Hành vi của Phan Hữu Hiệu (56 tuổi, tức Hiệu “Chuột”) cùng Bùi Đình Trung (57 tuổi) và Nguyễn Thanh Nam (45 tuổi) được nêu trong cáo trạng VKSND Tối cao vừa hoàn tất, truy tố về tội Mua bán trái phép chất ma túy, theo khoản 4 Điều 251 Bộ luật Hình sự.
Các bị can đều là những tử tù đang chờ thi hành án. Trong đó, Hiệu là người có vai trò cầm đầu trong đường dây ma túy lớn nhất tại TP HCM bị Cục Cảnh sát điều tra ma túy (C04, Bộ Công an) triệt phá năm 2018.
Hồi tháng 10/2019, TAND TP HCM xử sơ thẩm, tuyên phạt Phan Hữu Hiệu cùng Trung, Nam và 5 đồng phạm mức án tử hình, một người khác lĩnh án tù chung thân về tội Mua bán trái phép chất ma túy.
Đến ngày 21/5/2020, TAND Cấp cao tại TPHCM xử phúc thẩm, bác kháng cáo, tuyên y án đối với tất cả các bị cáo.
Sau khi bản án có hiệu lực, từ tháng 8/2020 đến tháng 6/2022, Hiệu liên tục gửi đơn tố giác đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, khai nhận thêm hành vi của mình và đồng phạm, đề nghị làm rõ nhiều nội dung chưa được xử lý.
Hiệu cho rằng bản án trước đó mới xem xét 5 hành vi mua bán trái phép chất ma túy, trong khi nhóm của mình thực hiện tổng cộng 6 vụ. Ngoài ra, trong những lần mua bán ma túy trót lọt đã bị xét xử, có Bùi Đình Trung và Nguyễn Thanh Nam chưa bị xử lý đầy đủ.
Sau khi tiếp nhận đơn, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã thụ lý, xác minh nguồn tin và tiến hành điều tra làm rõ các nội dung tố giác.
Từ từ kẻ nghiện đánh bạc đến trùm đường dây ma túy
Hồ sơ vụ án thể hiện, Phan Hữu Hiệu có tiền án về cờ bạc. Khoảng tháng 4/2017, trong thời gian đánh bạc tại một casino ở Lào, Hiệu được người đàn ông tên Siva Tony rủ tham gia đường dây vận chuyển ma túy về Việt Nam tiêu thụ nhưng chưa đồng ý.
Một năm sau, do thua bạc và nợ Tony 250.000 USD, Hiệu chấp nhận tham gia đường dây để có tiền trả. Tony giới thiệu Hiệu liên lạc với những người trong đường dây tại TP HCM để tổ chức việc giao nhận ma túy.
Tháng 4/2018, Hiệu gặp một số đầu mối tiêu thụ ma túy tại TP HCM, trong đó có Phan Thạch Dinh và Lý Thơ Phước, thỏa thuận giá mua bán heroin từ 305 đến 310 triệu đồng mỗi kg.
Theo phân công, ma túy được vận chuyển từ Lào về Đà Nẵng, sau đó Hiệu nhận hàng và đưa vào TP HCM tiêu thụ. Mỗi bánh heroin bán được, Hiệu hưởng lợi 10 triệu đồng.
Để thực hiện việc vận chuyển, Hiệu thuê ôtô 7 chỗ, cho lắp các hộc bí mật dưới sàn xe để cất giấu ma túy; đồng thời rủ hai đồng hương là Bùi Đình Trung và Nguyễn Thanh Nam tham gia, hứa trả công mỗi người một tỷ đồng.
Chỉ trong 3 tháng (tháng 5 đến tháng 7/2018), Hiệu cùng đồng phạm thực hiện 6 vụ mua bán trái phép chất ma túy với tổng khối lượng 474 bánh heroin (165 kg) và 55 kg ma túy đá.
Chiều 11/7/2018, khi Phan Thạch Dinh đang vận chuyển 40 bánh heroin vừa nhận từ Hiệu thì bị lực lượng C04 bắt quả tang. Khám xét nơi ở của Dinh, cảnh sát thu thêm 93 bánh heroin.
