Các vấn đề như mờ mắt, nhiễm trùng, tổn thương giác mạc hay bệnh võng mạc ngày càng phổ biến, đặc biệt khi tuổi tác tăng lên. Dù y học hiện đại có thể can thiệp bằng thuốc hoặc phẫu thuật, các bác sĩ nhấn mạnh rằng phòng ngừa vẫn là giải pháp hiệu quả nhất.
Dưới đây là 9 thói quen mà các bác sĩ nhãn khoa khuyên bạn nên tránh nếu muốn bảo vệ thị lực lâu dài.
Thói quen thứ nhất: Đeo kính áp tròng khi ngủ
Việc ngủ quên khi đang đeo kính áp tròng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh trên bề mặt mắt. Điều này có thể dẫn đến nhiễm trùng, loét giác mạc, thậm chí tổn thương thị lực nghiêm trọng. Trừ khi là loại kính được cho phép đeo dài ngày, bạn nên tháo kính trước khi ngủ trong mọi trường hợp.
Thói quen thứ hai: Nhìn màn hình liên tục mà không nghỉ
Việc dán mắt vào điện thoại hoặc máy tính trong thời gian dài không chỉ gây mỏi mắt mà còn làm tăng nguy cơ cận thị, đặc biệt ở người trẻ. Các chuyên gia khuyến nghị áp dụng quy tắc 20:20:20, cứ 20 phút nhìn xa khoảng 6m trong 20 giây để giảm áp lực cho mắt.
Thói quen thứ ba: Trì hoãn khám mắt định kỳ
Nhiều bệnh lý về mắt tiến triển âm thầm mà không có triệu chứng rõ ràng. Việc khám mắt định kỳ, đặc biệt là kiểm tra giãn đồng tử, giúp phát hiện sớm các vấn đề như bệnh võng mạc do tiểu đường, đục thủy tinh thể hay tăng nhãn áp trước khi gây mất thị lực.
Thói quen thứ tư: Bỏ qua dấu hiệu bất thường của thị lực
Những biểu hiện như chớp sáng, xuất hiện nhiều “ruồi bay” hoặc cảm giác có màn che trước mắt có thể là dấu hiệu của rách hoặc bong võng mạc. Nếu không xử lý kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.
Thói quen thứ năm: Không tẩy trang mắt trước khi ngủ
Trang điểm vùng mắt, đặc biệt là eyeliner và mascara, có thể làm tắc tuyến lệ và giảm khả năng bôi trơn tự nhiên của mắt. Nếu không được làm sạch, chúng có thể gây kích ứng, nhiễm trùng và khô mắt kéo dài.
Thói quen thứ sáu: Nhìn trực tiếp vào Mặt trời
Việc nhìn thẳng vào Mặt trời, kể cả trong thời gian ngắn, có thể gây tổn thương võng mạc không hồi phục. Ngay cả khi xảy ra hiện tượng thiên văn như nhật thực, việc sử dụng kính bảo vệ chuyên dụng là bắt buộc để tránh “bỏng võng mạc”.
Thói quen thứ bảy: Hút thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử
Hút thuốc không chỉ gây hại cho phổi mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng về mắt như thoái hóa võng mạc hay đục thủy tinh thể. Ngoài ra khói thuốc còn gây kích ứng bề mặt mắt, dẫn đến khô mắt và tổn thương giác mạc.
Thói quen thứ tám: Rửa kính áp tròng bằng nước máy
Nước máy có thể chứa vi khuẩn và vi sinh vật gây hại cho mắt. Việc dùng nước này để vệ sinh kính áp tròng làm tăng nguy cơ viêm giác mạc, thậm chí có thể dẫn đến mù lòa. Kính áp tròng cần được làm sạch bằng dung dịch chuyên dụng và thay đúng thời hạn.
Thói quen thứ chín: Ăn uống thiếu cân bằng
Chế độ ăn nhiều đường và chất béo không chỉ ảnh hưởng đến tim mạch mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về mắt, đặc biệt là biến chứng từ tiểu đường. Ngược lại, chế độ ăn lành mạnh, giàu rau xanh và dưỡng chất giúp bảo vệ thị lực và giảm nguy cơ bệnh lý.
Nhìn chung, nhiều tổn thương mắt bắt nguồn từ những thói quen rất phổ biến trong cuộc sống hằng ngày. Việc thay đổi hành vi, kết hợp với chăm sóc và kiểm tra định kỳ, có thể giúp duy trì thị lực khỏe mạnh lâu dài.
