Sáng nay (17.4), ĐH Quốc gia TP.HCM chính thức công bố điểm thi đánh giá năng lực (V-ACT) của hơn 133.000 thí sinh trên cả nước. Tính đến đầu giờ chiều nay, theo khảo sát của Thanh Niên với một số trung tâm luyện thi, ít nhất trăm sĩ tử có điểm chung là kết quả tiếng Việt thấp nhất so với các phần thi khác là toán, tiếng Anh, tư duy khoa học. Hiện tượng này cũng diễn ra với những thí sinh có tổng điểm từ 1.000 trở lên.
Tuy nhiên, cũng có số ít trường hợp thí sinh có kết quả thi tiếng Việt cao hơn các phần khác trong quá trình khảo sát.
Đáng chú ý, nhiều thí sinh đạt điểm phần thi tiếng Anh ở mức tối đa là 300, trong khi điểm tiếng Việt lại nằm “chót bảng” trong 4 phần. Trường hợp nổi bật nhất là thủ khoa thi đợt 1 năm nay – em Trần Hoàng Thiên Phúc, học sinh lớp 12 Toán 2 Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM) – với điểm phần tiếng Anh, tư duy khoa học đều là 300, toán đạt 264 còn tiếng Việt “về cuối” ở mốc 234.
“Nhiều học sinh của tôi cũng có kết quả thi phần tiếng Việt thấp nhất trong 4 phần, thậm chí cách phần thi thấp thứ hai khoảng 30-40 điểm”, thạc sĩ Bùi Văn Công, giáo viên chuyên luyện thi V-ACT trực tuyến cho học sinh ở nhiều địa phương, chia sẻ.
Theo thầy Công, tiếng Việt là phần thi có điểm thấp nhất trong 4 phần không đồng nghĩa với việc năng lực tiếng Việt của thí sinh đó giảm sút, mà có thể do độ khó không đồng đều giữa các phần trong đề thi. Nam giáo viên cho rằng phần tiếng Việt ở kỳ thi năm 2026 thiên về suy luận chứ không còn quá chú trọng đến cảm nhận văn chương, đọc hiểu văn bản đơn thuần như trước. Điều này có thể khiến nhiều bạn gặp thử thách.
Chưa kể phần tiếng Việt năm nay còn có nhiều câu ngoài nội dung trước giờ hay ra đề, như câu hỏi về niêm luật trong thơ Đường luật hoặc các câu hỏi về lỗi chính tả, theo thầy Công. Còn thầy Đặng Duy Hùng, quản lý hệ thống luyện thi Helius Education tại TP.HCM, đánh giá phần tiếng Việt tuy hay và pha trộn nhiều màu sắc khác nhau, song lại nặng về đọc ngữ liệu nên chiếm nhiều thời gian làm bài hơn so với mọi năm.
“Nhìn chung, phần khó ở đề năm nay xoay cực từ khoa học tự nhiên sang khoa học xã hội”, thầy Hùng nhìn nhận.
Huỳnh An Khang, với tổng điểm 1.006 – trong đó tiếng Anh đạt 278 điểm, tư duy khoa học 253, toán 248 và tiếng Việt 227 – chia sẻ thêm rằng phần thi tiếng Việt đặc biệt thử thách ở những câu hỏi về kiến thức, nhất là kiến thức tích lũy từ các lớp dưới chứ không phải trọng tâm giảng dạy ở chương trình học lớp 12. Nam sinh học lớp 12 ở Trường THPT Phú Nhuận (TP.HCM) kể sẽ tiếp tục dự thi đợt 2 tổ chức vào tháng 5 tới để cải thiện điểm số.
Trong khi đó, T., một thí sinh tại TP.HCM, cho biết đa phần các bạn chung lớp đều có điểm tiếng Việt là điểm thấp nhất. “Riêng em có kết quả tiếng Việt cao hơn các phần khác”, nam sinh đạt 283 điểm tiếng Việt và tổng điểm 1.043 chia sẻ.
Chia sẻ góc nhìn khác, thầy Lê Văn Minh (KST), giáo viên luyện thi V-ACT tại Trung tâm Alpha (TP.Đà Lạt), cho biết không chỉ mới đây mà từ lâu thầy đã trăn trở về vấn đề sử dụng tiếng Việt ở học sinh THCS, THPT. “Tôi nhận ra càng về sau, các bạn càng bị ‘hạn chế’ về năng lực và cách sử dụng ngôn ngữ Việt. Ngoài đời sống thực tế cũng vậy chứ không riêng gì trong các bài thi mang tính học thuật như V-ACT”, thầy Minh nói.
