Ngày 6.4, Tư lệnh lực lượng thiết bị không người lái của Ukraine Robert Brovdi cho biết quân đội đã tấn công một tàu tên lửa của Nga tại thành phố cảng Novorossiysk và một giàn khoan tại biển Đen gần bán đảo Crimea, theo Reuters. Cuộc tấn công diễn ra vào rạng sáng, nhắm vào tàu Đô đốc Makarov.
Hãng TASS dẫn thông báo của chính quyền thành phố Novorossiysk cho biết đợt tấn công làm 10 người bị thương, 8 người trong đó phải nhập viện.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng phòng không đã bắn hạ 2 tên lửa tầm xa Neptune, 693 máy bay không người lái (UAV), 12 quả bom thông minh và 3 quả rốc két HIMARS của Ukraine trong vòng 24 giờ.
50 chiếc UAV bị bắn hạ tại các vùng lãnh thổ Nga trong đêm 5.4 và rạng sáng 6.4. Mảnh vỡ từ UAV rơi trúng một tòa chung cư tại Novorossiysk. Tổng cộng 6 căn hộ và 2 ngôi nhà bị hư hại.
Nga không bình luận về thông tin tàu chiến và giàn khoan bị tấn công nhưng nói đã ngăn chặn một cuộc tấn công của các tàu cao tốc không người lái tại đông bắc biển Đen, nơi 4 thiết bị của Ukraine và một tên lửa hành trình Neptune bị phá hủy.
Novorossiysk đã trở thành căn cứ trọng yếu của Hạm đội biển Đen Nga sau khi nhiều tàu chiến được di dời khỏi Crimea sau các cuộc tấn công liên tiếp của Ukraine.
Quân đội Ukraine còn tuyên bố đã tấn công các cơ sở bốc dỡ dầu mỏ tại cảng dầu Sheskharis ở Novorossiysk, gây ra đám cháy lớn.
Trang The Kyiv Independent dẫn tin từ truyền thông Nga xác nhận cảng dầu Sheskharis tại Novorossiysk đã bị UAV của Ukraine tấn công.
Đây là cảng xuất khẩu dầu lớn, là điểm cuối của các đường ống dẫn dầu do công ty Transneft điều hành. Cảng dầu Sheskharis là một trong những cửa ngõ chính xuất khẩu dầu mỏ bằng đường biển của Nga, cùng với các cơ sở Ust-Luga và Primorsk trên biển Baltic, nơi lực lượng Ukraine đã tấn công nhiều lần trong 2 tuần qua.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết Ukraine đã tấn công các cơ sở tại khu phức hợp trung chuyển hàng hải ở cảng Novorossiysk vào rạng sáng, làm hư hại một điểm neo đậu của Tập đoàn Đường ống dẫn dầu Caspian và gây cháy 4 bể chứa sản phẩm dầu mỏ.
Tập đoàn Đường ống dẫn dầu Caspian vận chuyển phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Kazakhstan sang các thị trường năng lượng. Kazakhstan cùng ngày cho rằng khối lượng xuất khẩu không bị ảnh hưởng.
Chính quyền các địa phương Ukraine ngày 6.4 thông báo các cuộc tấn công của Nga trong vòng 24 giờ đã làm ít nhất 5 người thiệt mạng và ít nhất 28 người bị thương.
Không quân Ukraine cho hay Nga đã phóng 141 UAV vào rạng sáng 6.4, gồm khoảng 80 chiếc loại Shahed. Ukraine bắn hạ 114 chiếc trong số đó. Tại thành phố Odessa ở miền nam, đợt tấn công làm 3 người thiệt mạng và 16 người bị thương.
“Các tòa nhà dân cư, cơ sở hạ tầng quan trọng và các cơ sở hành chính đã bị tấn công. Thiệt hại rất đáng kể”, tỉnh trưởng Odessa Oleh Kiper nói.
