Châu Âu đang phải trải qua những đợt nắng nóng kỷ lục, sức chịu đựng của mỗi người đối với thời tiết khắc nghiệt này là hoàn toàn khác nhau. Bác sĩ Anisha Patel, chuyên gia y khoa về sức khỏe phụ nữ, chỉ ra rằng có những nhóm phụ nữ phải chật vật hơn rất nhiều khi đối mặt với thời tiết nắng nóng. Sự khác biệt về mặt sinh học và các yếu tố sức khỏe đặc thù chính là nguyên nhân khiến phái nữ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn, đồng thời đòi hỏi những biện pháp chăm sóc bản thân chuyên biệt khi thời tiết bắt đầu oi bức.
Yếu tố đầu tiên chính là sự thay đổi của nội tiết tố. Hai loại hormone estrogen và progesterone đóng vai trò quyết định trong cơ chế điều hòa thân nhiệt của cơ thể và tác động này trở nên mạnh mẽ nhất vào kỳ kinh nguyệt. “Vào nửa sau của chu kỳ kinh nguyệt, thân nhiệt tự nhiên của phụ nữ sẽ tăng lên, khiến họ dễ cảm thấy nóng bức hơn bình thường. Vì vậy, trong khoảng thời gian này, chị em sẽ nhạy cảm hơn với thời tiết và luôn cảm thấy nóng bức hơn hẳn”, bà Patel, hiện là bác sĩ gia đình tại West Sussex, Anh, giải thích.
Bên cạnh chu kỳ kinh nguyệt, nội tiết tố cũng là tác nhân gây ảnh hưởng lớn trong giai đoạn mãn kinh. Sự sụt giảm nghiêm trọng của nồng độ estrogen lúc này thường dẫn đến các cơn bốc hỏa, tình trạng đổ mồ hôi trộm ban đêm và chứng khó ngủ. Những bất ổn nội tại này vô tình tạo ra “tác động kép”, khiến cái nóng ngoài trời trở nên ngột ngạt và quá sức chịu đựng đối với cơ thể phụ nữ.
“Về cơ bản, hệ thống điều hòa thân nhiệt của cơ thể sẽ trở nên mất kiểm soát do sự thiếu hụt hormone. Điều này thực sự là một trải nghiệm quá tải và kiệt quệ đối với rất nhiều phụ nữ”, bà Patel phân tích.
Giai đoạn thai kỳ cũng mang đến những thử thách khắc nghiệt không kém cho phụ nữ khi thời tiết chuyển sang nắng nóng. Bác sĩ Patel cho hay khi mang thai, tốc độ chuyển hóa, nhịp tim và cả thể tích máu trong cơ thể người mẹ đều tăng lên đáng kể. Hệ quả là cơ thể họ phải làm việc cật lực hơn rất nhiều so với bình thường chỉ để duy trì trạng thái mát mẻ.
Theo National Childbirth Trust (NCT), tổ chức từ thiện hàng đầu tại Anh chuyên cung cấp thông tin, hỗ trợ, vận động chính sách về thai kỳ, sinh nở và giai đoạn đầu làm cha mẹ, mặc dù cơ thể phụ nữ mang thai thường có khả năng tự điều hòa thân nhiệt nhưng thời tiết nắng nóng cực đoan vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng cho cả mẹ bầu và thai nhi. Các mối đe dọa sức khỏe nguy hiểm này bao gồm tình trạng mất nước, kiệt sức vì nóng và nghiêm trọng nhất là sốc nhiệt (heat stroke).
Bên cạnh những biến động về nội tiết tố và thai kỳ, một nguyên nhân sinh học khác khiến phái nữ chịu nóng kém hơn nằm ở chính cơ chế đổ mồ hôi. Nhìn chung, phụ nữ thường tiết ra ít mồ hôi hơn nam giới. Nguyên nhân là do nhiệt độ vùng lõi cơ thể của phụ nữ vốn ở mức nền thấp hơn, khiến họ mất nhiều thời gian hơn để đạt đến ngưỡng nhiệt độ cần thiết nhằm kích hoạt “hệ thống làm mát” bằng mồ hôi.
Trong khi đó, đổ mồ hôi lại là một trong những cơ chế tự hạ nhiệt cốt lõi và hiệu quả nhất của con người. Sự chậm trễ mang tính sinh học này vô tình giữ nhiệt lượng lại trong cơ thể lâu hơn, khiến phụ nữ luôn có cảm giác oi bức, ngột ngạt và bí bách hơn hẳn so với cánh mày râu khi ở cùng một mức nhiệt độ môi trường.
