Ngày 23.6, Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng cho biết vừa điều trị thành công 1 trường hợp trẻ sinh non tháng, cực nhẹ cân là con của một gia đình du khách đến từ Singapore. Sau 87 ngày điều trị tích cực, bé gái từ cân nặng 720 gram khi chào đời đã đủ điều kiện xuất viện, trở về nhà trong vòng tay hạnh phúc của gia đình.
Đối với gia đình trẻ người Singapore, chuyến du lịch đến Đà Nẵng hồi cuối tháng 3 vừa qua đã trở thành ký ức không thể nào quên. Khi thai kỳ mới 25 tuần tuổi, người mẹ M.C (38 tuổi) bất ngờ xuất hiện các dấu hiệu bất thường và được đưa vào Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng cấp cứu.
Qua thăm khám, các bác sĩ xác định sản phụ bị tiền sản giật nặng – một biến chứng sản khoa nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng của cả mẹ lẫn thai nhi. Ngay sau đó, ê kíp liên chuyên khoa Sản và Nhi sơ sinh được huy động để theo dõi, điều trị tích cực và tìm mọi cách kéo dài thai kỳ nhằm tăng cơ hội sống cho em bé.
Tuy nhiên, sau 2 tuần nỗ lực điều trị, thai nhi xuất hiện dấu hiệu suy thai nặng. Trước nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng của cả mẹ và con, các bác sĩ buộc phải quyết định chấm dứt thai kỳ.
Bé gái chào đời bằng phương pháp mổ lấy thai ở tuổi thai 27 tuần 1 ngày, nặng 720 gram.
Ngay từ những phút đầu tiên của cuộc sống, em bé đã phải bước vào cuộc chiến sinh tồn đầy khốc liệt. Sau hồi sức tại phòng mổ, trẻ được chuyển đến Đơn vị Hồi sức sơ sinh (NICU) để tiếp tục điều trị chuyên sâu.
Do các cơ quan còn non nớt, bé liên tiếp đối mặt với nhiều bệnh lý nguy hiểm như: suy hô hấp sơ sinh, tăng áp phổi, còn ống động mạch, rối loạn đường máu, nhiễm khuẩn sơ sinh… Có thời điểm trẻ phải thở máy, sử dụng thuốc vận mạch để duy trì tuần hoàn và được theo dõi liên tục trong môi trường hồi sức tích cực.
Suốt 87 ngày nằm viện, từng gram cân nặng tăng thêm, từng cữ sữa được dung nạp hay từng lần giảm hỗ trợ hô hấp đều trở thành những cột mốc đáng nhớ.
Đồng hành cùng hành trình ấy là cha mẹ của bé. Gần như ngày nào họ cũng có mặt tại khoa để thực hiện chăm sóc Kangaroo, da kề da, tập cho con bú và theo dõi sát sao quá trình hồi phục.
Điều khiến các nhân viên y tế xúc động là hình ảnh người cha thường xuyên sử dụng Google dịch để trao đổi với bác sĩ, điều dưỡng, cố gắng tìm hiểu từng diễn biến sức khỏe của con trong điều kiện khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa.
Sau gần 3 tháng điều trị, em bé từng chỉ nặng 720 gram đã có thể tự thở, bú tốt và tăng trưởng ổn định. Ngày xuất viện, bé đạt tuổi thai hiệu chỉnh 39 tuần, cân nặng 2.655 gram, đủ điều kiện trở về nhà cùng gia đình.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Huỳnh Thị Lệ, Trưởng khoa Sơ sinh – cấp cứu – hồi sức tích cực và bệnh lý Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng, trường hợp vừa nêu mang nhiều ý nghĩa đặc biệt bởi đây là bệnh nhi nước ngoài, sinh ra trong hoàn cảnh hết sức đặc biệt và phải trải qua hành trình điều trị kéo dài với nhiều nguy cơ biến chứng.
Bác sĩ Lệ cho biết, khi sản phụ nhập viện ở tuổi thai 25 tuần, mục tiêu quan trọng nhất của ê kíp là kéo dài thai kỳ lâu nhất có thể trong điều kiện an toàn.
