111 ngành mà sinh viên được học bổng 3,7-5,5 triệu đồng/tháng

Thông tin tiến sĩ Hoàng Trọng Nghĩa (39 tuổi), cựu học sinh Trường Phổ thông năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM), hiện là giảng viên Trường Khoa học và Kỹ thuật máy tính, ĐH Bang Washington (WSU, Mỹ), đạt giải thưởng sự nghiệp của Quỹ Khoa học quốc gia Mỹ, được đích thân giáo sư Partha Pratim Pande, Hiệu trưởng nơi tiến sĩ Nghĩa công tác, chúc mừng.

NSF CAREER Award được xem là một trong những giải thưởng danh giá nhất của Mỹ dành cho các nhà khoa học trẻ không chỉ ghi nhận những công trình nghiên cứu xuất sắc, mà còn xem xét tầm nhìn nghiên cứu dài hạn, khả năng tạo ra đột phá khoa học và vai trò đào tạo thế hệ khoa học tiếp theo của người được trao giải.

Giải thưởng trị giá 600.000 USD (tương đương 15,6 tỉ đồng) trao cho tiến sĩ Nghĩa cho thấy Hội đồng khoa học quốc gia Mỹ đã đánh giá cao tính nền tảng và sáng tạo của các kết quả nghiên cứu, khả năng mở ra các ứng dụng liên ngành quan trọng của AI và tiềm năng đào tạo thế hệ nhà khoa học AI tiếp theo.

Chia sẻ với phóng viên Báo Thanh Niên, tiến sĩ Hoàng Trọng Nghĩa cho biết: "Đây là một cột mốc quan trọng đối với phòng thí nghiệm của chúng tôi, và điều này sẽ không thể thực hiện được nếu không có sự hỗ trợ liên tục của các đồng nghiệp cấp cao và sự nỗ lực của các nghiên cứu sinh tiến sĩ và sinh viên ĐH mà tôi hướng dẫn trong 3 năm qua".

Theo tiến sĩ Nghĩa, giải thưởng này đưa anh đến gần hơn với mục tiêu thời thơ ấu là trở thành một học giả, theo con đường của cha anh, GS-TS khoa học Hoàng Văn Kiếm, nguyên Chủ tịch Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước ngành công nghệ thông tin, chuyên gia nghiên cứu ứng dụng AI tại Việt Nam, nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ thông tin (ĐH Quốc gia TP.HCM).

"Nhìn lại, tôi cảm thấy vô cùng biết ơn sự hỗ trợ và những cơ hội mà tôi đã nhận được trong 10 năm qua. Tôi mang ơn rất nhiều gia đình, sự hướng dẫn từ người hướng dẫn luận án tiến sĩ của tôi, và những lời phê bình và góp ý liên tục từ cộng sự thân thiết nhất của tôi", tiến sĩ Nghĩa bày tỏ.

Chia sẻ về sự phát triển của AI tại Việt Nam, tiến sĩ Hoàng Trọng Nghĩa cho rằng Việt Nam đang đứng trước một cơ hội rất lớn. Trong vài năm gần đây, trí tuệ nhân tạo đã nhận được sự quan tâm mạnh mẽ từ cả phía Nhà nước, các trường ĐH, viện nghiên cứu cũng như cộng đồng doanh nghiệp công nghệ. Nhiều chương trình đào tạo về AI, khoa học dữ liệu và học máy đã được đầu tư và phát triển rất bài bản tại các trường ĐH.

"Chúng ta có lực lượng sinh viên và nghiên cứu viên trẻ rất năng động, có khả năng tiếp cận nhanh với các xu hướng nghiên cứu mới của thế giới. Trong thời gian gần đây, tôi nhận thấy nhiều chương trình và hoạt động nghiên cứu AI tại các trường ĐH phát triển khá mạnh. Cá nhân tôi cũng có cơ hội tham gia hướng dẫn và cộng tác nghiên cứu với nhiều bạn sinh viên trong nước, và tôi thực sự ấn tượng với năng lực nghiên cứu cũng như khả năng tự học và cập nhật của các bạn. Nhiều bạn đã có các công trình được công bố tại những hội nghị quốc tế hàng đầu về AI và học máy, sau đó tiếp tục theo đuổi nghiên cứu tiến sĩ tại các trường ĐH hàng đầu trên thế giới", tiến sĩ Nghĩa nhìn nhận.

