Ngày 23-6, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Hội đồng Lý luận Trung ương và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học “Công nghệ lượng tử trong kỷ nguyên mới – xu hướng quốc tế và cơ hội, yêu cầu đặt ra cho Việt Nam”.
Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Hồng Thái – Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam – cho biết công nghệ lượng tử là một lĩnh vực khó, khó về khoa học, công nghệ, hạ tầng, nhân lực và cả cách tổ chức thực hiện.
Tuy nhiên, theo ông Thái, nếu vì khó mà chúng ta đứng ngoài, chậm theo dõi, chậm chuẩn bị thì sau này sẽ rất bị động. Thực tế, có những công nghệ khi sản phẩm đã rõ ràng mới bắt đầu học thì vẫn còn kịp.
Nhưng cũng có những công nghệ nhất là công nghệ chiến lược nếu đợi khi có mọi thứ rõ ràng, tiêu chuẩn đã được xác định, thị trường đã định hình, chuỗi cung đã được kiểm soát thì khi đó muốn tham gia cũng rất khó.
Do đó, lý do đầu tiên khiến Việt Nam phải quan tâm đến công nghệ điện tử là vì nhiều quốc gia đã coi đây là một hướng công nghệ chiến lược.
Lý do thứ hai, là an toàn dữ liệu. Nếu trong tương lai xuất hiện máy tính điện tử đủ mạnh, một số hệ mật mã đang được sử dụng rộng rãi hiện nay có thể bị đặt trước rủi ro lớn, dữ liệu có thể bị thu thập từ hôm nay, lưu lại khi có điều kiện kỹ thuật phù hợp để giải mã về sau.
Lý do thứ ba, công nghệ lượng tử có thể tạo ra các năng lực mới về đo lường, cảm biến, mô phỏng, tính toán vật liệu. Những năng lực đó có thể phục vụ khoa học cơ bản nhưng cũng có thể đi vào quốc phòng, an ninh, viễn thông, tài chính, y tế, năng lượng, tài nguyên, môi trường, công nghiệp và công nghệ cao.
Lý do thứ tư, là nhân lực. Nhân lực cho công nghệ lượng tử không thể đào tạo trong một vài tháng, không thể có ngay một khóa tập huấn. Đây là nhân lực liên ngành, vật lý, toán học, khoa học máy tính, mật mã, quang tử, vật liệu, điện tử, điều khiển, đo lường, phần mềm, dữ liệu và nhiều khoa học khác nhau.
Do đó, muốn có lực lượng đó phải chuẩn bị sớm, phải có nhóm nghiên cứu, có phòng thí nghiệm, có bài toán, có người trẻ được dẫn dắt, có chuyên gia trong và ngoài nước cùng tham gia.
“Chúng ta phải chủ động nhưng không nóng vội, không chạy đua toàn diện với các cường quốc nhưng không đứng ngoài quan sát. Trong đó, chúng ta phải đi sớm về nhận thức, đi chắc về nền tảng, đi đúng vào những khâu tạo năng lượng năng lực phù hợp với điều kiện của Việt Nam”, ông Thái nói.
TS Nguyễn Quốc Hưng – Viện Công nghệ Lượng tử, Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội – cho biết công nghệ lượng tử đang bùng nổ trên phạm vi toàn cầu, trong đó, năm 2025 đạt khoảng 12,6 tỉ USD đầu tư startup lượng tử toàn cầu, tăng 6,3 lần so với 2024 (theo McKinsey 2026).
Tại khu vực ASEAN, Singapore vẫn duy trì vị thế dẫn đầu với Trung tâm công nghệ lượng tử (CQT) và hệ sinh thái hoàn chỉnh.
Các nước khác như: Thái Lan, Malaysia, Indonesia…đang hình thành mạng lưới chuyên gia và tổ chức các sự kiện khu vực: Asean Quantum Summit tại Thái Lan (2024), Malaysia (2025) với sự tham gia tích cực từ Indonesia, Philippines…
Hiện Việt Nam cũng đang có những bước tiến quan trọng, sẽ đăng cai tổ chức Asean Quantum Summit vào tháng 10-2026 và tổ chức Quantum Hackathon cho Đông Nam vào tháng 7-2026 tại Gia Lai.