“Đối với thai nhi cực non tháng, mỗi ngày tiếp tục được nuôi dưỡng trong bụng mẹ đều vô cùng quý giá. Điều đó giúp phổi, não bộ và các cơ quan khác có thêm thời gian phát triển, từ đó cải thiện đáng kể cơ hội sống còn cũng như giảm nguy cơ biến chứng sau sinh”, bác sĩ Lệ chia sẻ.
Theo bác sĩ, khó khăn lớn nhất trong chăm sóc trẻ sinh cực non không nằm ở một thời điểm cụ thể mà kéo dài xuyên suốt quá trình điều trị. Trẻ không chỉ đối mặt với suy hô hấp mà còn có nguy cơ xuất huyết não thất, tổn thương não, viêm ruột hoại tử và nhiều biến chứng nặng khác.
“Có những thời điểm trẻ phải thở máy, dùng thuốc vận mạch để duy trì tuần hoàn. Mỗi ngày điều trị đều là một cuộc chiến thực sự đối với bệnh nhi và đội ngũ y tế”, bác sĩ Lệ nói.
Dấu mốc khiến ê kíp cảm nhận em bé thực sự vượt qua giai đoạn nguy hiểm nhất là thời điểm trẻ được rút ống nội khí quản, chuyển sang hỗ trợ hô hấp không xâm lấn và thích nghi tốt. Sau đó là những ngày trẻ bú được sữa mẹ, tăng cân đều đặn và các kết quả tầm soát biến chứng cho thấy tín hiệu khả quan.
Theo bác sĩ Huỳnh Thị Lệ, thành công của ca bệnh là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa, sự tiến bộ của y học sơ sinh hiện đại và đặc biệt là sự đồng hành bền bỉ của gia đình.
Thành công của trường hợp này tiếp tục khẳng định năng lực hồi sức, chăm sóc và theo dõi lâu dài đối với trẻ sinh cực non của bệnh viện. Nhưng hơn hết, đó còn là câu chuyện về niềm tin, tình yêu thương và những nỗ lực không ngừng nghỉ để giữ lại sự sống cho một sinh linh bé nhỏ giữa lúc mong manh nhất.
>>> Vì sao ngộ độc bánh mì dễ xảy ra mùa nóng? Bác sĩ chỉ ra nguyên nhân
Bánh mì là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển do chứa nhiều dinh dưỡng, độ ẩm cao và dễ nhiễm chéo, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng. Các bác sĩ khuyến cáo nên ăn sớm sau khi chế biến và không tự ý dùng thuốc khi nghi ngộ độc thực phẩm.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu, Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết trong các vụ ngộ độc bánh mì, pate và xốt mayonnaise là những thành phần thường chứa “độc tố thầm lặng” nhất. Do chứa nhiều dinh dưỡng và độ ẩm cao, chúng là môi trường lý tưởng để các loại vi khuẩn nguy hiểm như Salmonella, Listeria, Staphylococcus aureus, Bacillus cereus và độc tố Botulinum (từ vi khuẩn Clostridium botulinum) sinh sôi mà không làm thay đổi mùi vị thức ăn.
Bên cạnh 2 thành phần vừa nêu trên, chả lụa, thịt nguội, xíu mại cũng đóng góp vào nguy cơ ngộ độc do dễ nhiễm khuẩn Salmonella hoặc Bacillus cereus nếu là hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc hoặc bảo quản lạnh sai cách.
Ngoài ra, rau sống, dưa leo, đồ chua cũng thường gây nhiễm khuẩn đường ruột từ nước tưới, đất trồng hoặc không được rửa sạch bằng nước kháng khuẩn trước khi kẹp vào bánh. Vỏ bánh mì có tỷ lệ gây ngộ độc thấp nhất, trừ khi bị ẩm mốc lâu ngày sinh ra độc tố vi nấm (Mycotoxin) gây hại cho gan.
Thạc sĩ - bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), cho biết để hạn chế nguy cơ ngộ độc bánh mì mùa nóng, người dân nên chọn mua tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng và bảo đảm vệ sinh.
Trước khi ăn, cần kiểm tra thực phẩm bằng cảm quan. Nếu bánh mì hoặc phần nhân có mùi lạ, vị chua, đổi màu hay dấu hiệu bất thường thì không nên sử dụng.
Các chuyên gia khuyến cáo bánh mì nên được ăn trong vòng 2 - 3 giờ sau khi chế biến. Nếu để quá lâu ở nhiệt độ phòng, nhất là trong thời tiết nóng, vi khuẩn có thể phát triển nhanh và sinh độc tố gây ngộ độc.
