Gia đình tôi có 3 con nhỏ, năm nay lần lượt 7 tuổi, 5 tuổi và 2 tuổi. Hiện tôi đang sử dụng chiếc Toyota Corolla Cross. Nhiều năm qua, chiếc xe vẫn phục vụ tốt nhu cầu đi lại của cả nhà. Cuối tuần đưa các con đi chơi, dịp lễ về quê hay thỉnh thoảng đi du lịch ngắn ngày. Mọi thứ đều vừa vặn. Dù không quá rộng rãi nhưng cả nhà đều có đủ chỗ ngồi.
Thế nhưng gần đây, khi đọc thông tin về quy định mới liên quan đến ghế an toàn trẻ em, tôi bắt đầu ngồi tính thử. Đứa út 2 tuổi gần như chắc chắn phải có ghế trẻ em chuyên dụng. Hai bé còn lại, tùy theo chiều cao và cân nặng thực tế, cũng có thể cần ghế phù hợp hoặc ghế nâng. Đến lúc đó, tôi mới chợt nghĩ, nếu cả 3 đứa đều cần thiết bị riêng thì sẽ sắp xếp thế nào trên chiếc xe hiện tại?
Nghe thì đơn giản, nhưng càng tìm hiểu tôi càng thấy đây là một bài toán không dễ. Tôi thử nhìn lại hàng ghế sau của xe mình. Bình thường ba đứa trẻ ngồi cạnh nhau vẫn ổn. Nhưng ghế trẻ em lại khác. Chúng to hơn nhiều so với tưởng tượng của tôi trước đây. Chỉ cần lắp hai ghế là hàng ghế thứ hai đã gần như không còn khoảng trống. Không thể lắp ghế thứ 3.
Lên các hội nhóm, diễn đàn về ô tô trên mạng, tôi thấy không ít phụ huynh cũng đang băn khoăn chuyện tương tự. Rất nhiều người chia sẻ ở trong hoàn cảnh như tôi, khi xe của họ chỉ đặt vừa hai ghế trẻ em. Người khác cho biết phải chọn những mẫu ghế có thiết kế đặc biệt nhỏ hoặc đơn giản chỉ là các dây đai đơn giản mới hy vọng bố trí đủ ba vị trí. Nhưng như vậy lại lo ngại không đạt tiêu chuẩn.
Trước đây tôi mua xe đơn giản chỉ nghĩ một chiếc xe được đăng ký 5 chỗ với mức giá vừa phải đã đủ cho gia đình 5 người. Nhưng xem ra với quy định mới về ghế an toàn trẻ em sắp áp dụng thì không hẳn như vậy.
Điều làm tôi băn khoăn nhất là nếu thực sự không thể bố trí đủ chỗ cho cả ba thiết bị an toàn thì nên xử lý ra sao. Cho bé lớn nhất ngồi bằng dây an toàn như người lớn? Chuyển một bé lên ghế phụ phía trước? Tìm loại ghế nhỏ gọn hơn? Hay cuối cùng phải nghĩ đến chuyện đổi sang một chiếc xe rộng hơn?
Thành thật mà nói, tôi chưa có câu trả lời. Tôi đoán nhiều gia đình cũng đang ở trong tình cảnh tương tự. Trước đây khi mua xe, chúng ta thường tính khá đơn giản. Nhà 4 – 5 người thì mua xe 5 chỗ. Nhà đông hơn thì cân nhắc xe 7 chỗ. Cách tính đó nghe hoàn toàn hợp lý và đã được áp dụng nhiều năm nay.
Nhưng khi yêu cầu về an toàn cho trẻ em được đặt ra rõ ràng hơn, có lẽ nhiều người sẽ phải nhìn chiếc xe của mình theo một cách khác. Thay vì chỉ quan tâm có đủ chỗ ngồi hay không, câu hỏi lúc này là có đủ không gian để bố trí chỗ ngồi an toàn cho trẻ hay không.
Tất nhiên, không phải ai cũng có điều kiện đổi xe chỉ vì lý do đó. Một chiếc xe lớn hơn đồng nghĩa với nhiều chi phí phát sinh, từ giá mua ban đầu cho đến chi phí sử dụng sau này. Hơn nữa, nhiều gia đình vốn đã tính toán tài chính rất kỹ trước khi quyết định mua xe.
Chính vì vậy, câu chuyện ghế trẻ em có lẽ sẽ không chỉ dừng lại ở việc mua thêm một phụ kiện mới. Với những gia đình có nhiều con nhỏ, đây có thể là lúc chúng tôi phải cân nhắc lại cách sử dụng xe hằng ngày, cách bố trí chỗ ngồi cho các con và thậm chí là cả nhu cầu phương tiện trong tương lai.