Cùng thời điểm, Hiệu bị bắt khi đang giao cho Lý Thơ Phước một valy chứa 60 bánh heroin. Khám xét các địa điểm liên quan, công an thu giữ thêm 32 bánh heroin và bắt giữ nhiều người trong đường dây.
Quá trình điều tra và xét xử trước đây, Hiệu và đồng phạm chỉ bị xét xử 5 hành vi với tổng số ma túy phải chịu trách nhiệm là 379 bánh heroin (132 kg) và 55 kg ma túy đá.
Sau khi điều tra bổ sung theo đơn tố giác của Hiệu, nhà chức trách có căn cứ xác định bị cáo phải chịu trách nhiệm thêm về một lần mua bán ma túy với khối lượng 95 bánh heroin (hơn 33 kg).
Bùi Đình Trung có vai trò giúp sức cho Hiệu mua bán 277 bánh heroin (hơn 96,6 kg). Nguyễn Thanh Nam giúp sức cho Hiệu mua bán hơn 90 bánh heroin (31,3 kg). Cả hai chưa nhận được tiền công Hiệu hứa hẹn ban đầu.
Những đồng phạm và mắt xích khác trong đường dây này đã bị xét xử trong vụ án ở giai đoạn 1. Hành vi của Siva Tony cùng một số người liên quan được tách ra thành vụ án khác để điều tra xử lý khi có căn cứ.
Đối với lời khai của Hiệu về việc đã chiếm đoạt hơn 19,7 tỷ đồng tiền mua bán ma túy của Siva Tony cũng như việc nhiều người có hành vi chiếm đoạt tài sản của gia đình Hiệu, C04 đã điều tra, xác minh, song chưa đủ căn cứ.
Ông Nguyễn Hải Thanh, 62 tuổi, cựu Cục phó Cục quản lý xây dựng công trình, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũ, đang bị TAND Hà Nội xét xử vắng mặt về tội Nhận hối lộ.
Theo thông báo của HĐXX trưa nay, ông Thanh đã được vợ khắc phục toàn bộ hậu quả, song bà không có mặt theo triệu tập của tòa.
Hành vi của ông Thanh nằm trong loạt sai phạm của 13 cựu lãnh đạo, cán bộ Bộ tại 4 dự án thủy lợi tại Đăk Lăk, Nghệ An, Lạng Sơn và Hòa Bình, trong đó có cựu thứ trưởng Hoàng Văn Thắng.
Ông Thắng bị cáo buộc là "mắt xích khởi nguồn", khi nhận tại nhà riêng 4,5 tỷ đồng của bị cáo Dân (giám đốc Công ty Hoàng Dân), sau đó đánh tiếng, móc nối để các thuộc cấp chủ động giúp đỡ.
Qua mỗi mắt xích, ông Dân đều chi tiền bôi trơn từ vài trăm triệu đến 13 tỷ đồng, tổng hơn 40 tỷ. Trong "bức tranh toàn cảnh" về 5 vụ sai phạm, ông Thanh nổi lên như một mắt xích then chốt, trực tiếp can thiệp vào các gói thầu xây lắp trọng điểm để trục lợi cá nhân.
Tại dự án hồ thủy lợi lớn nhất Nghệ An - thủy lợi Bản Mồng, cựu cục phó Thanh cung cấp file dự toán đã được duyệt của gói thầu cho công ty Hoàng Dân để làm căn cứ lập hồ sơ đề xuất tài chính "đảm bảo trúng thầu", cáo trạng nêu.
Kết quả, liên danh của ông Dân trúng thầu hơn 1.205 tỷ đồng. Nhưng hành vi thông đồng này đã gây thiệt hại cho tài sản Nhà nước hơn 51,4 tỷ đồng.
Theo cáo trạng, ông Thanh tiếp tục lặp lại kịch bản sai phạm này tại Dự án hồ Cánh Tạng thuộc tỉnh Hòa Bình, tiếp tục gây thiệt hại 16 tỷ đồng cho Nhà nước.
