Cerys Gardiner, 26 tuổi, ở East Midlands đã chi 1.500 USD để lắp hệ thống cửa chớp bằng gỗ cho bốn cửa sổ mặt tiền nhằm giảm hấp thụ nhiệt. Trước đó, cô từng dùng biện pháp tạm thời là treo chăn lên cửa sổ để chắn nắng. Dù thường xuyên bật quạt và mở cửa vào sáng sớm hoặc ban đêm để đón không khí mát, nhiệt độ trong nhà vẫn không cải thiện.
Ngôi nhà của Cerys không phải trường hợp cá biệt trong đợt nắng nóng cao điểm đang hoành hành khắp châu Âu. Nhiều trường học phải đóng cửa, giao thông công cộng tê liệt và không ít chủ nhà đang đặt câu hỏi về những lựa chọn của mình khi nhiệt độ tiến gần đến 40 độ C.
Cơ quan An ninh Y tế Anh đã ban bố cảnh báo đỏ về nguy cơ sốc nhiệt tại nhiều khu vực ở Anh và xứ Wales, cùng cảnh báo cam tại các vùng còn lại.
Hạ tầng được xây dựng cho khí hậu ôn hòa của châu Âu đang chịu áp lực ngày càng lớn khi nhiệt độ tăng lên. Dữ liệu từ Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus cho thấy châu Âu là khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, với tốc độ tăng nhiệt gấp đôi mức trung bình toàn cầu kể từ thập niên 1980.
Phần lớn nhà ở Tây và Bắc Âu được thiết kế để giữ nhiệt vào mùa đông. Khi xuất hiện các đợt nắng nóng, cấu trúc tường gạch dày và kính nhiều lớp khiến nhiệt lưu lại trong nhà, đặc biệt vào ban đêm.
Tình trạng tích nhiệt nặng hơn được ghi nhận tại các ngôi nhà cải tạo bếp và phòng ăn bằng cửa kính lớn hướng ra vườn.
Frances Barton, 43 tuổi, ở hạt Berkshire, cho biết gia đình từng phá bỏ bức tường phía sau để lắp cửa kính trượt dài 4 m. Sau cải tạo, phòng khách duy trì khoảng 30 độ C từ sáng sớm, không thể ở vào mùa hè, buộc cả gia đình chuyển sinh hoạt lên tầng trên.
Tại hạt Kent, Abigail Thomas, 38 tuổi, cũng gặp tình trạng tương tự khi phòng khách hướng nam lắp cửa kính trượt trở thành chiếc hộp tích nhiệt. Gia đình cô đã chi hàng trăm USD mua rèm chống nắng và thay đổi không gian sinh hoạt theo hướng ít nắng hơn trong ngày để tránh nóng. Abigail Thomas cho biết cô dự định lắp điều hòa.
Khác với Australia, nơi nhà ở được thiết kế phù hợp với khí hậu nóng, phần lớn công trình tại Anh chưa được thiết kế để thích ứng với các đợt nhiệt cực đoan. Các chuyên gia cho biết ba nhóm nhà chịu ảnh hưởng nặng gồm nhà có vườn hướng nam, nhà thiết kế không gian mở với cửa kính lớn và các khu nhà xây mới. Một số người cho biết họ buộc phải tạm rời nhà để thuê khách sạn trong những ngày cao điểm, thậm chí cân nhắc thay đổi nơi ở để quay lại các thiết kế cửa sổ truyền thống.
Rosie Montalbano, người sống trong một căn nhà mới xây, cho biết không khí trong nhà còn ngột ngạt hơn ngoài trời. Cô cho rằng nguyên nhân nằm ở thiết kế nhà mới nhằm giữ nhiệt để tiết kiệm năng lượng và tận dụng ánh sáng mùa đông, nhưng lại khiến nhiệt bị giữ lại vào mùa hè.
Ủy ban Biến đổi Khí hậu Anh nhận định hệ thống nhà ở hiện nay đang được xây dựng theo một kiểu khí hậu không còn phù hợp.
