Trong hàng trăm lễ hội địa phương diễn ra mỗi năm trên khắp Nhật Bản, Lễ tưởng niệm Enrei Onodachi được biết đến là lễ hội ngắn đất nước khi diễn ra trong vòng 15-20 giây.
Enrei Onodachi được tổ chức hai lần mỗi năm vào tháng 6 và tháng 10 tại Công viên Enrei Onodachi, nằm ở đèo Shiojiri thuộc tỉnh Nagano, nhằm tưởng nhớ những chuyến ghé thăm trước đây của hai Thiên hoàng Minh Trị và Chiêu Hòa.
Trong hành trình qua vùng này, hai hoàng đế chỉ dừng chân trong thời gian rất ngắn. Sau này, người tái hiện các chuyến thăm chớp nhoáng này bằng cách tổ chức lễ hội diễn ra chỉ trong vài giây.
Lễ hội mùa xuân tưởng niệm chuyến thăm của Thiên hoàng Minh Trị vào ngày 24/6/1880, trong khi lễ hội mùa thu đánh dấu chuyến ghé thăm của Thiên hoàng Hirohito vào ngày 14/10/1947.
Dù ngắn ngủi, sự kiện vẫn thu hút đông đảo người xem, các nhà sử học và du khách tò mò, những người tụ họp để chứng kiến một nghi lễ kết thúc gần như ngay khi vừa bắt đầu.
Lễ hội bắt đầu từ năm 1916, không lâu sau khi các làng Hirano, Nagaji, Shiojiri và Chikumachi dựng một bia đá để tưởng niệm chuyến thăm năm 1880 của Thiên hoàng Minh Trị. Sau chuyến thăm của Thiên hoàng Chiêu Hòa năm 1947, lễ hội mùa thu cũng được hình thành.
Nghi lễ chính thường diễn ra vào khoảng 10h. Khi người phụ trách hô “Tất cả, cúi đầu”, những người tham gia đồng loạt cúi đầu để tưởng niệm và sau cái cúi ngắn ngủi ấy, lễ hội kết thúc. Trước năm 2006, toàn bộ sự kiện chỉ kéo dài 10 giây. Đến lễ hội mùa xuân năm 2006, thời lượng được kéo dài lên một phút sau khi chính quyền thành phố Okaya cho rằng 10 giây “quá ngắn để thể hiện sự tôn kính”.
Tuy nhiên, ngay trong lễ hội mùa thu cùng năm, thời gian lại bị rút xuống còn 30 giây vì chính quyền thành phố Shiojiri nhận định “một phút là quá dài”. Đến mùa thu năm 2007, hai thành phố thống nhất thời lượng 20 giây. Tháng 10/2023, lễ hội mùa thu từng rút xuống còn 15 giây, nhưng đến năm 2024, thời lượng lại quay về mức 20 giây.
Dù diễn ra chớp nhoáng, lễ hội vẫn có sự tham dự của các quan chức từ hai thành phố Shiojiri và Okaya, bao gồm thị trưởng, hội đồng thành phố cùng hàng trăm người dân, du khách. Nghi thức ngắn gọn tượng trưng cho sự tôn kính đối với các chuyến viếng thăm của hoàng gia, đồng thời nhắc nhớ về mối liên hệ lịch sử giữa địa phương và hoàng thất Nhật Bản.
Ngoài lễ hội ngắn nhất nước, Nagano còn là nơi đăng cai Thế vận hội Mùa đông 1998 và được du khách ví như “thiên đường của các môn thể thao ngoài trời” như trượt tuyết, chơi ván trượt. Nagano cũng được mệnh danh là “nóc nhà Nhật Bản” khi sở hữu những dãy núi cao nhất nước
Những cộng đồng nông thôn tại đây vẫn giữ nguyên nếp sống hàng trăm năm qua. Các ngôi làng như Tsumago và Narai mang vẻ đẹp như bước ra từ một bộ phim về samurai. Những lễ hội sôi động được tổ chức đều đặn mỗi năm, lâu đài Matsumoto với những bức tường đen uy nghiêm được bảo tồn nguyên vẹn.