Không dừng lại ở cơ chế tiết mồ hôi, cấu trúc cơ thể và hệ tuần hoàn vốn mang nhiều nét đặc thù của phái đẹp cũng là nguyên nhân khiến họ “lép vế” trước nắng nóng. Phụ nữ thông thường có vóc dáng nhỏ hơn, thể tích máu ít hơn, kích thước tim nhỏ hơn và nồng độ hemoglobin (huyết sắc tố chịu trách nhiệm vận chuyển oxy trong máu) thấp hơn đáng kể so với nam giới.
“Sự khác biệt về thể trạng này đồng nghĩa với việc hệ tim mạch của phụ nữ có ít ‘nguồn lực dự trữ’ hơn để vừa duy trì huyết áp ổn định, vừa làm nhiệm vụ bơm máu đến da để hạ nhiệt”, bác sĩ Patel nói. “Về mặt cơ chế, khi máu được đẩy lên gần bề mặt da, cơ thể mới có thể giải phóng nhiệt lượng ra môi trường bên ngoài”.
Song dù nhiệt độ vùng lõi thấp hơn, phụ nữ lại có nhiệt độ bề mặt da cao hơn nam giới, điều này càng làm tăng cảm giác oi bức, rát da khi trời nóng. Sự cộng hưởng của tất cả rào cản sinh học nói trên, từ vóc dáng, lượng máu đến nhiệt độ da, chính là lý do đẩy phái nữ vào tình trạng dễ bị hoa mắt, chóng mặt, kiệt sức và suy giảm nghiêm trọng khả năng chịu nhiệt.
Bên cạnh những bất lợi về cấu trúc cơ thể tự nhiên, sức chịu nhiệt của phụ nữ còn bị thử thách lớn bởi một danh sách các bệnh lý nền vốn có tỷ lệ mắc cao hơn ở nữ giới. Các căn bệnh phổ biến gồm bệnh lý tuyến giáp, lupus ban đỏ và tình trạng thiếu sắt, những tác nhân trực tiếp khiến cơ thể khó chống chọi với nhiệt độ cao.
Ví dụ về tình trạng thiếu sắt, bác sĩ Patel cho hay khi lượng sắt trong cơ thể xuống thấp, quá trình vận chuyển oxy đến các cơ quan sẽ kém hiệu quả một cách rõ rệt. Để bù đắp lượng oxy thiếu hụt này, tim buộc phải làm việc cật lực và áp lực hơn rất nhiều. “Hệ quả là bạn sẽ nhanh chóng cảm thấy mệt mỏi, kiệt sức và khả năng chịu đựng các hoạt động thể chất hằng ngày bị suy giảm nghiêm trọng dưới trời nắng nóng”, bà nói.
Dù vậy, chuyên gia cũng lưu ý không phải bất kỳ phụ nữ nào cũng chịu tác động tiêu cực từ thời tiết khắc nghiệt theo cùng một cách. Mức độ ảnh hưởng nặng hay nhẹ hoàn toàn phụ thuộc vào thể trạng, cơ địa và các vấn đề sức khỏe riêng biệt của từng nhóm cụ thể.
Để chủ động ứng phó với thời tiết khắc nghiệt, những nhóm phụ nữ dễ bị tổn thương bởi nhiệt độ cao cần chủ động chuẩn bị và phòng ngừa nhằm tránh nguy cơ quá nhiệt hoặc kiệt sức vì nóng. Bác sĩ Patel khuyến nghị người dân uống đủ nước suốt cả ngày, đảm bảo bổ sung ít nhất từ 6 đến 8 cốc chất lỏng trong suốt (không chứa cồn và caffeine).
Việc duy trì đều đặn các loại thuốc đang điều trị cũng đóng vai trò sống còn; riêng với những người đang sử dụng thuốc lợi tiểu, liều lượng có thể cần phải điều chỉnh hoặc giảm bớt sau khi tham khảo ý kiến kỹ lưỡng từ bác sĩ chuyên khoa. Đối với phụ nữ đang trong giai đoạn mãn kinh, việc tiếp tục duy trì liệu pháp thay thế hormone (HRT) hoặc các loại thuốc hỗ trợ khác để kiểm soát hiệu quả các cơn bốc hỏa.
Cuối cùng, việc tuân thủ các hướng dẫn an toàn chung trong mùa hè như bôi kem chống nắng, mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát hay đặt đá lạnh trước quạt gió sẽ giúp hạ nhiệt hiệu quả. Bác sĩ Patel nhấn mạnh điều quan trọng nhất là mỗi người cần nâng cao nhận thức để tự chăm sóc bản thân kỹ lưỡng hơn, đặc biệt khi thuộc nhóm dễ bị tổn thương trước các đợt nắng nóng gay gắt.