Được đào tạo trong nước ở bậc ĐH, tiến sĩ Nghĩa cho biết ngay từ giai đoạn đầu của con đường nghiên cứu, anh có cơ hội học hỏi từ nhiều thầy cô và đồng nghiệp rất giỏi trong lĩnh vực AI và học máy. Trong quá trình làm việc và trao đổi học thuật sau này, anh khẳng định Việt Nam hiện có rất nhiều nhà nghiên cứu với tầm nhìn học thuật sâu và rộng.

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội đó, theo tiến sĩ Nghĩa, nước ta vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết nếu muốn xây dựng năng lực AI mang tính bền vững và có ảnh hưởng quốc tế trong dài hạn.

"Trước hết là bài toán đào tạo nguồn nhân lực nghiên cứu chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ có khả năng theo đuổi các nghiên cứu nền tảng và dài hạn. Một trong những thách thức quan trọng hiện nay là làm sao xây dựng được lực lượng nghiên cứu chuyên sâu và có tính kế thừa trong dài hạn", tiến sĩ Nghĩa nêu.

Những đầu tư mang tính bền vững, theo chủ nhân giải thưởng khoa học Mỹ, chính là đầu tư dài hạn cho khoa học và công nghệ, đặc biệt là các hướng nghiên cứu AI có tính liên ngành và kết hợp giữa nghiên cứu cơ bản với các bài toán ứng dụng thực tiễn. Bên cạnh đó, Việt Nam cần chú trọng đến chất lượng và chiều sâu của nghiên cứu, thay vì chỉ chạy theo số lượng công bố hoặc các xu hướng ngắn hạn.

Cùng với đó, việc hình thành được các nhóm nghiên cứu có bản sắc học thuật riêng và theo đuổi những bài toán dài hạn cũng là điều rất quan trọng đối với sự phát triển của AI Việt Nam trong tương lai. Đồng thời, tiến sĩ Nghĩa cho rằng việc tăng cường kết nối giữa ĐH, viện nghiên cứu và doanh nghiệp cũng có vai trò rất quan trọng để các kết quả nghiên cứu có thể chuyển hóa thành các ứng dụng thực tiễn, đóng góp trực tiếp cho sự phát triển kinh tế – xã hội.

Hiện tại, tiến sĩ Hoàng Trọng Nghĩa vẫn duy trì liên hệ và trao đổi học thuật khá thường xuyên với các đồng nghiệp và cộng đồng nghiên cứu trong nước, với một số hợp tác nghiên cứu đã được duy trì trong nhiều năm.

"Trong quá trình đó, tôi cũng có cơ hội làm việc với nhiều sinh viên tại Việt Nam và đã cùng các bạn thực hiện một số công trình được công bố tại các hội nghị quốc tế hàng đầu trong lĩnh vực AI và học máy như ICML, NeurIPS, AISTATS và UAI. Điều khiến tôi cảm thấy rất vui là nhiều bạn sau này tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu ở bậc tiến sĩ tại các trường ĐH hàng đầu trên thế giới, và một số hiện cũng đang là nghiên cứu sinh trong nhóm nghiên cứu của tôi", tiến sĩ Nghĩa thông tin.

Về lâu dài, tiến sĩ Nghĩa mong muốn có thêm cơ hội hợp tác với các trường ĐH và các nhà nghiên cứu tại Việt Nam dưới nhiều hình thức khác nhau, chẳng hạn như thực hiện các dự án nghiên cứu chung, đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh và sinh viên cao học, tổ chức seminar học thuật, hoặc tham gia giảng dạy các chuyên đề về AI khi có điều kiện phù hợp.

