Trong hai ngày 25 và 26.6, Công ty cổ phần Phát triển nguồn nhân lực Proshipser (PHRD) phối hợp với Đoàn Thanh niên các phường Cam Linh và Cam Ranh (Khánh Hòa) tổ chức workshop với chủ đề “Định hướng nghề nghiệp – Đào tạo AI học đường – Cơ hội học tập và làm việc tại Nhật Bản, Hàn Quốc”, thu hút đông đảo đoàn viên, học sinh tham gia.
Tại chương trình, đoàn viên, học sinh được hướng dẫn cách nhận diện điểm mạnh, sở trường và năng lực của bản thân để lựa chọn ngành học, nghề nghiệp phù hợp, tránh tâm lý chọn ngành theo trào lưu hoặc theo mong muốn của người khác.
Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc ứng dụng AI vào học tập. Thay vì chỉ sử dụng AI để tìm kiếm thông tin, các chuyên gia hướng dẫn học sinh cách biến AI thành “trợ lý học tập” thông qua việc xây dựng sơ đồ tư duy, tóm tắt bài học, lập kế hoạch ôn tập, luyện ngoại ngữ, tìm hiểu nghề nghiệp và rèn luyện kỹ năng tự học. Các em cũng được lưu ý về cách khai thác AI có chọn lọc, kiểm chứng thông tin và sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm.
Bên cạnh kỹ năng số, workshop còn cung cấp thông tin về cơ hội học tập, du học và làm việc tại Nhật Bản, Hàn Quốc, giúp học sinh và phụ huynh có thêm cơ sở để lựa chọn lộ trình phát triển phù hợp sau khi tốt nghiệp.
Tham gia chương trình tại phường Cam Ranh, đoàn viên Sao Khuê cho biết điều em tâm đắc nhất là được định hướng phải hiểu bản thân trước khi quyết định chọn ngành học.
“Em cũng rất bất ngờ khi biết AI không chỉ giúp tìm kiếm thông tin mà còn có thể hỗ trợ học tập, luyện ngoại ngữ, tìm hiểu nghề nghiệp và xây dựng lộ trình phát triển cho bản thân. Em nghĩ đây là một chương trình rất ý nghĩa vì giúp học sinh như em có thêm định hướng rõ ràng hơn và biết cách sử dụng AI đúng để chuẩn bị cho tương lai của mình”, Sao Khuê chia sẻ.
Trong khi đó, Nguyễn Minh Thuận, đoàn viên phường Cam Linh vừa hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT, cho rằng chương trình mang lại nhiều kiến thức thiết thực cho những bạn đang đứng trước ngưỡng cửa lựa chọn nghề nghiệp.
“Workshop giúp em hiểu hơn về các cơ hội du học, xuất khẩu lao động cũng như biết cách ứng dụng AI vào học tập và tìm hiểu nhiều vấn đề xã hội. Sau chương trình, em cũng định hình rõ hơn hướng đi của mình trong thời gian tới”, Thuận nói.
Bà Đinh Thanh Trang, chuyên gia tư vấn hướng nghiệp, Giám đốc Công ty cổ phần Phát triển nguồn nhân lực Proshipser, cho biết: “Sau chương trình, PHRD sẽ tiếp tục đồng hành cùng các em thông qua cộng đồng định hướng nghề nghiệp và AI học đường dành cho học sinh THPT trên toàn quốc. Tại đây, các em sẽ được tư vấn miễn phí về định hướng nghề nghiệp, lựa chọn ngành học, cũng như các cơ hội du học và xuất khẩu lao động phù hợp với năng lực của mình. Bên cạnh đó, chúng tôi sẽ định kỳ tổ chức các buổi webinar chia sẻ những công cụ và ứng dụng AI mới, hướng dẫn học sinh biết cách học thông minh hơn trong thời đại số. Chúng tôi mong muốn cộng đồng sẽ trở thành nơi các em có thể học hỏi, được định hướng đúng và tự tin chuẩn bị hành trang cho tương lai”.
Theo ban tổ chức, chuỗi hoạt động hướng đến mục tiêu góp phần nâng cao năng lực số cho đoàn viên, học sinh, giúp các em chủ động thích ứng với sự phát triển của công nghệ, đồng thời hưởng ứng phong trào “Bình dân học vụ số” theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Một nghiên cứu hồi tháng trước của Cục Nghiên cứu Kinh tế Mỹ chỉ ra rằng khi giáo viên cho điểm A dễ dàng, học sinh có nhiều khả năng bỏ học, đạt điểm kém hơn và kiếm được ít tiền hơn nhiều năm sau đó.