“Cốt lõi của vấn đề là chúng ta cần nâng cao nhận thức để tự chăm sóc bản thân kỹ lưỡng hơn, đặc biệt khi thuộc nhóm dễ bị tổn thương trước thời tiết khắc nghiệt”, chuyên gia nhấn mạnh.
Các bệnh nhân được chẩn đoán mắc sốt rét do ký sinh trùng Plasmodium falciparum - thể bệnh nguy hiểm có nguy cơ bệnh nặng và có thể tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Một trong những bệnh nhân là anh H.V.T. (36 tuổi, Thanh Hóa), từng làm việc tại Congo. Trong thời gian lao động tại đây, đặc biệt vào mùa mưa, anh nhiều lần lên cơn sốt rét, có thời điểm mắc bệnh từ 1 - 3 lần mỗi tháng. Mỗi lần sốt, anh chỉ được điều trị cắt cơn sốt bằng truyền dịch rồi tiếp tục làm việc.
Lo ngại sức khỏe ngày càng suy giảm, anh quyết định trở về Việt Nam để điều trị. Tuy nhiên, sau khi về nước khoảng hai tuần, anh xuất hiện trở lại các triệu chứng sốt cao gần 40°C, rét run, đau đầu, buồn nôn, chóng mặt và mệt mỏi kéo dài.
Nhận thấy các biểu hiện tương tự những đợt sốt rét trước đó, gia đình đã đưa anh đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Trường hợp thứ hai là anh M.T.H. (45 tuổi, Tuyên Quang), công nhân xuất khẩu lao động tại Angola. Trong thời gian làm việc ở nước ngoài, anh cũng từng mắc sốt rét nhưng chưa được điều trị triệt để.
Sau khi trở về Việt Nam được hai tháng, anh tiếp tục xuất hiện một đợt sốt và tự uống số thuốc còn mang từ Angola trong vài ngày cho đến khi hết triệu chứng.
Một tuần trước khi nhập viện, anh H. đột ngột sốt cao tới 40,2°C, rét run dữ dội, dù đắp nhiều chăn vẫn không hết lạnh. Mỗi cơn sốt kéo dài khoảng ba giờ và xuất hiện hai lần mỗi ngày.
Tại cơ sở y tế địa phương, kết quả xét nghiệm xác định anh dương tính với ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum. Ngay sau đó, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để điều trị chuyên sâu.
Theo bác sĩ Trần Duy Hưng, Trưởng khoa vi rút - ký sinh trùng bệnh viện cho biết, cả hai bệnh nhân đều nhập viện trong tình trạng sốt cao, rét run, đau đầu, đau mỏi toàn thân và có tiền sử sinh sống, lao động tại các quốc gia châu Phi. Kết quả xét nghiệm máu đều cho thấy nhiễm ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum.
"Đây là chủng ký sinh trùng gây sốt rét phổ biến nhất và cũng là nguyên nhân của nhiều trường hợp diễn biến nặng.
Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ bệnh nặng; suy đa cơ quan và tử vong", bác sĩ Hưng nhấn mạnh.
Sau khi được điều trị tích cực bằng các thuốc chống sốt rét đặc hiệu đường tiêm và đường uống, cả hai bệnh nhân đều đáp ứng tốt. Tình trạng sốt đã được kiểm soát, sức khỏe ổn định và đang tiếp tục được theo dõi.
Theo bác sĩ Hưng, những người xuất hiện triệu chứng sốt cấp tính sau khi trở về từ nước ngoài, đặc biệt là các quốc gia châu Phi, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và xét nghiệm sớm. Việc chẩn đoán kịp thời có ý nghĩa quyết định trong điều trị và giảm nguy cơ biến chứng nặng.
Đối với người chuẩn bị đến các vùng lưu hành sốt rét, cần chủ động tìm hiểu nguy cơ dịch tễ, thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi đốt và đến cơ sở y tế để được tư vấn sử dụng thuốc dự phòng khi cần thiết nhằm hạn chế nguy cơ mắc bệnh.
Ngày 28-4, PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay trong quá trình tổ chức lại mạng lưới y tế TP sau khi chuyển đổi các trung tâm y tế thành trạm y tế phù hợp, nhiều cơ sở hạ tầng hiện hữu đã được ngành y tế rà soát, sắp xếp lại theo hướng sử dụng hiệu quả, đúng nhu cầu và phục vụ trực tiếp người dân.
