“Nếu mọi người muốn biết sự thật, toàn bộ mọi thứ bắt đầu từ Greenland. Chúng tôi muốn có Greenland, nhưng họ không muốn giao hòn đảo đó cho chúng tôi. Thế là tôi nói ‘tạm biệt'”, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm 6/4.
Đảo Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, quốc gia thành viên NATO. Ông Trump từ lâu đã bày tỏ tham vọng sáp nhập Greenland vào lãnh thổ Mỹ, động thái vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ liên minh.
Lãnh đạo Mỹ tiếp tục công kích NATO “chỉ là con hổ giấy”, nhấn mạnh Tổng thống Nga Vladimir Putin “không e ngại” liên minh này. Ông cũng lặp lại chỉ trích các đồng minh NATO vì không hỗ trợ Mỹ trong xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.
“Chúng tôi đã tìm đến NATO. Tôi không yêu cầu quá quyết liệt, chỉ nói rằng ‘nếu các ngài muốn giúp thì thật tốt’, nhưng họ nói ‘không, không, chúng tôi sẽ không hỗ trợ'”, Tổng thống Trump nói, song không nêu rõ đó là câu trả lời từ ai.
Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích các đối tác truyền thống ngoài NATO như Hàn Quốc, Nhật Bản và Australia vì không giúp Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Ông ca ngợi những quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất vì đã ủng hộ Mỹ.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến tới Washington trong tuần này và sẽ hội đàm với Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Chuyến thăm diễn ra giữa thời điểm căng thẳng giữa Mỹ và NATO liên tục gia tăng trong thời gian qua, khi Tổng thống Mỹ liên tục chỉ trích bằng những lời lẽ nặng nề và dọa rút Mỹ khỏi liên minh.
Hôm 20/3, ông Trump cho rằng NATO “hèn nhát” khi không muốn giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz và tuyên bố Washington “sẽ ghi nhớ” việc này. Các đồng minh của Mỹ trong NATO trước đó tỏ ra miễn cưỡng trong việc hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch mà Iran đã gần như đã phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2.
Đến ngày 1/4, lãnh đạo Mỹ nói NATO “chỉ là hổ giấy”. Ngoài không tham gia hỗ trợ Washington để mở lại eo biển Hormuz, một số quốc gia thành viên NATO như Pháp, Italy và Tây Ban Nha còn cấm máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận và căn cứ của họ để tấn công Iran.
Đài ABC News hôm qua đưa tin hơn 35 triệu người, trải dài ở các bang miền trung nước Mỹ, có nguy cơ đối mặt thời tiết cực đoan, gồm những trận bão và lốc xoáy nghiêm trọng. Một số tiểu bang đã ghi nhận những trận lốc xoáy làm hư hại nhà cửa. Tại Wisconsin, một người đàn ông tử vong sau khi bị sét đánh trúng hôm 15.4.
Các cơn bão hoành hành ở Mỹ tiếp tục đe dọa gây mưa lớn. Trung tâm Dự báo bão của Mỹ nâng cảnh báo lên cấp 4/5 đối với nhiều khu vực, đồng nghĩa những nơi này có nguy cơ xuất hiện những trận bão cường độ lớn và kéo dài, đi kèm nguy cơ lũ quét. Theo CNN, một luồng năng lượng mạnh kết hợp không khí ẩm ở vịnh Mexico được cho là nguyên nhân bùng phát lốc xoáy tại miền trung Mỹ.
Cơ quan khí tượng còn cảnh báo về khả năng xảy ra hiện tượng bão hiếm gặp với những cột mây khổng lồ. Đây là những cơn bão "supercell", ít phổ biến nhưng rất dễ gây ra hiện tượng thời tiết cực đoan. Khi bão supercell xuất hiện, những đám mây khổng lồ bao phủ một vùng rộng lớn. Nếu hội tụ đủ điều kiện, hiện tượng bão này có thể càn quét liên tục trong nhiều giờ liền, trút xuống những trận mưa đá khổng lồ, gió giật và tạo ra những trận lốc xoáy mạnh.