Tương tự, theo một nghiên cứu của Đại học Maryland (Mỹ) năm ngoái, lạm phát điểm có thể khiến tổng thu nhập tương lai của một lớp học giảm khoảng 213.000 USD mỗi năm. Các phép tính cho thấy một học sinh sẽ mất 150 USD mỗi lần điểm được nâng lên một bậc, chẳng hạn từ B- lên B+.
Lý do là khi mọi người dễ được điểm cao hơn, điểm số không còn chức năng phân loại như trước. Cùng đó, học sinh có xu hướng ít nỗ lực hơn, kết quả các bài kiểm tra sau này kém hơn, ít có khả năng gắn bó lâu dài với việc học, dẫn đến thu nhập khi trưởng thành cũng thấp hơn.
"Tác động này thường không xuất hiện ngay lập tức mà chỉ trở nên rõ ràng sau một thời gian dài gia nhập thị trường lao động", Nolan Pope, nhà kinh tế lao động tại Đại học Maryland, nhận định trên tờ Fortune.
Những nghiên cứu trên được thực hiện giữa bối cảnh lạm phát điểm tại Mỹ đang ngày càng rõ nét, cả ở những trường danh tiếng.
Tờ Yale Daily News chỉ ra rằng nếu năm 1963, chỉ khoảng 10% điểm tại Đại học Yale là A- trở lên, thì năm học 2022-2023, số này đã gấp gần 8 lần. Còn ở Harvard, từ năm 2015 đến nay, tỷ lệ sinh viên nhận điểm A tăng thêm khoảng 20%.
"Với giáo viên, cho điểm cao hơn một chút thường giúp giảm bớt phàn nàn từ phụ huynh đến học sinh. Nhà trường cũng có hình ảnh tốt hơn khi mặt bằng điểm số cao. Gần như bên nào cũng thấy mình được lợi", Pope nói.
Những hệ quả dài hạn không chỉ dừng lại ở giáo dục. Các chuyên gia nhận định ngày càng nhiều sinh viên tốt nghiệp không sẵn sàng nhận những công việc có thu nhập khá như các vị trí quản lý cấp thấp trong ngành bán lẻ, dẫn đến tình trạng thất nghiệp và tâm lý bất mãn, kéo theo hệ lụy kinh tế và xã hội.
Để hạn chế tình trạng cho điểm cao tùy tiện, tháng 11/2025, Tổng thống Donald Trump đề xuất gắn nguồn tài trợ liên bang cho các đại học với các tiêu chí chấm điểm nghiêm ngặt hơn.
Ở phía trường, tháng trước, hội đồng giảng viên tại Đại học Harvard đã bỏ phiếu để siết giới hạn số điểm A không quá 20% mỗi khóa học.
Chiều 25/5, 39.371 thí sinh Nghệ An tiếp tục dự thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2026-2027. Trước đó, vào buổi sáng cùng ngày, có một thí sinh ở môn thi ngữ văn bị đình chỉ thi vì mang tài liệu.
Ghi nhận tại một số điểm thi, thí sinh bước ra khỏi phòng thi với tâm trạng thoải mái. Nhiều em nhận xét đề thi năm nay bám sát chương trình học, cấu trúc quen thuộc và không có nhiều câu hỏi gây bất ngờ.
Tại điểm thi Trường THPT Đông Hiếu (xã Đông Hiếu, Nghệ An), em Lê Ngọc Vân cho biết đề thi tương đối dễ, các dạng câu hỏi đã được giáo viên ôn tập kỹ trong quá trình học. "Em làm bài khá tốt. Nhiều câu hỏi nằm trong phần kiến thức cơ bản nên không quá khó để hoàn thành. Em dự đoán mình có thể đạt hơn 8 điểm", Vân chia sẻ.
Cùng chung nhận xét, nhiều thí sinh cho rằng đề thi có độ phân hóa ở một số câu vận dụng nhưng nhìn chung phù hợp với năng lực học sinh lớp 9. Nhiều phụ huynh vui mừng khi con em mình hoàn thành tốt bài thi. Một số thí sinh tranh thủ trao đổi đáp án với bạn bè trước khi ra về.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Nghệ An năm nay diễn ra trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Tuy nhiên, công tác tổ chức tại các điểm thi được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm an toàn và tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh tham gia dự thi.
Nhận định về đề thi, cô Lê Thị Ngọc Hà, giáo viên tiếng Anh, Trường THCS Trường Thi cho rằng đề thi tiếng Anh tuyển sinh vào lớp 10 năm nay được xây dựng hay, bám sát định hướng phát triển năng lực học sinh và phù hợp với chương trình học hiện hành.
Nội dung đề có tính thực tiễn, gần gũi với đời sống, giúp học sinh vận dụng kiến thức ngôn ngữ thay vì chỉ học thuộc máy móc. Các câu hỏi được phân hóa hợp lý, vừa đảm bảo học sinh trung bình có thể làm được phần cơ bản, vừa có những câu vận dụng để đánh giá năng lực khá, giỏi.