Tiếp nối Bệnh viện Tai Mũi Họng được giao tiếp nhận cơ sở của Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc (quận 3 cũ), Bệnh viện Nhân dân 115 sẽ được giao tiếp nhận cơ sở của Trung tâm Y tế khu vực Hòa Hưng (tức cơ sở Bệnh viện quận 10 cũ trước đây), nhằm phát triển các mô hình điều trị chuyên sâu, đặc biệt hướng đến xây dựng hệ thống chăm sóc toàn diện cho người bệnh đột quỵ.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho hay Bệnh viện Nhân dân 115 là bệnh viện đa khoa hạng I, tuyến cuối của TP, có thế mạnh hàng đầu trong lĩnh vực: cấp cứu, hồi sức, thần kinh và điều trị đột quỵ. Đây cũng là một trong những trung tâm đột quỵ lớn của cả nước, tiếp nhận và điều trị số lượng lớn người bệnh mỗi năm.
Bệnh viện này hiện cũng đang triển khai dự án xây mới khu điều trị nội trú chuyên sâu 500 giường, từng bước phát triển thành trung tâm y tế chuyên sâu theo định hướng của lãnh đạo TP và ngành y tế.
Trong thời gian thi công, bệnh viện sẽ phải di dời, sắp xếp lại nhiều khoa lâm sàng, phát sinh nhu cầu lớn về khu điều trị tạm thời cho hàng trăm người bệnh nội trú.
Vì vậy việc tiếp nhận cơ sở Hòa Hưng có ý nghĩa thiết thực, vừa tạo thêm không gian điều trị, vừa giúp bệnh viện tiết kiệm đáng kể chi phí đầu tư khu tạm, đồng thời bảo đảm hoạt động khám chữa bệnh liên tục cho người dân.
Đặc biệt, cơ sở Hòa Hưng cách Bệnh viện Nhân dân 115 chỉ khoảng 180 mét, rất thuận lợi cho việc kết nối nhân lực, vận chuyển người bệnh, liên thông cận lâm sàng và điều hành chuyên môn giữa hai cơ sở.
Hiện công trình sửa chữa, nâng cấp đang được khẩn trương triển khai và dự kiến đưa vào hoạt động vào dịp Quốc khánh 2-9-2026.
Hai sản phẩm của công ty Gear Isle tại Bắc California bị thu hồi gồm chocolate tăng cường sinh lý nam Gold Lion (dạng gói), hạn dùng tháng 6/2027, và chocolate hỗ trợ tình dục nam iLum, hạn sử dụng ngày 25/12/2027, theo Fox8 ngày 31/3. Cả hai đều được phân phối trên toàn nước Mỹ. Gear Isle chuyên kinh doanh các sản phẩm hỗ trợ tình dục.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) cho hay các sản phẩm này được phát hiện có chứa sildenafil và tadalafil nhưng không được kê khai trên nhãn mác. Sildenafil và tadalafil, lần lượt được biết đến dưới tên thương mại nổi tiếng là Viagra và Cialis, có thể đặc biệt nguy hiểm đối với nam giới đang sử dụng thuốc chứa nitrat để điều trị các bệnh lý về tim mạch.
"Việc sử dụng các sản phẩm chứa hoạt chất sildenafil và tadalafil không khai báo có thể gây nguy hiểm cho người tiêu dùng. Các thành phần này có khả năng tương tác với nhóm nitrat trong một số thuốc kê đơn như nitroglycerin, dẫn đến tình trạng hạ huyết áp nghiêm trọng, thậm chí đe dọa đến tính mạng", Fox8 dẫn thông báo của FDA.
Đến nay, Gear Isle vẫn chưa nhận được báo cáo nào về các vấn đề sức khỏe liên quan đến việc sử dụng hai loại chocolate trên. Tuy nhiên, công ty đang tích cực thông báo cho khách hàng về lệnh thu hồi, đồng thời sắp xếp các thủ tục trả hàng và hoàn tiền.
Cả hai loại chocolate này đều được bán dưới dạng thực phẩm chức năng, nhóm sản phẩm vốn ít chịu sự quản lý nghiêm ngặt hơn thuốc kê đơn và thực phẩm thông thường. FDA không phê duyệt độ an toàn hay hiệu quả của thực phẩm chức năng, thay vào đó, các nhà sản xuất phải tự chịu trách nhiệm đảm bảo an toàn sản phẩm trước khi đưa ra thị trường. "Người tiêu dùng nên liên hệ ngay với bác sĩ hoặc các cơ sở y tế nếu gặp bất kỳ vấn đề nào nghi ngờ liên quan đến việc sử dụng các sản phẩm này", FDA khuyến cáo.