Hội Chữ thập đỏ Anh tại London khuyến nghị người dân tập trung làm mát một đến hai không gian chính thay vì toàn bộ ngôi nhà. Người dân được hướng dẫn đóng cửa sổ, kéo rèm và hạn chế sử dụng các phòng sinh nhiệt cao như bếp hoặc phòng có cửa kính lớn đón nắng trực tiếp.
Bà Shannon, 60 tuổi, cùng chồng Kevin Barbour, 61 tuổi, sống ở thành phố Paola, bang Kansas. Gia đình họ có 18 thành viên, gồm vợ chồng, 4 người con, 11 cháu nội ngoại và mẹ ruột 81 tuổi.
Lối sống đa thế hệ của gia đình bắt đầu từ năm 2014. Năm đó, con út tốt nghiệp trung học. Hai vợ chồng bán nhà ở thành phố Kansas, bang Missouri và chuyển đến Hawaii. 10 thành viên cùng chung sống dưới một mái nhà. Suốt 10 sau đó, họ cùng nhau tự thiết kế các không gian sống thông qua công ty xây dựng riêng.
"Bốn thế hệ cùng sống trong một ngôi nhà nhỏ và trân trọng khoảnh khắc đó. Ngôi nhà là nơi bình yên, để chúng tôi cảm nhận được sự gắn bó", bà Shannon nói.
Tháng 2/2026, ngôi trường mẫu giáo cũ tại Paola bị bỏ hoang từ lâu được rao bán, ông Kevin cùng các con từng học tại đây nên quyết định mua lại. Công trình trị giá 470.000 USD gồm 14 phòng học, một phòng thể chất và một sân khấu.
Thay vì phá bỏ kết cấu cũ, gia đình giữ lại toàn bộ các không gian sinh hoạt chung. 14 phòng học được chuyển đổi thành các căn hộ khép kín, trang bị đủ bếp, phòng khách, phòng ngủ và nhà vệ sinh riêng.
Hiện tại, gia đình các con sử dụng 6 phòng, vợ chồng ông Barbour dùng hai phòng và mẹ bà Shannon ở một phòng. Phòng thể dục và khu sân khấu được cải tạo thành phòng sinh hoạt chung, đặt bàn ăn lớn và khu vui chơi. Bên ngoài khuôn viên, họ quy hoạch vườn trồng cây, nuôi gà và xây hồ bơi.
Cả nhà cùng tham gia quá trình thi công. Ông Kevin, một nhà thầu xây dựng, đảm nhận vị trí giám sát. Bà Shannon, chuyên viên lập kế hoạch dự án, cùng con gái phụ trách đổ bê tông, trong khi các con trai thực hiện việc nặng nhọc. Quá trình hoàn thiện dự kiến kéo dài 5 tháng. Trong thời gian này, 18 thành viên sinh hoạt tạm trong các xe nhà di động.
Bà Shannon cho biết việc sống chung giúp bà trực tiếp hỗ trợ con cháu trong sinh hoạt hàng ngày như làm bài tập, đọc truyện. "Chúng tôi luôn tự nhiên giúp đỡ lẫn nhau vì mọi người chung một gia đình", bà Shannon nói.
Gần đây, Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Bưu điện liên tục tiếp nhận nhiều trường hợp người bệnh nhập viện trong tình trạng hóc dị vật ở vùng họng, amidan, thậm chí sâu xuống hạ họng.
Điển hình, bà P.T.T.H. (47 tuổi, Hà Nội) sau khi ăn bánh mì pate xuất hiện cảm giác đau và vướng họng. Qua nội soi, bác sĩ phát hiện một sợi lông lợn dài khoảng 2,5cm cắm trực tiếp vào amidan của bà H. Đây là dạng dị vật hiếm gặp nhưng gây khó chịu rõ rệt cho người bệnh.
