Nhiều người bước vào tuổi trung niên nhận ra một thay đổi rất quen thuộc khi vòng bụng lớn dần, dù cân nặng toàn thân không tăng quá mạnh.
Điều này lâu nay vẫn được xem là hệ quả của lối sống, chuyển hóa chậm lại hoặc khối cơ giảm theo tuổi. Tuy nhiên một nghiên cứu mới cho thấy bên trong mô mỡ có thể đang diễn ra một thay đổi sâu hơn ở cấp độ tế bào.
Các nhà khoa học tại City of Hope, một trung tâm nghiên cứu và điều trị y sinh ở Mỹ, cho biết đã xác định được một nhóm tế bào gốc trưởng thành có liên quan đến hiện tượng mỡ bụng tăng theo tuổi.
Phát hiện này được công bố trên tạp chí Science, mở ra hướng giải thích mới cho tình trạng tăng mỡ vùng bụng ở tuổi trung niên.
Bà Qiong (Annabel) Wang – đồng tác giả liên hệ của nghiên cứu, phó giáo sư nội tiết học phân tử và tế bào tại Viện Nghiên cứu tiểu đường và chuyển hóa Arthur Riggs thuộc City of Hope – cho biết con người thường mất cơ và tăng mỡ khi già đi, ngay cả trong trường hợp cân nặng tổng thể gần như không đổi.
Nhóm nghiên cứu phát hiện quá trình lão hóa có thể kích hoạt sự xuất hiện của một loại tế bào gốc trưởng thành mới, làm cơ thể tăng mạnh khả năng tạo thêm tế bào mỡ, đặc biệt quanh vùng bụng.
Trước đây, giới khoa học đã biết các tế bào mỡ sẵn có có thể phình to theo tuổi. Nhóm nghiên cứu đặt ra câu hỏi khác rằng liệu mô mỡ già đi có tạo thêm tế bào mỡ mới hay không?
Để kiểm tra, họ tập trung vào mô mỡ trắng, loại mô có vai trò dự trữ năng lượng chính trong cơ thể và liên quan trực tiếp đến tình trạng tăng mỡ bụng.
Trong các thí nghiệm trên chuột, nhóm nghiên cứu lấy tế bào tiền thân tạo mỡ từ chuột trẻ và chuột già rồi cấy vào chuột trẻ. Kết quả cho thấy tế bào lấy từ chuột già tạo ra lượng lớn tế bào mỡ mới.
Khi làm theo chiều ngược lại, tế bào từ chuột trẻ được cấy vào chuột già lại tạo ít tế bào mỡ hơn. Kết quả này gợi ý khả năng tạo mỡ mạnh nằm ngay trong các tế bào đã già đi, chứ không phụ thuộc hoàn toàn vào môi trường cơ thể nhận tế bào.
Bằng kỹ thuật giải trình tự RNA đơn bào, nhóm nghiên cứu quan sát hoạt động gene trong từng tế bào.
Họ nhận thấy các tế bào tiền thân tạo mỡ khá “im lặng” ở chuột trẻ, nhưng trở nên hoạt động mạnh khi chuột bước vào tuổi trung niên.
Một phần trong số đó chuyển thành nhóm tế bào mới, được gọi là tế bào tiền mỡ đặc hiệu theo tuổi. Đây được xem là “thủ phạm” tiềm năng thúc đẩy cơ thể tạo thêm mỡ mới.
Ông Adolfo Garcia-Ocana – Trưởng khoa nội tiết học phân tử và tế bào tại City of Hope – cho rằng đây là bằng chứng đầu tiên cho thấy vòng bụng có thể mở rộng theo tuổi do các tế bào tiền thân tạo mỡ tăng mạnh khả năng sản xuất tế bào mỡ mới.
Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện đường truyền tín hiệu LIFR đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.
Có thể hiểu LIFR như một kênh truyền lệnh giữa các tế bào, giúp nhóm tế bào tiền mỡ đặc hiệu theo tuổi nhân lên và phát triển thành tế bào mỡ.
Ở chuột trẻ, tín hiệu này không giữ vai trò lớn trong quá trình tạo mỡ còn ở chuột già lại trở nên cần thiết hơn nhiều.
Để xem cơ chế này có thể liên quan đến con người hay không, các nhà khoa học phân tích mẫu mô người ở nhiều độ tuổi.
