Ngày 24/6, bác sĩ Mai Văn Lực, khoa Ngoại Tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E, cho biết viên sỏi quá lớn, tương đương quả trứng ngỗng, nên các phương pháp nội soi tán sỏi thông thường không còn phù hợp. Êkíp buộc phải phẫu thuật mở để lấy khối sỏi ra ngoài. Thay vì đường mổ dọc như thông thường sẽ để lại sẹo lớn, các bác sĩ dùng đường rạch nhỏ theo nếp lằn da tự nhiên vùng hạ vị, giúp bệnh nhân giảm sang chấn và tăng tính thẩm mỹ.
Theo bác sĩ, sỏi bàng quang hình thành do tình trạng ứ đọng nước tiểu kéo dài, phổ biến ở người có thói quen nhịn tiểu hoặc uống quá ít nước. Một số yếu tố nguy cơ khác là phì đại tiền liệt tuyến, u xơ, nhiễm trùng vùng sinh dục tái phát, chế độ ăn uống chưa khoa học, từng trải qua phẫu thuật hoặc sử dụng một số loại thuốc có nguy cơ cao bị sỏi thận.
Triệu chứng thường gặp là đau lưng, đau vùng mạn sườn có thể lan ra phía bụng dưới, mạn sườn và bắp đùi. Người bệnh đau khi đi tiểu, tiểu ra máu, tiểu rắt, tiểu són; có cảm giác buồn nôn hoặc sốt và ớn lạnh.
Nhiều trường hợp diễn tiến âm thầm nên chỉ phát hiện khi sỏi đã lớn hoặc gây biến chứng. Không điều trị sớm, sỏi bàng quang có thể gây rối loạn tiểu tiện, bí tiểu, viêm bàng quang mạn tính, nhiễm trùng tiết niệu, suy giảm chức năng thận, thậm chí tăng nguy cơ ung thư bàng quang.
Để phòng bệnh, bác sĩ khuyến cáo uống 1,5-2 lít nước mỗi ngày, tránh nhịn tiểu làm ứ đọng nước tiểu lâu ngày. Vận động đều đặn như tập thể dục, đi bộ, bơi… Tránh ngồi hoặc nằm một chỗ thời gian kéo dài. Duy trì chế độ sinh hoạt phù hợp, tránh ăn thức ăn nhiều canxi, giảm sự tích tụ hình thành sỏi.
Sau mổ lấy sỏi, kiểm tra định kỳ 3-6 tháng một lần để tầm soát, phát hiện sớm sỏi mới.
Tin Gốc: Vnexpress
Trong loạt chương trình "Kara Swisher Wants to Live Forever" phát sóng trên đài CNN, nhà báo Kara Swisher đã đi sâu tìm hiểu ngành công nghiệp kéo dài tuổi thọ đang bùng nổ trên toàn cầu. Một trong những điểm dừng chân ấn tượng của hành trình này chính là Hàn Quốc, quốc gia đang nắm giữ những bí quyết trường thọ mà người Mỹ và thế giới phải kinh ngạc.
Nếu muốn có một cuộc sống trường thọ và khỏe mạnh nên chọn Hàn Quốc thay vì Mỹ. Vào những năm 1980, tuổi thọ trung bình tại Mỹ tương đương với mức bình quân của các quốc gia phát triển. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, trong khi phần lớn thế giới ghi nhận những bước tiến dài, vị trí của Mỹ lại tụt dần xuống nhóm cuối danh sách.
Ở bên kia bán cầu, tuổi thọ của người dân Hàn Quốc lại tăng trưởng rất nhanh. Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), quốc gia này đã chứng kiến bước nhảy vọt ấn tượng khi tuổi thọ trung bình tăng thêm 7,94 năm trong giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2021.
Những bí quyết giúp người Hàn Quốc sống thọ mà người Mỹ có thể học hỏi thực chất đều gói gọn trong các thói quen mà bất kỳ ai cũng có thể áp dụng ngay từ bây giờ.
Khi ghé thăm một trường học tại Hàn Quốc vào giờ ăn trưa, nhà báo Kara Swisher đã rất ngạc nhiên trước những gì xuất hiện trên khay ăn của học sinh: xà lách cuốn, salad củ cải trộn hẹ, kim chi và trái cây theo mùa. Bà chia sẻ đây hoàn toàn không phải là những món ăn mà con nhỏ của bà ở nhà tự nguyện tìm đến.
Tuy nhiên, trong suốt quãng đời đi học, trẻ em Hàn Quốc đều được cung cấp bữa trưa miễn phí tại trường. Yeonju Kim, một chuyên gia dinh dưỡng học đường, chia sẻ với Swisher rằng thực đơn này được thiết kế để đảm bảo cân bằng giữa yếu tố dinh dưỡng lẫn giáo dục thể chất.
