Sáng nay (17.4), ĐH Quốc gia TP.HCM chính thức công bố điểm thi đánh giá năng lực (V-ACT) của hơn 133.000 thí sinh trên cả nước. Tính đến đầu giờ chiều nay, theo khảo sát của Thanh Niên với một số trung tâm luyện thi, ít nhất trăm sĩ tử có điểm chung là kết quả tiếng Việt thấp nhất so với các phần thi khác là toán, tiếng Anh, tư duy khoa học. Hiện tượng này cũng diễn ra với những thí sinh có tổng điểm từ 1.000 trở lên.
Tuy nhiên, cũng có số ít trường hợp thí sinh có kết quả thi tiếng Việt cao hơn các phần khác trong quá trình khảo sát.
Đáng chú ý, nhiều thí sinh đạt điểm phần thi tiếng Anh ở mức tối đa là 300, trong khi điểm tiếng Việt lại nằm “chót bảng” trong 4 phần. Trường hợp nổi bật nhất là thủ khoa thi đợt 1 năm nay – em Trần Hoàng Thiên Phúc, học sinh lớp 12 Toán 2 Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM) – với điểm phần tiếng Anh, tư duy khoa học đều là 300, toán đạt 264 còn tiếng Việt “về cuối” ở mốc 234.
“Nhiều học sinh của tôi cũng có kết quả thi phần tiếng Việt thấp nhất trong 4 phần, thậm chí cách phần thi thấp thứ hai khoảng 30-40 điểm”, thạc sĩ Bùi Văn Công, giáo viên chuyên luyện thi V-ACT trực tuyến cho học sinh ở nhiều địa phương, chia sẻ.
Theo thầy Công, tiếng Việt là phần thi có điểm thấp nhất trong 4 phần không đồng nghĩa với việc năng lực tiếng Việt của thí sinh đó giảm sút, mà có thể do độ khó không đồng đều giữa các phần trong đề thi. Nam giáo viên cho rằng phần tiếng Việt ở kỳ thi năm 2026 thiên về suy luận chứ không còn quá chú trọng đến cảm nhận văn chương, đọc hiểu văn bản đơn thuần như trước. Điều này có thể khiến nhiều bạn gặp thử thách.
Chưa kể phần tiếng Việt năm nay còn có nhiều câu ngoài nội dung trước giờ hay ra đề, như câu hỏi về niêm luật trong thơ Đường luật hoặc các câu hỏi về lỗi chính tả, theo thầy Công. Còn thầy Đặng Duy Hùng, quản lý hệ thống luyện thi Helius Education tại TP.HCM, đánh giá phần tiếng Việt tuy hay và pha trộn nhiều màu sắc khác nhau, song lại nặng về đọc ngữ liệu nên chiếm nhiều thời gian làm bài hơn so với mọi năm.
“Nhìn chung, phần khó ở đề năm nay xoay cực từ khoa học tự nhiên sang khoa học xã hội”, thầy Hùng nhìn nhận.
Huỳnh An Khang, với tổng điểm 1.006 – trong đó tiếng Anh đạt 278 điểm, tư duy khoa học 253, toán 248 và tiếng Việt 227 – chia sẻ thêm rằng phần thi tiếng Việt đặc biệt thử thách ở những câu hỏi về kiến thức, nhất là kiến thức tích lũy từ các lớp dưới chứ không phải trọng tâm giảng dạy ở chương trình học lớp 12. Nam sinh học lớp 12 ở Trường THPT Phú Nhuận (TP.HCM) kể sẽ tiếp tục dự thi đợt 2 tổ chức vào tháng 5 tới để cải thiện điểm số.
Trong khi đó, T., một thí sinh tại TP.HCM, cho biết đa phần các bạn chung lớp đều có điểm tiếng Việt là điểm thấp nhất. “Riêng em có kết quả tiếng Việt cao hơn các phần khác”, nam sinh đạt 283 điểm tiếng Việt và tổng điểm 1.043 chia sẻ.
Chia sẻ góc nhìn khác, thầy Lê Văn Minh (KST), giáo viên luyện thi V-ACT tại Trung tâm Alpha (TP.Đà Lạt), cho biết không chỉ mới đây mà từ lâu thầy đã trăn trở về vấn đề sử dụng tiếng Việt ở học sinh THCS, THPT. “Tôi nhận ra càng về sau, các bạn càng bị ‘hạn chế’ về năng lực và cách sử dụng ngôn ngữ Việt. Ngoài đời sống thực tế cũng vậy chứ không riêng gì trong các bài thi mang tính học thuật như V-ACT”, thầy Minh nói.
Nam giáo viên cũng thông tin hầu hết học sinh trong khóa thầy đứng lớp đều có điểm tiếng Anh cao hơn tiếng Việt.
“Tôi thật sự buồn vì lẽ ra tiếng Việt nên là phần kiến thức khiến các bạn cảm thấy hứng thú thay vì vô tình trở thành rào cản”, thầy Minh bộc bạch.