Họ tìm thấy các tế bào giống nhóm tế bào tiền mỡ đặc hiệu theo tuổi, xuất hiện nhiều hơn ở mô của người trung niên và cũng có khả năng tạo tế bào mỡ mới.
Dù vậy, nghiên cứu chưa đồng nghĩa một phương pháp giảm mỡ bụng mới đã sẵn sàng.
Các nhà khoa học vẫn cần tiếp tục theo dõi nhóm tế bào này trong cơ thể sống, tìm hiểu cách chúng xuất hiện ở người và đánh giá khả năng can thiệp an toàn.
Tại buổi lễ, Bệnh viện Răng hàm mặt trung ương TP.HCM đã trao tặng thiết bị nha khoa trị giá 300 triệu đồng nhằm phục vụ chương trình nha học đường theo mô hình trường - trạm, với sự có mặt của Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM Nguyễn Phước Lộc.
Nằm trong khuôn khổ các hoạt động hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân, các y bác sĩ Bệnh viện Răng hàm mặt trung ương TP.HCM đã thăm khám hơn 1.000 học sinh tại Trường tiểu học Cao Văn Ngọc, đặc khu Côn Đảo, đồng thời tư vấn, hướng dẫn kỹ năng vệ sinh và chăm sóc răng miệng đúng cách.
Bên cạnh đó các bác sĩ đã tổ chức chương trình khám, điều trị chuyên sâu, thực hiện cấy ghép implant nha khoa cho 10 cụ người cao tuổi tại đặc khu Côn Đảo.
Báo cáo tại sự kiện, đại diện Bệnh viện Răng hàm mặt trung ương TP.HCM cho biết trong giai đoạn 2026 - 2028, đơn vị sẽ tiếp tục triển khai chương trình nha học đường tại Côn Đảo, với mục tiêu bảo đảm 100% học sinh tiểu học được tiếp cận giáo dục sức khỏe răng miệng, dự phòng và điều trị sâu răng.
Song song đó, bệnh viện sẽ phối hợp với Sở Y tế TP.HCM và Trung tâm Y tế quân dân y Côn Đảo trong quản lý, theo dõi tình trạng sức khỏe răng miệng của người dân thông qua hồ sơ sức khỏe điện tử.
Công tác nâng cao năng lực chuyên môn cho y tế địa phương cũng được chú trọng thông qua việc cử bác sĩ luân phiên hỗ trợ, chuyển giao và thực hành các kỹ thuật chuyên sâu như phẫu thuật miệng, nội nha, điều trị nha chu cho người lớn và phục hình răng.
Ước tính tỷ lệ tử vong với chủng do chuột hươu mang có thể từ 30 - 50%. Do lựa chọn điều trị còn hạn chế, cách bảo vệ tốt nhất là tránh tiếp xúc với loài gặm nhấm và vệ sinh môi trường có chuột một cách an toàn, theo Mayo Clinic (Mỹ).
Virus Hanta có thể gây “hội chứng phổi hantavirus (HCPS)” - một bệnh truyền nhiễm hiếm gặp, thường bắt đầu bằng các triệu chứng giống cúm nhưng có thể nhanh chóng tiến triển nặng, gây tổn thương nghiêm trọng đến phổi và tim, thậm chí đe dọa tính mạng.
Có nhiều chủng virus Hanta khác nhau có khả năng gây ra bệnh này. Khi vào phổi, virus tấn công các mao mạch, làm chúng bị rò rỉ. Phổi sau đó có thể bị tích dịch (phù phổi), dẫn đến suy giảm nghiêm trọng chức năng phổi và tim.
Thời gian từ khi nhiễm virus đến khi khởi phát “hội chứng phổi hantavirus” thường khoảng 2 - 3 tuần, diễn tiến qua hai giai đoạn rõ rệt:
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, virus Hanta lây qua đường nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột; thông thường không lây từ người sang người, ngoại trừ chủng Andes (một chủng của virus Hanta).
Con người có thể nhiễm virus Hanta khi:
Nguy cơ mắc bệnh sẽ càng cao khi tiếp xúc môi trường có chuột, như nhà kho, công trình ít sử dụng; lều trại, tầng áp mái, tầng hầm...
Hiện đã có xét nghiệm phát hiện virus Hanta, nhưng trong 72 giờ đầu độ chính xác chưa cao. Nếu nghi ngờ, người bệnh nên xét nghiệm lại sau khi triệu chứng xuất hiện 72 giờ.