Một trường hợp khác là bệnh nhân T.V.L. (63 tuổi) sau khi ăn cá xuất hiện cảm giác vướng trong họng. Khi đến khám tại bệnh viện, bác sĩ phát hiện một mảnh xương cá có hình tam giác ba cạnh sắc nhọn cắm sâu ở vị trí hạ họng – xoang lê bên phải, đây là khu vực khó tiếp cận và tiềm ẩn nhiều rủi ro khi can thiệp.
Đáng chú ý, trường hợp bệnh nhân N.V.T (27 tuổi) bị hóc xương cá nhưng chủ quan, tự xử lý tại nhà trong suốt 5 ngày. Khi đến bệnh viện, bác sĩ phát hiện mảnh xương dài 2 cm đã cắm sâu vào amidan. Rất may trường hợp này chưa gây viêm nhiễm hay áp xe quanh amidan – một biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến nhiễm trùng lan rộng.
Không chỉ người lớn, trẻ nhỏ cũng là nhóm có nguy cơ cao. Bé N.M.A. (4 tuổi) phải nhập viện sau khi cho mảnh nhựa đồ chơi vào miệng và vô tình bị hóc, gây tắc nghẽn và đau đớn.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Trịnh Thị Vân - Phó Trưởng khoa Khám bệnh 1, Bệnh viện Bưu điện, dị vật đường ăn có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng nếu không được xử lý đúng cách và kịp thời. Các dị vật sắc nhọn như xương cá dễ làm tổn thương niêm mạc họng, gây rách, chảy máu.
"Khi dị vật mắc lại trong thời gian dài, nguy cơ nhiễm trùng tăng cao có thể hình thành ổ mủ quanh amidan hoặc lan rộng ra vùng cổ. Trong một số trường hợp dị vật còn có thể di chuyển sâu xuống thực quản hoặc đường thở gây biến chứng nặng nề", bác sĩ Vân nói.
Bác sĩ Vân khuyến cáo, để phòng tránh hóc dị vật, người dân cần duy trì thói quen ăn uống cẩn trọng, tránh vừa ăn vừa nói chuyện hoặc cười đùa, đặc biệt với các món dễ có xương như cá, gà. Trẻ nhỏ cần được giám sát chặt chẽ, không để ngậm hoặc đưa các vật nhỏ vào miệng.
Đáng lưu ý, nhiều người vẫn áp dụng các mẹo dân gian như nuốt cơm, uống nước hoặc ngậm vitamin C để xử lý khi bị hóc dị vật. Tuy nhiên, theo chuyên gia, những cách này không hiệu quả mà còn có thể khiến dị vật cắm sâu hơn, gây tổn thương nghiêm trọng và làm phức tạp quá trình điều trị.
Khi có dấu hiệu vướng hoặc đau họng sau khi ăn, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và xử lý kịp thời. Việc lấy dị vật cần được thực hiện bằng các phương pháp chuyên môn như nội soi nhằm đảm bảo an toàn và hạn chế tối đa biến chứng.
Để phòng tránh và xử lý an toàn khi gặp tình huống hóc dị vật, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần duy trì thói quen ăn uống cẩn trọng, tập trung khi ăn, tránh vừa ăn vừa nói chuyện hoặc cười đùa, đặc biệt với những món dễ có xương như cá hoặc gà.
Đối với trẻ nhỏ, cần được giám sát chặt chẽ, không để trẻ ngậm hoặc cho các vật nhỏ vào miệng. Bên cạnh việc thận trọng trong ăn uống, người lớn cũng cần chú ý chăm sóc và trông coi trẻ cẩn thận khi ăn và khi chơi.
6h sáng, nhiệt độ tại Banda đã tăng cao, nắng gay gắt. Cách trung tâm huyện 30 km, chợ rau Atarra đã vãn khách. Nông dân chở cà chua, bầu bí, chanh và dưa hấu đến từ rạng sáng để cố bán hết hàng trước khi trời nóng thêm.
"Mới 6h15 sáng mà cảm giác như đã 9h", Himanshu, một tiểu thương bán cà chua, nói. Khu chợ từng hoạt động đến gần trưa nay phải đóng cửa từ 8h.
