Loạt đại học quy đổi IELTS từ 5.0

Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tối 8/5 cho biết 946 học sinh được tuyển thẳng lớp 10 công lập (hệ đại trà) gồm 106 em từ trường phổ thông dân tộc nội trú; 653 học sinh khuyết tật; 182 học sinh đạt giải quốc gia về văn hóa, văn nghệ, thể thao, khoa học kỹ thuật; 5 học sinh dân tộc rất ít người.

Năm ngoái, số học sinh được tuyển thẳng là gần 700.

Những học sinh này xác nhận nhập học từ ngày 25 đến 27/6, nộp hồ sơ nhập học trong ba ngày 4-6/7. Trường hợp không dùng cơ hội tuyển thẳng, các em phải tham dự kỳ thi của Sở nếu muốn vào trường công.

Năm nay, Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, trong đó gần 125.000 em đăng ký thi lớp 10 công lập. Với chỉ tiêu lớp 10 khoảng 82.660, chỉ 56% em đỗ công.

Học sinh thi ba môn gồm Toán, Văn và Ngoại ngữ trong hai ngày 30-31/5, thí sinh thi môn chuyên sẽ thi thêm ngày 1/6. Điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 công lập ở Hà Nội dự kiến được công bố từ ngày 19 đến 22/6.

Tin Gốc: Vnexpress

Đối sánh môn toán giai đoạn 2021-2025 cho thấy chất lượng có sự phân hóa rõ giữa các vùng, miền, thậm chí trong nhóm thành phố trực thuộc T.Ư cũng tồn tại khoảng cách đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận sâu hơn, không chỉ ở điểm thi mà ở cấu trúc chất lượng dạy học và các yếu tố hệ thống phía sau.

Trong thời đại công nghiệp 4.0, khi trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn chi phối đời sống, môn toán giữ vai trò nền tảng trong giáo dục phổ thông (GDPT). Không chỉ dừng ở tính toán, toán học rèn luyện cho học sinh tư duy logic, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề – những năng lực cốt lõi của tư duy khoa học và tư duy thuật toán.

Toán học là ngôn ngữ của khoa học – công nghệ, hiện diện trong nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, kỹ thuật, tài chính hay y học. Vì vậy, chất lượng dạy và học toán ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành nguồn nhân lực công nghệ, đặc biệt là AI.

Nhiều quốc gia đã đổi mới mạnh mẽ dạy và học toán theo hướng phát triển năng lực: giảm ghi nhớ máy móc, tăng cường giải quyết vấn đề thực tiễn, mô hình hóa, tư duy thống kê và ứng dụng công nghệ số. Học sinh được khuyến khích khám phá, thảo luận, trình bày nhiều cách giải, làm dự án thực tiễn, thay vì học công thức, giải đề.

Chương trình GDPT 2018 đã tiếp cận theo hướng này. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn phụ thuộc lớn vào năng lực giáo viên, điều kiện dạy học và cách thức kiểm tra, đánh giá. Chính vì vậy, kết quả thi toán còn là "tấm gương" của toàn bộ hệ thống giáo dục.

Trong kỷ nguyên số, toán là nền tảng để làm chủ công nghệ và giữ vai trò then chốt trong các kỳ thi, đặc biệt kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, so sánh toàn quốc chưa phản ánh rõ khác biệt vùng miền, nên cần đối sánh theo nhóm địa phương có điều kiện tương đồng.

Trước ngày 1.7.2025, Việt Nam có 6 thành phố trực thuộc T.Ư. Sau mốc này, có thêm 6 tỉnh được sáp nhập vào 6 thành phố. Vì vậy, khi phân tích kết quả môn toán giai đoạn 2021–2025, cần đặt trong bối cảnh nhóm 12 địa phương, để bảo đảm tính hợp lý thực tiễn phát triển giáo dục.

Điểm trung bình của nhóm được tính bằng trung bình cộng điểm toán của 12 địa phương theo từng năm, trong khi mức trung bình cả nước là kết quả của 63 địa phương. Kết quả cho thấy điểm trung bình của nhóm luôn cao hơn mặt bằng chung cả nước.

