Trước đó, TAND tỉnh Lâm Đồng phải hoãn xét xử do vắng mặt nguyên đơn dân sự là UBND phường Bắc Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng), người làm chứng, giám định viên, điều tra viên…
Theo hồ sơ, đầu năm 2015, Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông (cũ) họp bàn việc phát dọn khu đất được cho là không còn rừng để trồng cây keo gây quỹ hoạt động. Sau đó, các hội viên tham gia chặt cây bụi, dây leo và một số cây gỗ nhỏ gom thành đống chờ đốt.
Kết luận giám định tháng 4.2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu (Hạt Kiểm lâm thành phố Gia Nghĩa cũ) xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại là 0,98 ha, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.
Từ đó đến nay, vụ án kéo dài đã 11 năm, trải qua 3 lần xét xử sơ thẩm, 2 lần phúc thẩm và 1 lần giám đốc thẩm. Đáng chú ý, sau khi bản án phúc thẩm lần 2 của TAND tỉnh Đắk Nông phạt 6 cựu chiến binh từ 6 – 7 tháng tù tội hủy hoại rừng, dù đã chấp hành xong hình phạt, ra tù họ vẫn tiếp tục kêu oan.
Năm 2020, khi xét xử giám đốc thẩm, TAND cấp cao tại TP.HCM chỉ ra 9 vấn đề cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội 6 bị cáo nên đã hủy toàn bộ các bản án sơ thẩm và phúc thẩm ở tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng) để điều tra lại.
Ngay sau đó, Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM có văn bản hướng dẫn việc kiểm sát điều tra. Trong đó chỉ ra nhiều vấn đề về vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và chứng cứ cần được làm rõ nhằm tránh làm oan người vô tội.
Theo Viện KSND cấp cao tại TP.HCM, tại khoản 1 điều 189 bộ luật Hình sự năm 1999, điểm 3.4 Thông tư liên ngành số 19 năm 2007 của Bộ NN-PTNT – Bộ Tư pháp – Bộ Công an – Viện KSND tối cao và TAND tối cao, cùng điểm b khoản 1 điều 20 Nghị định 157 năm 2013, hủy hoại rừng sản xuất chỉ bị xử lý hình sự khi diện tích thiệt hại trên 5.000 m².
Tuy nhiên, hồ sơ xuất hiện nhiều tài liệu mâu thuẫn. Trong khi biên bản xác minh tháng 3.2015 của Chi cục Kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa (cũ) xác định khu vực rừng bị thiệt hại 100%, thì biên bản kiểm tra hiện trường của cơ quan điều tra lại xác định diện tích thiệt hại chỉ khoảng 0,4 ha của 2 ngày tháng 1.2015.
Vì thế Viện trưởng đề nghị cần làm rõ phần diện tích còn lại do ai chặt phá. Các bị cáo có thực sự chặt phá rừng trong 2 ngày của tháng 4.2015 không và diện tích thiệt hại thực tế là bao nhiêu…
Tuy nhiên, đầu năm 2026, TAND khu vực 6 – Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần 3 tiếp tục giữ nguyên quan điểm kết tội 6 bị cáo về tội hủy hoại rừng với mức án như cũ từ 6 – 7 tháng tù.
Cụ thể, tòa phạt 5 cựu chiến binh mỗi người 6 tháng tù gồm: Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi); riêng bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) 7 tháng tù.
Đại biểu Quốc hội là thượng tướng Bế Xuân Trường, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng) đã nhiều lần có văn bản gửi Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng VKSND tối cao đề nghị chỉ đạo giải quyết khách quan vụ án.
“Các bị cáo trong vụ án đều là cựu chiến binh, từng tham gia quân đội, có nhiều đóng góp trong chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc. Việc thực hiện hành vi bị cáo buộc cũng không xuất phát từ động cơ vụ lợi cá nhân. Vì vậy, việc giải quyết vụ án cần đặc biệt thận trọng, không để xảy ra oan sai”, nội dung văn bản nêu.
