Ban Tổ chức Trung ương vừa ban hành Hướng dẫn 03 “Một số nội dung về sắp xếp, thành lập tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố” thuộc diện sau sáp nhập theo chủ trương, kết luận của Trung ương.
Yêu cầu được Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh là sắp xếp, thành lập tổ chức đảng phải đồng bộ, thống nhất và tương ứng với việc sắp xếp, thành lập thôn, tổ dân phố, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và thực tiễn của từng địa phương.
Khắc phục tư tưởng cục bộ, lợi ích nhóm
Thành lập tổ chức đảng và xây dựng phương án nhân sự ở thôn, tổ dân phố sau sắp xếp, theo Ban Tổ chức Trung ương, phải trên cơ sở khách quan, minh bạch, đoàn kết, thống nhất và đồng thuận. “Kiên quyết khắc phục tư tưởng cá nhân, cục bộ, địa phương, “lợi ích nhóm”, thiếu tính xây dựng”, Hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương nêu rõ.
Cơ quan này đồng thời yêu cầu công tác nhân sự phải thực hiện theo đúng quy định của Đảng, Nhà nước, bảo đảm cơ cấu độ tuổi hợp lý, hài hòa giữa tính kế thừa và yêu cầu trẻ hóa đội ngũ cán bộ.
Nhân sự được lựa chọn phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, trong đó đặc biệt coi trọng phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, uy tín, sức khỏe, tinh thần trách nhiệm, trình độ, năng lực lãnh đạo, khả năng quy tụ, vận động quần chúng nhân dân, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Trong đó, Ban Tổ chức Trung ương lưu ý tập trung vào đối tượng trẻ, có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, có năng lực quản trị, trình độ khoa học công nghệ, chuyển đổi số.
Hướng dẫn cụ thể về tên gọi, Ban Tổ chức Trung ương nêu rõ tên gọi của các chi bộ thôn, tổ dân phố mới lấy theo tên gọi trong nghị quyết của HĐND xã, phường hoặc quyết định của UBND đặc khu về sắp xếp, thành lập thôn, tổ dân phố.
Đối với các thôn, tổ dân phố không thuộc diện sắp xếp nhưng có thay đổi về tên gọi thì ban hành quyết định đổi tên chi bộ.
Về nhiệm kỳ, Hướng dẫn thống nhất thực hiện thí điểm nhiệm kỳ của chi bộ thôn, tổ dân phố là 5 năm, áp dụng đối với cả chi bộ mới thành lập sau sắp xếp và chi bộ không thuộc diện sắp xếp.
Khuyến khích bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố
Về công tác nhân sự, Ban Tổ chức Trung ương quy định tiêu chuẩn cấp ủy viên phải có bản lĩnh chính trị vững vàng; phẩm chất đạo đức, lối sống tốt; gương mẫu chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; có uy tín trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Cấp ủy viên cũng cần có năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ; có tinh thần trách nhiệm, khả năng đoàn kết, tập hợp, vận động Nhân dân; am hiểu tình hình địa bàn dân cư; hiểu biết về công tác xây dựng Đảng; có khả năng tổ chức các hoạt động cộng đồng dân cư và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trên địa bàn.
Nhân sự này cũng phải có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các nền tảng số phục vụ công tác; đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số ở cơ sở.
Theo Hướng dẫn, nhân sự tham gia cấp ủy chi bộ thôn, tổ dân phố không quá 65 tuổi tại thời điểm chỉ định.
Đối với những nơi có khó khăn về nguồn nhân sự, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tôn giáo hoặc những nơi có đặc điểm riêng về tình hình của địa phương, địa bàn dân cư mà chưa bảo đảm tiêu chuẩn về trình độ học vấn hoặc độ tuổi nêu trên thì ban thường vụ cấp ủy cấp tỉnh chỉ đạo ban thường vụ đảng ủy cấp xã xem xét, quyết định.
Về cơ cấu, số lượng cấp ủy, Ban Tổ chức Trung ương cho biết về cơ bản, cấp ủy chi bộ gồm bí thư, phó bí thư và cấp ủy viên. Cấp ủy chi bộ thôn, tổ dân phố ưu tiên lựa chọn những người đang đảm nhiệm các chức danh chủ chốt ở thôn, tổ dân phố, ban công tác mặt trận và các tổ chức chính trị – xã hội có đủ tiêu chuẩn, điều kiện tham gia cấp ủy.
Việc cơ cấu cấp ủy phải căn cứ yêu cầu nhiệm vụ, quy mô, đặc điểm địa bàn, số lượng đảng viên và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên của từng chi bộ; bảo đảm lựa chọn những người tiêu biểu về phẩm chất, năng lực, uy tín, có khả năng lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ và tập hợp Nhân dân. “Không vì cơ cấu mà hạ thấp tiêu chuẩn cấp ủy viên”, Hướng dẫn 03 nêu rõ.