Tính bình quân 5 năm, mỗi địa phương được lấy điểm trung bình của 5 năm liên tiếp. Nhóm 12 địa phương đạt mức 6,24 điểm, cao hơn mức 5,93 của cả nước khoảng 0,3 điểm. Dù không lớn, khoảng cách này cho thấy đây là nhóm có chất lượng dạy và học toán khá tốt, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội và đội ngũ giáo viên ở các đô thị, địa phương phát triển.

Tuy nhiên, chênh lệch trong nhóm vẫn rõ rệt. So với mức trung bình cả nước, có 10 địa phương cao hơn, trong khi Hậu Giang và Sóc Trăng thấp hơn. Nếu so với mức trung bình của nhóm, chỉ 7 địa phương vượt lên, chủ yếu là các đô thị lớn và địa phương có điều kiện kinh tế tốt như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP.HCM và các tỉnh công nghiệp. Những nơi này có hệ thống trường học đa dạng, môi trường cạnh tranh và khả năng tiếp cận giáo dục STEM (khoa học-công nghệ-kỹ thuật-toán học) tốt hơn.

Ngược lại, các địa phương như Huế, Cần Thơ, Quảng Nam, Hậu Giang, Sóc Trăng có điểm thấp hơn trung bình nhóm, chủ yếu do còn nhiều khu vực khó khăn, điều kiện dạy và học hạn chế.

Khoảng cách giữa địa phương cao nhất và thấp nhất lên tới hơn 1,2 điểm, phản ánh rõ sự khác biệt về điều kiện phát triển và chất lượng giáo dục. Nhìn chung, các vùng kinh tế phát triển vẫn có lợi thế rõ rệt, trong khi một số khu vực còn nhiều thách thức. Dữ liệu điểm và thứ hạng môn toán của 12 địa phương thể hiện ở bảng sau.

Nếu đặt kết quả môn toán năm 2025 của 6 thành phố trực thuộc T.Ư (mới) trong tương quan xếp hạng với 34 tỉnh, thành phố mới sau sáp nhập, có thể rút ra một số nhận định tổng quan sau.

Trước hết, phần lớn các thành phố trực thuộc trung ương đều nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về môn toán. Hà Nội đạt 5,29 điểm (hạng 2/34), TP.HCM 5,26 điểm (hạng 3/34), và Hải Phòng 5,13 điểm (hạng 4/34). Ba đô thị lớn này đều thuộc top 5, cho thấy lợi thế rõ rệt về dạy và học toán.

Tiếp theo là Huế (4,90 điểm, hạng 7) và Đà Nẵng (4,89 điểm, hạng 8), tiếp tục khẳng định mặt bằng dạy học toán ở các đô thị lớn nhìn chung vẫn ở mức cao so với cả nước.

Trong khi đó, Cần Thơ chỉ đạt 4,32 điểm, xếp hạng 27/34, thấp hơn đáng kể. Kết quả này phản ánh phần nào thực trạng chung của khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nơi điểm toán thường thấp hơn nhiều vùng khác.

Nhìn tổng thể, 5/6 thành phố trực thuộc T.Ư nằm trong top 10 toàn quốc về môn toán năm 2025, cho thấy lợi thế của đô thị lớn về điều kiện giáo dục, đội ngũ và môi trường học tập. Tuy nhiên, khoảng cách giữa Cần Thơ và các thành phố còn lại cũng cho thấy chênh lệch vùng miền vẫn tồn tại.

Đáng lưu ý, sau sáp nhập, sự chênh lệch này có thể bị "che lấp" trong số liệu trung bình. Nếu thiếu phân tích chi tiết theo vùng, nguy cơ bỏ sót các "vùng trũng" giáo dục là rất lớn.

Để lý giải sự khác biệt trên, cần nhìn từ 3 cấp độ: lớp học, nhà trường và hệ thống.

Ở cấp lớp học, phương pháp dạy học vẫn là yếu tố quyết định. Nhiều nơi vẫn nặng về luyện tập dạng bài, trong khi yêu cầu mới là phát triển tư duy và năng lực. Khi đề thi thay đổi, những hạn chế này bộc lộ rõ và những học sinh yếu sẽ mất tự tin khi gặp dạng đề thi mới.