"Tôi nghĩ rằng nếu chúng ta tiếp tục xây dựng được những cầu nối học thuật mạnh giữa các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước, đồng thời tạo thêm cơ hội để các bạn sinh viên và nghiên cứu viên trẻ được tham gia vào các môi trường nghiên cứu chất lượng cao thì cộng đồng AI Việt Nam sẽ còn phát triển rất mạnh trong thời gian tới và có thêm nhiều đóng góp có ý nghĩa cho khoa học và công nghệ trên thế giới", tiến sĩ Nghĩa chia sẻ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Cách đây 7 - 8 năm, các trường ĐH công lập từng "đau đầu" vì giảng viên (GV) giỏi có xu hướng nghỉ việc để "chạy" sang trường tư thục. Thời điểm đó, trường ĐH tư trả lương hấp dẫn, cơ chế thông thoáng, môi trường làm việc năng động, cơ hội thăng tiến rõ ràng.

Tuy nhiên, thực tế đang đổi chiều. Trong bối cảnh các trường đang cần đáp ứng chuẩn cơ sở giáo dục ĐH và mở rộng quy mô hoặc hướng tới mục tiêu xếp hạng quốc tế, việc tuyển dụng GV trình độ tiến sĩ trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Nếu hôm nay một trường ĐH đưa ra chính sách thu hút bằng chế độ lương và phúc lợi hấp dẫn thì hôm sau, một trường khác đưa ra chính sách cao hơn. Trong đó, nhiều trường ĐH công lập với những lợi thế sẵn có nên đã thu hút nhiều GV từ trường tư thục.

Trưởng khoa của một trường ĐH tư thục cũng đang rất lo lắng vì một số nhân sự của khoa quyết định nghỉ việc để đầu quân vào trường ĐH công lập với lý do muốn thay đổi môi trường làm việc và tìm kiếm cơ hội phát triển tốt hơn, mặc dù thu nhập và môi trường làm việc tại trường này khá ổn.

PGS-TS Bùi Quang Hùng, Phó giám đốc ĐH Kinh tế TP.HCM (UEH), cho biết: "Thời gian qua, UEH cũng đã tiếp nhận và đánh giá nhiều hồ sơ ứng viên là các tiến sĩ đang công tác tại các trường ĐH tư thục. Sự dịch chuyển nhân sự này là hoàn toàn bình thường trong một thị trường lao động học thuật năng động. Thực tế cho thấy, có không ít tiến sĩ từ các trường tư thục đã đáp ứng xuất sắc các yêu cầu khắt khe của UEH và hiện đang công tác hiệu quả tại trường".

Theo ông Hùng, bất kể ứng viên đến từ đâu, tất cả đều phải trải qua quy trình tuyển dụng minh bạch và nghiêm ngặt của Hội đồng tuyển dụng UEH, bao gồm: đánh giá hồ sơ khoa học, giảng thử (thường bằng tiếng Anh) và phỏng vấn chuyên môn sâu. "Nếu ứng viên chứng minh được năng lực toàn diện, phù hợp với tầm nhìn và giá trị cốt lõi của UEH, nhà trường luôn trải thảm đỏ chào đón", PGS-TS Hùng cho hay.

PGS-TS Phan Hồng Hải, Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cũng thông tin từ năm 2025 đến nay, trường đã tuyển mới khoảng 60 GV, tập trung ở các lĩnh vực mũi nhọn và ngành đào tạo có nhu cầu cao. Trong số này, có hơn 30 GV có kinh nghiệm từ các trường tư, hơn 20 GV được đào tạo ở nước ngoài đã trở về công tác.

Tại Trường ĐH Công thương TP.HCM, riêng năm 2025 trường đã thu hút 3 phó giáo sư (PGS) và 31 tiến sĩ. Từ đầu năm 2026 đến nay đã có 7 tiến sĩ; trong đó có 12 GV từ trường ĐH tư thục và 5 tiến sĩ từ nước ngoài về.

Nhận định về vấn đề này, tiến sĩ Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Văn Lang, cho biết: "Nguồn nhân lực chất lượng cao trong giáo dục ĐH đang trở nên khan hiếm do đào tạo tiến sĩ đang siết chặt. Trong khi đó nhu cầu tuyển dụng của các trường ĐH tăng mạnh. Cầu vượt cung dẫn đến sự cạnh tranh vô cùng gay gắt".