Ban Tổ chức Trung ương cũng khuyến khích thực hiện mô hình bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố hoặc trưởng ban công tác mặt trận.
Về số lượng, theo Hướng dẫn, chi bộ có dưới 9 đảng viên chính thức thì chỉ định bí thư và chỉ định 1 phó bí thư (nếu cần thiết).
Chi bộ có từ 9 đảng viên chính thức trở lên thì chỉ định bí thư, 1 phó bí thư và chi ủy viên. Chi bộ có đông đảng viên thì chỉ định chi ủy viên không quá 7 người, bao gồm bí thư và 1 phó bí thư.
Tại Hà Nội, công an vừa khởi tố, bắt tạm giam Bàn Thị Tâm (20 tuổi) và nhân tình là Nguyễn Minh Hiệp (22 tuổi) về tội giết người, với cáo buộc bỏ đói, đánh đập con gái 4 tuổi của Tâm đến tử vong.
Vụ việc tương tự xảy ra ở TP.HCM, Nguyễn Thị Thanh Trúc (33 tuổi) cùng nhân tình là Danh Chơn (30 tuổi) bị điều tra về tội cố ý gây thương tích, do nhiều lần đánh đập dã man con trai 2 tuổi của Trúc, khiến cháu nhập viện nguy kịch. Còn tại Phú Thọ, công an cũng vừa bắt giam Nguyễn Hà Chung (38 tuổi) vì dùng dây sạc điện thoại đánh con trai 7 tuổi thương tích 36% trong lúc dạy con học bài.
Những vụ bạo hành trẻ em nối tiếp nhau xảy ra, khiến dư luận đặt ra câu hỏi nhức nhối: Vì sao trẻ em vẫn chưa được an toàn ngay trong mái ấm của mình?
Ông Tạ Văn Hạ, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội, cho rằng bất kỳ hành vi bạo lực nào với trẻ cũng không thể chấp nhận, nhất là việc đánh đập, hành hạ dẫn đến thương tích nặng nề hoặc tước đoạt mạng sống. Điều đáng lên án hơn là trẻ bị bạo hành ngay tại tổ ấm gia đình - môi trường lẽ ra phải an toàn nhất; người gây ra bạo hành lại chính là cha, mẹ - lẽ ra phải yêu thương, che chở nhất.
"Một người mẹ ra tay tàn độc với đứa trẻ mình sinh ra, rõ ràng không chỉ là vi phạm pháp luật mà còn cho thấy sự xuống cấp đáng báo động về đạo đức và trách nhiệm gia đình", ông Tạ Văn Hạ nói.
Theo ông Hạ, một bộ phận gia đình vẫn tồn tại quan niệm sai lệch rằng đòn roi là cách dạy con hiệu quả. Áp lực kinh tế, mâu thuẫn hôn nhân, lệ thuộc chất kích thích hay lối sống buông thả khiến nhiều người mất kiểm soát rồi trút bạo lực lên trẻ. Cạnh đó, việc phát hiện và can thiệp từ sớm vẫn còn nhiều khoảng trống. Nhiều nơi, cơ chế bảo vệ trẻ em còn mang tính hình thức; lực lượng làm công tác trẻ em mỏng, thiếu kỹ năng và điều kiện hoạt động.
Ở góc nhìn tâm lý, tiến sĩ Đào Trung Hiếu, chuyên gia nghiên cứu tội phạm học, nhận thấy phần lớn người bạo hành trẻ em có chung đặc điểm là lệch lạc nhân cách, ích kỷ cực đoan, coi trọng lợi ích cá nhân và có xu hướng sử dụng bạo lực để giải tỏa tâm lý. Nhiều vụ việc xảy ra khi gia đình đổ vỡ, nơi đứa trẻ trở thành "người thừa" trong cuộc sống mới của cha hoặc mẹ. Sống cùng cha dượng, mẹ kế hay người tình của cha mẹ, các em rất dễ trở thành nạn nhân của sự lạnh lùng, ghét bỏ.
Tiến sĩ Đào Trung Hiếu cũng chỉ ra rằng, có những người coi con riêng của bạn đời là cái gai trong mắt. Hoặc ngay chính cha mẹ ruột lại tồn tại suy nghĩ đứa con là gánh nặng, nhắc họ nhớ về những buồn thảm với "mảnh ghép" cuộc đời cũ, khiến họ không ngăn cản, thậm chí là đồng tình hành động bạo lực.