Ở cấp nhà trường, sự khác biệt về điều kiện cơ sở vật chất, quy mô lớp học, và văn hóa học tập ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Những trường có môi trường học tập tích cực, chú trọng STEM thường có kết quả tốt hơn.

Ở cấp hệ thống, việc phân bổ giáo viên, đầu tư nguồn lực và chính sách hỗ trợ vùng khó khăn đóng vai trò then chốt. Những địa phương thiếu giáo viên toán giỏi thường gặp khó khăn kéo dài, khó cải thiện trong ngắn hạn.

Nguồn: https://thanhnien.vn/chat-luong-giao-duc-cac-dia-phuong-mon-toan-phan-hoa-ro-ret-giua-cac-vung-mien-185260407094049519.htm

Những ngày tháng 4, TS Nguyễn Quang Minh, 33 tuổi, bận rộn với nhiều kế hoạch ở trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội. Mới về trường được hai tháng, anh vừa làm quen công việc, vừa bắt tay gây dựng nhóm nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ Plasma - lĩnh vực mà bản thân đã dành hơn 5 năm theo đuổi tại châu Âu.

Trước đó, Minh học và lấy hai bằng tiến sĩ theo chương trình đồng cấp bằng từ Đại học Normandie (Pháp) và Đại học Khoa học và Công nghệ AGH (Ba Lan). Sau đó, anh làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Liverpool (Anh) - ngôi trường hạng 147 thế giới, theo QS.

Giữa giai đoạn có thể nộp hồ sơ xin cư trú vô thời hạn và phát triển sự nghiệp tại xứ sở sương mù, Minh gác lại, ứng tuyển làm giảng viên Kỹ thuật Hóa học của Đại học Bách khoa Hà Nội.

"Mình không muốn xây nhà trên đất người khác nên quyết định trở về", Minh bày tỏ.

Sinh ra ở huyện Thanh Ba cũ, tỉnh Phú Thọ, hết phổ thông, Minh trúng tuyển Đại học Bách khoa Hà Nội. Việc học tập bình thường cho đến khi anh tiếp xúc môn Động học xúc tác tại Đại học Bách khoa Hà Nội vào năm thứ ba.

"Mình say đến mức cày bung gáy quyển sách về môn này", Minh nhớ lại.

Anh sau đó quyết định học theo định hướng Công nghệ Hữu cơ - Hóa dầu. Được PGS Đào Quốc Tùy hướng dẫn và truyền cảm hứng, Minh càng yêu thích nghiên cứu và ấp ủ mong muốn trở thành giảng viên.

PGS Đào Quốc Tùy, giảng viên cao cấp Đại học Bách khoa Hà Nội, vẫn nhớ khi đang nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Hóa dầu, Minh đồng thời tham gia nhóm nghiên cứu bên khoa Lý luận chính trị, khiến thầy cô rất ngạc nhiên.

"Việc tham gia hai hướng nghiên cứu khác lĩnh vực là hết sức vất vả, cần sắp xếp thời gian hợp lý. Thế nhưng, Minh lại hoàn thành xuất sắc", thầy Tùy nói. "Minh còn có năng lực học tập, nghiên cứu và khả năng diễn thuyết rất tốt, phù hợp làm giảng viên".

Tốt nghiệp kỹ sư loại giỏi, Minh theo tiếp chương trình thạc sĩ ở Bách khoa. Có dịp đi trao đổi tại Đức trong nửa năm, hứng thú với môi trường mới, anh đặt mục tiêu cao hơn - du học bậc tiến sĩ để kết nối với các giáo sư giỏi ở nước ngoài.

Năm 2019, anh được PGS Phạm Thanh Huyền, giảng viên dạy môn Động học xúc tác, giới thiệu học bổng Marie Sklodowska-Curie, học song bằng tiến sĩ tại Pháp và Ba Lan. Nộp hồ sơ và trải qua nhiều vòng tuyển chọn, anh trúng tuyển.

Đến Pháp trong một ngày cuối năm mưa tầm tã, sim điện thoại lỗi, lại chưa thông thạo tiếng, Minh lỡ chuyến tàu về trường, bị kẹt lại ga cùng hai vali "to hơn cả người". Gần như phát khóc, anh đành gọi cho giáo sư ở Pháp nhờ giúp đỡ.

