Nhiều khu vực rộng lớn của châu Âu đang bị thiêu đốt dưới một “vòm nhiệt” – một vùng áp cao hoạt động giống như một chiếc nắp nồi, giữ nhiệt lại bên trong. Các vòm nhiệt không phải là điều bất thường, nhưng chúng đang bị khuếch đại bởi cuộc khủng hoảng khí hậu do con người gây ra.
Vương quốc Anh đã phá kỷ lục nhiệt độ tháng 6 trong ngày thứ hai liên tiếp. Thị trấn Merryfield, ở phía tây nam nước Anh, đã ghi nhận mức nhiệt độ xấp xỉ 37 độ C. Kỷ lục đó có thể sẽ lại bị phá vỡ một lần nữa trước khi ngày hôm nay khép lại. Trước đợt nắng nóng này, mức nhiệt cao nhất của tháng 6 là 35,6 độ C cách đây 50 năm.
Thụy Sĩ cũng trải qua nhiệt độ tháng 6 nóng nhất trong lịch sử vào hôm 25/6 với 38 độ C.
Pháp đã phải chịu đựng đêm nóng nhất từng được ghi nhận từ 24/6 sang 25/6. Nóng vào ban đêm đặc biệt nguy hiểm vì nó khiến cơ thể con người không có cơ hội phục hồi sau mức nhiệt độ khắc nghiệt vào ban ngày.
Hôm 24/6, Pháp đã trải qua ngày nóng nhất trong lịch sử, với nhiệt độ ở một số khu vực, trong đó có Paris, lên tới 40 độ C.
Tây Ban Nha cũng chứng kiến các kỷ lục bị xô đổ trong tuần này. Hai ngày đầu tuần là những ngày tháng 6 ấm nhất trong lịch sử của Tây Ban Nha, với nhiệt độ cao hơn 7,1 độ C so với mức trung bình.
Cái nóng đã nhanh chóng trở nên chết người. Trong 4 ngày qua, 212 người ở Tây Ban Nha đã tử vong do đợt nắng nóng.
Ít nhất 48 người đã bị đuối nước ở Pháp khi tìm cách giải nhiệt trong tuần qua, và 3 trẻ nhỏ được tìm thấy tử vong trong những ô tô nóng bức.
Italy có ít nhất 5 ca tử vong liên quan đến nắng nóng, bao gồm một công nhân vườn nho, một người làm thuê ở trang trại và một người vô gia cư.
Theo cơ quan khí tượng quốc gia, Pháp sẽ tiếp tục ở trạng thái “thiêu đốt”. Các cảnh báo đỏ bao phủ 72 trong số 96 vùng của quốc gia này, biểu thị mức cảnh báo nắng nóng nghiêm trọng nhất.
Mức nhiệt độ cao trên 38 độ C được dự báo trên khắp cả nước và Pháp có thể một lần nữa phá vỡ kỷ lục về ngày nóng nhất.
Vương quốc Anh vẫn duy trì ở mức cảnh báo nắng nóng cực đoan màu đỏ rất hiếm gặp, mức cảnh báo này đã được kéo dài sang ngày 26/6, đánh dấu chuỗi kỷ lục 3 ngày liên tiếp có cảnh báo nắng nóng nghiêm trọng nhất. Trong khi đó, các cơ quan chức năng Bỉ đưa ra cảnh báo nắng nóng hiếm hoi.
Nắng nóng sẽ dịu bớt vào cuối tuần ở Anh và Pháp, với sự hạ nhiệt rõ rệt nhất diễn ra vào ngày 28/6. Tuy nhiên, các khu vực khác của châu lục đang chuẩn bị đối phó với mức nhiệt độ cực đoan vào cuối tuần khi khối khí nóng dịch chuyển chậm về phía đông.
Đỉnh điểm của đợt nắng nóng sẽ tập trung ở Đức vào 27/6 với mức nhiệt ở nhiều thành phố trên khắp đất nước dự báo lên 40 độ C. Ba Lan, Hungary và Croatia nằm trong số các quốc gia khác đang chuẩn bị đối mặt với các điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Sự bất thường về nhiệt độ sẽ giảm chậm ở Đông Âu, nhưng phần lớn thời gian của tuần tới vẫn sẽ cao hơn 5-10 độ C so với mức trung bình.