Ngoài ra, không nên ăn bánh mì để qua đêm hoặc chỉ hâm nóng sơ rồi dùng lại. Việc hâm nóng có thể diệt một phần vi khuẩn nhưng không loại bỏ được độc tố đã hình thành. Nếu cần bảo quản, nên tách riêng bánh và nhân, để trong ngăn mát tủ lạnh và dùng trong vòng 24 giờ để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.
Theo bác sĩ Tố Hi, một sai lầm phổ biến khi bị ngộ độc thực phẩm là tự ý uống thuốc cầm tiêu chảy ngay khi đau bụng hoặc đi ngoài. Trong nhiều trường hợp nhiễm khuẩn tiêu hóa, tiêu chảy là phản ứng giúp cơ thể đào thải vi khuẩn và độc tố; dùng thuốc không phù hợp có thể khiến vi khuẩn lưu lại lâu hơn trong ruột.
Tuy nhiên, người bệnh cũng không nên để tiêu chảy kéo dài. Nếu đi ngoài nhiều lần kèm mất nước, sốt, nôn ói hoặc đau bụng dữ dội, cần đi khám để tránh biến chứng.
Ngoài ra, nhiều người còn tự ý dùng kháng sinh dù không phải trường hợp ngộ độc nào cũng cần. Việc dùng sai có thể làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột và tăng nguy cơ kháng kháng sinh.
Bác sĩ Tố Hi lưu ý, mất nước và rối loạn điện giải là nguyên nhân khiến ngộ độc trở nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Vì vậy, cần bù nước đúng cách, nghỉ ngơi và theo dõi triệu chứng; nên đi khám sớm nếu sốt cao, tiêu chảy kéo dài, đi ngoài ra máu, nôn liên tục, chóng mặt hoặc lừ đừ, mệt nhiều.
Một người đàn ông trung niên tại Đài Loan dù không hút thuốc và thường xuyên vận động nhưng vẫn bị lão hóa mạch máu, chức năng thận bị suy giảm tương đương một người 80 tuổi. Nguyên nhân chính được xác định là do một thói quen ăn uống không đúng cách. May mắn, sau khi loại bỏ một nhóm thực phẩm cụ thể trong vòng 6 tháng, chức năng thận của ông đã cải thiện đáng kể, theo The Standard.
Bác sĩ Hong Yong-xiang, chuyên khoa thận ở Đài Loan đã chia sẻ câu chuyện về một bệnh nhân 55 tuổi vốn là người rất có ý thức chăm sóc sức khỏe. Ông duy trì thói quen chạy bộ 5 km mỗi ngày, không hút thuốc, không uống rượu và đặc biệt cẩn thận chọn chế độ ăn ít muối. Thế nhưng, ông lại có một sở thích từ thời trẻ rất khó bỏ: cực kỳ nghiện nước chấm. Dù là ăn lẩu, gà luộc hay rau luộc, ông luôn phải có một chén nước xốt sacha (thường được pha với nước tương, dùng cho các món thịt, hải sản, lẩu...).
Bệnh nhân này luôn tự tin mình có một cơ thể khỏe mạnh, cho đến khi kết quả kiểm tra sức khỏe vào năm ngoái cho thấy chỉ số tốc độ lọc cầu thận ước tính (eGFR) của ông chỉ còn 58 (suy thận cấp độ 3)
Trên thực tế, không chỉ riêng thận mà hệ thống mạch máu khắp cơ thể ông cũng đều xuất hiện dấu hiệu lão hóa sớm. Người đàn ông hoàn toàn bàng hoàng và tự hỏi: "Tôi tập thể dục đều đặn, không hút thuốc cũng chẳng uống rượu, tại sao chuyện này lại xảy ra với tôi?"
Bệnh nhân cho biết triệu chứng ông gặp phải là dễ mệt mỏi và thường xuyên thấy khát nước. Sau khi tìm hiểu kỹ thói quen ăn uống của ông, bác sĩ đã lập tức chỉ ra "thủ phạm" ẩn mình chính là những loại nước xốt, nước chấm. Bác sĩ Hong phân tích rằng, dù bệnh nhân đã chủ động né tránh muối ăn thông thường, nhưng ông lại hoàn toàn sập bẫy trước lượng natri, phụ gia hóa chất và đường fructose nồng độ cao ẩn giấu bên trong các loại nước xốt, nước chấm.