Theo ông Hưng, cần nhìn nhận rõ ràng thực trạng của Việt Nam trong việc tham gia lĩnh vực công nghệ lượng tử. Hiện Việt Nam đang thiếu các chính sách quốc gia, chưa có chương trình quy mô tổng thể để phát triển công nghệ lượng tử; các nhóm nghiên cứu phân tán, chủ yếu lý thuyết; các hoạt động giảng dạy vật lý lượng tử đã có từ lâu, nhưng chưa cập nhật về công nghệ lượng tử.
Bên cạnh đó, năng lực hạ tầng và kỹ thuật còn hạn chế. Doanh nghiệp gần như không tham gia.
“Khi nghị quyết 57/NQ-TW ra đời, với quyết tâm chính trị rõ ràng, một số cơ sở nghiên cứu chuyên trách bắt đầu hình thành. Có những doanh nghiệp thể hiện mong muốn tham gia thực chất”, ông Hưng cho biết.
Ngày 27-5, ông Nguyễn Thiên Văn - Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk - cho biết tỉnh đã chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo cùng UBND các xã, phường rà soát, lập danh sách giáo viên đủ điều kiện để thực hiện quy trình xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp.
Trước đó, theo phản ánh của các nhà giáo, dù có các chỉ đạo của bộ và tỉnh, nhưng việc thăng hạng cho giáo viên tại Đắk Lắk bị chậm trễ, ảnh hưởng đến quyền lợi của nhà giáo.
Cô S., giáo viên THPT, là một trong số đó. "Theo quy định thì giáo viên giữ hạng 9 năm được xét thăng từ hạng III lên hạng II, nhưng tôi công tác 19 năm rồi mà chưa được xét thăng hạng lần nào", cô chia sẻ.
Theo cô, nhiều giáo viên vẫn tham gia các lớp bồi dưỡng chức danh nghề nghiệp, song việc chậm xét khiến động lực phấn đấu phần nào bị bào mòn. Cô nói không ít đồng nghiệp từng nghĩ dù có học thêm hay cố gắng thì cũng chưa chắc được xét.
Cô cũng cho biết quá trình triển khai hiện nay diễn ra khá gấp. "Nhà trường nhận thông báo ngày 18-5, đến ngày 25-5 đã hết hạn nộp hồ sơ, nên nhiều giáo viên gần như không kịp chuẩn bị", cô nói.
Ngoài ra, nhiều giáo viên đã hoàn thành các lớp bồi dưỡng, chứng chỉ chức danh nghề nghiệp từ nhiều năm trước nhưng đến nay vẫn chưa được xét thăng hạng. Có người đã công tác gần 30 năm nhưng vẫn giữ hạng III.
Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk, giáo viên THPT và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh chưa được xét thăng hạng từ năm 2016 đến nay; còn giáo viên các bậc học còn lại thì mới có một số ít được xét thăng hạng cuối năm 2025.
"Việc chậm trễ kéo dài khiến quyền lợi về thu nhập, bảo hiểm, lộ trình nghề nghiệp và cả tâm lý công tác của nhiều giáo viên bị ảnh hưởng", báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk nhìn nhận.
Theo rà soát của Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk, toàn ngành hiện có 1.379 cơ sở giáo dục với hơn 38.441 cán bộ quản lý, giảng viên và giáo viên. Trong đó, khối THPT có 5.010 giáo viên; khối giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên có 519 người.
Tuy nhiên đến cuối năm 2025, mới chỉ một số địa phương triển khai xét thăng hạng đối với giáo viên mầm non, tiểu học và THCS. Toàn tỉnh mới ghi nhận 42 giáo viên được thăng hạng từ hạng IV lên hạng III và 218 giáo viên từ hạng III lên hạng II; chưa có trường hợp nào thăng hạng lên hạng I.
Báo cáo của sở nêu các nguyên nhân dẫn đến việc chậm trễ này. Trong đó, nguyên nhân chủ yếu do hệ thống văn bản pháp luật về chức danh nghề nghiệp giáo viên liên tục thay đổi, tiêu chuẩn và quy định xét thăng hạng được điều chỉnh qua nhiều giai đoạn.
Bên cạnh đó, việc gắn xét thăng hạng với vị trí việc làm trong khi nhiều cơ sở giáo dục chưa hoàn thiện hoặc chưa được phê duyệt đề án cũng khiến quá trình triển khai bị chậm.
Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn, Sở Giáo dục và Đào tạo đã báo cáo kết quả rà soát bước đầu, đồng thời phối hợp UBND các xã, phường triển khai đến các cơ sở giáo dục để lập danh sách giáo viên đủ điều kiện xét thăng hạng.
Hiện các địa phương đang tiếp tục hoàn thiện đề án, tổng hợp nhu cầu để trình Sở Nội vụ xem xét chỉ tiêu trước khi triển khai.
Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo, việc đẩy nhanh tiến độ xét thăng hạng diễn ra trong bối cảnh Luật Nhà giáo số 73/2025 có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, cùng các nghị định hướng dẫn thi hành. Một số quy định cũng cho phép các đề án đã được phê duyệt trước ngày 30-6-2026 tiếp tục thực hiện đến hết năm 2026, tạo thêm hành lang pháp lý để địa phương triển khai.
Ngoài ra, UBND tỉnh đã phân cấp cho Sở Giáo dục và Đào tạo và UBND cấp xã tổ chức xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp giáo viên từ hạng II trở xuống đối với các đơn vị thuộc phạm vi quản lý.
Theo dữ liệu mới từ Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC), trong năm 2025, số giấy phép du học (study permit) cấp mới khoảng 75.000. Số này chỉ bằng 36% của cùng kỳ năm ngoái, đạt 25% kế hoạch của Chính phủ và thấp nhất trong một thập kỷ qua.
Tỷ lệ phê duyệt với sinh viên Ấn Độ - nguồn cung lớn nhất, rơi thẳng đứng, từ 69% của năm 2024 xuống còn 25-27%. Ở chiều người lại, du học sinh từ Pháp, Mỹ và Hàn Quốc vẫn ổn định, với 94-96% đơn được duyệt.
Lý do chính dẫn đến sụt giảm là lượng đơn xin gia hạn visa của sinh viên cũ tăng. Theo chuyên trang về giáo dục đại học ApplyBoard, nhóm này chiếm tới 73% tổng số giấy phép bậc sau trung học được phê duyệt trong năm qua.
Giải thích, Meti Basiri, CEO của ApplyBoard, nói khi số lượng sinh viên gia hạn tăng lên, hạn ngạch dành cho nhóm từ nước ngoài nộp đơn mới sẽ bị thu hẹp lại.
Ngoài ra, hơn 75% trường hợp bị từ chối visa trong năm 2024 là do nhân viên lãnh sự nghi ngờ ứng viên sẽ không rời Canada sau khi học xong. Cũng nhiều hồ sơ bị loại vì không chứng minh được năng lực tài chính.
Chuyên gia cho rằng biến động về chính sách và sự sụt giảm số lượng sinh viên quốc tế ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch tài chính của các trường, đồng thời làm giảm sức hút của Canada. Nhu cầu du học Canada đã giảm tới 55% trong năm qua.
Ông Basiri lo ngại điều này đe dọa "nguồn cung nhân tài" của Canada trong bối cảnh dân số đang già hóa và thiếu hụt lao động.
Tuy nhiên, ông cũng thấy một số điểm tích cực khi IRCC đơn giản hóa quy trình cấp giấy phép làm việc thực tập (co-op) và khuyến khích các trường đầu tư vào công cụ sàng lọc, ưu tiên các ngành học mà thị trường lao động đang có nhu cầu cao.
Tổng số sinh viên có giấy phép du học Canada năm 2025 là khoảng 690.000, giảm so với mức hơn một triệu của các năm trước.
Nguyễn Khắc Trung Kiên, lớp 11 toán, Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM), vẫn còn nhớ 2 năm trước, những cảm giác hồi hộp khi bạn trải qua các kỳ thi tuyển sinh lớp 10 của Sở GD-ĐT TP.HCM và thi tuyển sinh vào lớp 10 chuyên toán của Trường Phổ thông Năng khiếu.
2 năm trước, Trung Kiên giành 9,25 điểm toán; 8 điểm ngữ văn và 9 điểm tiếng Anh trong kỳ tuyển sinh lớp 10 của Sở GD-ĐT TP.HCM. Điểm số này vẫn khiến Trung Kiên thấy tiếc, đặc biệt ở môn toán.