Odessa là trung tâm hậu cần quan trọng ở miền nam Ukraine và là cảng lớn nhất của nước này, nơi xử lý phần lớn ngũ cốc và các mặt hàng xuất khẩu đường biển khác của Ukraine.
Nga chưa bình luận về thông tin nhưng lâu nay tuyên bố không nhắm vào dân thường.
Ukraine đã giành lại quyền kiểm soát 480 km² lãnh thổ ở phía đông nam và phía đông của mặt trận kể từ cuối tháng 1, theo lời Tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrskyi.
Sau chuyến thị sát tiền tuyến, ông Syrskyi nói rằng Ukraine đã giành lại quyền kiểm soát 8 khu định cư ở tỉnh Dnipropetrovsk miền đông và 4 khu định cư ở tỉnh Zaporizhzhia phía đông nam.
Theo ông Syrskyi, mặc dù Ukraine đã đạt được những thành công nhất định, quân đội Nga vẫn đang tiếp tục cuộc tấn công mùa xuân.
“Quân đội Nga không từ bỏ kế hoạch cho các hoạt động tấn công tiếp theo và đang tập hợp lại lực lượng và trang thiết bị hiện có”, vị tổng tư lệnh thông báo trên ứng dụng Telegram, cho biết Nga vẫn đặt mục tiêu kiểm soát thêm lãnh thổ và thiết lập một “vùng đệm” ở Dnipropetrovsk.
Dù vậy, quân đội Ukraine đã duy trì được các tuyến phòng thủ. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuần trước cho biết tình hình tiền tuyến của Ukraine đang ở mức tốt nhất kể từ giữa năm ngoái.
Giới phân tích quân sự cho rằng các cuộc phản công của Ukraine ở phía đông nam đang làm gián đoạn nỗ lực của Nga xung quanh thành phố Pokrovsk ở tỉnh Donetsk cũng như cuộc tấn công mùa xuân dọc hơn 1.200 km tiền tuyến.
“Các cuộc phản công của Ukraine theo hướng Hulyaipole và Oleksandrivka tiếp tục đặt ra những tình thế khó xử cho bộ chỉ huy quân sự Nga khi lực lượng đang bị dàn trải quá mức của Nga dường như khó có thể giải quyết”, Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) tại Mỹ đánh giá ngày 6.4.
Ông Syrskyi cho biết cũng đã đến thăm khu vực Pokrovsk và ra lệnh cung cấp thêm đạn dược và các vật tư khác để tăng cường cho quân đội Ukraine tại đây.
Hãng AFP ngày 5.6 đưa tin Công ty Anthropic vừa đề xuất tạm dừng toàn cầu việc xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) mạnh nhất, vì những mô hình mới nhất bắt đầu thể hiện dấu hiệu có thể vượt tầm kiểm soát của con người.
Công ty Anthropic, có trụ sở tại San Francisco (Mỹ) và sản xuất các mô hình AI Claude, cho biết việc giảm tốc trong phát triển AI tiên tiến trên toàn cầu có thể là một điều tốt, nhưng cảnh báo rằng nếu chỉ một công ty dừng lại, các đối thủ sẽ dễ dàng vượt lên trước.
"Chúng tôi tin rằng sẽ tốt cho thế giới nếu có lựa chọn làm chậm hoặc tạm dừng sự phát triển của AI tiên tiến để cho phép các cấu trúc xã hội và nghiên cứu điều chỉnh theo kịp sự tiến bộ của công nghệ", báo cáo của Anthropic cho biết.
Theo đó, để việc tạm dừng thực sự có hiệu quả, cần nhiều công ty AI lớn ở nhiều quốc gia - nhất là Mỹ và Trung Quốc - đồng ý dừng lại vào cùng một thời điểm, theo các quy tắc mà mọi người đều có thể xác minh được.