Bên cạnh đó, Nagano còn thu hút du khách nhờ các làng suối nước nóng (onsen) – nơi mọi người vừa thả lỏng trong làn nước ấm áp vừa có thể tận hưởng không gian núi rừng. Khu nghỉ dưỡng Karuizawa với nhiều ngôi nhà nhỏ độc đáo là điểm đến yêu thích của nhiều du khách.
Từ Tokyo, cách thuận tiện nhất để đến phía bắc Nagano là đi tàu cao tốc Hokuriku Shinkansen. Muốn đến khu vực trung tâm Nagano, Matsumoto, du khách có thể đi tàu trực tiếp từ ga Shinjuku của Tokyo hoặc từ ga Nagoya thuộc tỉnh Aichi. Ngoài ra, các tuyến xe buýt đường dài cũng kết nối Nagano với nhiều thành phố khác khắp nước.
Thông qua hợp tác giữa NAPAS, Ant International và Vietcombank, du khách Trung Quốc có thể sử dụng ví điện tử Alipay (một ví điện tử thành viên của Ant International) để quét mã VIETQRGlobal và thanh toán tại các điểm chấp nhận thanh toán thuộc mạng lưới các tổ chức thành viên NAPAS trên lãnh thổ Việt Nam, bao gồm các điểm mua sắm, cửa hàng bán lẻ, nhà hàng, khách sạn, điểm du lịch... Các giao dịch thanh toán song phương bằng mã QR được thực hiện thông qua hạ tầng kết nối giữa NAPAS và Ant International, cùng với hạ tầng thanh quyết toán của Vietcombank, cho phép xử lý thanh toán trực tiếp giữa hai đồng bản tệ là nhân dân tệ và đồng Việt Nam.
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Quang Minh - Tổng giám đốc NAPAS nhấn mạnh: "NAPAS đang từng bước xây dựng và mở rộng nền tảng thanh toán xuyên biên giới với tiêu chí đảm bảo an toàn, hiệu năng cao, và có khả năng mở rộng linh hoạt, đáp ứng các chuẩn kết nối quốc tế. Hợp tác với Ant International là dấu mốc quan trọng trong hành trình mở rộng kết nối xuyên biên giới của NAPAS, khi hạ tầng thanh toán bán lẻ quốc gia của Việt Nam kết nối trực tiếp với hệ sinh thái thanh toán hàng đầu Trung Quốc với hơn 1 tỉ người dùng. Du khách Trung Quốc có trải nghiệm thanh toán quét mã QR quen thuộc, tiện lợi và an toàn như tại quốc gia mình, đồng thời tạo thêm cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam".
Trong thời gian tới, NAPAS và Ant International sẽ sớm hoàn thành triển khai chiều thanh toán của khách Việt Nam sang Trung Quốc, cho phép người dùng Việt Nam sử dụng ứng dụng thanh toán của ngân hàng trong nước, quét mã QR của Alipay để thanh toán. Khi hoàn thiện kết nối hai chiều, dịch vụ sẽ tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy tăng trưởng du lịch và thương mại giữa hai quốc gia.
NAPAS cũng đang tiếp tục mở rộng hợp tác với các đối tác trong và ngoài khu vực, đồng thời tăng cường kết nối với các ngân hàng, trung gian thanh toán và doanh nghiệp trong nước để mở rộng mạng lưới chấp nhận VIETQRGlobal. Đến nay, NAPAS đã hoàn thành kết nối thanh toán song phương qua mã QR với Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, và đang tiếp tục mở rộng sang các thị trường khác trong khu vực.
Tử Cấm Thành (Cố Cung) ở trung tâm Bắc Kinh được xây dựng từ năm 1406 đến 1420 dưới thời hoàng đế Vĩnh Lạc. Công trình rộng khoảng 720.000 m2 với gần 1.000 tòa nhà, từng là nơi ở và điều hành triều chính của các hoàng đế Trung Hoa suốt hơn 500 năm.