Ưu ái đặc biệt, "cảm ơn" khổng lồ
Đi cùng với những ưu ái bất hợp pháp dành cho nhà thầu là những khoản tiền hối lộ khổng lồ mà ông Thanh đã nhận. Tổng số tiền hối lộ được cơ quan chức năng xác định 6,25 tỷ đồng, qua nhiều lần giao nhận.
Lần thứ nhất diễn ra vào sau Tết Nguyên đán năm 2018, khi doanh nghiệp đưa 5 tỷ đồng "cảm ơn tập thể" đơn vị của ông Thanh. Cục phó này giữ 1,25 tỷ, còn lại chia cấp dưới.
Ngoài ra, giám đốc Dân trực tiếp đưa ông Thanh thêm 10 tỷ đồng trong hai lần khác nhau để thể hiện sự "biết ơn" đối với những chỉ đạo giúp đỡ.
Song câu chuyện về 10 tỷ đồng hối lộ này còn cho thấy kế hoạch che giấu của cựu cục phó. Bốn năm sau khi nhận tiền, năm 2022, ông Thanh chủ động gọi điện cho ông Dân để trả 5 tỷ đồng. Thời điểm này, ông Thanh không chỉ đơn thuần hoàn trả tài sản mà còn ép ký vào các bộ hồ sơ do chính mình soạn thảo sẵn, bao gồm: các giấy vay tiền và giấy trả tiền. Việc này nhằm mục đích biến các khoản hối lộ bất chính trở thành các giao dịch vay mượn dân sự thông thường.
Sau khi hoàn tất việc ký hợp đồng giả cách, ông Thanh đã giữ toàn bộ các giấy tờ này. Trước khi vụ án bị khởi tố, ông Thanh xuất cảnh sang Canada, chưa quay lại. Hiện ông bị truy nã và xét xử vắng mặt.
"Anh mua đất, đang thiếu 10 tỷ"
Khai về những túi quà nặng, tại tòa, giám đốc Dân nhớ lại lần đầu gặp cựu cục phó Thanh và hứa hẹn: "Ngoài đấy người ta cảm ơn như nào thì trong này chúng em cũng cảm ơn các anh như thế".
Sau khi được tạo điều kiện trúng thầu, ông Dân được cục phó Thanh "tâm sự" đang mua nhà đất và thiếu 10 tỷ, nên muốn "vay". Hiểu ý, ông Dân đã hai lần đưa cho ông Thanh tổng 10 tỷ đồng. Trong đó, một lần trên ôtô của cựu cục phó, lần còn lại đưa trên đường.
"Thanh soạn giấy vay và trả nợ, bị cáo chỉ ký không giữ lại bản nào. Bị cáo có hiểu Thanh làm thế để làm gì?", chủ tọa Lê Quang Chiều truy hỏi. Giám đốc Dân suy nghĩ vài giây rồi đáp, sau này mới hiểu ra ông Thanh làm thế để tránh tội nhận hối lộ.
Ông Dân đang là người duy nhất bị truy tố tới 3 tội: Đưa hối lộ, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Ông bị xác định đưa tổng 40,2 tỷ đồng, và gây thiệt hại 351 tỷ đồng trong 2 hành vi còn lại. Tại phiên tòa hôm qua, đại gia này cho hay bị thu 175 cây vàng và 4 sổ đỏ, có nguyện vọng bán để khắc phục hậu quả.
Sáng 2/6, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội bước vào phần tuyên án đối với ông Lê Văn Chung - cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) cùng 9 cựu lãnh đạo, cán bộ VICEM trong vụ án xảy ra tại dự án Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại VICEM (tòa tháp VICEM) trên đường Phạm Hùng, Hà Nội.
Sau bản án sơ thẩm, các bị cáo kháng cáo cấp phsuc thẩm để xin giảm nhẹ hình phạt và trách nhiệm bồi thường sau khi bị cấp sơ thẩm kết án về các sai phạm trong quá trình triển khai dự án.