Tôi vẫn cho rằng quy định mới là cần thiết nếu mục tiêu cuối cùng là bảo vệ trẻ em tốt hơn khi ngồi trên ô tô. Nhưng ở góc độ một người bố có 3 con nhỏ và đang sử dụng xe 5 chỗ, tôi vẫn loay hoay, chưa thể tìm ra trả lời cho bài toán trước mắt.
* Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một người sống và làm việc tại TP.HCM. Đóng góp bài viết, câu hỏi xin gửi về xe@thanhnien.vn hoặc thainguyenthanhnien@gmail.com.
Vụ cháy xe ở cây xăng Đà Nẵng hôm 2/5 khiến hai học sinh thiệt mạng được cơ quan chức năng xác định xe chở 20 khối pin và nhiều ắc-quy trong cốp. Video ghi lại sự việc cho thấy đám cháy ở cốp bùng lên ngay tức thì, dữ dội. Những biện pháp cứu hỏa thông thường của người dân như bình khí, bột, nước đều gần như không hiệu quả. Đám cháy mất tới 15 phút mới có thể dập tắt, trong khi với đám cháy các chất liệu thông dụng, diện tích cháy vài m2, ngoài trời, không cháy lan, chỉ cần một vài phút với bình chữa cháy phổ thông.
Các chuyên gia năng lượng cho biết, đám cháy bùng lên ngay lập tức và lan rộng là kiểu phản ứng dây chuyền đặc trưng của pin chứ không từ từ giống như cháy vì chập điện hay đốt lửa thông thường. Pin lithium-ion có mật độ năng lượng cao và khả năng sạc lại nhiều lần, loại pin này giúp phương tiện vận hành hiệu quả, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu một cell bên trong gặp lỗi, quá nhiệt hoặc hư hỏng. Nguyên nhân chính nằm ở đặc tính hóa học của pin lithium-ion.
Pin lithium-ion hiện nay được dùng nhiều cho xe điện, cả xe máy lẫn ôtô, thường cấu tạo gồm nhiều cell lithium-ion xếp thành cụm lớn. Khi một cell bị hỏng hoặc quá nhiệt, nó có thể kích hoạt hiện tượng gọi là "phản ứng nhiệt dây chuyền" (thermal runaway). Nhiệt độ tăng nhanh khiến các cell lân cận cũng phát nổ hoặc cháy theo, tạo thành chuỗi phản ứng khó kiểm soát.
Không giống như cháy các nhiên liệu khác, vốn cần oxy để cháy, pin lithium-ion có thể tự sinh nhiệt và oxy bên trong. Điều này khiến việc dập lửa bằng nước hoặc bọt chữa cháy truyền thống kém hiệu quả, vì ngay cả khi lửa tạm tắt, phản ứng hóa học bên trong vẫn tiếp diễn và có thể bùng cháy trở lại.
Bên cạnh đó, vụ cháy xảy ra do pin có thể đạt nhiệt độ trên 1.000 độ C, quá trình cháy còn giải phóng nhiều khí độc như hydro fluoride (HF), gây nguy hiểm cho những người ở gần nguồn cháy. Ngoài ra, áp suất tích tụ trong các cell pin có thể dẫn đến nổ, khiến việc tiếp cận đám cháy trở nên rủi ro hơn cho lực lượng cứu hộ.
Các chuyên gia cho biết để dập cháy hoàn toàn một bộ pin xe điện cần lượng nước lớn hơn nhiều so với cháy xe chạy xăng, vì mục tiêu không chỉ là dập lửa, mà còn phải hạ nhiệt toàn bộ cụm pin để chặn phản ứng dây chuyền. Trong nhiều trường hợp, xe điện sau khi cháy còn phải được ngâm trong bể nước hàng giờ, nhằm đảm bảo pin không tái phát cháy.
Ngoài ra, thị trường cũng đã xuất hiện các loại bình chữa cháy gốc nước chuyên dụng cho pin xe điện. Những dung dịch này được thiết kế để vừa tạo lớp phủ cách ly oxy, vừa hấp thụ nhiệt và làm mát nhanh bề mặt cụm pin, qua đó giúp kiểm soát ngọn lửa và hạn chế cháy lan. Tuy nhiên, do phản ứng nhiệt của pin lithium-ion diễn ra từ bên trong, các loại bình chữa cháy này chủ yếu hỗ trợ dập lửa bên ngoài và giảm nhiệt, và thường vẫn cần kết hợp với việc làm mát sâu để ngăn nguy cơ tái cháy.