"Em đã để vuột mất 0,75 điểm ở một bài toán thực tế trong đề toán tuyển sinh lớp 10. Thay vì tính diện tích phần tô đậm như yêu cầu của đề bài, em đã tính diện tích phần không tô đậm. Do đó, kinh nghiệm và lời khuyên của em dành cho các sĩ tử sắp thi lớp 10 năm nay, đó là với các bài toán nói chung và toán thực tế, hãy đọc thật kỹ đề bài, đọc kỹ đơn vị tính, xem đề có gì, cần gì, hỏi gì, mình cần làm thế nào. Còn cách giải quyết bài toán thực tế thế nào, em tin chắc các bạn đã được học và luyện rất nhiều lần rồi. Quan trọng là hãy thật sự bình tĩnh, để không nhầm lẫn, tránh những sai sót không đáng có", Trung Kiên nói.
Nguyễn Khắc Trung Kiên là cựu học sinh Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (trước đây trường học này chưa tách thành Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa và Trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa). Kiên nằm trong đội tuyển học sinh giỏi toán và đoạt giải nhất kỳ thi học sinh giỏi toán cấp thành phố năm lớp 9.
Khi là học sinh lớp chuyên toán Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM), bạn đoạt giải nhì một số kỳ thi toán như toán học Mỹ, toán học Úc; giải kim cương cuộc thi tin học trẻ Đông Nam Á. Vừa qua, Kiên đã giành được kết quả học tập ấn tượng năm lớp 11. Điểm toán trung bình của nam sinh là 9,9; điểm vật lý là 9,7; hóa học 9,5; ngữ văn 9,6. Sáng nay (31.5), chúng tôi gặp Nguyễn Khắc Trung Kiên tại Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM tham gia vòng bán kết cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng TP.HCM, do Sở Khoa học công nghệ TP.HCM tổ chức.
Trung Kiên cho biết để đi đến ngày hôm nay, các sĩ tử sắp thi lớp 10 TP.HCM đã có một hành trình ôn luyện bền bỉ với nhiều nỗ lực, đã làm rất nhiều dạng đề rồi. Các em hãy thật bình tĩnh, coi như ngày mai, 1.6 và 2.6 sẽ tiếp tục làm những đề thi như mình đang ôn luyện những ngày qua.
"Các thí sinh hãy suy nghĩ là nếu đề thi có ra sao, kiến thức vẫn ở trong đó thôi. Dạng đề, cách thức đề ra có thể khác đôi chút, nhưng kiến thức vẫn không thay đổi, vẫn là những gì các em được học, do đó, hãy bình tĩnh để làm bài", nam sinh từng được 9,25 trong bài thi toán lớp 10 TP.HCM cách đây 2 năm, khuyên.
Đồng thời, với môn ngữ văn, nam sinh Trường Phổ thông Năng khiếu cũng cho rằng thí sinh nên đọc kỹ đề bài, lập dàn ý, phát triển ý sao cho thật logic, hợp lý. "Em luôn quan niệm rằng làm văn cũng như làm toán, từ yêu cầu trong đề bài, hãy lập luận thành các ý sơ khai và phát triển luận điểm cho thật logic. Việc học toán đã giúp em rất nhiều trong việc viết văn", Trung Kiên, người từng giành 8 điểm thi ngữ văn vào lớp 10, với đề tuyển sinh lớp 10 của Sở GD-ĐT TP.HCM, cũng là người có điểm trung bình ngữ văn 9,6 vào cuối lớp 11, bày tỏ.
Nguyễn Đức Nhân, học sinh lớp 11 toán, Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM) gửi lời chúc "một đời bình an" tới các sĩ tử TP.HCM sẽ thi tuyển sinh lớp 10 vào ngày mai, 1.6.
Đức Nhân sở hữu bảng điểm tổng kết lớp 11 trong mơ với nhiều học sinh, khi môn toán là 10,0; tin học 10,0; tiếng Anh 9,5; ngữ văn 9,0; vật lý 9,5; hóa học 9,3...
Hai năm trước, Đức Nhân giành 9,75 điểm toán với đề thi tuyển sinh lớp 10 của Sở GD-ĐT TP.HCM.
Kinh nghiệm, lời khuyên của Đức Nhân gửi tới các sĩ tử ngày mai đi thi - những người đã có một hành trình dài nỗ lực - đó là bình tĩnh, tự tin, không lo âu, đừng áp lực, mọi điều tốt đẹp chắc chắn sẽ đến.