Nam giáo viên cũng thông tin hầu hết học sinh trong khóa thầy đứng lớp đều có điểm tiếng Anh cao hơn tiếng Việt.
“Tôi thật sự buồn vì lẽ ra tiếng Việt nên là phần kiến thức khiến các bạn cảm thấy hứng thú thay vì vô tình trở thành rào cản”, thầy Minh bộc bạch.
Để cải thiện, thầy Minh chia sẻ trong mỗi lần soạn đề đều cố gắng đưa ngữ liệu về việc bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt để nhắc nhở học sinh. Ngoài ra, thầy còn khuyến khích các bạn trau dồi vốn từ ngữ thông qua việc chăm chỉ đọc, xem thơ ca, truyện, kịch…
“Tôi chỉ hy vọng thay đổi được góc nhìn của một vài bạn thôi là vui lắm rồi”, thầy nói.
Trước đó, Thanh Niên từng đăng tải loạt bài về việc một bộ phận người trẻ dùng tiếng Việt một cách méo mó, lệch chuẩn, từ sử dụng “teencode” hoặc những từ nửa Anh nửa Việt cho tới nói năng những cụm vô nghĩa như “tung tung tung sahur”, “tralalero tralala”… Điều này trải rộng từ học sinh tiểu học, THCS, THPT đến sinh viên ĐH.
“Thoạt nghe tưởng là vui vẻ, hài hước nhưng lâu dài tạo thành thói quen, các con quên mất luôn từ thông dụng vẫn hay dùng trong tiếng Việt hằng ngày”, cô Nguyễn Thị Phương Đài, giáo viên Trường tiểu học Trần Khánh Dư (P.Tân Định, TP.HCM), chia sẻ với Thanh Niên hồi cuối năm 2025. “Tôi nhận thấy càng ngày, kỹ năng diễn đạt thành câu văn, bài văn của nhiều học sinh càng kém đi vì bây giờ nhiều bạn chỉ xem video ngắn”, cô Đài nói thêm.
Cô Nguyễn Thị Tú - Hiệu trưởng Trường trung học Thực hành (Trường đại học Sư phạm TP.HCM) - kể lại câu chuyện khiến nhiều người cùng cười nhưng xúc động. Đó là có hai học sinh chia sẻ mong muốn sau này sẽ quay trở lại trường để làm hiệu trưởng và hiệu phó.
“Có thể đó chỉ là lời nói rất hồn nhiên của học sinh nhưng với tôi, đó là điều rất đặc biệt. Điều khiến giáo viên cảm thấy ý nghĩa sau nhiều năm làm nghề không chỉ ở thành tích học tập hay giải thưởng, mà còn là sự gắn bó và tình cảm học sinh dành cho mái trường", cô Tú chia sẻ.
Cô nói điều nhà trường luôn mong muốn không phải học sinh trở thành một hình mẫu hoàn hảo, mà là trở thành những người biết làm chủ bản thân, sống có trách nhiệm và biết yêu thương người khác.
Nhắn gửi học sinh cuối cấp, cô hiệu trưởng nói tuổi 18 là cột mốc đặc biệt khi mỗi người bắt đầu học cách tự đưa ra lựa chọn và chịu trách nhiệm với con đường phía trước.
Ở độ tuổi này, nhiều học sinh sẽ có không ít lo lắng về kỳ thi, ngành học hay tương lai. Nhưng điều quan trọng không phải là chưa từng sợ hãi mà là biết bước tiếp dù vẫn còn lo lắng. Theo cô, can đảm không phải là không có sợ hãi mà là biết vượt qua nỗi sợ để tiếp tục bước về phía trước.
"Hành trình học tập và trưởng thành chưa bao giờ là điều dễ dàng. Đặc biệt là trong môi trường giáo dục, cả thầy cô lẫn học sinh đều sẽ đối diện áp lực, kỳ vọng và những thử thách riêng.
Tuy nhiên điều quan trọng nhất vẫn là giữ được tình yêu thương, sự kiên nhẫn và tinh thần trách nhiệm với những gì mình lựa chọn. Điều tôi mong nhất là thầy cô vẫn giữ được tình yêu nghề, còn học sinh giữ được sự tử tế và tinh thần cố gắng của mình”, cô Tú nhắn nhủ.