Các kênh truyền hình nhà nước Iran đang phát đi lời kêu gọi vũ trang toàn dân, thậm chí phát sóng cảnh người dẫn chương trình cầm súng AK, trong khi một huấn luyện viên quân sự hướng dẫn người dân cách sử dụng súng.
Người dẫn chương trình Hossein Hosseini của kênh Ofogh gần đây còn bắn đạn thật ngay trên sóng truyền hình trực tiếp. Đứng cạnh Hosseini là một sĩ quan Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) có nhiệm vụ hướng dẫn cách bắn súng.
Trong một số cảnh quay khác, sĩ quan IRGC này còn giải thích về cơ chế hoạt động và cách sử dụng súng trường bắn tỉa SVD và súng máy PKS tại trường quay.
Trên kênh Channel-3, nữ MC Mobina Nasiri cũng xuất hiện với một khẩu súng trường tấn công trên tay.
"Họ đã gửi cho tôi một khẩu súng từ quảng trường Vanak để tôi cũng như tất cả các bạn có thể học cách sử dụng nó", Nasiri nói.
Quảng trường Vanak ở thủ đô Tehran là nơi hàng nghìn người Iran đã xuống đường trong những đêm gần đây, tham gia các cuộc tuần hành phản đối Mỹ. "Tôi sẵn sàng hy sinh mạng sống cho đất nước và nhân dân mình", cô gái trẻ tên Tiana, đeo kính màu cờ Iran, nói giữa những tiếng hô vang dội.
Tiana khẳng định toàn bộ người dân Iran cũng như quân đội nước này đều sẵn sàng chiến đấu hết mình nếu xung đột với Mỹ tái diễn.
Các hoạt động này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 17/5 tuyên bố Iran "sẽ chẳng còn lại gì" nếu không nhanh chóng hành động, giữa lúc hai bên chưa đạt được thỏa thuận hòa bình. Điều này khiến nhiều người Iran cảm thấy việc xung đột tái bùng phát là không thể tránh khỏi.
"Chúng tôi biết cuộc chiến này chưa kết thúc. Chúng tôi biết ông Trump sẽ không thực sự đàm phán", Fatima, người tham gia tuần hành ở Vanak, nói.
Các cuộc tuần hành ban đêm như vậy đã diễn ra trên khắp đất nước Iran gần như mỗi tối kể từ khi chiến sự nổ ra và vẫn được duy trì ngay cả khi Mỹ - Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn từ ngày 8/4.
Gần đây, bầu không khí trở nên căng thẳng hơn, khi các quầy bán súng công cộng được dựng lên ở các quảng trường, nơi người dân được hướng dẫn những bài học cơ bản về sử dụng vũ khí. Đây dường như là dấu hiệu cho thấy chính quyền Iran đang ngày càng cứng rắn hơn trong nỗ lực vũ trang toàn dân, đề phòng những cuộc xung đột tiếp theo.
Tại một quầy hàng ở quảng trường Hafte Tir ở Tehran, những phụ nữ đeo khăn trùm đầu đen đang học cách sử dụng súng AK-47, dưới sự hướng dẫn của một sĩ quan.
Cách đó vài bước chân là một cô gái đang ngắm nghía khẩu AK không lắp đạn, chĩa súng lên trời rồi bóp cò dưới sự giám sát của một người hướng dẫn.
Nhưng không phải tất cả người Iran đều muốn dùng tới súng đạn. Ngay bên cạnh đám đông biểu tình, một số người chọn ngồi tĩnh lặng ở công viên để đọc sách, uống trà hay đi dạo.
"Không chiến tranh", một thanh niên nói khi đi ngang qua.
"Chúng tôi chỉ muốn sống trong một đất nước bình thường, nơi con cái chúng tôi có thể có tương lai. Chúng tôi muốn hòa bình", một phụ nữ cho hay.
Theo Hãng tin AFP, ngày 18-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran không được "tống tiền" Washington bằng việc liên tục thay đổi lập trường về số phận của eo biển Hormuz, sau khi Tehran tuyên bố tuyến đường chiến lược này một lần nữa bị đóng cửa.
"Chúng tôi đang đàm phán với họ, nhưng họ muốn đóng cửa eo biển này một lần nữa, như họ đã làm trong nhiều năm qua. Họ không thể tống tiền chúng tôi" - ông Trump phát biểu tại một sự kiện ở Nhà Trắng.