Trong điều kiện khí hậu lục địa với mùa hè nóng ẩm và mùa đông lạnh sâu của Bắc Kinh, việc bảo quản thực phẩm, dược liệu, duy trì môi trường ổn định cho các công trình gỗ quy mô lớn là bài toán quan trọng với triều đình phong kiến. Để giải quyết vấn đề này, hoàng gia xây dựng hệ thống hầm chứa băng, còn gọi là "băng giáo", nằm bên dưới khuôn viên cung điện.
Theo các tài liệu của Bảo tàng Cố Cung (The Palace Museum), hệ thống hầm băng được sử dụng phổ biến dưới triều Thanh và trải qua nhiều đợt trùng tu vào thời Càn Long.
Các hầm được xây theo kiểu bán âm dưới đất nhằm tận dụng nhiệt độ ổn định của địa tầng để hạn chế băng tan. Tường hầm dày bằng gạch nung nhiều lớp, kết hợp kết cấu mái vòm để chịu tải cho phần đất phủ phía trên. Bên trong còn có hệ thống thoát nước nhằm đưa lượng nước băng tan ra ngoài, giảm độ ẩm và duy trì nhiệt độ thấp trong không gian lưu trữ.
Mỗi năm vào mùa đông, khi hồ và hào nước ở Bắc Kinh đóng băng, triều đình tổ chức thu hoạch băng để dự trữ cho mùa hè năm sau. Băng được cắt thành các khối lớn, xếp chồng trong hầm và ngăn cách bằng rơm hoặc mùn cưa nhằm giảm trao đổi nhiệt.
Theo một số ghi chép lịch sử thời Thanh, hoàng gia lưu trữ hàng chục nghìn khối băng mỗi năm phục vụ nhu cầu sinh hoạt trong cung. Bên cạnh các hầm chứa băng, cung đình còn sử dụng "băng giám", loại thùng chứa làm từ gỗ quý hoặc kim loại, đặt băng vào trong thùng để làm mát không gian. Không khí lạnh lan tỏa ra ngoài qua các khe hở trên nắp và thân hộp, giúp giảm nhiệt độ trong phòng. Băng giám còn được dùng để bảo quản trái cây, thực phẩm và dược liệu trong mùa hè.
Ngày nay, các hầm băng trong Tử Cấm Thành không còn được sử dụng để lưu trữ băng đá. Khu hầm băng nằm ở phía tây Tử Cấm Thành, gần khu vực Từ Ninh Cung. Sau quá trình trùng tu và bảo tồn, nhiều khu vực đã được mở cửa cho khách tham quan, một số nơi chuyển thành không gian nhà hàng, quán cà phê cho khách nghỉ chân tại khuôn viên Cố Cung.
Du khách hiện có thể quan sát cấu trúc tường gạch dày, mái vòm và thiết kế bán ngầm đặc trưng của công trình. Không gian này giúp tái hiện phần nào cách người xưa thích nghi với điều kiện khí hậu trước khi các công nghệ làm lạnh hiện đại xuất hiện.
Bà Nguyễn Hương Thủy, quản lý nhân sự Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Anex Việt Nam, cho biết từ giữa năm 2025, doanh nghiệp liên tục đăng tuyển hướng dẫn viên tiếng Nga với mức lương hơn 1.100 USD một tháng nhưng rất khó tìm người. Hiện nay công ty chỉ có 16 người nói tiếng Nga trong tổng số 43 hướng dẫn viên quốc tế.
Theo kế hoạch, từ tháng 4 đến tháng 10 năm nay, công ty dự kiến đón hơn 183.000 lượt khách từ Nga và Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS). Để chữa cháy, đơn vị từng điều động hướng dẫn viên tiếng Anh tiếp đoàn, song hiệu quả không cao do rào cản ngôn ngữ.
Tương tự, bà Hoàng Thị Phong Thu, chủ tịch Công ty TNHH Lữ hành Pegas Misr Việt Nam, chia sẻ doanh nghiệp sẵn sàng trả lương cho hướng dẫn viên tiếng Nga cao gấp đôi tiếng Anh nhưng vẫn thiếu hụt. Bà Thu từng ra Hà Nội, Đà Nẵng, TP HCM tìm kiếm nhân sự nhưng nguồn cung rất khan hiếm. Thậm chí, một số người có thẻ hướng dẫn viên nhưng năng lực giao tiếp thực tế yếu, khiến du khách phàn nàn.