Thời gian qua, Trường ĐH Công thương TP.HCM thực hiện các chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo đó, cán bộ, GV có học vị tiến sĩ khi về công tác tại trường, ngoài việc được hưởng đầy đủ các chế độ, chính sách như đội ngũ hiện có, còn được hỗ trợ ban đầu thêm 100 triệu đồng đối với tiến sĩ; 150 triệu đồng đối với PGS và 200 triệu đồng đối với giáo sư (GS). GV có học hàm PGS trở lên có thu nhập cứng hằng tháng gần 60 triệu đồng, tiến sĩ khoảng 35 - 40 triệu đồng chưa kể các khoản thù lao, phụ cấp...

Từ năm 2022, thu nhập bình quân của PGS tại Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM là hơn 60 triệu đồng/tháng, tiến sĩ hơn 30 triệu đồng/tháng; thậm chí một số người thu nhập gấp 3 - 5 lần tùy vào vị trí, thâm niên...

Còn ĐH Kinh tế TP.HCM vào tháng 3.2026 chính thức công bố gói chính sách đãi ngộ toàn diện. Cụ thể, ứng viên trình độ tiến sĩ khi chính thức trở thành viên chức/GV của UEH sẽ được nhận mức hỗ trợ ban đầu 150 triệu đồng/người, PGS là 300 triệu và GS là 500 triệu đồng. Ngoài ra, thu nhập hằng tháng được đảm bảo ở mức độ cạnh tranh rất cao trên thị trường. Được biết GV của ĐH này làm việc từ năm thứ 3 trở đi, mức thu nhập của tiến sĩ khoảng 35 - 40 triệu đồng/tháng, PGS 55 - 60 triệu đồng/tháng, GS từ 65 - 70 triệu đồng/tháng.

Với ĐH Quốc gia TP.HCM, Trường ĐH Kinh tế - luật hỗ trợ 150 triệu đồng đối với nhân sự không quá 45 tuổi có học vị tiến sĩ; 250 triệu đồng đối với nhân sự không quá 50 tuổi có học hàm PGS và 350 triệu đồng đối với nhân sự không quá 50 tuổi có học hàm GS và cam kết làm việc tại trường tối thiểu 5 năm. Thu nhập của GV là tiến sĩ tại trường từ 28 - 45 triệu đồng/tháng; PGS từ 53 - 65 triệu đồng/tháng và GS từ 65 - 75 triệu đồng/tháng.

Tiến sĩ có thời gian làm việc dưới 3 năm tại Trường ĐH Bách khoa có mức lương tham khảo khoảng 35 triệu đồng/tháng, trên 3 năm là 45 triệu đồng/tháng, PGS và GS khoảng 85 triệu đồng/tháng.

Với Trường ĐH Công nghệ thông tin, mức lương theo vị trí việc làm 21 triệu đồng/tháng/tiến sĩ, thu nhập trung bình 45 triệu đồng/tháng, được hỗ trợ bài báo khoa học thuộc danh mục ISI/Scopus tối đa 200 triệu đồng/bài, hỗ trợ kinh phí khi đạt GS là 100 triệu đồng, PGS là 70 triệu đồng, được hỗ trợ sắp xếp ở nhà công vụ...

Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM cũng triển khai nhiều chính sách ưu tiên để thu hút GV là tiến sĩ trở lên, bao gồm hỗ trợ ban đầu khi nhận công tác, đặc biệt với các tiến sĩ tốt nghiệp ở nước ngoài; xây dựng cơ chế thu nhập cạnh tranh gắn với hiệu quả giảng dạy và nghiên cứu…

Về xu hướng GV từ trường tư chuyển về trường công, PGS-TS Phan Hồng Hải cho rằng đây là một diễn biến đáng chú ý nhưng không mang tính tuyệt đối. Đồng thời, trong bối cảnh hiện nay, sự dịch chuyển nhân lực giữa các khu vực là bình thường, phản ánh quá trình cạnh tranh lành mạnh của hệ thống giáo dục ĐH.