Hôm nay (28.5), Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh, TP.HCM tổ chức tổng kết năm học 2025-2026, trao thưởng, tuyên dương học sinh tiêu biểu, giáo viên - nhân viên tiêu biểu, đạt nhiều thành tích xuất sắc trong năm học.
Ở phần vinh danh học sinh tiêu biểu năm học, nhà trường không chỉ mời mỗi em học sinh bước lên sân khấu mà mỗi em vinh dự được dắt theo một người thân của mình: cha, mẹ hoặc ông, bà để cùng mình đón nhận những món quà. Đây là cách đặc biệt mà nhà trường tôn vinh, cảm ơn phụ huynh học sinh đồng hành cùng hành trình chăm sóc, giáo dục mỗi học sinh. Điều này được thực hiện suốt 3 năm học qua.
Hôm nay, khi đợt đầu tiên trao thưởng cho các em học sinh tiêu biểu xong, chúng tôi quan sát phía dưới sân trường, một em nhỏ lớp 1 mang giỏ hoa lan, giấy khen em nhận được tặng cho người cha của mình. Lát sau, khi kết thúc đợt khen thưởng của học sinh tiêu biểu khối lớp 5, một bé trai cũng chạy tới khoe với cha phần thưởng con được nhận. Người cha đang ngồi trên xe lăn, gương mặt anh thật hạnh phúc khi chứng kiến vợ và 2 con lần lượt bước lên sân khấu, cùng được khen thưởng trong buổi lễ.
Anh tên là Trần Thanh Sơn, 42 tuổi, cựu sinh viên ngành công nghệ thông tin, Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM). Anh Sơn là nạn nhân của chất độc da cam/dioxin, hiện cũng là hội viên của Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin TP.HCM.
Cha của anh Sơn, người lính anh dũng tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hành quân qua nhiều vùng chiến tranh khốc liệt, đã chịu ảnh hưởng của chất độc da cam/dioxin mà không hay biết. Ông sinh được 4 người con, anh Sơn là con út, trên anh còn 3 chị gái - đều khỏe mạnh. Khi anh Sơn còn nhỏ, học phổ thông, cha của anh đã là "đôi chân" của anh, truyền cho anh ý chí học tập, cố gắng không ngừng. Dù ông đã qua đời, nhưng những câu chuyện về ông vẫn được anh Sơn kể cho các con nghe để các con học theo tấm gương của ông nội.
Con gái của anh Sơn là Trần Ngọc Bảo Đan, lớp 1/5, giành huy chương vàng Aerobic cấp thành phố. Con trai anh tên Trần Duy Minh, lớp 5/6, giành huy chương đồng cờ tướng cấp thành phố. Hôm nay, lần đầu tiên đồng thời cả hai con đều được tuyên dương là học sinh tiêu biểu năm học, anh Sơn chia sẻ: "Tôi cảm động lắm. Niềm hạnh phúc không thể nào diễn tả nổi của riêng bản thân tôi".
"Tôi nghĩ là không chỉ tôi mà bất cứ phụ huynh nào, khi con mình khỏe mạnh, ngoan ngoãn đã là một niềm vui. Khi các con học tập tốt, có ý chí, thành tích tốt trong học tập thì càng vui hơn. Điều quan trọng không kém, tôi mong các con đều xây dựng cho mình một thái độ học tập tốt, ý thức kỷ luật tốt, để sau này đi làm, đóng góp được thật nhiều điều tốt đẹp xã hội", anh Sơn, cũng đang là một thầy giáo dạy toán, tin học cho các em học sinh tại nhà, bộc bạch.
Trong ngày tổng kết năm học hôm nay, Trường tiểu học Trần Hưng Đạo tuyên dương, khen thưởng các giáo viên, nhân viên tiêu biểu trong năm học. Bên cạnh những thầy cô giáo luôn sáng tạo, nỗ lực đổi mới vì chất lượng giáo dục, nhà trường tuyên dương đội ngũ nhân viên trường học lặng thầm, tận tụy vì các em học sinh.
Như cô bếp trưởng ngày đêm chăm chỉ trong bếp, nấu những món ăn vừa ngon, vừa lành cho các em học sinh với phương châm làm việc "Con ngon miệng - Cô hạnh phúc". Đó là những cô bảo mẫu lo lắng cho từng bữa ăn, giấc ngủ của các em học sinh với tâm niệm "Sức khỏe của con là hạnh phúc của chúng ta"...