Tại Colombia, Reuters ngày 18.4 đưa tin lũ lụt trong 2 tháng đầu năm đã tàn phá hơn 1.200 ha chuối ở vùng Uraba, ảnh hưởng đến sản lượng chuối vốn là mặt hàng xuất khẩu lớn thứ 3 ở nước này.
Ngoài ra, mưa lớn kéo dài ở khu vực Đảo Bắc New Zealand đã gây đợt lũ quét tại thủ đô Wellington trong ngày 18.4.
Ngoài mưa bão, nắng nóng gay gắt cũng đang trở thành mối lo ở nhiều khu vực. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) ngày 17.4 đã công bố tên gọi mới được thêm vào để phân loại những ngày nóng. Theo đó, từ "kokushobi", hay "ngày nóng gay gắt" sẽ được áp dụng với các ngày có mức nhiệt trên 40 độ C. Giới chức Nhật Bản đã có tên gọi cho các mức nhiệt thấp hơn, và động thái mới nhất phản ánh thực trạng ngày càng xuất hiện những đợt nắng nóng hơn 40 độ C những năm gần đây. Hồi tháng 2, JMA dự báo mùa hè năm nay sẽ nóng hơn mức trung bình.
Trong một nghiên cứu đăng trên chuyên san Environmental Research Letters hôm 7.4, các nhà khoa học chỉ ra dưới tác động lớn từ hiện tượng nóng lên toàn cầu, mùa hè đang đến sớm hơn, kéo dài và khắc nghiệt hơn so với trước. Phân tích từ 10 thành phố lớn trên thế giới, nhóm nhà khoa học cho rằng mùa hè hiện nay trung bình đã dài hơn khoảng 30 ngày so với thập niên 1960.
Ông Ted Scott, trưởng nhóm nghiên cứu, thuộc khoa Địa lý của Đại học British Columbia (Canada), nhận định nhiều thành phố vẫn chưa chuẩn bị sẵn sàng để thích ứng với các đợt nắng nóng đến sớm, như việc bố trí các điểm làm mát và cập nhật cảnh báo. Hoạt động sản xuất, chất lượng sống cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng tiêu cực, đặt ra nhu cầu cấp thiết cần cắt giảm khí thải nhà kính và giải quyết tận gốc nguyên nhân gây nóng lên toàn cầu, nhóm nghiên cứu đề cập.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 23-4 (giờ địa phương), Nhà Trắng cáo buộc Trung Quốc tiến hành loạt chiến dịch đánh cắp tài sản trí tuệ từ các phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo (AI) của Mỹ ở "quy mô công nghiệp".
Trong một tài liệu đang được lan truyền trên mạng xã hội, ông Michael Kratsios, Giám đốc Văn phòng Chính sách khoa học và công nghệ Nhà Trắng, đã khẳng định: "Chính phủ Mỹ có thông tin cho thấy nhiều thực thể nước ngoài, chủ yếu đặt tại Trung Quốc, đang tham gia các chiến dịch có chủ đích, quy mô công nghiệp nhằm 'chưng cất' các hệ thống AI tiên tiến của Mỹ".
Theo ông Kratsios, các chiến dịch này "sử dụng hàng chục nghìn tài khoản ủy nhiệm để né tránh việc bị phát hiện và áp dụng kỹ thuật bẻ khóa để moi thông tin độc quyền", qua đó "khai thác một cách có hệ thống năng lực của các mô hình AI Mỹ, lợi dụng chất xám và đổi mới sáng tạo của người Mỹ".
Trước đó ngày 22-4, trong phiên điều trần tại Ủy ban Tư pháp Thượng viện Mỹ với chủ đề "Lén lút đánh cắp: Tình trạng ăn cắp đổi mới sáng tạo Mỹ do Trung Quốc thực hiện", Thượng nghị sĩ Ashley Moody (Đảng Cộng hòa) đã cáo buộc hệ thống thị thực Mỹ "trải thảm đỏ" cho gián điệp Trung Quốc qua các kênh hợp pháp như thị thực làm việc và nghiên cứu đại học.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington nhanh chóng phản bác, gọi những tuyên bố trên là "cáo buộc vô căn cứ", đồng thời khẳng định Bắc Kinh "đặc biệt coi trọng bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ".