Quyết định giám đốc thẩm của TAND cấp cao tại TP.HCM đã xác định kết luận giám định tháng 4.2015 và kết luận giám định lại tháng 7.2016 đều do ông Huỳnh Văn Triệu ký không phải giám định viên có chuyên môn, là trái với điều 34 luật Giám định tư pháp. Vì thế, các cơ quan tố tụng căn cứ vào kết luận trên để điều tra, truy tố, xét xử 6 bị cáo là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
Sau khi vụ án bị hủy để điều tra lại, Hội đồng Giám định tư pháp trong lĩnh vực lâm nghiệp thuộc Bộ NN – PTNT (cũ) đã ban hành kết luận giám định năm 2022 với nội dung “không thể giám định được ranh giới, diện tích rừng, trạng thái rừng bị thiệt hại”.
Theo thượng tướng Bế Xuân Trường, đây là kết luận chuyên môn của cơ quan giám định cấp bộ. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng lại tiếp tục tái sử dụng kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu để kết tội bị cáo là vi phạm thủ tục tố tụng.
“Lẽ ra, cơ quan điều tra phải căn cứ vào kết luận giám định của Bộ NN – PTNT (cũ) để đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can theo điểm b khoản 1 điều 230 bộ luật Tố tụng hình sự do đã hết thời hạn điều tra vụ án mà không chứng minh được bị can đã thực hiện tội phạm”, văn bản nêu.
Trong văn bản gửi UBND TP HCM, Sở Xây dựng cho biết DRT vẫn là loại hình vận tải hành khách công cộng, có điểm đầu cuối và danh sách điểm đón trả khách được đăng ký, công khai. Tuy nhiên, khác với xe buýt truyền thống chạy theo lộ trình và thời gian cố định, mô hình này cho phép điều chỉnh linh hoạt hành trình, thời gian và vị trí đón trả dựa trên nhu cầu thực tế của hành khách.
Theo đề xuất, giai đoạn đầu thành phố sẽ thí điểm DRT với quy mô nhỏ tại một số khu vực có nhu cầu đi lại cao như khu vực Đại học Quốc gia TP HCM, trung tâm thành phố hoặc dọc tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên. Thời gian thí điểm dự kiến không quá ba năm. Sau đó, cơ quan chức năng sẽ đánh giá hiệu quả vận hành và nhu cầu sử dụng để điều chỉnh hoặc mở rộng mô hình.
Dịch vụ được tổ chức linh hoạt theo từng khung giờ trong ngày. Vào giờ cao điểm, xe hoạt động theo tuyến và điểm dừng cố định như buýt thông thường. Trong giờ thấp điểm, hành khách đăng ký chuyến đi qua ứng dụng, hệ thống sẽ điều phối xe theo nhu cầu và chỉ đón trả tại các điểm đã đăng ký. Những người có nhu cầu di chuyển tương đồng sẽ được gom về điểm đón chung gần nhất để tối ưu hành trình.
Loại phương tiện dự kiến sử dụng là xe sức chứa nhỏ, phù hợp lưu thông trong các tuyến đường hẹp, khu dân cư, đồng thời giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp khai thác. Giá vé dự kiến tương đương xe buýt hiện nay.
Theo Sở Xây dựng, dù mạng lưới xe buýt TP HCM đã phủ phần lớn hệ thống giao thông đô thị, khả năng tiếp cận của người dân vẫn còn hạn chế, nhất là tại các tuyến đường nhỏ, khu dân cư mới hoặc khu vực xa trạm dừng. Ngoài ra, việc vận hành theo tuyến và lịch trình cố định chưa đáp ứng tốt nhu cầu đi lại linh hoạt.
Tuy nhiên, do hiện chưa có quy định cụ thể về loại hình này, Sở Xây dựng kiến nghị thành phố báo cáo Chính phủ cho phép thí điểm tại một số khu vực, làm cơ sở đánh giá hiệu quả giải pháp.
