Từ ngày 1-7-2026, tiêu chuẩn quốc gia Trung Quốc mang tên “GB38031-2025 – Yêu cầu an toàn đối với pin động lực dùng cho xe điện” sẽ bắt đầu có hiệu lực. Đây được xem là một trong những bộ quy định khắt khe nhất thế giới về an toàn pin xe điện.
Điểm đáng chú ý nhất là sự thay đổi trong tư duy quản lý. Nếu trước đây ngành công nghiệp chấp nhận một mức độ rủi ro cháy nổ nhất định, thì nay tiêu chuẩn mới đặt ra yêu cầu rõ ràng: “pin không được bốc cháy hoặc phát nổ ngay cả khi xảy ra hiện tượng thoát nhiệt (thermal runaway) do chập mạch bên trong cell pin”.
Theo tiêu chuẩn cũ, khi xảy ra sự cố bên trong pin, hệ thống chỉ cần cảnh báo người lái trước ít nhất 5 phút trước khi xảy ra cháy nổ để hành khách có thời gian thoát ra ngoài.
Với tiêu chuẩn mới, yêu cầu được nâng lên đáng kể: không được xảy ra cháy hoặc nổ! Bên cạnh đó, hệ thống vẫn phải phát cảnh báo và khói sinh ra từ phản ứng hóa học không được gây nguy hiểm cho người trong xe.
Các xe điện ở Trung Quốc đều phải vượt qua được bài kiểm tra mô phỏng tình huống xe cán phải đá hoặc vật cản trên đường. Một đầu va đập đường kính 30mm sẽ tác động vào đáy bộ pin. Để đạt yêu cầu, bộ pin không được rò rỉ chất lỏng, không nứt vỡ vỏ, không cháy hay phát nổ và duy trì khả năng cách điện ở mức an toàn.
Ngoài việc vượt qua các bài thử nghiệm va chạm, xe điện ở Trung Quốc còn phải thực hiện bài kiểm tra với sạc nhanh.
Trong bối cảnh công nghệ sạc nhanh ngày càng phổ biến, đặc biệt với những bộ pin có thể sạc từ 20% lên 80% trong khoảng 15 phút, tiêu chuẩn mới yêu cầu pin phải vượt qua bài thử chập mạch sau khi đã trải qua 300 chu kỳ sạc nhanh. Mục tiêu là bảo đảm cấu trúc bên trong cell pin vẫn an toàn dù đã chịu nhiều lần sạc công suất cao.
Theo trang Car250, hơn 78% trong số 36 doanh nghiệp sản xuất pin Trung Quốc được khảo sát cho biết đã có công nghệ đáp ứng các yêu cầu mới.
CATL đã phát triển công nghệ pin NP (No Propagation) từ năm 2020 nhằm ngăn hiện tượng lan truyền nhiệt giữa các cell pin. Phiên bản mới nhất được cho là có khả năng kiểm soát khí và áp suất sinh ra trong sự cố nghiêm trọng.
SVOLT từng giới thiệu dòng pin “Dragon Armor Battery” với mục tiêu không cháy, không phát nổ và không sinh khói trong nhiều tình huống rủi ro.
Tuy nhiên, tiêu chuẩn mới không đồng nghĩa xe điện sẽ hoàn toàn không còn nguy cơ cháy nổ. Trong những vụ tai nạn cực kỳ nghiêm trọng khiến cấu trúc bộ pin bị phá hủy nặng nề, rủi ro vẫn có thể xảy ra.
Tiêu chuẩn GB38031-2025 được xem là một bước ngoặt lớn của ngành xe điện. Từ 1-7, khả năng “không cháy, không nổ” không còn là tính năng quảng cáo mà trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mọi mẫu xe bán tại Trung Quốc.
Điều này sẽ tạo áp lực lớn lên các nhà sản xuất pin và xe điện, đặc biệt là những doanh nghiệp theo đuổi chiến lược giảm chi phí bằng cách cắt giảm các hạng mục liên quan đến an toàn.
Sau khi áp dụng ở Trung Quốc, rất có thể tiêu chuẩn GB38031-2025 sẽ trở thành chuẩn mực mới của ngành xe điện toàn cầu, buộc các hãng xe và nhà sản xuất pin phải cạnh tranh bằng công nghệ an toàn thay vì chỉ tập trung vào phạm vi hoạt động hay tốc độ sạc.