Ngược lại tại Mỹ, báo cáo năm 2023 từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) dựa trên khảo sát phụ huynh cho thấy gần một nửa số trẻ em từ 1 đến 5 tuổi không ăn rau hàng ngày và một phần ba không ăn trái cây mỗi ngày. Vấn đề này không chỉ dừng lại ở những đứa trẻ kén ăn mà còn kéo dài đến tận tuổi trưởng thành.
Một nghiên cứu vào năm 2025 chỉ ra rằng gần một nửa số người trưởng thành tại Mỹ có chế độ ăn kém chất lượng. Chất lượng dinh dưỡng của họ được đánh giá dựa trên thang điểm chế độ ăn cơ bản của Hiệp hội Tim mạch Mỹ, vốn ưu tiên thực đơn giàu trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, protein, chất béo lành mạnh và hạn chế tối đa thực phẩm chế biến sẵn.
Các chế độ ăn đáp ứng tốt những tiêu chí này, gồm chế độ ăn Địa Trung Hải và MIND, đều được chứng minh giúp kéo dài tuổi thọ và giảm nguy cơ suy giảm nhận thức khi về già. Trong đó, MIND là chế độ ăn kết hợp giữa Địa Trung Hải và DASH nhằm mục đích trì hoãn quá trình thoái hóa thần kinh. Tác động của việc ăn uống lành mạnh có thể khó nhận biết trong ngắn hạn nhưng theo thời gian, kết quả mang lại sẽ vô cùng rõ rệt.
Khi nghiên cứu về nhóm "SuperAgers", những người cao tuổi nhưng vẫn duy trì được năng lực nhận thức tương đương với người trẻ hơn họ hàng chục tuổi, tại Hàn Quốc, tiến sĩ Geon-Ha Kim, nhà khoa học thần kinh tại Trung tâm Y tế Đại học Nữ sinh Ewha ở Seoul, cho biết các yếu tố lối sống có ảnh hưởng lớn nhất bao gồm tập thể dục, tương tác xã hội và tham gia vào những hoạt động mới mang tính thử thách.
Để tìm hiểu sâu hơn về bí quyết vận động, Swisher đã trò chuyện với Park Mak-rye, ngôi sao mạng xã hội 79 tuổi thường được biết đến với biệt danh "Bà ngoại Hàn Quốc". Bà thường xuyên chia sẻ các công thức nấu ăn lành mạnh, quy trình chăm sóc da và các bài tập thể dục trực tuyến. Bà nói với Swisher rằng những hoạt động đó, kết hợp cùng một nhóm bạn thân thiết, chính là chìa khóa giúp bà duy trì sức khỏe.
Các số liệu khoa học về lợi ích của việc vận động dưới mọi hình thức đều rất rõ ràng. Tập thể dục thường xuyên làm tăng nhịp tim và nhịp thở có thể giúp giảm tới 40% nguy cơ tử vong sớm. Ngược lại, theo một nghiên cứu năm 2023, những người sống trong cảnh cô đơn và bị cô lập xã hội có nguy cơ tử vong sớm do mọi nguyên nhân cao hơn 32%. Ngoài ra, một nghiên cứu được công bố mới đây cũng cho thấy việc tham gia vào các hoạt động văn hóa nghệ thuật có khả năng làm chậm quá trình lão hóa.
"Tôi ở bên bạn bè và cười đùa suốt cả ngày. Chẳng còn chỗ nào cho bệnh tật chen chân vào cả", bà Park chia sẻ.
Hệ thống y tế là một trong những điểm khác biệt lớn nhất giữa Hàn Quốc và Mỹ. Hieun Shin, phóng viên của hãng tin AFP chuyên theo dõi các mảng xã hội, chính trị và văn hóa tại Hàn Quốc, cho hay sự khác biệt cốt lõi nằm ở việc hệ thống y tế tập trung vào công tác điều trị hay phòng bệnh.
"Không ai muốn chi tiền cho việc phòng bệnh cả", tiến sĩ Karen Studer, trưởng khoa Y học Dự phòng tại trường Y thuộc Đại học Loma Linda (California, Mỹ) nhận định. Trong hệ thống y tế hiện tại của Mỹ, "các bác sĩ được trả tiền để điều trị bệnh. Các cơ quan bảo hiểm sẵn sàng bồi hoàn hàng nghìn USD cho một ca phẫu thuật bắc cầu tim nhưng lại chi trả rất ít từ một buổi khám bệnh để tư vấn về các yếu tố lối sống giúp phòng ngừa chính căn bệnh tim đó".
Ngược lại, phóng viên của AFP cho biết việc người dân Hàn Quốc thường xuyên đến gặp bác sĩ là điều rất phổ biến, dù chỉ vì cảm lạnh hay đau lưng nhẹ. Tuy nhiên, Shin cũng lưu ý rằng thói quen này chỉ có thể duy trì dễ dàng tại một quốc gia sở hữu hệ thống y tế có chi phí hợp lý, vừa vặn với túi tiền của người dân.