Trong tháng 5, huyện Banda liên tục ghi nhận mức nhiệt 47-48 độ C, hiếm thấy ngay cả với cư dân địa phương. Hơn hai triệu cư dân, phần lớn làm nông nghiệp và xây dựng, buộc phải thay đổi lịch sinh hoạt.
Thợ xây Pappu Verma làm việc từ 7h đến 12h, nghỉ trưa và quay lại làm từ 16h đến 19h. "Nếu không làm vậy, tiền kiếm được có thể lại phải dùng để mua thuốc", Verma nói.
Khoảng 14h, khi nhiệt độ lên 46 độ C, ba nữ công nhân làm đường ngồi ăn trưa dưới gầm một xe bồn. Công nhân Shanti Devi chỉ có bánh mì, hành tây và muối vì rau xanh dễ hỏng do nóng. Chị nói người nghèo không có thời gian bận tâm đến thời tiết. "Người nghèo làm gì có quyền được lo nghĩ về cái nóng", chị nói.
Nơi họ trú nắng nằm ngay phía trên sông Ken, con sông được xem là yếu tố quan trọng trong khả năng điều hòa nhiệt độ của khu vực. Các nhà nghiên cứu nhận định khai thác cát và suy giảm mạch nước ngầm đã làm suy yếu vai trò làm mát của dòng sông. Tình trạng thiếu nước và nắng nóng cực đoan đang tác động lẫn nhau, khiến cả hai vấn đề ngày càng nghiêm trọng.
Ảnh hưởng kinh tế của nắng nóng xuất hiện khắp nơi. Tài xế xe điện gần như không có khách vào buổi chiều. Nhiều cửa hàng mở cửa trước bình minh nhưng đóng cửa từ trưa đến 16h. Lượng khách giảm khoảng một nửa.
Nhà khí tượng học Dinesh Sah tại Đại học Nông nghiệp và Công nghệ Banda, cho biết địa phương từng ghi nhận mức nhiệt 48-49 độ C các năm trước. Riêng năm 2024, nhiệt độ đạt 49 độ C trong hai ngày liên tiếp. Đợt nóng năm nay kéo dài bất thường khi nhiệt độ 47-48 độ C duy trì suốt 8-9 ngày.
Ông Prem Singh, một nông dân địa phương, cho rằng diện tích cây xanh suy giảm, việc khai thác khoáng sản và sử dụng nhiên liệu hóa thạch khiến tình hình trầm trọng hơn. "Người nghèo chịu tác động nhiều nhất, trong khi những người khá giả gần như không bị ảnh hưởng", ông nói.
Tại làng Achharaund, cách thị trấn 20 km, Kranti Vishwakarma, 18 tuổi, dành 4-5 giờ mỗi ngày để gánh nước từ giếng duy nhất của làng. Khi mất điện vào buổi chiều, bóng mát dưới những gốc cây là nơi tránh nóng duy nhất.
Gần đó, bà Chunubadi, 80 tuổi, ngồi bên chiếc quạt bàn chắp vá chỉ thổi ra gió nóng. Bà cho biết trong đời mình chưa thấy khi nào thời tiết khắc nghiệt như hiện tại.
Những người chăn gia súc như ông Rameshwar Yadav, 60 tuổi, phải mặc quần áo dày và quấn khăn kín đầu khi nhiệt độ lên 46 độ C. Ông cho biết lớp vải dày giúp hạn chế ánh nắng tác động trực tiếp lên cơ thể, tránh bị ốm.
Theo nghiên cứu của Đại học California (Mỹ) bang Uttar Pradesh có thể ghi nhận hơn 8.000 ca tử vong vượt mức trong một đợt nắng nóng. Nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất là người cao tuổi, lao động ngoài trời và các hộ gia đình không có thiết bị làm mát (điều hòa không khí).
Điều khiến các nhà nghiên cứu quan ngại không phải Banda là nơi nóng bức, mà là nhiệt độ đang tăng cao hơn và kéo dài hơn trên một vùng đất ngày càng mất đi cây xanh và nguồn nước từng giúp điều hòa khí hậu.