''Đặc biệt, phần đọc hiểu và giao tiếp mang tính ứng dụng cao, góp phần khuyến khích học sinh học tiếng Anh theo hướng toàn diện hơn. Và đặc biệt tôi rất vui vì năm nay con trai tôi được trải nghiệm đề thi hay như vậy, mặc dù đây chưa phải là thế mạnh của cháu vì cháu thi chuyên Tin'', cô Hà chia sẻ.
Ông Nguyễn Trọng Hoàn, Chánh Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, cho biết qua báo cáo nhanh môn thi Ngoại ngữ, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2026-2027 có 49.371 thí sinh dự thi. Tổng số thí sinh vắng thi không lý do là 56 em.
Trong buổi thi môn Ngữ văn có 1 thí sinh tại Hội đồng thi Trường THPT Phan Đăng Lưu vi phạm quy chế thi (đưa tài liệu vào phòng thi). Không có các sự cố bất thường khác xảy ra. Ngày thi thứ nhất diễn ra bình thường, an toàn, đúng quy chế.
Bạn Tô Thành Long - sinh viên năm 3 ngành kỹ thuật phần mềm, Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) - là ví dụ điển hình khi người trẻ đang "kéo" AI về gần với đời sống.
Cuối tháng 3 vừa qua, Long cùng nhóm Snackathon tham gia cuộc thi Swin Hackathon 2026 do Swinburne Vietnam tổ chức và giành giải tư toàn quốc với sản phẩm FinAdvisor - chatbot AI giải quyết vấn đề tài chính.
Thay cho hỏi đáp chung chung, FinAdvisor được thiết kế theo ngữ cảnh riêng của người dùng. "Với người bán hàng nhỏ lẻ hay kinh doanh tự do, họ khó dùng phần mềm để thống kê thu - chi một cách trực quan hay lập kế hoạch tài chính. Công cụ này giúp họ giải quyết vấn đề đó và dễ hình dung tình hình tài chính cá nhân", Long nhấn mạnh.
Học cùng trường, bạn Trương Minh Tiền - sinh viên ngành khoa học dữ liệu - chọn ứng dụng AI vào mảng khác. Sớm đam mê và chủ động tìm hiểu từ năm nhất, Tiền và các bạn có bài nghiên cứu khoa học tham dự hội thảo quốc tế CSoNet 2025.
Đề tài về ứng dụng AI tạo dữ liệu cho robot hỗ trợ người già trong bệnh viện và giải quyết bài toán liên quan. Hiện tại, Minh Tiền và nhóm đang phát triển Omilearn - nền tảng hỗ trợ học tập cá nhân hóa tích hợp AI.
Ngoài các tính năng quen thuộc như ghi chú, tóm tắt bài học, vẽ sơ đồ tư duy… điểm đặc biệt mà Tiền tâm đắc là chế độ "dạy cho AI" lấy cảm hứng từ phương pháp Feynman. Qua việc giải thích lại kiến thức, người học có thể tự kiểm tra mức độ hiểu bài của mình một cách hiệu quả.
Với bạn Võ Thị Như Quỳnh, sinh viên năm 3 ngành khoa học máy tính Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM), là minh chứng khác cho sự dấn thân của giới trẻ Việt vào lĩnh vực AI.
Từ hè năm nhất, Quỳnh chủ động gửi email xin tham gia nhóm nghiên cứu của PGS.TS Quản Thành Thơ - Trưởng khoa khoa học và kỹ thuật máy tính - và được thầy chấp thuận.
Từ công việc nền tảng như xử lý dữ liệu, Quỳnh dần định hình hướng nghiên cứu về xử lý ngôn ngữ tự nhiên và các mô hình kết hợp ngôn ngữ - thị giác. Đề tài đầu tiên Quỳnh tham gia là hỗ trợ nghiên cứu dịch máy giữa tiếng Việt và tiếng dân tộc Ba Na.
Công việc tưởng chừng đơn giản như xử lý lỗi chính tả và làm giàu dữ liệu lại trở thành thử thách lớn với người mới bắt đầu mà Quỳnh tự nhận "phải thử rất nhiều lần, vận dụng nhiều kiến thức mới ra kết quả đúng".
Một sản phẩm khác của Quỳnh cùng cộng sự là HCMUT Chatbot - trợ lý ảo tư vấn tuyển sinh đang được triển khai trên website trường. Chatbot có khả năng hiểu tiếng Việt, trả lời câu hỏi về trường - khoa và hỗ trợ học sinh, tân sinh viên nhanh chóng làm quen với môi trường học tập.