Bệnh do virus Hanta hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu. Điều trị chủ yếu nhờ vào nghỉ ngơi, bù nước, hạ sốt và hỗ trợ oxy khi khó thở.
Để phòng ngừa bệnh, mọi người nên tránh xa chuột bằng cách:
Hòa chung dòng chảy đó, Bệnh viện đa khoa Vĩnh Long không ngừng đổi mới, phát triển toàn diện, từng bước khẳng định vị thế là cơ sở y tế tuyến cuối của tỉnh, hướng đến mục tiêu trở thành bệnh viện chuyên sâu vào năm 2030.
Trải qua quá trình xây dựng và phát triển, Bệnh viện đa khoa Vĩnh Long ngày càng lớn mạnh cả quy mô và chất lượng chuyên môn. Với đội ngũ y, bác sĩ có trình độ cao, giàu kinh nghiệm, tận tâm với nghề, bệnh viện đã làm chủ nhiều kỹ thuật hiện đại, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương.
Xác định phát triển chuyên môn là nhiệm vụ trọng tâm, bệnh viện đã tập trung đầu tư các lĩnh vực mũi nhọn, đặc biệt là kỹ thuật khám chữa bệnh chuyên sâu. Nổi bật là chuyên ngành tim mạch can thiệp, chuyên ngành ung thư (phẫu trị, hóa trị, xạ trị), ngoại thần kinh, chấn thương - chỉnh hình (phẫu thuật thay khớp háng, khớp gối, nội soi khớp gối), phẫu thuật nội soi chuyên sâu trong lĩnh vực tiêu hóa, tiết niệu, sản phụ khoa, chuyên ngành nội thận và thận nhân tạo; đồng thời chú trọng phát triển sản phụ khoa và lão khoa, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe toàn diện cho phụ nữ, trẻ sơ sinh và người cao tuổi.
Việc triển khai kỹ thuật xạ trị đánh dấu bước tiến quan trọng trong điều trị ung thư tại địa phương, giúp người bệnh giảm chi phí và thời gian đi lại. Nhiều kỹ thuật như can thiệp mạch vành, đặt stent, hồi sức tích cực, lọc máu liên tục… được thực hiện thường quy, hiệu quả, góp phần cứu sống nhiều ca bệnh nặng. Đặc biệt, phẫu thuật nội soi khớp gối, thay khớp đã giúp nhiều bệnh nhân, nhất là người cao tuổi, phục hồi vận động, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Bên cạnh phát triển chuyên môn, bệnh viện chú trọng nâng cao chất lượng phục vụ, lấy người bệnh làm trung tâm. Quy trình khám chữa bệnh được cải tiến theo hướng nhanh gọn, khoa học; công tác tư vấn, giải thích bệnh được thực hiện rõ ràng, đầy đủ. Phong cách, thái độ phục vụ của nhân viên y tế không ngừng được đổi mới, hướng đến sự hài lòng và an toàn cho người bệnh.
Công tác xã hội tiếp tục được đẩy mạnh với nhiều hoạt động thiết thực như hỗ trợ bệnh nhân khó khăn, kết nối mạnh thường quân, tổ chức các chương trình thiện nguyện, suất ăn miễn phí… góp phần lan tỏa tinh thần nhân ái trong bệnh viện.
Song song đó, bệnh viện đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai bệnh án điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, đăng ký khám trực tuyến, hướng đến xây dựng bệnh viện thông minh. Công tác đào tạo, hợp tác chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật và chỉ đạo tuyến cũng được tăng cường, góp phần nâng cao năng lực toàn hệ thống y tế địa phương.
Hướng tới tương lai, Bệnh viện đa khoa Vĩnh Long tiếp tục phát triển bền vững, lấy chất lượng chuyên môn và sự hài lòng của người bệnh làm thước đo; tập trung đầu tư trang thiết bị hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển sâu các chuyên ngành mũi nhọn như can thiệp tim, mạch, ung thư, nội thận - thận nhân tạo, sản phụ khoa, chẩn đoán hình ảnh và nội soi.
Với tinh thần trách nhiệm, y đức và khát vọng vươn lên, Bệnh viện đa khoa Vĩnh Long sẽ không ngừng phát triển, xứng đáng là địa chỉ tin cậy trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.