HĐXX phúc thẩm nhận định, từ năm 2011 đến tháng 8/2015, dự án trên mới hoàn thành phần tầng hầm và kết cấu phần thân rồi dừng thi công. Tổng số vốn đã đầu tư lên tới 1.244 tỷ đồng nhưng đến nay công trình vẫn chưa được đưa vào khai thác, sử dụng, gây thất thoát, lãng phí hơn 380 tỷ đồng.
Ngoài ra, trong quá trình thực hiện gói thầu thi công tường vây và cọc khoan nhồi của dự án, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh - cựu Tổng giám đốc VICEM, Trưởng Ban quản lý dự án - đã thống nhất với đại diện nhà thầu về việc trích lại 5% giá trị gói thầu sau thuế cho VICEM.
Theo tòa, hành vi của các bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm đến việc quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước, gây thiệt hại lớn về kinh tế và ảnh hưởng xấu đến dư luận xã hội.
Quá trình xét xử cho thấy các bị cáo nhận thức được hành vi vi phạm nhưng vẫn thực hiện với lỗi cố ý. Tuy nhiên, HĐXX cũng xác định các bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.
Đáng chú ý, tòa cho rằng các bị cáo đều là lãnh đạo chủ chốt của VICEM, thực hiện dự án với mong muốn xây dựng trụ sở làm việc khang trang cho doanh nghiệp, không có động cơ vụ lợi hay tư lợi cá nhân. Sai phạm xuất phát từ việc không tuân thủ các quy định về đầu tư, đấu thầu và xây dựng, dẫn đến dự án không thể hoàn thành và đưa vào sử dụng.
Bên cạnh đó, các bị cáo không thực hiện chủ trương rà soát, cắt giảm đầu tư theo Nghị quyết 11 của Chính phủ, tiếp tục triển khai dự án dù điều kiện thị trường và hiệu quả đầu tư không bảo đảm.
Xem xét kháng cáo, HĐXX ghi nhận các bị cáo đều thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực khắc phục hậu quả. Sau phiên sơ thẩm, các bị cáo đã nộp bổ sung số tiền lớn để bồi thường thiệt hại, nâng tổng số tiền khắc phục lên hơn 119 tỷ đồng. Nhiều bị cáo còn cung cấp thêm các tài liệu thể hiện quá trình công tác, thành tích, bằng khen và giấy khen.
Từ đó, tòa quyết định chấp nhận một phần kháng cáo, giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.
Đối với bị cáo Nguyễn Ngọc Anh, dù chưa trực tiếp khắc phục hậu quả nhưng HĐXX xem xét nhiều tình tiết giảm nhẹ như tuổi cao, mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư giia đoạn cuối), là Anh hùng Lao động và được VICEM cam kết tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bồi thường 61 tỷ đồng.
Đối với nhóm bị cáo bị xét xử về hai tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng", HĐXX tuyên: Nguyễn Ngọc Anh bị tuyên 13 năm tù (án sơ thẩm 15 năm tù), tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bồi thường 61 tỷ đồng.
Bị cáo Dư Ngọc Long - cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án VICEM: 9 năm tù (án sơ thẩm 12 năm 6 tháng tù), đã nộp 25 tỷ đồng khắc phục hậu quả.
Các bị cáo Hoàng Ngọc Hiếu, cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án VICEM: 10 năm tù (án sơ thẩm 11 năm tù), đã nộp 1 tỷ đồng và tiếp tục thực hiện nghĩa vụ bồi thường theo bản án.
Đối với nhóm bị cáo phạm tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí": Lê Văn Chung - cựu Chủ tịch HĐTV VICEM: 10 năm tù (án sơ thẩm 13 năm tù); đã nộp 22 tỷ đồng khắc phục hậu quả và còn phải bồi thường phần nghĩa vụ còn lại theo bản án.