Còn theo ông Đặng Hoa Nam, nguyên Cục trưởng Cục Trẻ em, Phó chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em VN, luật Trẻ em quy định mỗi xã phải có người phụ trách công tác bảo vệ trẻ em. Nghị định 56/2017 cũng quy định rõ trách nhiệm phòng ngừa, phát hiện và can thiệp sớm khi trẻ có nguy cơ bị bạo lực, xâm hại. Tinh thần là phải bảo vệ trẻ từ sớm, chứ không đợi đến khi các em bị tổn thương nặng rồi mới xử lý. Nhưng thực tế phần lớn cán bộ phụ trách công tác bảo vệ trẻ em ở cấp xã đều kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực như giảm nghèo, bảo trợ xã hội, phòng chống tệ nạn… nên khó theo dõi sát sao.
Không phải mọi loại tội phạm đều có thể phòng ngừa chỉ bằng nỗi sợ hình phạt. Điều quan trọng nhất trong công tác bảo vệ trẻ em, theo ông Tạ Văn Hạ, là phòng ngừa từ sớm, bởi khi hậu quả đã xảy ra thì những tổn thương về thể chất, tinh thần đối với trẻ rất khó bù đắp.
Muốn vậy, cần triển khai đồng bộ các giải pháp, mà trước hết là thay đổi nhận thức xã hội về quyền trẻ em và phương pháp giáo dục không bạo lực. "Phải chấm dứt suy nghĩ coi đánh đập là dạy dỗ. Gia đình cần được trang bị kỹ năng làm cha mẹ, kỹ năng kiểm soát cảm xúc và ứng xử tích cực với trẻ", ông Hạ nói.
Tiến sĩ Đào Trung Hiếu cũng cho rằng hình phạt nghiêm khắc là cần thiết để bảo đảm công lý và răn đe xã hội, nhưng hình phạt chỉ đến sau khi bi kịch đã xảy ra. Để bảo vệ trẻ em, điều quan trọng hơn là không để các em phải đơn độc trong chính ngôi nhà của mình. Xã hội cần chuyển từ tư duy xử lý hậu quả sang bảo vệ chủ động.
Ông Hiếu khuyến nghị "nhìn sâu hơn" vào các vụ án hình sự về bạo hành thời gian qua, nơi những đứa trẻ đều ở hoàn cảnh là nạn nhân trực tiếp, đầu tiên của các cuộc hôn nhân tan vỡ. Bởi vậy, việc quan trọng là phải khôi phục lại truyền thống văn hóa gia đình VN: ông bà, cha mẹ nêu gương, con cháu thảo hiền. Làm sao để gia đình đứng vững trước nguy cơ có tên "ly hôn", chỉ khi gia đình bền vững mới vơi đi những cái chết tức tưởi.
Cạnh đó, không ít trường hợp dễ nóng giận, những hành vi rất bình thường của trẻ như khóc, ăn chậm, nghịch ngợm hoặc không nghe lời… đều có thể biến thành lý do trút đòn roi. Hoặc một số người lệch lạc về "quyền lực gia đình", xem trẻ như đối tượng thuộc quyền sở hữu của mình để tùy ý áp đặt, quát mắng, đánh phạt. "Cần chấm dứt ngay tâm lý này", ông Hiếu nói.
Góp ý thêm, luật sư Đặng Văn Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Bảo vệ quyền trẻ em VN, đề nghị cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm đến những gia đình có nguy cơ cao như thường xuyên xảy ra bạo lực, mâu thuẫn kéo dài hoặc có trẻ sống cùng cha dượng, mẹ kế có tiền án, tiền sự hay lối sống phức tạp. Nếu phát hiện môi trường sống không an toàn cho trẻ, chính quyền địa phương cần sớm có biện pháp hỗ trợ, giám sát hoặc can thiệp để ngăn ngừa nguy cơ xâm hại.
Một thực tế đáng buồn là trong nhiều vụ bạo hành trẻ em, nạn nhân đã phải chịu đựng đòn roi suốt thời gian dài trước khi vụ việc bị phát hiện. Tiến sĩ Đào Trung Hiếu đặt câu hỏi: "Tại sao không ai biết cho đến khi những sinh mệnh non nớt ấy rời khỏi cuộc đời?".
Ông cho rằng việc nhận ra một đứa trẻ bị bạo hành không quá khó. Tiếng khóc, tiếng quát tháo, những vết bầm tím trên cơ thể hay sự thay đổi bất thường về tâm lý đều là những dấu hiệu rất rõ ràng. Không ít vụ án, bên cạnh kẻ trực tiếp gây ra tội ác thì sự thờ ơ của người xung quanh cũng là nguyên nhân khiến nỗi đau của trẻ kéo dài. Do đó, ông Hiếu kiến nghị tăng trách nhiệm phát hiện, thông báo và xử lý của cộng đồng. Người dân khi nghe, thấy dấu hiệu trẻ bị bạo hành không nên im lặng. Nhà trường cần quan sát kỹ hơn những thay đổi bất thường của học sinh. Cơ sở y tế khi tiếp nhận trẻ có dấu hiệu nghi vấn phải có kênh báo tin nhanh. Chính quyền cơ sở và công an địa phương cần phản ứng kịp thời khi có thông tin cảnh báo.