Tiến sĩ Studer cho rằng một cá nhân có thể không thay đổi được cục diện của nền y tế Mỹ lập tức, nhưng mỗi người đều có thể tự thực hiện các biện pháp chủ động hơn để bảo vệ sức khỏe của chính mình. Bà khuyến nghị mọi người nên tiêm chủng đầy đủ, khám sàng lọc định kỳ, tập trung tập luyện thể dục gồm cả các bài tập rèn luyện sức mạnh, ăn nhiều thực phẩm có nguồn gốc thực vật, ngủ đủ giấc, quản lý căng thẳng, đồng thời hạn chế hoặc từ bỏ hoàn toàn thuốc lá điện tử, thuốc lá truyền thống và rượu bia. Những thay đổi này đôi khi chỉ đơn giản là ăn thêm một phần rau mỗi ngày hoặc bớt đi một ly đồ uống có cồn.
"Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, bạn không cần phải thực hiện một cuộc cách mạng thay đổi cuộc đời ngay lập tức trừ khi bản thân thực sự muốn thế. Những thói quen nhỏ hoàn toàn có thể tạo nên những thay đổi lớn lao", tiến sĩ Studer chia sẻ.
Tin Gốc: Vnexpress
Những năm gần đây, xu hướng ăn uống lành mạnh trở nên phổ biến. Bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện - chuyên gia về giảm cân cho biết, trước vô vàn lựa chọn tiêu dùng mỗi ngày, hầu hết mọi người thường dựa vào các dòng chữ trên bao bì như "giàu chất xơ", "sữa thực vật", "không thêm đường" để nhanh chóng đánh giá một sản phẩm có tốt cho sức khỏe hay không. Thế nhưng, yếu tố thực sự ảnh hưởng đến phản ứng đường huyết lại thường nằm ở phương thức chế biến và trạng thái của chính thực phẩm đó.
Bác sĩ Tiêu gần đây đã chia sẻ trên mạng xã hội rằng, nhiều thực phẩm được dán nhãn "lành mạnh" thực chất không hề giúp ổn định đường huyết như mọi người vẫn tưởng, cụ thể:
Sữa yến mạch
Bác sĩ lấy ví dụ, sữa yến mạch về bản chất được làm từ yến mạch xay nhỏ rồi thêm nước, nguyên lý sản xuất rất giống với món nước gạo rang truyền thống. Sự khác biệt đôi khi chỉ nằm ở hình ảnh thương hiệu và chiến lược marketing bao bì.
Do nguyên liệu đã qua xay xát, tốc độ hấp thụ của cơ thể sẽ nhanh hơn, dẫn đến tốc độ tăng đường huyết cũng có thể nhanh hơn.
Bánh mì nguyên cám
Đối với bánh mì nguyên cám - món ăn được nhiều người coi là lành mạnh, bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện cảnh báo rằng một số sản phẩm trên thị trường thực tế vẫn sử dụng bột mì trắng làm nguyên liệu chính, chỉ thêm vào một lượng nhỏ cám lúa mì hoặc điều chỉnh màu sắc. Do đó, tốc độ làm tăng đường huyết của chúng không có nhiều khác biệt so với bánh mì trắng.
Gạo nếp cẩm
Ngoài ra, gạo nếp cẩm (gạo tím) vốn thường được xem là thực phẩm dưỡng sinh chủ đạo, cũng chưa chắc là lựa chọn tối ưu để ổn định đường huyết. Bác sĩ Tiêu chỉ ra rằng, gạo nếp cẩm thuộc nhóm gạo nếp, hàm lượng tinh bột kháng của nó thậm chí còn thấp hơn một số loại gạo trắng, chỉ số đường huyết (GI) có thể cao hơn. Vì vậy, những người đang giảm cân hoặc cần kiểm soát đường huyết vẫn cần lưu ý đến lượng ăn vào.
Giải thích về lý do tại sao thực phẩm lại ảnh hưởng đến sự thay đổi đường huyết, bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện đưa ra hai nguyên tắc lớn:
"Càng tinh chế càng nhanh": Quá trình chế biến tinh vi tương đương với việc "tiêu hóa trước" một phần thực phẩm, khiến cơ thể người càng dễ hấp thụ hơn.
"Nhiệt độ càng cao càng nhanh": Nấu ăn ở nhiệt độ cao sẽ chuyển hóa tinh bột thành dạng đường dễ hấp thụ hơn. Ví dụ, khoai lang nướng so với khoai lang luộc sẽ dễ làm đường huyết tăng nhanh hơn.