Hiện TP HCM có khoảng 180 tuyến xe buýt với hơn 2.400 phương tiện, phần lớn có sức chứa từ 20 đến 60 chỗ. Do đặc thù này, mạng lưới chủ yếu hoạt động trên các trục đường lớn, khiến nhiều người dân trong khu dân cư hoặc hẻm nhỏ phải đi xa mới tiếp cận được điểm dừng.
Ngoài mô hình DRT, TP HCM cũng đang lên kế hoạch miễn vé xe buýt để khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng; đồng thời tái cấu trúc mạng lưới, nghiên cứu làn ưu tiên, mở rộng kết nối với các địa phương lân cận và sân bay Long Thành, triển khai vé điện tử liên thông và chuyển đổi sang buýt điện.
Ngày 14/4, ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế chủ trì cuộc họp với các nhà nghiên cứu văn hóa, đơn vị thi công trùng tu lăng vua Tự Đức về việc tu bổ, phục hồi trang trí trần, vách ván, cửa nhà hát Minh Khiêm Đường.
Vừa qua, một số ý kiến cho rằng hai cửa ở chái đông Minh Khiêm Đường bị bịt kín là không đúng với hiện trạng công trình trước khi hạ giải trùng tu. Một số hoa văn trang trí trên trần nhà hát cũng chưa đúng.
Lý giải việc dùng vách ván gỗ bịt kín hai cửa phần chái đông, ông Hồ Hữu Hành, Giám đốc Công ty CP Tu bổ di tích Huế, cho rằng dưới thời vua Tự Đức, khu vực này không có hai cửa lớn.
"So sánh các hình ảnh và vật liệu, hai bộ cửa mỗi bộ 4 cánh treo bản lề có kích thước cao và rộng ở phần chái đông được làm sau này do thay đổi công năng sử dụng", ông Hành nói.
Ông Hành cũng cho rằng khu vực gác cao ở phần chái đông là nơi vua ngự giá ngồi xem diễn viên biểu diễn. Nơi này cao ráo, diện tích hẹp không thể là sân khấu cho diễn viên biểu diễn.
Trong khi đó, nhà văn hóa Nguyễn Xuân Hoa, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế, cho rằng chái đông (khu Long Đình) diện tích nhỏ không thể là nơi vua ngồi xem diễn viên biểu diễn tuồng. Nếu ngồi ở đó, nhà vua chỉ xem được phần đầu diễn viên, không xem được tổng thể.
"Vì vậy, giả thiết Long Đình là nơi vua ngồi xem tuồng là không phù hợp", ông Hoa nói và cho rằng khu vực vua ngồi xem biểu diễn ở Minh Khiêm Đường là chái tây, phía dưới bức hoành phi của công trình. Hai cửa đang bị bịt kín là lối ra vào của diễn viên trước và sau khi biểu diễn.
Ngoài ra, ông Hoa kiến nghị xem lại hình ảnh các chòm sao được trang trí ở trên trần của nhà hát mới trùng tu xem trùng khớp với mô tả trong các điển chế của triều Nguyễn hay chưa.
Cũng cho rằng hai cánh cửa ở phần chái đông của Minh Khiêm Đường là nơi các diễn viên ra vào trước và sau khi biểu diễn, ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho rằng khu vực giữa Minh Khiêm Đường chính là sân khấu biểu diễn của diễn viên.
Các diễn viên tuồng mang trang phục biểu diễn rất cồng kềnh nên hai cửa lớn hai bên chái đông chính là lối ra vào. Trong diễn tuồng, các diễn viên sẽ ra vào hai cửa khác nhau, tượng trương cho cửa sinh và cửa tử, ông Trung lý giải.
"Việc bịt hai cánh cửa lớn ở chái đông Minh Khiêm Đường so với trước lúc hạ giải là không phù hợp. Đơn vị thi công tự quyết làm, không báo cáo với lãnh đạo Trung tâm", ông Trung nói.