Tăng cholesterol máu (rối loạn lipid máu) xảy ra khi nồng độ LDL và triglyceride cao (nhóm “cholesterol xấu”), trong khi HDL (“cholesterol tốt”) lại thấp. Tình trạng này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, huyết khối, bệnh động mạch ngoại biên và nhiều vấn đề liên quan khác.
Một khẩu phần khoảng 28 g hạt chia cung cấp khoảng 35% nhu cầu chất xơ khuyến nghị mỗi ngày. Chất xơ hòa tan trong hạt chia hút nước, sau đó liên kết với cholesterol và chất béo từ thức ăn. Nhờ vậy, cơ thể hấp thu ít cholesterol hơn. Gan sẽ phải sử dụng lượng cholesterol dự trữ để bù lại, từ đó giúp giảm tổng lượng cholesterol trong máu.
Hạt chia cũng rất giàu omega-3 dạng axit alpha-linolenic (ALA) - một loại chất béo có lợi. Axit béo này giúp ức chế quá trình tổng hợp triglyceride, từ đó làm giảm nồng độ triglyceride trong máu (triglyceride cao, LDL cao hoặc HDL thấp đều làm tăng nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim), theo Verywell Health (Mỹ).
Dù có bằng chứng cho thấy một số dưỡng chất trong hạt chia có thể hỗ trợ giảm cholesterol, nhưng các nghiên cứu liên quan trực tiếp giữa hạt chia và việc giảm cholesterol vẫn còn trái chiều. Cụ thể:
Có thể giúp giảm triglyceride: Một nghiên cứu nhỏ ở người mắc hội chứng chuyển hóa (gồm các yếu tố nguy cơ tim mạch như tiểu đường loại 2, tăng huyết áp) cho thấy hạt chia giúp giảm triglyceride. Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, hạt chia được dùng cùng với đậu nành và yến mạch - những thực phẩm vốn đã có lợi cho cholesterol.
Ít hoặc không ảnh hưởng rõ rệt: Tổng hợp dữ liệu từ nhiều nghiên cứu cho thấy việc ăn hạt chia không làm thay đổi đáng kể cholesterol. Tuy vậy, phân tích này cũng ghi nhận hạt chia có thể giúp giảm triglyceride ở người thừa cân (BMI trên 25) và người mắc tiểu đường loại 2.
Tác động mức từ trung tính đến vừa phải: Một phân tích tổng hợp 10 nghiên cứu cho thấy hạt chia có một số tác dụng tích cực, giúp giảm vừa phải cholesterol toàn phần, LDL và triglyceride.
Ảnh hưởng lên các chỉ số tim mạch khác: Một phân tích khác cho thấy ăn hạt chia không làm thay đổi cholesterol, nhưng có thể giảm vòng eo và huyết áp - những yếu tố quan trọng đối với sức khỏe tim mạch.
Nếu bạn bị tăng cholesterol, bên cạnh việc điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, có thể thực hiện thêm một số biện pháp sau:
Theo Times of India, tổn thương ở các động mạch cổ - rách động mạch cảnh hoặc động mạch đốt sống làm tắc nghẽn nguồn cung cấp máu lên não rất nhanh, dễ gây đột quỵ. Chấn thương do tai nạn, động tác xoay người mạnh khi tập yoga, thậm chí cơn ho dữ dội cũng có thể làm tổn thương thành mạch máu, hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn dòng chảy. Người bệnh thường xuất hiện cơn đau đầu dữ dội, đau cổ, sau đó vài giờ sẽ yếu cơ, mờ mắt.
Vấn đề về tim
Lỗ thông liên nhĩ (PFO) là một lỗ hổng trong tim cho phép cục máu đông di chuyển từ tĩnh mạch đến động mạch não tăng nguy cơ đột quỵ. Nhiều người khi chạy bộ hoặc làm việc bỏ qua cảm giác tim đập nhanh, chỉ phát hiện lỗ thông khi khám sức khỏe định kỳ.
Lượng đường trong máu cao trong thời gian dài
Theo Eatingwell, lượng đường trong máu cao liên tục gây hại cho toàn bộ cơ thể, bao gồm cả não bộ. Tình trạng khiến các động mạch trở nên cứng, kém đàn hồi hơn, làm giảm lưu lượng máu hoặc dẫn đến tắc nghẽn, tăng nguy cơ đột quỵ.
Mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và đột quỵ bắt nguồn từ cách cơ thể xử lý đường huyết (glucose) để tạo năng lượng, theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ. Bệnh tiểu đường không được kiểm soát, dẫn đến lượng đường trong máu luôn ở mức cao, tác động tiêu cực đến mạch máu theo thời gian. Tổn thương này dẫn đến sự hình thành các mảng bám chất béo hoặc cục máu đông, gây tắc nghẽn dòng máu lên não, thiếu oxy, dẫn đến đột quỵ.
Nếu bạn bị tiểu đường hoặc có nguy cơ mắc bệnh, hãy kiểm tra mức đường huyết theo khuyến cáo của bác sĩ. Đồng thời, giảm tiêu thụ đồ uống có đường, món tráng miệng, đồ ăn vặt chế biến sẵn.
Tăng huyết áp
Huyết áp cao là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ. Theo thời gian, tình trạng này làm tổn thương, suy yếu thành mạch máu, khiến chúng dễ bị tắc nghẽn hoặc vỡ, dẫn đến đột quỵ do thiếu máu cục bộ hoặc xuất huyết. Nếu huyết áp của bạn thường xuyên ở mức 130/80 hoặc cao hơn, hãy thảo luận với bác sĩ về phương pháp điều trị, theo WebMD.
Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ đột quỵ vì nicotine làm tăng huyết áp. Khói thuốc lá cũng gây tích tụ chất béo trong động mạch chính ở cổ, khiến máu dễ đông.
Hãng tin AFP dẫn thông tin và số liệu của Chính phủ Bangladesh công bố ngày 23-5 cho biết các bệnh viện ở thủ đô Dhaka đang quá tải vì số ca mắc tăng mạnh và phải thiết lập các khu điều trị riêng cho bệnh nhân.
Tuy nhiên, nhiều bệnh viện đang chật vật do thiếu giường cho các ca cần chăm sóc đặc biệt.
Số ca tử vong được ghi nhận vẫn đang tiếp tục tăng với 13 trẻ em tử vong trong vòng 24 giờ qua, nâng tổng số lên 512 trẻ kể từ ngày 15-3, theo số liệu của cơ quan y tế Bangladesh.
Quốc gia Nam Á này đã triển khai chiến dịch tiêm chủng quy mô lớn để đối phó đợt bùng phát.
Bà Rana Flowers, Trưởng đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Bangladesh, cho biết chiến dịch đã tiếp cận tiêm phòng cho 18 triệu trẻ em.
Tuy nhiên, cơ quan y tế Bangladesh cho biết phải mất nhiều tháng mới có thể thấy được đầy đủ hiệu quả của chương trình tiêm chủng.
Bệnh sởi lây lan rất nhanh qua ho và hắt hơi, trong khi chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu sau khi mắc bệnh.
Các biến chứng của bệnh có thể bao gồm sưng não và các vấn đề hô hấp nghiêm trọng.
Dù bệnh có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, trẻ em vẫn là nhóm mắc nhiều nhất.
Những trẻ bị ảnh hưởng nặng nhất thường là các trẻ bị suy dinh dưỡng và đến từ các gia đình có thu nhập thấp.
Nhiều em đã bỏ lỡ các mũi tiêm chủng định kỳ hoặc có hệ miễn dịch suy yếu do thiếu dinh dưỡng.
Thông tin về số ca tử vong được công bố sau khi Chính phủ Bangladesh tuyên bố dịch bệnh hiện đã được kiểm soát, đồng thời ghi nhận số ca mắc giảm tại một số khu vực từng chịu ảnh hưởng nặng.
Phần lớn các ca mắc trong đợt bùng phát hiện nay là trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi.
Các bác sĩ cho biết nhiều trẻ được đưa đến bệnh viện khi đã trong tình trạng nguy kịch.
"Dù bệnh sởi rất dễ lây lan, một em bé khỏe mạnh và không có biến chứng vẫn có thể sống sót với việc điều trị tối thiểu", bác sĩ nhi khoa Ainul Islam Khan tại Bệnh viện Y khoa Shaheed Suhrawardy ở thủ đô Dhaka nói với Hãng tin AFP.
"Tại đây, phần lớn trẻ em đến bệnh viện đều bị suy hô hấp và nhiễm trùng ở mắt, cổ họng và phổi", ông Ainul Islam cho biết.