Ngày 24-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn kêu gọi Mỹ "từ bỏ các thành kiến" và thay vào đó nên thúc đẩy trao đổi khoa học - công nghệ giữa hai nước.
Cũng trong ngày 24-4, Bộ Ngoại giao Trung Quốc bác bỏ phát biểu của ông Trump gọi một tàu hàng treo cờ Iran bị lực lượng Mỹ bắt giữ có lẽ chở "quà từ Trung Quốc".
Trước đó, Washington tuyên bố đã nổ súng và bắt giữ một tàu hàng Iran định qua mặt lệnh phong tỏa hàng hải mà Mỹ áp đặt với nước này. Quân đội Iran cho biết tàu đi từ Trung Quốc, đồng thời tuyên bố sẽ trả đũa điều mà họ gọi là "hành vi cướp biển có vũ trang của quân đội Mỹ".
Trả lời CNBC hôm 21-4, ông Trump nói tàu hàng nói trên "chở một số thứ không mấy tử tế. Có lẽ là quà từ Trung Quốc, tôi không biết".
Ông Quách Gia Côn phản hồi: "Trung Quốc phản đối mọi cáo buộc và quy kết thiếu căn cứ thực tế", đồng thời nhấn mạnh "quan hệ thương mại quốc tế bình thường giữa các nước không nên bị can thiệp và gián đoạn".
Tại cuộc họp nội các ngày 12.5, Thủ tướng Anh Keir Starmer nhắc lại rằng ông chịu trách nhiệm cho một trong những thất bại bầu cử tồi tệ nhất của Công đảng, nhưng hiện chưa có động thái chính thức nào nhằm kích hoạt cuộc tranh cử lãnh đạo.
Theo Reuters, một số bộ trưởng trung thành đã bày tỏ sự ủng hộ dành cho ông Starmer. Đây là lời cam kết mới nhất của ông Starmer nhằm tiếp tục nắm giữ vị trí Thủ tướng Anh, dù chính quyền của ông liên tục gặp bê bối và phải đảo ngược nhiều chính sách kể từ khi ông thắng lớn trong cuộc tổng tuyển cử năm 2024.
Hôm thứ 11.5, ông Starmer hứa sẽ mạnh tay hơn trong việc giải quyết các vấn đề đang làm khó nước Anh nhằm củng cố tương lai chính trị của mình.
"Công đảng có quy trình để thách thức lãnh đạo và quy trình đó chưa được kích hoạt. Đất nước mong đợi chúng ta tiếp tục điều hành. Đó là những gì tôi đang làm và những gì chúng ta - với tư cách là nội các - phải làm", ông Starmer nói với nội các ngày 12.5.
Khi rời khỏi cuộc họp ở phủ thủ tướng, một số bộ trưởng cấp cao đã bày tỏ sự ủng hộ lãnh đạo chính phủ. Bộ trưởng Bộ Lao động và Hưu trí Pat McFadden nói với phóng viên rằng không ai thách thức thủ tướng tại cuộc họp nội các.
Hơn 80 nghị sĩ trong số 403 nghị sĩ Công đảng đã công khai yêu cầu ông Keir Starmer từ chức để đảng có thể bổ nhiệm lãnh đạo mới một cách suôn sẻ.
Nghị sĩ Miatta Fahnbulleh, quan chức thuộc Bộ Nhà ở, Cộng đồng và Chính quyền địa phương, là thành viên chính phủ đầu tiên từ chức, kêu gọi Thủ tướng Starmer "hãy làm điều đúng đắn cho đất nước và cho đảng, đồng thời ấn định thời gian biểu cho quá trình chuyển giao suôn sẻ".
Sau đó, bà Jess Phillips cũng rời khỏi chức vụ đứng đầu cơ quan bảo vệ và chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái thuộc Bộ Nội vụ. Trong thư gửi ông Starmer ngày 12.5, bà Phillips viết rằng bà không thấy được sự thay đổi "mà tôi và đất nước mong đợi".
Cùng ngày, bà Alex Davies-Jones, một quan chức Bộ Tư pháp, cũng thông báo từ chức vì thấy "không còn lựa chọn nào khác".