Sau khi tiếp thu các ý kiến của nhà văn hóa, ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, đã yêu cầu Ban Quản lý dự án di tích Huế, Công ty Cổ phần Tu bổ di tích Huế điều chỉnh, lắp lại hai cánh cửa lớn ở chái đông Minh Khiêm đường như trước khi hạ giải.
Ông Trung cũng yêu cầu điều chỉnh các chòm sao trang trí trên trần Minh Khiêm Đường, song đại diện Công ty CP Tu bổ di tích Huế, đơn vị thi công từ chối. Giám đốc công ty cho rằng khi hạ giải công trình, trên trần nhà hay ảnh tư liệu, đơn vị thi công không thấy những vì tinh tú làm bằng thủy tinh xung quanh bọc đồng nên rất khó để tu bổ, phục hồi.
Việc thiết kế, thi công những vì tinh tú trên trần nhà Minh Khiêm Đường được ông Trung giao lại cho Ban Quản lý dự án di tích Huế hoàn thiện.
Trước đó từ tháng 6/2024, Công ty CP Tu bổ di tích Huế tiến hành tu bổ điện Hòa Khiêm, Minh Khiêm Đường và Ôn Khiêm Đường nằm trong quần thể lăng vua Tự Đức với tổng kinh phí hơn 99 tỷ đồng. Trong đó, Minh Khiêm Đường là một trong những nhà hát cổ nhất của Việt Nam đã gần hoàn thành việc trùng tu.
Ngày 12.5, đoàn kiểm tra thuộc UBND xã Nha Bích, thành phố Đồng Nai đã phối hợp Trung tâm Kỹ thuật tài nguyên và môi trường, thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai kiểm tra thực tế và lấy mẫu nước tại khu vực xảy ra cá chết ở lòng hồ thủy lợi Phước Hòa, để tìm nguyên nhân.
Theo ghi nhận của phóng viên Thanh Niên cùng đoàn lấy mẫu, tại một số khu vực ven hồ thủy lợi Phước Hòa xuất hiện cá chết nổi trên mặt nước, trong đó có nhiều loại như cá chép, cá chốt, cá trắng... Một số cá chết bốc mùi hôi đã được người dân vớt lên xử lý.
Ông Trần Quốc Bảo (ở ấp 2, xã Nha Bích) cho biết: "Sáng tôi thấy trong và ngoài lòng hồ đều có cá chết nổi lên hôi thối. Tôi có vớt lên bờ để xử lý".
Theo ghi nhận của chúng tôi vào sáng 12.5, tình trạng cá chết vẫn còn xảy ra nhưng số lượng đã giảm đáng kể so với những ngày trước đó người dân chứng kiến.
Ngay sau khi tiếp nhận phản ánh của người dân, UBND xã Nha Bích đã lập đoàn kiểm tra, phối hợp với các cơ quan chuyên môn kiểm tra thực tế, test nhanh một số chỉ tiêu môi trường nước, đồng thời lấy mẫu nước để phân tích, xác định nguyên nhân cá chết.
Bà Nguyễn Thị Bình, Phó phòng Kinh tế xã Nha Bích, thành phố Đồng Nai, cho biết trong sáng 12.5 xã đã phối hợp với Trung tâm Kỹ thuật tài nguyên và môi trường Đồng Nai lấy mẫu nước tại khu vực xảy ra hiện tượng cá chết cũng như khu vực đầu nguồn để phân tích, đánh giá nguyên nhân tình trạng các chết hiện nay.
Trung tâm Kỹ thuật tài nguyên và môi trường Đồng Nai lấy mẫu nước tại một số khu vực để phân tích, đánh giá nguyên nhân cá chết
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Nếu phát hiện nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước sẽ kịp thời khuyến cáo đến người dân cũng như báo cáo cấp có thẩm quyền để xử lý theo quy định.
Trong thời gian chờ kết quả từ cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cũng khuyến cáo người dân không sử dụng cá chết làm thực phẩm hay chế biến thức ăn cho gia súc, gia cầm để đảm bảo an toàn sức khỏe.