Để cải thiện, thầy Minh chia sẻ trong mỗi lần soạn đề đều cố gắng đưa ngữ liệu về việc bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt để nhắc nhở học sinh. Ngoài ra, thầy còn khuyến khích các bạn trau dồi vốn từ ngữ thông qua việc chăm chỉ đọc, xem thơ ca, truyện, kịch…
“Tôi chỉ hy vọng thay đổi được góc nhìn của một vài bạn thôi là vui lắm rồi”, thầy nói.
Trước đó, Thanh Niên từng đăng tải loạt bài về việc một bộ phận người trẻ dùng tiếng Việt một cách méo mó, lệch chuẩn, từ sử dụng “teencode” hoặc những từ nửa Anh nửa Việt cho tới nói năng những cụm vô nghĩa như “tung tung tung sahur”, “tralalero tralala”… Điều này trải rộng từ học sinh tiểu học, THCS, THPT đến sinh viên ĐH.
“Thoạt nghe tưởng là vui vẻ, hài hước nhưng lâu dài tạo thành thói quen, các con quên mất luôn từ thông dụng vẫn hay dùng trong tiếng Việt hằng ngày”, cô Nguyễn Thị Phương Đài, giáo viên Trường tiểu học Trần Khánh Dư (P.Tân Định, TP.HCM), chia sẻ với Thanh Niên hồi cuối năm 2025. “Tôi nhận thấy càng ngày, kỹ năng diễn đạt thành câu văn, bài văn của nhiều học sinh càng kém đi vì bây giờ nhiều bạn chỉ xem video ngắn”, cô Đài nói thêm.
Trao đổi với báo chí vào hôm nay 30.4, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT, cho biết, bộ này đang trình Chính phủ chính sách học bổng mới cho khối ngành STEM. Nếu được thông qua, chính sách này sẽ được triển khai từ ngày 1.9.
Mục tiêu không chỉ dừng ở hỗ trợ chi phí học tập, sinh hoạt cho người học, mà quan trọng hơn là tạo động lực đủ mạnh để thu hút và giữ chân người học giỏi theo đuổi các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược (những lĩnh vực có vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia).
Chính sách học bổng này được áp dụng cho người học đang theo học hệ chính quy, từ trình độ đại học (cử nhân, kỹ sư) và sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ).
Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, điều kiện để sinh viên được nhận học bổng trước hết là đang theo học khối ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Có 2 nhóm được xét học bổng. Nhóm thứ nhất là những thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc quốc tế (thời gian đạt giải không quá 3 năm).
Nhóm thứ hai là các thí sinh có tổng điểm thi tốt nghiệp trong tổ hợp xét tuyển gồm môn toán và 2 môn trong số 4 môn lý, hóa, sinh, tiếng Anh từ 22,5 điểm trở lên (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, không tính điểm quy đổi môn tiếng Anh nếu thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp). Đồng thời, các em phải nằm trong nhóm 30% thí sinh đạt điểm trúng tuyển cao nhất cùng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc.
GS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh: "Thí sinh trúng tuyển bằng các tổ hợp khác ngoài 5 môn nói trên, dù là vào 15 nhóm ngành STEM mà Bộ GD-ĐT đề xuất, sẽ không được nhận học bổng".
Để duy trì học bổng trong toàn khóa, người học phải đáp ứng các yêu cầu về kết quả học tập, tiến độ tích lũy tín chỉ, kỷ luật học tập. Đối với bậc sau đại học, căn cứ đánh giá là năng lực nghiên cứu khoa học.
"Chính sách này không chỉ "trao cơ hội", mà còn tạo cơ chế sàng lọc và thúc đẩy người học phát triển liên tục", GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
15 nhóm ngành GS Nguyễn Tiến Thảo nhắc đến ở trên gồm: sinh học, sinh học ứng dụng, khoa học vật chất, khoa học trái đất, toán học, thống kê, máy tính, công nghệ thông tin, kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, kỹ thuật điện - điện tử và viễn thông, kỹ thuật hóa học - vật liệu - luyện kim và môi trường, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật địa chất - địa vật lý và trắc địa, kỹ thuật mỏ, và xây dựng.
Mức học bổng được thiết kế trên nguyên tắc bảo đảm nhu cầu học tập - sinh hoạt tối thiểu, dự kiến chia theo bậc học và nhóm ngành. Ở bậc đại học, mức hỗ trợ dao động từ khoảng 3,7 - 5,5 triệu đồng/tháng; ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, mức hỗ trợ cao hơn, tối đa lên tới 8,4 triệu đồng/tháng.
Đây là mức học bổng giúp sinh viên đủ sinh hoạt phí khi theo học các chương trình đào tạo. Chính sách học bổng cũng thiết kế theo cấu trúc tăng dần theo trình độ đào tạo, phản ánh đúng yêu cầu về năng lực nghiên cứu và đóng góp của người học.
Đặc biệt, một điểm cải cách rất đáng chú ý là việc xét và chi trả học bổng được thực hiện trên cơ sở dữ liệu sẵn có khi thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, không phát sinh thủ tục hành chính cho người học (tức là không tạo cơ chế xin - cho), bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả.