"Khoảng 8h tối, thầy lái xe 80 km đến ga tàu, dầm mưa tìm rồi đưa mình về tận nhà đã giúp thuê giúp trước đó", Minh kể. "Sự tận tâm của thầy trở thành động lực để mình cố gắng".

Do học ở hai trường cách nhau gần 2.000 km, Minh gặp nhiều áp lực. Cứ mỗi 2-6 tháng, anh phải di chuyển đến trường còn lại một lần. Anh cũng có thời gian học tập và nghiên cứu ở Đại học Sorbonne - một trong những ngôi trường nổi tiếng nhất Pháp. Ngoài nghiên cứu, anh tham gia nhiều hội thảo chuyên môn hay hỗ trợ giảng dạy.

Dù vậy, Minh cho rằng đó là "những áp lực tích cực", là lợi thế để phát triển bởi không phải ai cũng có cơ hội đi nhiều, học ở nhiều trường cùng lúc. Nó cũng giúp anh có thêm kết nối để được ký hợp đồng nghiên cứu sau tiến sĩ kéo dài hai năm tại Đại học Liverpool.

Suốt thời gian ở châu Âu, hướng nghiên cứu chính của TS Minh là khai thác, ứng dụng công nghệ plasma không nhiệt (non-thermal plasma) cho các quá trình xử lý bề mặt vật liệu và chuyển hóa hóa học có sử dụng xúc tác.

Trong đó, anh tập trung vào việc chuyển hóa các khí thải công nghiệp, đặc biệt là CO2, thành nhiên liệu và hóa chất có giá trị, như methanol xanh, e-fuels hay các hóa chất nền. Điểm đặc biệt của công nghệ này là hệ thống có thể vận hành ở nhiệt độ thấp và áp suất khí quyển thông thường, không cần lò nhiệt độ cao hay thiết bị áp suất lớn như các phương pháp truyền thống, hướng tới các bài toán về năng lượng xanh.

Kết quả, anh sở hữu một bằng sáng chế về plasma và xúc tác do Pháp cấp; có 9 bài báo trên các tạp chí Q1 (nhóm uy tín nhất) như Applied Catalysis B: Environmental, ACS Catalysis hay Journal of Energy Chemistry, cùng một số bài trên tạp chí Q2 và ở các hội thảo quốc tế.

Minh còn tham gia chương trình thương mại hóa công nghệ ICURe. Sau khi vượt qua vòng ý tưởng, người tham gia sẽ thành lập startup, có người hướng dẫn và cấp vốn khoảng 30.000 bảng Anh (hơn một tỷ đồng) để nghiên cứu thị trường. Ở vòng cuối, doanh nghiệp được cấp vốn 300.000 bảng.

Anh đã tiến đến vòng hai, đồng sáng lập và trở thành giám đốc công nghệ của công ty PlasmaC2M. Nhưng giữa lúc đó, Minh biết đến đề án thu hút và tuyển dụng giảng viên trẻ tài năng giai đoạn 2025-2030 (HUST-Talent) của Đại học Bách khoa Hà Nội và ứng tuyển.

"Quyết định trở về không chỉ là lựa chọn cá nhân, mà còn là mong muốn góp phần nhỏ bé giúp đất nước thu hẹp dần khoảng cách về nghiên cứu khoa học với quốc tế", Minh chia sẻ.

Hiện, TS Minh vừa giảng dạy, vừa tiếp tục hướng nghiên cứu về ứng dụng công nghệ plasma. Song song triển khai các nghiên cứu cơ bản, anh tập trung đào tạo sinh viên theo tư duy và phương pháp nghiên cứu quốc tế, từ cách đọc tài liệu, thiết kế thí nghiệm đến viết báo cáo khoa học. Từ nền tảng đó, nhóm nghiên cứu sẽ từng bước mở rộng hợp tác quốc tế, hướng tới việc chủ trì các dự án nghiên cứu độc lập.

"Tôi đặt mục tiêu trong 5 năm sẽ xây dựng được nhóm nghiên cứu mạnh, để khi nhắc đến định hướng nghiên cứu về plasma tại Việt Nam, giới khoa học sẽ nhớ ngay đến các nhóm tại Bách khoa Hà Nội", Minh nói.

Tin Gốc: Vnexpress