Hiện tại, ngành công nghiệp ôtô đang phát triển nhiều công nghệ để giảm rủi ro, như hệ thống quản lý pin thông minh, vật liệu cách nhiệt tốt hơn, và thiết kế pin ít lan truyền nhiệt. Đồng thời, lực lượng cứu hỏa cũng đang cập nhật quy trình xử lý riêng cho xe điện. Dù vậy, số liệu thống kê cho thấy cháy xe điện vẫn là hiện tượng hiếm so với tổng số phương tiện lưu hành. Điều quan trọng là hiểu đúng bản chất nguy cơ để có biện pháp phòng ngừa và ứng phó phù hợp.
Bất chấp sức mua trên thị trường ô tô liên tục biến động, dòng ô tô hybrid - xe sử dụng hệ thống động cơ xăng kết hợp mô-tơ điện (gồm mild-hybrid, plug-in hybrid và hybrid) tại Việt Nam vẫn tăng trưởng mạnh mẽ. Lượng xe hybrid tiêu thụ tại Việt Nam sau 5 tháng đầu năm 2026 tăng đột biến so với cùng kỳ năm ngoái.
Số liệu từ báo cáo bán hàng của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho thấy, với thêm 1.670 xe đến tay khách hàng trong tháng 5.2026, phân khúc ô tô hybrid nói chung tại Việt Nam vừa khép lại 5 tháng đầu năm 2026 với tổng doanh số đạt 8.518 xe, tăng 47,2% tương đương 4.013 xe so với cùng kỳ năm ngoái. Kết quả này giúp ô tô hybrid chiếm gần 5,5% thị phần ô tô mới của các thành viên VAMA đã bán ra thị trường suốt 5 tháng đã qua của năm 2026.
Đáng chú ý, kết quả này cho thấy ô tô hybrid đang tăng trưởng nhanh bất chấp sức mua trên thị trường ô tô liên tục biến động. Bên cạnh đó cũng phản ánh rõ thực tế người Việt ngày càng ưa chuộng các dòng ô tô hybrid. Theo các chuyên gia trong ngành cũng như một số đơn vị kinh doanh ô tô, điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.
Đầu tiên, phải kể đến tác động từ sự thay đổi chính sách thuế đối với dòng xe hybrid. Cụ thể, việc Chính phủ triển khai chính sách ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô hybrid từ năm 2026 góp phần giúp giá bán nhiều mẫu xe hybrid truyền thông (HEV) giảm mạnh, qua đó tạo sức hút với người tiêu dùng. Sau khi luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 14.6.2025 và có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, giá bán một số mẫu xe hybrid của những thương hiệu như Toyota, Honda… đã được điều chỉnh giảm giá niêm yết.
Nhân viên bán hàng của một đại lý Toyota tại TP.HCM chia sẻ: "Chính sách ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt với xe hybrid chính thức có hiệu lực kết hợp chương trình ưu đãi từ phía nhà sản xuất, đại lý đã kéo mặt bằng giá bán của một số phiên bản xe hybrid như Toyota Yaris Cross HEV, Corolla Cross HEV… giảm hàng chục triệu đồng. Điều này giúp các dòng xe này nhận được sự quan tâm nhiều hơn từ phía khách hàng mua ô tô mới".
Ngoài ra, diễn biến giá xăng dầu liên tục biến động từ sau dịp nghỉ Tết Nguyên đán cũng mở ra cơ hội đối với bản thân dòng xe hybrid tại Việt Nam. Không ít người tiêu dùng ô tô đề cao tính kinh tế, tiết kiệm, vận hành êm ái nhưng không làm thay đổi quá nhiều thói quen sử dụng ô tô đã chuyển sang chọn mua ô tô hybrid thay vì ô tô điện.
Việc sử dụng kết hợp giữa động cơ xăng với mô-tơ điện và hệ thống pin giúp mức tiêu thụ nhiên liệu của một số phiên bản hybrid thấp hơn gần một nửa so với các phiên bản chỉ sử dụng động cơ đốt trong cùng kiểu loại xe. Đây là lý do giúp phiên bản hybrid của một số dòng xe như Honda CR-V, Toyota Corolla Cross… có doanh số bán cao hơn so với các phiên bản chỉ dùng động cơ xăng.
Trước nhu cầu cầu của khách hàng với xe hybrid gia tăng, các nhà sản xuất kinh doanh ô tô tại Việt Nam cũng lần lượt tung các phiên bản hybrid mới ra thị trường. Không chỉ các hãng xe Nhật Bản như Honda, Toyota hay Suzuki… một số thương hiệu xe Hàn Quốc, Trung Quốc như Hyundai, KIA, Omoda, Geely… cũng bổ sung thêm phiên bản của một số dòng xe, góp phần mang đến nhiều lựa chọn cho khách hàng. Đây cũng được xem là động lực thúc đẩy doanh số xe hybrid tăng trưởng.