GS Nguyễn Tiến Thảo khẳng định, chính sách học bổng này nếu được thông qua sẽ mở ra cơ hội cho những học sinh có năng lực trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên và công nghệ. Với những em có nền tảng tốt về toán và các môn khoa học, đây là thời điểm cần tập trung cao độ để đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi sắp tới.
Còn hơn 1 tháng nữa là thí sinh bước vào kỳ thi tốt nghiệp năm 2026. Từ nay đến 17 giờ 30 ngày 5.5, học sinh tiếp tục đăng ký môn thi tốt nghiệp hoặc điều chỉnh lựa chọn lại môn thi nếu muốn thay đổi. Đây là cơ hội để những em vẫn có thế mạnh về các môn khoa học tự nhiên rà soát lại hồ sơ đăng ký dự thi tốt nghiệp, kịp thời thụ hưởng lợi ích của chính sách mới.
"Nếu trước đây còn lưỡng lự thì bây giờ là thời điểm ra quyết định cho con đường phía trước. Nếu bạn có năng lực toán và khoa học tự nhiên, đây là thời điểm để bứt phá. Học bổng này không chỉ hỗ trợ tài chính, mà là cơ hội bước vào các lĩnh vực then chốt của đất nước trong 10 - 20 năm tới.
Học bổng này không chỉ hỗ trợ 10 tháng/năm học mà còn là bệ phóng cho sự nghiệp. Hãy lấy đó làm động lực lớn nhất để chọn môn thi và ngành học ngay từ bây giờ. Lựa chọn đúng ngành học ở thời điểm này chính là lựa chọn vị trí của mình trong tương lai", GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
Ngày 19/5, thông tin từ phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau, cho biết công an địa phương vừa phối hợp hỗ trợ người dân nhận lại tài sản đánh rơi 2 ngày trước.
Trước đó, ngày 17/5, em H.T.T. và em L.T.T.N. (cùng học lớp 4, trú tại phường An Xuyên) khi đi trên một tuyến đường ở địa phương đã nhặt được số tiền 20 triệu đồng của người khác đánh rơi.
Ngay sau đó, 2 em chủ động đến Công an phường An Xuyên trình báo và giao nộp số tiền để nhờ tìm chủ nhân.
Tiếp nhận thông tin, Công an phường An Xuyên đã nhanh chóng xác minh, xác định người đánh rơi là ông T.Đ.V. (43 tuổi, trú tại phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau).
Sau khi thực hiện đầy đủ các thủ tục, công an phường đã trao trả số tiền trên cho ông V.; đồng thời biểu dương hành động, tinh thần trung thực của 2 em học sinh.
Trưa nay 10.7, trao đổi với PV Thanh Niên, bà Lê Thị Hương, Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Trị, cho biết Sở GD-ĐT vừa kết thúc cuộc họp khẩn liên quan đến các thông tin phản ánh dấu hiệu tiêu cực tại điểm thi Trường THPT Lê Trực trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 (Thanh Niên đã thông tin).
Theo bà Hương, ngay sau khi tiếp nhận thông tin phản ánh, Sở GD-ĐT đã báo cáo nhanh vụ việc, xin ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh và Trưởng ban chỉ đạo kỳ thi của tỉnh. Đồng thời, Sở GD-ĐT phối hợp với Công an tỉnh và các cơ quan chức năng khẩn trương xác minh các nội dung dư luận phản ánh.
"Sáng nay, Sở đã tổ chức họp khẩn và thành lập tổ công tác đặc biệt phối hợp với cơ quan công an cùng các đơn vị chức năng để tham mưu Ban Chỉ đạo kỳ thi của tỉnh kiểm tra, rà soát toàn bộ quy trình tổ chức công tác coi thi và kết quả kỳ thi tại điểm thi Trường THPT Lê Trực, nhằm phát hiện các dấu hiệu bất thường, các hành vi gian lận, tiêu cực nếu có", bà Hương cho biết.
Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Trị khẳng định, Sở GD-ĐT đang tiến hành rà soát toàn diện, nghiêm túc tất cả các khâu của kỳ thi tại toàn bộ các điểm thi trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là những nơi có thông tin phản ánh hoặc nghi ngờ xảy ra tiêu cực. Việc xác minh sẽ được thực hiện khách quan, đầy đủ với sự phối hợp của các cơ quan chức năng.
Theo bà Hương, quan điểm của Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Trị là nếu phát hiện sai phạm sẽ xử lý nghiêm theo đúng thẩm quyền và quy định của pháp luật; trường hợp có dấu hiệu tội phạm sẽ chuyển cơ quan điều tra xử lý, "không có vùng cấm, không bao che, dung túng cho bất kỳ sai phạm nào". Đồng thời, Sở GD-ĐT cũng sẽ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các thí sinh.
Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Trị cho biết sẽ công khai kết quả xác minh ngay sau khi tổ công tác và các cơ quan chức năng hoàn tất quá trình kiểm tra, làm rõ vụ việc.