Cùng quan điểm, ông Tạ Văn Hạ nhận định cần xây dựng cơ chế phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Chính quyền cơ sở, công an khu vực, tổ dân phố, trường học và cơ sở y tế phải chủ động nắm tình hình các gia đình có nguy cơ cao như bạo lực gia đình, nghiện rượu, mâu thuẫn kéo dài hoặc trẻ sống trong hoàn cảnh đặc biệt. "Không thể để trẻ em kêu cứu trong im lặng mà không ai biết, không ai can thiệp", ông nói.
Đồng thời, theo ông, cần làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan, nhất là người đứng đầu địa phương, khi để xảy ra tình trạng trẻ bị bạo hành kéo dài nhưng không được phát hiện, xử lý. "Bảo vệ trẻ em không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu hay những lời kêu gọi chung chung. Mọi hành vi bạo lực phải được phát hiện từ sớm, xử lý nghiêm minh và không có sự thờ ơ", ông khẳng định.
Ông Đặng Hoa Nam lưu ý, luật Trẻ em đã quy định rõ hệ thống tiếp nhận thông tin tố giác về bạo hành trẻ em gồm công an các cấp, cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em và đặc biệt là Tổng đài quốc gia 111. "Người dân chỉ cần gọi điện, tổng đài sẽ kết nối các lực lượng để hỗ trợ can thiệp, giải cứu trẻ nếu cần", ông nói và khuyến nghị phải làm tốt công tác truyền thông để người dân biết đến các kênh tiếp nhận thông tin, hiểu rằng khi họ lên tiếng thì thông tin sẽ được tiếp nhận và xử lý nghiêm túc.
Chiều 14/5, tại cuộc họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng đã trả lời báo chí về phản ứng của Việt Nam trước việc vừa qua Philippines và Trung Quốc cho người lên cắm cờ khẳng định chủ quyền tại đá Hoài Ân, quần đảo Trường Sa.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết việc các bên liên quan cho người lên thực thể thuộc quần đảo Trường Sa mà không được sự cho phép của Việt Nam là hành vi xâm phạm chủ quyền của Việt Nam theo luật pháp quốc tế, đi ngược lại Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) cũng như nỗ lực của các nước trong đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) hiện nay.
"Việt Nam yêu cầu các bên liên quan tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa, không có các hành động làm phức tạp tình hình, tuân thủ luật pháp quốc tế, nghiêm túc thực hiện DOC, cùng đóng góp tích cực vào việc duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông", Người phát ngôn Phạm Thu Hằng nêu rõ.
Trưa 22.4, trao đổi với PV Báo Thanh Niên, lãnh đạo Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an thành phố Đà Nẵng cho biết hiện đơn vị chưa áp dụng hình ảnh từ hệ thống camera AI để "phạt nguội" đối với các phương tiện vi phạm giao thông.
Trước đó, từ ngày 21.4, trên mạng xã hội lan truyền thông tin cho rằng “từ ngày mai, hệ thống camera AI chính thức đi vào hoạt động tại thành phố Đà Nẵng”, kèm theo hàng loạt mức phạt cụ thể như dừng, đỗ sai quy định 900.000 đồng; không thắt dây an toàn 1,8 triệu đồng; sử dụng điện thoại khi lái xe 5 triệu đồng… Thông tin này còn liệt kê nhiều nút giao thông được cho là có camera “phạt nguội” và các tuyến đường có camera đo tốc độ.
Tuy nhiên, lãnh đạo Phòng CSGT Công an TP.Đà Nẵng khẳng định đây là thông tin chưa chính xác. “Hiện chúng tôi chưa triển khai 'phạt nguội' bằng camera AI như nội dung lan truyền. Khi có kế hoạch cụ thể, đơn vị sẽ thông tin, tuyên truyền rộng rãi đến người dân”, vị lãnh đạo Phòng CSGT Công an thành phố Đà Nẵng thông tin thêm.
Phòng CSGT cũng khuyến cáo người dân cần thận trọng trước các thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội, tránh gây hoang mang dư luận. Dù chưa áp dụng hệ thống camera AI để xử phạt nguội, lực lượng chức năng nhấn mạnh người tham gia giao thông vẫn cần chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng.