Những ngày giữa tháng 6, Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ trẻ em Hoa Phượng (Hải Phòng) ngập tràn niềm vui khi Trần Văn Bảo, học sinh Trường THCS Lê Lợi, xuất sắc trở thành đồng thủ khoa lớp chuyên Sử của Trường THPT chuyên Trần Phú với tổng 46,5 điểm.
Khoảnh khắc biết mình đỗ đầu, điều đầu tiên Bảo làm không phải là nghĩ đến thành tích, mà chạy đi báo tin cho những “người mẹ”, “người dì” đã nuôi dưỡng mình suốt nhiều năm qua. Những giọt nước mắt hạnh phúc của họ khiến nam sinh hiểu rằng thành quả hôm nay là kết tinh của biết bao yêu thương, hy sinh và niềm tin dành cho một đứa trẻ từng có khởi đầu đầy bất hạnh.
Bảo không biết mình sinh ra ở đâu, cũng chẳng biết cha mẹ là ai. Tuổi thơ của em gắn với những ngày lang thang trên đường phố cho đến năm 2016, khi được đưa về Trung tâm Hoa Phượng.
Ngày ấy, các cán bộ trung tâm phải đưa em đi chụp X-quang để xác định tuổi, làm giấy khai sinh và đặt cho em cái tên Trần Văn Bảo. Cơ thể gầy yếu, thường xuyên sốt cao, có lúc trên 40 độ C, Bảo được các cô, các mẹ thay nhau thức trắng đêm chăm sóc, túc trực mỗi khi nhập viện. Với Bảo, đó không chỉ là sự giúp đỡ mà là tình yêu thương của những người mẹ thực sự.
Do hoàn cảnh đặc biệt, Bảo đến trường muộn hơn bạn bè nhiều tuổi. Khi học lớp 8, nhìn các bạn đồng trang lứa chuẩn bị bước vào đại học trong khi mình vẫn học chung với những em nhỏ hơn 4-5 tuổi, nam sinh từng rơi vào mặc cảm.
Có thời điểm, Bảo quyết định sẽ học hết THCS rồi nghỉ để đi làm kiếm tiền.
May mắn thay, các cô chú ở Trung tâm Hoa Phượng cùng thầy cô giáo đã không để em từ bỏ. Họ động viên, tạo điều kiện cho em tiếp tục học. Đặc biệt, cô giáo Lê Thị Thu còn miễn toàn bộ học phí lớp chuyên Sử, giúp Bảo có thêm cơ hội theo đuổi ước mơ.
Chính môn Lịch sử đã trở thành nguồn động lực đặc biệt của nam sinh. Qua từng trang sách, Bảo nhận ra dân tộc Việt Nam từng trải qua biết bao mất mát, đau thương nhưng chưa bao giờ khuất phục. So với những thử thách ấy, những mặc cảm của bản thân dường như trở nên nhỏ bé hơn.
Từ tình yêu lịch sử, Bảo học được cách đối diện với quá khứ của chính mình để bước tiếp về phía trước.
Theo cô Nguyễn Thị Mai Hương, Hiệu trưởng Trường THCS Lê Lợi, Bảo là học sinh chăm ngoan, sống trách nhiệm, được thầy cô yêu quý và bạn bè tin tưởng. Từ lớp 6, em đã được bầu làm lớp trưởng, đồng thời nhiều năm liền đạt thành tích cao trong các kỳ thi học sinh giỏi môn Lịch sử.
Bảo cho biết, thành tích thủ khoa không đến từ một bí quyết đặc biệt nào ngoài sự chăm chỉ, tự học và ý thức phải sống xứng đáng với những gì mình đã nhận được từ các thầy cô, các cô chú ở Trung tâm Hoa Phượng cùng những nhà hảo tâm đã luôn đồng hành.
Bước vào ngôi trường chuyên, nam sinh xem danh hiệu thủ khoa không phải đích đến mà là điểm khởi đầu. Em đặt mục tiêu góp mặt trong đội tuyển học sinh giỏi quốc gia môn Lịch sử, tích cực rèn luyện kỹ năng qua các hoạt động ngoại khóa, đồng thời phấn đấu giành học bổng hoặc đỗ vào ngành học yêu thích ở đại học.
Điều Bảo mong muốn nhất là sau này có thể lan tỏa tình yêu lịch sử, trở thành một người có ích cho xã hội và tiếp tục “cho đi mà không màng nhận lại” – như cách em từng được rất nhiều người dang tay giúp đỡ.
“Hoàn cảnh có thể rất đặc biệt, nhưng nếu không từ bỏ, mỗi người đều có thể tỏa sáng theo cách của riêng mình”, lời nhắn nhủ của Bảo không chỉ dành cho những đứa trẻ ở mái nhà Hoa Phượng, mà còn truyền thêm niềm tin cho bất kỳ ai đang nỗ lực vượt lên nghịch cảnh.
Năm 2013, những bức ảnh về một chàng trai trẻ với chiếc mũi hoàn chỉnh mọc giữa trán đã khiến dư luận toàn cầu sửng sốt. Nhiều người tưởng đó là sản phẩm của kỹ xảo điện ảnh hay công nghệ chỉnh sửa hình ảnh, nhưng sự thật còn kỳ lạ hơn rất nhiều.
Nhân vật trong câu chuyện là Xiaolian, một thanh niên 22 tuổi sống tại tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc). Một năm trước đó, anh gặp tai nạn giao thông khiến vùng mũi bị tổn thương nghiêm trọng. Ban đầu, Xiaolian chỉ điều trị cơ bản mà không thực hiện phẫu thuật tái tạo. Chính quyết định này đã dẫn đến hậu quả khó lường.
Theo các bác sĩ, phần sụn mũi của Xiaolian sau đó bị nhiễm trùng nặng. Tình trạng viêm kéo dài khiến cấu trúc sụn dần bị phá hủy, làm biến dạng khuôn mặt và khiến các phương pháp tái tạo thông thường không còn khả thi. Khi bệnh nhân tìm đến bệnh viện, chiếc mũi cũ gần như không thể cứu chữa.
Đứng trước tình huống đặc biệt này, các bác sĩ tại một bệnh viện ở thành phố Phúc Châu đã quyết định áp dụng phương pháp tái tạo chưa từng phổ biến vào thời điểm đó: tạo ra một chiếc mũi mới trên chính cơ thể bệnh nhân.
Đầu tiên, các bác sĩ đặt một thiết bị giãn mô dưới da vùng trán để tạo diện tích da phù hợp. Sau đó, họ lấy sụn từ xương sườn của Xiaolian, tạo hình thành khung mũi rồi cấy dưới lớp da trán. Qua nhiều tháng, các mạch máu dần phát triển, nuôi dưỡng phần mô mới và hình thành nên một chiếc mũi hoàn chỉnh.
Kết quả khiến cả giới y học kinh ngạc: Ngay trên trán của Xiaolian xuất hiện một chiếc mũi có sống mũi, đầu mũi và lỗ mũi rõ ràng như thật. Hình ảnh độc đáo này nhanh chóng lan truyền trên các phương tiện truyền thông quốc tế, biến anh trở thành một trong những trường hợp y học nổi tiếng nhất thế giới.
Dù vẻ ngoài có phần kỳ lạ, nhưng đối với các bác sĩ, đây là một bước đệm quan trọng trước khi thực hiện ca ghép cuối cùng. Khi chiếc mũi mới phát triển ổn định và được nuôi dưỡng đầy đủ bởi hệ thống mạch máu, nó sẽ được chuyển từ trán xuống đúng vị trí trên khuôn mặt.
Các chuyên gia cho biết vùng da trán thường được lựa chọn trong những ca tái tạo mũi phức tạp vì có cấu trúc và màu sắc gần giống với da mũi tự nhiên, đồng thời bảo đảm nguồn máu nuôi tốt cho mô ghép. Chính vì vậy, dù gây sốc với người ngoài, kỹ thuật này lại dựa trên những nguyên tắc khoa học chặt chẽ.
Câu chuyện của Xiaolian không chỉ là một hiện tượng kỳ lạ hiếm gặp mà còn cho thấy những bước tiến đáng kinh ngạc của y học tái tạo hiện đại. Từ một người đối mặt nguy cơ mang khuôn mặt biến dạng suốt đời, anh đã có cơ hội được phục hồi diện mạo nhờ sự sáng tạo và kỹ năng của các bác sĩ.
Hơn một thập kỷ đã trôi qua, nhưng hình ảnh "người đàn ông có mũi mọc trên trán" vẫn thường xuyên được nhắc lại mỗi khi thế giới nói về những ca phẫu thuật kỳ lạ và phi thường nhất trong lịch sử y học. Đó không chỉ là một câu chuyện gây tò mò, mà còn là minh chứng cho khả năng tưởng như không giới hạn của con người trong cuộc chiến giành lại những gì đã mất.
Mùa hè ở châu Âu từng chứng kiến một trong những trào lưu làm đẹp kỳ quặc nhất mạng xã hội: đổ bia lên người để… rám nắng nhanh hơn.
Trào lưu mang tên "beer tanning" bắt đầu lan mạnh trên TikTok và Instagram, khi nhiều người trẻ quay video vừa tắm nắng ngoài biển vừa xịt hoặc đổ bia trực tiếp lên da với niềm tin rằng hỗn hợp từ lúa mạch và hoa bia có thể giúp da sạm màu nhanh hơn.
Hashtag #beertan từng thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, đặc biệt bùng nổ vào các đợt nắng nóng tại châu Âu. Trong nhiều video viral, người tham gia nằm phơi nắng hàng giờ với cơ thể phủ đầy bia thay cho dầu tanning hoặc kem chống nắng.
Lý do khiến trào lưu này lan nhanh đến từ lời đồn rằng hoa bia trong bia có thể kích thích melanin sắc tố giúp da sẫm màu hơn dưới nắng. Nhưng theo các bác sĩ da liễu, điều đó gần như không có cơ sở khoa học.
"Tôi chưa thấy bất kỳ bằng chứng khoa học nào cho thấy bia giúp da rám nắng an toàn hơn", bác sĩ da liễu Katherine Armour nhận định trong cuộc phỏng vấn với Healthline.
Các chuyên gia cho biết, điều nguy hiểm nhất nằm ở chỗ nhiều người bỏ luôn kem chống nắng vì tin rằng bia có thể thay thế sản phẩm tanning chuyên dụng. Điều này khiến da tiếp xúc trực tiếp với tia UV trong thời gian dài mà gần như không có lớp bảo vệ nào.
Theo Cleveland Clinic, beer tanning có thể làm tăng nguy cơ bỏng nắng, mất nước, lão hóa sớm và thậm chí ung thư da.
Một số bác sĩ còn cảnh báo bia chứa cồn nên khi tiếp xúc với ánh nắng mạnh có thể khiến da bị kích ứng hoặc làm suy giảm hàng rào bảo vệ tự nhiên của da. Đặc biệt, việc vừa uống bia vừa phơi nắng còn làm tăng nguy cơ say nắng và mất nước.
"Theo đuổi làn da rám nắng bằng cách này giống như tự 'nướng' làn da của mình", một chuyên gia da liễu nhận xét trên Forbes.
Điều khiến giới y khoa lo ngại là phần lớn người tham gia trào lưu nằm trong độ tuổi 15–34, nhóm đang có tỷ lệ ung thư da tăng nhanh trong nhiều năm gần đây. Cleveland Clinic cho biết, chỉ cần bị cháy nắng nhiều lần, nguy cơ ung thư da sau này có thể tăng đáng kể.
Không chỉ beer tanning, mạng xã hội vài năm gần đây liên tục xuất hiện các xu hướng làm đẹp nguy hiểm liên quan đến phơi nắng như "sun tattoo", cố tình để da cháy nắng tạo hình, dùng dầu em bé để bắt nắng nhanh hơn hay xịt chất kích thích rám da kiểu "Barbie drug".
Nhiều bác sĩ cho rằng những trào lưu này phản ánh áp lực ngoại hình ngày càng lớn trên mạng xã hội, nơi làn da nâu khỏe khoắn thường được xem là biểu tượng hấp dẫn.
Trên Reddit, không ít người từng tanning hoặc dùng giường tắm nắng chia sẻ sự hối hận sau khi mắc ung thư da hoặc chứng kiến người thân phải phẫu thuật vì melanoma, dạng ung thư da nguy hiểm nhất.
Một người dùng Reddit viết: "Mẹ tôi phải phẫu thuật cắt bỏ ung thư da trên mặt sau nhiều năm tanning. Bà luôn nói với tôi đừng bao giờ ra nắng mà không dùng kem chống nắng".
Điều đáng nói là dù liên tục bị cảnh báo, các trào lưu tanning cực đoan vẫn dễ viral vì đánh trúng tâm lý muốn đẹp nhanh, da nâu nhanh mà không cần chờ đợi. Nhưng theo các chuyên gia, thực tế không tồn tại khái niệm "rám nắng an toàn".
Bất kỳ làn da nào đổi màu dưới tia UV cũng đồng nghĩa ADN tế bào da đang bị tổn thương ở mức độ nào đó.
Và đó cũng là lý do beer tanning bị xem là một trong những trào lưu làm đẹp nguy hiểm và khó hiểu nhất từng bùng nổ trên mạng xã hội châu Âu: Chỉ để đổi lấy vài tông da nâu hơn, nhiều người sẵn sàng đánh cược bằng chính sức khoẻ của mình.
Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới là một dấu mốc quan trọng trong tư duy phát triển của Đảng, khi lần đầu tiên văn hóa được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển quốc gia, được nhìn nhận không chỉ như nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực trực tiếp cho phát triển nhanh và bền vững. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, xây dựng con người, phát triển công nghiệp văn hóa, tăng cường chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, hướng tới mục tiêu xây dựng sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Trong bối cảnh đó, Huế – đô thị di sản đặc thù, thành phố trực thuộc Trung ương với hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, được cộng đồng quốc tế công nhận ở mức độ cao – có điều kiện và trách nhiệm đi đầu trong việc cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW bằng những chương trình hành động cụ thể, khả thi, có thể đo lường và lan tỏa.
Trên cơ sở đối chiếu 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết, Huế cần xác định 8 chương trình hành động trọng tâm giai đoạn 2026 – 2030, coi đây là "khung triển khai" để đưa văn hóa thực sự trở thành trụ cột phát triển của đô thị di sản.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Tp.Huế cho biết, trước hết, chương trình "Văn hóa thấm vào mọi quyết sách" phải được xác định là nền tảng tư duy xuyên suốt. Huế phải đặt mục tiêu đưa yếu tố văn hóa trở thành tiêu chí bắt buộc trong quá trình xây dựng và triển khai các quy hoạch, kế hoạch, dự án phát triển lớn của thành phố.
Theo ông Hải, cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển dịch từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị phát triển, trong đó văn hóa không đứng ngoài mà tham gia trực tiếp vào quá trình ra quyết định. Việc xây dựng cơ chế đánh giá tác động văn hóa, gắn trách nhiệm của người đứng đầu, đồng thời đẩy mạnh truyền thông chính sách và xây dựng chuẩn mực ứng xử đô thị, nhằm hình thành hình ảnh "Huế – đô thị di sản văn minh", là những bước đi có ý nghĩa căn cơ, lâu dài.
Trên nền tảng nhận thức đó, Huế cần tập trung tạo đột phá về thể chế thông qua chương trình "Huế thí điểm cơ chế phát triển văn hóa". Đây là chương trình có tính chất then chốt, nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài về cơ chế, chính sách và nguồn lực trong lĩnh vực văn hóa. Việc đề xuất các cơ chế đặc thù, thí điểm mô hình hợp tác công – tư trong đầu tư văn hóa, thành lập Quỹ Văn hóa – Nghệ thuật Huế theo hướng xã hội hóa, cũng như thiết lập cơ chế "một cửa" cho các dự án văn hóa – sáng tạo cho thấy quyết tâm chuyển từ tư duy bao cấp sang tư duy kiến tạo, coi Nhà nước là chủ thể dẫn dắt, tạo lập môi trường, còn xã hội và doanh nghiệp là động lực phát triển.
"Cùng với hoàn thiện thể chế, Huế cần đặc biệt coi trọng nhiệm vụ xây dựng con người và môi trường văn hóa lành mạnh. Chương trình này tập trung vào việc đưa giáo dục di sản và nghệ thuật trở thành hoạt động thường xuyên trong nhà trường, xây dựng chuẩn mực ứng xử trong đời sống xã hội và trên không gian số, đồng thời mở rộng quyền thụ hưởng văn hóa cho mọi tầng lớp nhân dân, nhất là các nhóm yếu thế.
Đây là cách tiếp cận phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 80, coi con người vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là mục tiêu của phát triển văn hóa, đồng thời tăng cường "sức đề kháng văn hóa" trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và bùng nổ công nghệ số", ông Hải nói.
Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Tp.Huế khẳng định, một trụ cột quan trọng khác là chương trình chuyển đổi số văn hóa Huế, với cách tiếp cận từ "số hóa" sang "dịch vụ và thị trường nội dung". Huế không chỉ phải đặt mục tiêu hoàn thành số hóa các di sản trọng điểm, mà còn cần hướng tới xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa dùng chung, phát triển nền tảng dịch vụ văn hóa số toàn dân và từng bước hình thành thị trường nội dung số dựa trên di sản.
Trên cơ sở đó, Huế cần triển khai chương trình xây dựng hệ sinh thái sáng tạo, lấy người dân làm trung tâm và doanh nghiệp làm động lực. Việc phát triển các không gian sáng tạo, chương trình ươm tạo startup công nghiệp văn hóa, cơ chế chia sẻ lợi ích cho cộng đồng quanh di sản và xây dựng bản đồ tài nguyên văn hóa toàn diện là những giải pháp nhằm chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành sinh kế bền vững, tạo việc làm sáng tạo và khuyến khích cộng đồng tham gia đồng sáng tạo giá trị. Đây cũng là cách Huế cụ thể hóa quan điểm "văn hóa vì con người, do con người và phục vụ con người".
"Từ hệ sinh thái sáng tạo, Huế phải tập trung phát triển công nghiệp văn hóa theo hướng lựa chọn mũi nhọn, tránh dàn trải. Các lĩnh vực có lợi thế nổi trội như du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế – thời trang gắn với áo dài, ẩm thực và nội dung số được ưu tiên đầu tư để hình thành những sản phẩm, chương trình có bản quyền, có khả năng cạnh tranh và từng bước quốc tế hóa. Mục tiêu đặt ra không chỉ là gia tăng doanh thu, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng thị trường văn hóa, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu văn hóa của du khách", Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Tp.Huế nhấn mạnh.