Trong quá trình sử dụng ô tô, đặc biệt những mẫu xe đã qua sử dụng một thời gian dài, người lái có thể nghe thấy những âm thanh lạ phát ra từ một số bộ phận trên xe. Với các tài mới hoặc những người chưa có nhiều kinh nghiệm sử dụng ô tô thường bỏ qua những âm thanh này hoặc chọn cách mở nhạc để lấn át âm thanh phát ra trong quá trình ô tô vận hành. Tuy nhiên, theo các kỹ thuật viên chuyên bảo dưỡng, sửa chữa ô tô chính những âm thanh lạ phát ra khi ô tô đang hoạt động thực chất là "dấu hiệu cảnh báo" sự cố, hư hỏng trên xe.
Việc lắng nghe âm thanh phát ra từ các bộ phận trên xe trong quá trình vận hành có thể giúp các tài xế nhận biết sớm các vấn đề hư hỏng, qua đó xử lý kịp thời để đảm bảo an toàn, tiết kiệm chi phí sửa chữa.
Một trong những âm thanh người lái dễ nhận thấy nhất là tiếng rít khi đạp phanh. Đây là dấu hiệu báo hiệu má phanh đã bị mòn hoặc bám bụi bẩn. Khi lớp vật liệu trên má phanh mòn quá mức an toàn, tấm kim loại phía sau có thể tiếp xúc trực tiếp với đĩa phanh, gây ra tiếng rít chói tai. Ngoài ra, tiếng kêu này cũng có thể xuất phát từ việc đĩa phanh bị cong vênh hoặc bề mặt không đều do quá nhiệt. Nếu tiếp tục sử dụng trong tình trạng này, hiệu quả phanh sẽ giảm, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đặc biệt khi di chuyển ở tốc độ cao.
Âm thanh lách cách đều đặn theo vòng tua máy thường liên quan đến các chi tiết bên trong động cơ như xu-pap hoặc kim phun nhiên liệu. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân xuất phát từ việc thiếu dầu bôi trơn hoặc dầu động cơ đã xuống cấp. Khi các chi tiết kim loại không được bôi trơn đầy đủ, ma sát tăng lên, dẫn đến tiếng kêu bất thường. Nếu không xử lý kịp thời, tình trạng này có thể gây mài mòn nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến hỏng động cơ, tốn kém chi phí sửa chữa.
Đây cũng là một trong những âm thanh dễ nhận thấy trên ô tô, nhất là các mẫu ô tô đã qua sử dụng lâu năm. Tiếng hú xuất hiện khi xe vận hành ở tốc độ cao thường liên quan đến hệ thống truyền động hoặc lốp xe. Một nguyên nhân phổ biến là vòng bi bánh xe bị mòn hoặc hư hỏng. Khi đó, ma sát tăng lên sẽ tạo ra âm thanh hú kéo dài, càng rõ khi tốc độ càng lớn.
Ngoài ra, lốp xe mòn không đều hoặc áp suất lốp không đúng tiêu chuẩn cũng có thể gây ra hiện tượng này. Trong một số trường hợp, tiếng hú còn đến từ hộp số hoặc vi sai, đặc biệt trên những xe đã sử dụng lâu năm.
Âm thanh rít xuất hiện đánh lái hết cỡ là dấu hiệu cảnh báo nhiều khả năng hệ thống trợ lực lái đang gặp vấn đề. Với xe sử dụng trợ lực thủy lực, nguyên nhân thường do thiếu dầu trợ lực hoặc dây cu-roa bị trượt. Khi áp suất dầu không đủ, bơm trợ lực sẽ phát ra tiếng rít rõ rệt.
Trong khi đó, với xe dùng trợ lực điện, tiếng kêu có thể liên quan đến mô-tơ hoặc cảm biến góc lái. Dù xuất phát từ nguyên nhân nào, việc tiếp tục sử dụng trong thời gian dài có thể khiến hệ thống lái hoạt động kém chính xác, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kiểm soát xe.
Âm thanh lạch cạch phát ra khi ô tô di chuyển qua đoạn đường xấu thường liên quan đến hệ thống treo. Các chi tiết như rô-tuyn, thanh cân bằng, giảm xóc hoặc cao su càng A có thể đã bị mòn hoặc lỏng lẻo sau thời gian dài sử dụng. Nếu không được kiểm tra và thay thế kịp thời, hệ thống treo sẽ mất khả năng giảm chấn, khiến xe rung lắc mạnh hơn, giảm độ ổn định khi vào cua hoặc phanh gấp. Đây cũng là nguyên nhân khiến lốp xe mòn nhanh và không đều.