Mỗi giáo viên, nhân viên tiêu biểu được phần thưởng là một chậu cây hoa lan nhỏ để trân quý những thành tích các thầy cô đã đạt được; đồng thời là một chiếc máy massage cổ vai gáy. Món quà ý nghĩa, tinh tế này là lời động viên, ghi nhận những sự lao động miệt mài, không kể giờ giấc của các thầy cô giáo, các nhân viên trường học vì những mầm xanh tương lai...
Nội dung nằm trong đề án Xây dựng mô hình "Trường học xã hội chủ nghĩa" giai đoạn 2026 - 2030 và những năm tiếp theo, được Hải Phòng phê duyệt hai ngày trước. Đây là địa phương đầu tiên của cả nước triển khai mô hình này.
Cụ thể, 9 trường ở ba cấp học được chọn làm mẫu, tập trung ở các xã Vĩnh Am (mầm non Tam Cường, Tiểu học Vĩnh Tiến - Cổ Am, THCS Tam Cường), phường Thủy Nguyên (mầm non Sao Mai, Tiểu học Núi Đèo, THCS Lê Ích Mộc), phường Thạch Khôi (tiểu học Liên Hồng), phường Lê Thanh Nghị (tiểu học Tân Bình, THCS Võ Thị Sáu).
Mục tiêu là tạo nền tảng cho hệ thống giáo dục tiên tiến, công bằng, nhân văn và hội nhập, hướng tới phát triển con người Hải Phòng toàn diện theo các giá trị xã hội chủ nghĩa, góp phần phát triển bền vững thành phố.
Đề án đưa ra bộ tiêu chí chi tiết về cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, phẩm chất và năng lực của học sinh, dạy học và các hoạt động giáo dục, môi trường giáo dục.
Như với cấp tiểu học, 100% phòng học đáp ứng được ứng dụng công nghệ thông tin, có ít nhất một phòng học STEM, 30% giáo viên đạt trình độ trên chuẩn (trên đại học), 80% sử dụng AI thành thạo, có ít nhất một giáo viên dạy được một số môn khoa học bằng tiếng Anh...
Với cấp THCS, 80% giáo viên có khả năng sử dụng tiếng Anh giao tiếp, có 1-2 giáo viên mỗi môn đủ năng lực dạy bằng tiếng Anh, 30% tiết học ứng dụng Công nghệ thông tin và AI...
Để đạt được các tiêu chí trên, TP Hải Phòng dự kiến đầu tư gần 252 tỷ đồng cho 9 trường từ nay đến năm 2030. Kinh phí chủ yếu từ kế hoạch đầu tư công trung hạn và các nguồn khác.
Hải Phòng hiện có gần 1.700 trường mầm non đến đại học với quy mô gần 1,1 triệu học sinh, sinh viên.
Tại hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện nghị quyết Hội nghị Trung ương 10 (khóa XIV) hồi tháng 10/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu Hải Phòng, Đà Nẵng cần đi đầu xây dựng mô hình xã hội chủ nghĩa gắn với con người xã hội chủ nghĩa ở từng địa phương, tạo cơ sở rút kinh nghiệm, nhân rộng trong cả nước.
Từ 9 trường trên, Hải Phòng dự kiến nhân rộng ra toàn thành phố trong 5 năm tiếp theo.
Không trong danh sách, nhưng sáng 13/5, trường Tiểu học Lê Hồng Phong, phường Phù Liễn đã ra mắt mô hình này.
Hiệu trưởng Phạm Văn Xình khẳng định tính ưu việt của mô hình giáo dục xã hội chủ nghĩa là đặt con người ở vị trí trung tâm của sự phát triển. Giáo dục không chỉ dừng lại ở truyền đạt tri thức mà còn là quá trình hình thành nhân cách, đạo đức, lý tưởng sống, khát vọng cống hiến và tinh thần trách nhiệm cho học sinh.
Theo ông Xình, mô hình "trường học xã hội chủ nghĩa" có ý nghĩa thiết thực để xây dựng lớp học sinh phát triển toàn diện cả về đức, trí, thể, mỹ, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và chịu nhiều tác động đa chiều của kinh tế thị trường.