Nghe theo lời khuyên của bác sĩ, người đàn ông đã kiên quyết loại bỏ các loại nước xốt và thực phẩm chế biến sẵn ra khỏi khẩu phần ăn. Sau 6 tháng kiên trì, không chỉ tình trạng mệt mỏi, khát nước biến mất, mà chỉ số chức năng thận của ông cũng đã hồi phục ấn tượng, theo The Standard.
Theo bác sĩ Hong, dữ liệu về tuổi thọ toàn cầu và các bài đánh giá tài liệu được tổng hợp trong Nature Medicine cho thấy gien chỉ quyết định khoảng 25% tuổi thọ, trong khi 75% còn lại phụ thuộc vào chế độ ăn uống, giấc ngủ và việc quản lý căng thẳng.
Sáng 12/5, chiến dịch cộng đồng "Vì một kỷ nguyên cao khỏe" do Viện Y học ứng dụng Việt Nam phối hợp với các đơn vị tổ chức đã diễn ra tại Trường Tiểu học Hoàng Diệu (Hà Nội), với sự tham gia của hơn 1.500 học sinh, phụ huynh.
Theo TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam, chiều cao trung bình của thanh thiếu niên Việt Nam hiện nằm trong nhóm thấp trên thế giới. Chiều cao nam giới Việt Nam ở tuổi 19 đứng thứ 154, nữ đứng thứ 146 trong số 201 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Theo chuyên gia này, chiều cao của trẻ chịu tác động lớn bởi bốn yếu tố: di truyền đóng góp 23%, trong khi dinh dưỡng quyết định tới 32%, cùng với vận động, giấc ngủ và môi trường.
“Điều này có nghĩa là hơn 75% tiềm năng chiều cao của trẻ hoàn toàn có thể chủ động tác động thông qua lối sống khoa học”, ông cho biết.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh cũng chưa đánh giá đúng tình trạng phát triển chiều cao của con em mình, cho rằng trẻ thấp là do di truyền.
Độ tuổi 6-12 là giai đoạn “vàng” trong phát triển chiều cao của trẻ. Đây là thời điểm nền tảng. Một chế độ dinh dưỡng cân bằng, kết hợp với vận động hợp lý và nghỉ ngơi khoa học sẽ giúp trẻ phát triển tối ưu về thể chất, đặc biệt là chiều cao.
Chuyên gia cũng khuyến khích trẻ nên duy trì 4 thói quen gồm vận động 60 phút mỗi ngày, dinh dưỡng đầy đủ, ngủ đủ giấc và bổ sung vitamin D hợp lý.
Chuyên gia dinh dưỡng thông tin thêm, tất cả các môn thể thao như bơi lội, võ thuật, đạp xe, cầu lông, bóng chuyền hay bóng rổ đều mang lại lợi ích cho phát triển thể lực và chiều cao. Các hoạt động ngoài trời cũng được khuyến khích để trẻ hấp thụ vitamin D, ăn ngon, ngủ ngon, giúp phát triển chiều cao.
Bên cạnh đó, phụ huynh nên chủ động kiểm tra và đánh giá chiều cao của trẻ dựa trên chuẩn WHO, qua đó giúp cha mẹ biết được tình trạng phát triển của trẻ và đưa ra gợi ý tối ưu chiều cao phù hợp với từng thể trạng và độ tuổi.
Tại sự kiện, chuyên gia cũng giới thiệu đến các phụ huynh bài tập thể dục Maxd Dance - bài tập vận động đơn giản, thú vị, không chỉ giúp cha mẹ và bé dễ ghi nhớ công thức mà còn khuyến khích hình thành thói quen vận động mỗi ngày một cách tự nhiên.
Chiến dịch đặt mục tiêu tiếp cận hơn một triệu phụ huynh trên cả nước, hướng tới cải thiện chiều cao trung bình của thế hệ trẻ Việt Nam.
Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng 2021-2030, tầm nhìn 2045 đặt mục tiêu nâng chiều cao trung bình thanh niên 18 tuổi lên 2-2,5 cm (nam) và 1,5-2 cm (nữ) so với hiện nay.
