai đoạn tiếp theo của tiến trình hòa bình, bao gồm các cuộc đàm phán về những vấn đề còn tồn đọng như chương trình hạt nhân của Iran.
Ông Trump tin rằng giai đoạn đàm phán tiếp theo với Iran sẽ “dễ dàng hơn” so với vòng đàm phán ban đầu vốn dẫn đến Bản ghi nhớ Hiểu biết được công bố gần đây.
“Nó sẽ bước sang giai đoạn thứ hai, mà tôi nghĩ trên thực tế sẽ dễ dàng hơn”, ông Trump phát biểu.
Các quan chức cho biết giai đoạn tiếp theo sẽ bao gồm các cuộc thảo luận kỹ thuật về chương trình hạt nhân của Iran, cũng như việc cứu trợ tài chính cho Tehran và các chi tiết về việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
Ông Trump cũng khẳng định Mỹ sẽ không “đầu tư bất kỳ khoản tiền nào vào Iran”, nhằm xoa dịu nỗi lo ngại của một số đồng minh rằng Tehran sẽ nhận được các nguồn quỹ từ Mỹ. Thay vào đó, các quan chức cho biết một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD sẽ do các quốc gia Vùng Vịnh tài trợ.