Trong bối cảnh thị trường ô tô hybrid tại Việt Nam ngày càng đa dạng, một số dòng xe hybrid của Toyota, Honda, Suzuki… vẫn cho thấy sức hút mạnh mẽ cũng như vị thế hàng đầu trên thị trường. Theo số liệu được PV Thanh Niên tổng hợp từ báo cáo bán hàng của VAMA, sau 5 tháng đã qua của năm 2026 danh sách 5 mẫu ô tô hybrid bán chạy nhất Việt Nam hầu hết là các mẫu xe thương hiệu Nhật Bản.
Trong đó, Toyota Corolla Cross HEV là mẫu ô tô hybrid bán chạy nhất Việt Nam sau 5 tháng đầu năm 2026 với tổng doanh số đạt 2.216 xe. Toyota Innova Cross HEV xếp thứ hai với 1.627 xe. Vị trí thứ ba thuộc về Honda CR-V e:HEV RS với 1.531 xe. Trong khi đó hai vị trí còn lại trong top 5 mẫu ô tô ô tô hybrid bán chạy nhất Việt Nam sau 5 tháng đầu năm 2026 thuộc về Suzuki XL7 Hybrid (916 xe) và Toyota Yaris Cross HEV (883 xe).
Với những người mới ngồi sau vô-lăng chưa đủ lâu, việc di chuyển trên đường có nhiều làn xe thường đi kèm lo lắng bị thổi phạt lỗi vượt xe bên phải. Điều này xuất phát từ việc chưa nắm vững các khái niệm trong luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (TTATGTĐB 2024), dẫn đến lúng túng khi muốn vượt qua phương tiện đang di chuyển chậm ở làn trái.
Căn cứ khoản 1, điều 14, luật TTATGTĐB 2024, khái niệm "vượt xe" được định nghĩa là tình huống xe phía sau di chuyển sang bên trái để vượt lên xe phía trước. Đáng chú ý, quy định này chỉ áp dụng trên đoạn đường mà mỗi chiều xe chạy chỉ có 1 làn đường dành cho xe cơ giới. Như vậy, trên những cung đường chỉ có một làn xe mỗi bên, tài xế bắt buộc phải mượn làn đối diện, bên trái để vượt và phải quay về làn ngay khi đủ an toàn.
Tuy nhiên, luật cũng cho phép phương tiện được vượt về bên phải trong 2 trường hợp cụ thể tại khoản 2, điều 14, luật TTATGTĐB 2024, gồm: khi xe phía trước có tín hiệu rẽ trái hoặc đang thực hiện hành vi rẽ trái và đối với các loại xe chuyên dùng đang làm việc trên đường mà xe phía sau không thể thực hiện việc vượt bên trái. Ngoài hai trường hợp này, mọi hành vi cố tình vượt bên phải trên đường một làn xe cơ giới đều vi phạm quy định.
Điểm gây tranh cãi lâu nay đã được làm rõ tại điều 13 và điều 14 của bộ luật này, liên quan đến đường có nhiều làn xe chạy. Cụ thể đối với đường có 2 làn xe cơ giới cùng chiều, việc xe đi ở làn bên phải di chuyển nhanh hơn xe ở làn bên trái không được coi là hành vi "vượt phải". Khi đó, người lái xe đang thực hiện quy tắc "sử dụng làn đường". Tài xế chỉ cần tuân thủ việc đi đúng làn đường quy định, chạy đúng tốc độ cho phép và duy trì khoảng cách an toàn. Việc phân định rõ giữa vượt xe và sử dụng làn đường giúp tài xế yên tâm tham gia giao thông, tránh nỗi lo vi phạm.
Theo quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168), hành vi vượt bên phải xe khác trong trường hợp không được phép sẽ bị xử lý theo điểm a, khoản 5, điều 6 với mức phạt 4 - 6 triệu đồng. Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe theo điểm a, khoản 16, điều 6.
Nhìn chung, mấu chốt để phân biệt nằm ở số lượng làn đường. Nếu đường chỉ có một làn, vượt phải là sai luật trừ các trường hợp ưu tiên. Nếu đường có nhiều làn, việc đi nhanh hơn ở làn bên phải là quyền sử dụng làn đường hợp pháp. Việc nắm vững các điều khoản này không chỉ giúp lái xe tự tin phản biện khi cần thiết mà còn góp phần đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông.