"Nếu không có cơ chế phối hợp toàn cầu, các công ty và chính phủ sẽ phải đưa ra những quyết định khó khăn về an toàn trong bối cảnh cạnh tranh và áp lực địa chính trị", báo cáo cho biết.
Cảnh báo trên được đưa ra cùng với dữ liệu nội bộ cho thấy AI đang đẩy nhanh đáng kể sự phát triển của chính công nghệ này.
Sự tăng tốc đó tạo ra một vòng phản hồi mà Anthropic cảnh báo có thể dẫn đến điều mà các nhà nghiên cứu gọi là "sự tự cải thiện mang tính đệ quy". Đây là ý tưởng về một hệ thống AI có khả năng tự học để trở nên thông minh hơn, mà không cần nhiều sự trợ giúp của con người.
"Bằng chứng cho thấy vai trò của con người đang giảm dần ở mỗi giai đoạn trong quá trình phát triển AI", Anthropic cho biết.
Anthropic đã vấp phải sự phản đối từ các bên khác trong ngành và các quan chức Nhà Trắng, những người cho rằng việc tập trung vào các kịch bản xấu nhất đã phóng đại rủi ro và là một chiến lược nhằm làm chậm bước tiến của các đối thủ.
Tuy nhiên, Nhà Trắng đã thừa nhận sức mạnh của mô hình Mythos của Anthropic, vốn chưa được cung cấp cho công chúng do khả năng bảo mật mạng và hiện chỉ được triển khai cho một số ít tổ chức được thẩm định.
Ông Ronald Dela Rosa từng là cảnh sát trưởng quốc gia, đứng đầu thực thi chiến dịch chống ma túy dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte.
Hồi tuần trước Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã công bố lệnh bắt giữ ông Dela Rosa, cáo buộc ông cùng với ông Duterte và các "đồng phạm" khác phạm tội "tội ác chống lại nhân loại".
Sau lệnh của ICC, cựu tướng cảnh sát người có biệt danh "Đá tảng" đã cố thủ tại trụ sở Thượng viện, đồng thời yêu cầu Tòa án tối cao Philippines ngăn chặn các cơ quan chính phủ bắt giữ ông.
"Bằng hành vi của chính mình, ông ta đã tự đặt mình ra ngoài sự bảo vệ của pháp luật", Tổng biện lý Darlene Berberabe, người có nhiệm vụ đại diện cho Chính phủ Philippines trước Tòa án tối cao, nêu lập luận trong một kiến nghị yêu cầu tòa án bác bỏ đơn của ông Dela Rosa.
"Cho đến khi ông ta tự trình diện trước các cơ quan chức năng hợp pháp, ông ta phải được coi là kẻ trốn truy nã và không được phép tìm kiếm bất kỳ sự cứu trợ nào từ tòa án", bà Berberabe nêu trong tài liệu đề ngày 16-5 nhưng chỉ được công bố cho giới truyền thông ngày 17-5.
Hiện chưa rõ tung tích của ông Dela Rosa sau khi ông này lặng lẽ rời khỏi tòa nhà Thượng viện hôm 14-5, sau khi xảy ra nổ súng tại đây.
Bộ Tư pháp Philippines khẳng định lệnh bắt giữ của ICC sẽ chỉ được thi hành sau khi Tòa án Tối cao giải quyết đơn kháng cáo của ông Dela Rosa. Nhà chức trách chỉ có thể bắt giữ trong trường hợp ông ta tìm cách trốn ra nước ngoài.
Tòa án tối cao Philippines chưa đưa ra bình luận nào ngay lập tức.
Theo Hãng tin Reuters, trong đơn gửi lên Tòa tối cao, ông Dela Rosa cho rằng lệnh bắt giữ của ICC là bất hợp pháp vì Philippines đã rút khỏi hiệp ước thành lập tòa án này vào năm 2019.