Thực tế cho thấy, phần lớn các hư hỏng nghiêm trọng trên ô tô đều có dấu hiệu cảnh báo từ sớm thông qua âm thanh. Tuy nhiên, do chủ quan hoặc thiếu kiến thức, nhiều người dùng đã bỏ qua những tín hiệu này, dẫn đến chi phí sửa chữa tăng cao và nguy cơ mất an toàn khi lưu thông. Do đó, khi phát hiện âm thanh lạ phát ra trong quá trình sử dụng ô tô, người dùng nên đưa xe đến garage uy tín để kiểm tra.
Một chiếc Lynk & Co 10 đã lập kỷ lục tốc độ sạc mới tại trạm sạc Zeekr - Video: Lynk & Co
Chỉ một tháng sau khi BYD giới thiệu pin xe điện Blade thế hệ thứ hai cùng công nghệ sạc nhanh megawatt - được xem là nhanh nhất hiện nay trong xe thương mại, Geely đã công bố thành tích sạc mới thông qua thương hiệu Lynk & Co.
Theo dữ liệu thử nghiệm chính thức, mẫu Lynk & Co 10 sử dụng pin Energee Golden Brick 900V có thể sạc từ 10% lên 70% chỉ trong 4 phút 22 giây. Thời gian sạc từ 10% lên 80% là 5 phút 32 giây và từ 10% lên 97% mất 8 phút 42 giây.
So với BYD, các con số này đều nhỉnh hơn. Trước đó, hãng xe Trung Quốc cho biết hệ thống sạc megawatt của mình đạt mức 10 - 70% trong 5 phút và 10 - 97% trong khoảng 9 phút.
Trong thử nghiệm, công suất sạc cực đại của Lynk & Co 10 đạt 1.100kW. Đáng chú ý, ngay cả khi dung lượng pin vượt 80%, công suất vẫn duy trì trên 500kW - mức rất cao so với tiêu chuẩn hiện nay.
Tuy nhiên, kết quả này đạt được khi sử dụng trụ sạc megawatt V4 do Zeekr phát triển. Đây là loại trụ sạc siêu nhanh ra mắt từ năm 2025, có công suất tối đa mỗi cổng lên tới 1.300kW và dòng điện cực đại 1.300A. Hệ thống làm mát bằng chất lỏng hoàn toàn giúp kiểm soát nhiệt lượng phát sinh trong quá trình sạc công suất lớn.
Hiện tại Geely chưa công bố thời điểm triển khai đại trà các trụ sạc này. Tính đến cuối tháng 2-2026, mạng lưới sạc do tập đoàn xây dựng đã có hơn 2.100 trạm và hơn 10.000 cột sạc, phủ sóng 215 thành phố tại Trung Quốc.
Ở chiều ngược lại, BYD cho biết đã hoàn thành lắp đặt trạm sạc megawatt thứ 5.000 và đặt mục tiêu đạt 20.000 trạm vào cuối năm nay nhằm phục vụ nhu cầu sạc quy mô lớn.
Dù vậy, một câu hỏi vẫn được đặt ra: liệu các mẫu xe của hai hãng có thể đạt tốc độ sạc tối đa khi sử dụng chéo hạ tầng của nhau hay không. Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào mức độ tương thích giữa hệ thống pin, kiến trúc điện áp và tiêu chuẩn sạc của từng hãng - yếu tố then chốt trong cuộc đua công nghệ xe điện hiện nay.
Tình huống giao thông: Khi ôtô gắn camera hành trình qua trạm thu phí Bờ Đậu, một vật thể lạ rớt xuống trước mũi xe, may mắn không va trúng nhưng đã vướng vào gầm khi xe đi qua, hôm 24/4. Trạm thu phí này đã bỏ hoang nhiều năm nay, có dấu hiệu xuống cấp, bám bụi, gây nguy cơ mất an toàn cho phương tiện và người đi ngang nơi đây.
Kỹ năng lái xe: Khi đi qua khu vực có công trình xuống cấp như trạm BOT bỏ hoang, tài xế cần chủ động giảm tốc độ, quan sát từ xa và giữ khoảng cách an toàn để kịp xử lý nếu có vật thể rơi bất ngờ. Trong tình huống gặp chướng ngại trước đầu xe, cần giữ bình tĩnh, tránh đánh lái gấp gây mất kiểm soát, nếu không thể né cần giảm tốc tối đa trước khi cán qua.
Trong khi đó, nếu cơ sở hạ tầng từ lâu đã không đưa vào sử dụng, cơ quan quản lý tuyến đường đặt trạm thu phí cần có trách nhiệm dỡ bỏ để trả mặt đường thông thoáng cho người sử dụng. Nếu không, cần có biện pháp kiểm tra, duy tu đảm bảo công trình không xuống cấp, nguy hiểm nhất là đổ sập bất ngờ.