Tuy nhiên, bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện cũng nhấn mạnh, người dân không cần vì điều này mà quá mức lo lắng hay từ chối hoàn toàn các loại thực phẩm cụ thể, thay vào đó nên điều chỉnh nguyên tắc lựa chọn.
Bác sĩ Tiêu hướng dẫn "thần chú 3 câu" nhận biết thực phẩm làm tăng đường huyết: "Càng trắng càng nhanh, càng mềm càng nhanh, càng lỏng càng nhanh."
Ngược lại, những thực phẩm càng gần với trạng thái nguyên bản (thực phẩm thô), càng cần phải nhai nhiều và càng ít qua chế biến, thông thường sẽ có tác động dịu nhẹ hơn đối với sự biến động của đường huyết.
Tin Gốc: Vnexpress
Dữ liệu khám sức khỏe sẽ được liên thông lên VNeID
Bộ Y tế vừa ban hành Quyết định số 1551/QĐ-BYT kèm hướng dẫn thu thập, cập nhật và liên thông dữ liệu khám sức khỏe, đồng thời tạo lập, cập nhật Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID.
Quyết định có hiệu lực từ ngày 31/5, được xem là bước quan trọng nhằm hoàn thiện Cơ sở dữ liệu sức khỏe cá nhân của người dân trên phạm vi toàn quốc.
Theo hướng dẫn, dữ liệu sức khỏe cá nhân sẽ được hình thành từ hai nguồn chính. Thứ nhất là kết quả khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc do các cơ sở khám, chữa bệnh thực hiện. Thứ hai là dữ liệu khám, chữa bệnh được Bảo hiểm xã hội Việt Nam chia sẻ.
Việc chia sẻ dữ liệu giữa Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Cơ sở dữ liệu sức khỏe cá nhân của Bộ Y tế sẽ được thực hiện thông qua Nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu của Trung tâm Dữ liệu quốc gia, theo yêu cầu của Bộ Y tế.
Để bảo đảm thông tin chính xác, an toàn và có giá trị sử dụng lâu dài, Bộ Y tế yêu cầu dữ liệu khi kết nối, liên thông phải đầy đủ, chính xác và được ký số. Việc ký số nhằm xác thực nguồn dữ liệu, đồng thời bảo đảm tính toàn vẹn trong quá trình cập nhật và khai thác.
Các cơ sở khám, chữa bệnh có trách nhiệm cập nhật dữ liệu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc lên hệ thống trong vòng 24 giờ sau khi kết thúc đợt khám. Với những dữ liệu phát sinh trước thời điểm hướng dẫn có hiệu lực, việc đồng bộ lên hệ thống phải hoàn thành trước ngày 15/7/2026.
Giảm thủ tục, tăng tiện ích nhờ hồ sơ sức khỏe điện tử
Từ nguồn dữ liệu được liên thông, Bộ Y tế sẽ chia sẻ thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để tạo lập và cập nhật Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID.
Thông qua ứng dụng này, người dân có thể dễ dàng tra cứu thông tin sức khỏe cá nhân, lịch sử khám chữa bệnh, đồng thời sử dụng dữ liệu thực hiện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế.
Theo Bộ Y tế, việc xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử thống nhất không chỉ giúp người dân giảm bớt giấy tờ khi đi khám chữa bệnh mà còn tạo điều kiện để các cơ sở y tế khai thác hiệu quả thông tin sức khỏe đã được lưu trữ. Nhờ đó, bác sĩ có thể nhanh chóng tiếp cận tiền sử bệnh tật, kết quả khám và quá trình điều trị của người bệnh, góp phần nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị.
Về lâu dài, dữ liệu sức khỏe được số hóa và cập nhật liên tục sẽ hỗ trợ theo dõi sức khỏe cá nhân một cách toàn diện, giúp phát hiện sớm các nguy cơ bệnh tật, đồng thời giảm tình trạng thực hiện trùng lặp các xét nghiệm, chẩn đoán tại nhiều cơ sở y tế khác nhau.
Hạ tầng phục vụ chuyển đổi số y tế hiện cũng đang được đẩy mạnh. Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đến nay 100% cơ sở khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trên cả nước đã sử dụng căn cước công dân gắn chip trong quy trình tiếp nhận và làm thủ tục khám chữa bệnh.
Hệ thống đã ghi nhận gần 400 triệu lượt tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế thành công và tiếp nhận hơn 647 triệu lượt dữ liệu khám chữa bệnh. Trong đó, hơn 254 triệu lượt tra cứu hồ sơ sức khỏe điện tử, giấy chuyển tuyến và giấy hẹn khám lại đã được liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Theo cơ quan chức năng, việc kết nối và chia sẻ dữ liệu không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian làm thủ tục khám chữa bệnh mà còn tạo nền tảng cho việc theo dõi, quản lý và chăm sóc sức khỏe người dân một cách liên tục trên môi trường số.
Tin Gốc: Dân Trí