Đáp lại, bà Berberabe lập luận rằng việc rút khỏi hiệp ước "không giải phóng một quốc gia thành viên khỏi nghĩa vụ hợp tác trong các thủ tục tố tụng đã được khởi xướng tại ICC".
ICC đã khởi động cuộc điều tra về chiến dịch trấn áp ma túy của Philippines năm 2018 dưới thời ông Duterte. Các tổ chức nhân quyền cáo buộc chiến dịch đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, nhiều người trong số đó là người sử dụng ma túy và những kẻ buôn bán ma túy cấp thấp.
Ông Duterte bị bắt vào tháng 3 năm ngoái, được đưa đến Hà Lan cùng ngày và hiện đang bị giam giữ tại The Hague chờ xét xử.
Sau khi rời ghế cảnh sát trưởng quốc gia, ông Dela Rosa được bầu vào Thượng viện năm 2019 và giữ vững ghế của mình trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm ngoái.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 5-4, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov, tuyên bố Bắc Kinh sẵn sàng tăng cường phối hợp với Nga tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhằm góp phần hạ nhiệt tình hình Trung Đông.
Trong cuộc trao đổi, ông Vương Nghị nhấn mạnh giải pháp căn bản cho vấn đề tự do hàng hải tại eo biển Hormuz là đạt được lệnh ngừng bắn càng sớm càng tốt, đồng thời kêu gọi giải quyết các điểm nóng quốc tế thông qua đối thoại và đàm phán thay vì đối đầu quân sự.
Cuộc điện đàm diễn ra trước thềm phiên bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an dự kiến diễn ra vào tuần tới, liên quan đến dự thảo nghị quyết do Bahrain đề xuất nhằm bảo vệ hoạt động vận tải thương mại trong và xung quanh eo biển Hormuz.
Với tư cách là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an, Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh và Matxcơva cần "duy trì cách tiếp cận khách quan, cân bằng, đồng thời tìm kiếm sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng quốc tế".
Về phía Nga, Bộ Ngoại giao nước này cho biết hai bên đã thảo luận các biện pháp nhằm sớm đạt được lệnh ngừng bắn và khởi động tiến trình đối thoại giữa Mỹ và Iran, đồng thời bày tỏ sự đồng thuận cao với Bắc Kinh trên nhiều vấn đề, trong đó có tình hình liên quan đến Tehran.
Tuy nhiên, Viện Kinh tế và Khoa học chính trị London (LSE) dẫn nhận định của nhà nghiên cứu Maria Papageorgiou cho biết phản ứng thực tế của cả hai nước về cơ bản vẫn chủ yếu là các tuyên bố ngoại giao.
Cách tiếp cận này phù hợp với chiến lược thận trọng của Trung Quốc - ưu tiên bảo toàn uy tín, đồng thời thể hiện tinh thần có trách nhiệm và không hiếu chiến.
Nga cũng không có bất kỳ hành động quân sự cụ thể nào liên quan đến xung đột ở Trung Đông. Nhiều chuyên gia cho rằng ngay cả khi muốn can thiệp, khả năng hành động của Matxcơva cũng bị hạn chế bởi cuộc xung đột đang diễn ra ở Ukraine.
Do đó, giới phân tích nhận định hai nước đang thực hiện chiến lược "chờ đợi có tính toán" - không đưa ra giải pháp quân sự cụ thể, nhưng cũng không để Iran cô lập hoàn toàn về ngoại giao.
Nói cách khác, cả Matxcơva lẫn Bắc Kinh đều không sẵn sàng leo thang để bảo vệ Iran, mà đang dựa vào kịch bản chờ đợi Mỹ "tự bị quá tải".
Nhà nghiên cứu chính sách cấp cao Michelle Grisé thuộc tổ chức RAND nhận định dù quan hệ đối tác các bên đã được tăng cường đáng kể, cuộc xung đột hiện tại là minh chứng rõ ràng cho thấy mối quan hệ nào cũng có những giới hạn nhất định.