"GV từ trường tư sang trường công, nguyên nhân không chỉ nằm ở yếu tố thu nhập mà còn liên quan đến môi trường học thuật và cơ hội nghiên cứu ổn định hơn tại các trường công lập lớn, uy tín học thuật và thương hiệu của nhà trường, cũng như điều kiện phát triển nghề nghiệp dài hạn; đồng thời, cơ chế tự chủ đang giúp các trường công ngày càng linh hoạt, tiệm cận cơ chế thị trường. Mặt bằng thu nhập giữa khu vực công và tư đang dần thu hẹp. Điều quan trọng là mỗi cơ sở đào tạo phải xây dựng được giá trị riêng và môi trường đủ hấp dẫn để thu hút và giữ chân người tài", ông Hải nhận định.

PGS-TS Nguyễn Xuân Hoàn cũng cho rằng trường xác định rất rõ chính sách tài chính chỉ là một phần. "Để giữ chân người tài một cách lâu dài vẫn là môi trường học thuật, cơ hội phát triển, cơ chế trọng dụng và sự ghi nhận xứng đáng đối với những đóng góp thực chất. Thu nhập cao nhưng phải được thiết kế theo hiệu quả và lộ trình nghề nghiệp dài hạn, hướng tới việc gắn kết các nhân sự chiến lược bằng cơ chế bền vững, minh bạch và tạo động lực", PGS-TS Xuân Hoàn chia sẻ.

Có thể nói, bên cạnh thu nhập hấp dẫn, một môi trường học thuật tự do, sáng tạo và minh bạch là nơi mà bất cứ GV nào cũng mong muốn, dù là trường công hay tư.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trưa nay (12.6), thí sinh hoàn thành xong 2 bài thi tự chọn của kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Tại điểm thi Trường THCS Trần Bội Cơ, phường Chợ Lớn, TP.HCM, chúng tôi gặp gỡ nhiều thí sinh là học sinh của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong đã chọn các môn tự chọn là lịch sử, tiếng Anh.

Thí sinh Hồng Nhung, thi môn lịch sử và tiếng Anh, dự định xét nguyện vọng vào ĐH Kinh tế TP.HCM (UEH). Hồng Nhung cho biết: "Đề thi lịch sử có tính chất phân hóa ở nhiều câu, có những chi tiết trong sách giáo khoa viết khái quát, nhưng vào đề thi, câu hỏi rất chi tiết".

"Kết thúc 2 ngày thi, tâm trạng của em bây giờ vẫn là khá lo, không biết kết quả cuối cùng như thế nào. Hy vọng mọi thứ sẽ ổn", Hồng Nhung, học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, phường Chợ Quán, TP.HCM, cho hay.

Thí sinh Phương Nghi, học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, thi 2 môn tự chọn hôm nay là tiếng Anh và lịch sử.

Nhận xét riêng về đề thi lịch sử, Phương Nghi cho hay: "Trong quá trình ôn tập, em đã làm nhiều đề luyện, đề thi chính thức cũng nằm trong những kiến thức đã được ôn tập. Tuy nhiên em khá tiếc là mã đề thi lịch sử của em có nhiều câu hỏi về kiến thức đổi mới, không hỏi nhiều hơn về kiến thức cuộc kháng chiến chống Mỹ, kháng chiến chống Pháp - những phần bạn đã ôn kỹ hơn".

Trịnh Ngọc Sao Mai, học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, cũng cho biết khá tự tin ở bài thi môn lịch sử mà bạn đã làm trong buổi sáng.

"Em làm bài khá tốt, kiến thức trong đề thi tốt nghiệp THPT 2026 ở dạng thông hiểu, chủ yếu là những phần học sinh đã học qua, ít nâng cao", nữ sinh cho hay.

Với đề thi tiếng Anh, Sao Mai cho rằng những câu cơ bản đều không khó để lấy điểm, nhưng phần bài đọc hiểu trong đề khá nâng cao, không chỉ đọc qua là hiểu được mà thí sinh phải biết tất cả các từ vựng trong bài.

Sao Mai có dự định đi du học, nhưng nếu học ở Việt Nam, Sao Mai chọn nguyện vọng vào Học viện Ngoại giao (DAV). Sau 2 ngày thi, nữ sinh khá tự tin về bài làm của mình và nghĩ có thể kết quả vào DAV rất khả quan.

Tin Gốc: Thanh Niên