Tạ Quang Bửu - cựu Thành viên HĐTV kiêm Phó Tổng giám đốc VICEM: 7 năm tù (án sơ thẩm 9 năm tù); đã nộp 5 tỷ đồng khắc phục hậu quả. Trần Bình Trọng và Nguyễn Lâm Cường, cùng là cựu Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC): cùng bị tuyên 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo, được trả tự do ngay tại tòa. Hai bị cáo đã hoàn thành nghĩa vụ bồi thường hơn 22 tỷ đồng.
Một số bị cáo khác cũng được giảm án hoặc chuyển sang hình phạt tù cho hưởng án treo do có nhiều tình tiết giảm nhẹ, có vai trò thứ yếu và đã tích cực khắc phục hậu quả.
Theo nội dung vụ án từ năm 2006 - 2011, trong quá trình chuẩn bị đầu tư dự án Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại VICEM, bị cáo Dư Ngọc Long đã tham mưu sử dụng các chỉ tiêu về giá thuê văn phòng và dịch vụ cao hơn thực tế thị trường để tính toán hiệu quả kinh tế của dự án.
Trên cơ sở đó, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh ký văn bản đề nghị UBND TP Hà Nội cấp giấy chứng nhận đầu tư cho dự án với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 1.482 tỷ đồng.
Quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án, dù hồ sơ của đơn vị tư vấn chưa đầy đủ, các lãnh đạo VICEM vẫn chỉ đạo triển khai. Tổng mức đầu tư sau đó nhiều lần được điều chỉnh tăng lên 1.951 tỷ đồng rồi 2.743 tỷ đồng.
Cơ quan tố tụng xác định các bị cáo thuộc Tổng Công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC) đã giúp sức cho các lãnh đạo VICEM thực hiện các sai phạm trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 380 tỷ đồng.
Ngoài thiệt hại do đầu tư dự án không hiệu quả, các bị cáo còn vi phạm quy định về đấu thầu tại gói thầu thi công tường vây và cọc khoan nhồi, gây thiệt hại thêm hơn 15 tỷ đồng.
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đang điều tra vụ án "mua bán trái phép chất ma túy","tàng trữ trái phép chất ma túy" và "tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy" do Kiều Quốc Nhã (39 tuổi, ngụ phường Phú Lâm) và 70 người khác thực hiện.
Trong vụ án trên, Đinh Long Nhật (59 tuổi; ca sĩ Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh (36 tuổi; ca sĩ Sơn Ngọc Minh) cùng bị khởi tố tội "tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy".
Theo cơ quan điều tra, qua công tác điều tra vụ án "mua bán, tàng trữ và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy" tại TP.HCM trong quý 1 năm nay, Đội 2 - Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP phát hiện ngoài các đối tượng đã bị xử lý, còn nhiều đối tượng liên quan cần phải điều tra truy xét, mở rộng nên đã xác lập chuyên án truy xét.
Lực lượng chức năng kiểm tra hành chính phát hiện Kiều Quốc Nhã sử dụng trái phép chất ma túy tại nhà. Từ đây công an đã truy xét triệt phá, bắt giữ 4 nhánh "đầu trên" bán ma túy cho Nhã và 8 nhánh "đầu dưới" tiêu thụ ma túy của Nhã để bán lại kiếm lời tại nhiều địa phương.
Mở rộng điều tra, ban chuyên án phát hiện nhiều vụ chứa chấp, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy do nhiều người mua ma túy từ Nhã về sử dụng.
Đáng chú ý trong số đó có ca sĩ Long Nhật tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại nhà cùng quản lý và nhân viên vào ngày 26-3. Ngoài ra còn có ca sĩ Sơn Ngọc Minh nhiều lần tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy từ đầu năm đến nay.
Kết quả đấu tranh chuyên án thể hiện phương châm chỉ đạo xuyên suốt của Giám đốc Công an TP.HCM: "Không chỉ đánh khúc giữa, bắt cả đường dây, đối tượng cầm đầu và xử lý đến người sử dụng ma túy", thể hiện quyết tâm cao của lực lượng Công an TP.HCM trong thực hiện mục tiêu xây dựng TP.HCM không ma túy vào năm 2030.