Ông Trump cho biết sẽ có "một số thông tin" về Iran được công bố cùng ngày, đồng thời nói thêm: "Chúng tôi đang giữ lập trường cứng rắn".
Ngày 18-4, quân đội Iran tuyên bố eo biển Hormuz - nơi khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua - một lần nữa bị đóng cửa, chỉ một ngày sau khi nói rằng tuyến đường biển này đã được mở lại.
Theo Hãng tin AFP, các cơ quan giám sát an ninh cho biết một số tàu thương mại đã bị quân đội Iran tấn công, hoặc đe dọa khi tìm cách đi qua eo biển Hormuz vào ngày 18-4.
Iran đã đảo ngược cam kết về việc mở lại eo biển Hormuz cho tàu thuyền đi qua trong thời gian ngừng bắn ở Trung Đông, nhằm phản đối việc Mỹ tiếp tục áp đặt lệnh phong tỏa nhằm vào các cảng Iran.
Trung tâm Điều phối thương mại hàng hải Anh (UKMTO) cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã nổ súng vào một tàu chở dầu, trong khi công ty tình báo an ninh Vanguard Tech nói lực lượng này đã dọa "phá hủy" một tàu du lịch không chở khách đang rời khỏi vùng Vịnh.
Một số ít tàu chở dầu và khí đốt đã đi qua eo biển Hormuz vào sáng 18-4 trong khoảng thời gian mở lại ngắn ngủi, nhưng nhiều tàu khác đã quay đầu. Các nền tảng theo dõi cập nhật hầu như không có tàu nào đi qua tuyến đường này vào cuối buổi chiều.
Reuters hôm 20.4 dẫn kết quả kiểm phiếu chính thức cho thấy đảng Bulgaria Tiến bộ của cựu Tổng thống Rumen Radev đã giành được 44,6% số phiếu sau khi toàn bộ số phiếu được kiểm.
Tỷ lệ phiếu trên cho phép đảng này giành được khoảng 130/240 ghế tại quốc hội, theo tính toán của DW.
Như vậy, đảng Bulgaria Tiến bộ đã bỏ xa đảng GERB, vốn là lực lượng từng thống trị chính trường, do cựu Thủ tướng Boyko Borissov lãnh đạo, với 13,4%. Còn liên minh thân châu Âu có tên Chúng tôi Tiếp tục Thay đổi – Dân chủ Bulgaria (PP-DB) chỉ nhận được 12,8% số phiếu.
Kết quả kiểm phiếu cho thấy đảng của cựu Tổng thống Bulgaria hoàn toàn có thể đơn độc thành lập chính phủ mà không cần liên minh với đảng khác. Tuy nhiên, ông vẫn để ngỏ khả năng bắt tay với một nhóm thân châu Âu hoặc một đảng nhỏ hơn để thành lập chính quyền.
Những gì vừa diễn ra ở Bulgaria vượt xa dự báo của các cuộc thăm dò dư luận, đánh dấu một trong những chiến thắng mạnh mẽ nhất của một đảng đơn lẻ trong nhiều thập niên ở nước này.
Theo giới quan sát, việc đảng ông Radev giành chiến thắng giòn giã có thể tạm thời chấm dứt tình trạng bất ổn chính trị kéo dài khiến Bulgaria phải tổ chức đến 8 cuộc bầu cử trong vòng 5 năm qua.
Để tham gia bầu cử quốc hội, ông Radev đã từ chức tổng thống từ tháng 1. Cuộc tổng tuyển cư đã được tổ chức sau khi các cuộc biểu tình quy mô lớn diễn ra khắp nước, buộc chính phủ tiền nhiệm phải từ chức vào tháng 12.2025.
Cựu tổng thống là người theo chủ nghĩa hoài nghi châu Âu và từng phục vụ trong không quân trên vai trò phi công chiến đấu. Ông giữ lập trường phản đối việc hỗ trợ quân sự cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga.
Cả EU lẫn Nga đều hoan nghênh chiến thắng của ông Radev.
Điện Kremlin đánh giá cao việc ông Radev mong muốn giải quyết các vấn đề với Nga thông qua đối thoại mang tính thực dụng.