Anh Phùng Quốc Trung, hướng dẫn viên du lịch tiếng Nga với hơn 15 năm kinh nghiệm, cho biết lượng khách Nga đến Khánh Hòa cao điểm vào mùa hè hoặc những tháng cuối năm, thời gian đó anh gần như kín lịch và khoảng nghỉ ngơi giữa các tour để hồi phục sức khỏe và dành cho gia đình rất ít.
Ngoài ra, nhiều hướng dẫn viên trẻ mới ra trường dù có nền tảng tiếng Nga nhưng chưa đủ kinh nghiệm để dẫn các đoàn lớn hoặc xử lý những chương trình phức tạp nên "lúc cao điểm công việc của anh áp lực hơn".
Thống kê cho thấy, 4 tháng đầu năm 2026, Khánh Hòa đón hơn 386.000 lượt khách Nga, tăng gấp 4,8 lần so với cùng kỳ 2025. Mỗi ngày có 10-12 chuyến bay đưa khoảng 2.000-2.500 khách hạ cánh xuống địa phương. Nhu cầu đi tour rất cao do khách thường lưu trú kéo dài 9-14 ngày.
Tuy nhiên, nguồn cung nhân lực lại tỷ lệ nghịch với lượng khách. Theo bà Thái Thị Lệ Hằng, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa, toàn tỉnh hiện có 1.538 người được cấp thẻ hướng dẫn viên quốc tế, nhưng tiếng Nga chỉ có 83 người (chiếm khoảng 5%).
Lãnh đạo ngành du lịch lý giải sự thiếu hụt này xuất phát từ việc tiếng Nga là ngoại ngữ đặc thù, ít người theo học. Thêm vào đó, dịch Covid-19 kéo dài khiến thị trường gián đoạn, nhiều hướng dẫn viên bỏ nghề hoặc về quê tìm công việc khác. Khi thị trường bùng nổ trở lại, nguồn cung không kịp bù đắp.
Ngoài yêu cầu về ngoại ngữ, nghề hướng dẫn viên quốc tế còn đòi hỏi kỹ năng nghề nghiệp, kiến thức văn hóa - lịch sử, khả năng xử lý tình huống và đáp ứng đầy đủ điều kiện hành nghề theo quy định pháp luật.
"Vì vậy, việc đào tạo một hướng dẫn viên tiếng Nga có chất lượng cần thời gian và sự đầu tư bài bản", bà Hằng nói.
Theo điều 59 Luật Du lịch 2017, người nước ngoài không được phép hành nghề hướng dẫn viên du lịch tại Việt Nam.
Đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành có hành vi sử dụng người nước ngoài hoạt động hướng dẫn du lịch tại Việt Nam sẽ bị xử phạt từ 80-90 triệu đồng; đồng thời tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành từ 12-18 tháng, theo Nghị định 45/2019 của Chính phủ.
Vì vậy, các doanh nghiệp lữ hành quốc tế phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nhân sự trong nước, khiến bài toán thiếu hụt càng trở nên nan giải.
Trước thực trạng này, các doanh nghiệp lữ hành kiến nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho phép cơ chế thí điểm (trong giai đoạn 2026–2027): sử dụng nhân sự nước ngoài làm "nhân viên hỗ trợ ngôn ngữ, chăm sóc khách hàng" trong thời gian du khách lưu trú. Doanh nghiệp cam kết những nhân sự này không thay thế vai trò của hướng dẫn viên Việt Nam nhằm tuân thủ luật, đồng thời chịu trách nhiệm bảo lãnh, quản lý toàn diện.
Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết đang phối hợp cùng Đại học Khánh Hòa và Hiệp hội Du lịch tỉnh mở các lớp đào tạo chuyên ngành và ngắn hạn tiếng Nga. Cơ quan chức năng cũng yêu cầu các doanh nghiệp lữ hành cam kết tiếp nhận nhân sự sau đào tạo để giải quyết bài toán nhân lực mang tính chiến lược này.
