Phát biểu trong cuộc họp báo tại Budapest, Hungary hôm nay, Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói rằng Washington có “những công cụ” mà cho đến nay họ vẫn chưa quyết định sử dụng. “Tổng thống có thể quyết định sử dụng và ông sẽ làm như vậy nếu phía Iran không thay đổi cách hành xử”, ông Vance nói.
Phát biểu này, cùng bài đăng trên mạng xã hội Truth Social của Tổng thống Donald Trump rằng “một nền văn minh sẽ bị diệt vong trong tối nay” làm dấy lên suy đoán ông Vance đang ám chỉ khả năng Mỹ sử dụng vũ khí hạt nhân với Iran. Một tài khoản có liên hệ với cựu phó tổng thống Kamala Harris nêu ra suy đoán tương tự.
“Phó tổng thống hoàn toàn không hàm ý điều đó. Các người thật là ngốc hết thuốc chữa”, tài khoản Rapid Response của Nhà Trắng sau đó đăng trên X.
Khi được hỏi liệu ông Trump có sẵn sàng sử dụng vũ khí hạt nhân hay không, cũng như về thông tin cho rằng Iran đã cắt đứt đàm phán, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói rằng chính quyền Iran có thời hạn đến 20h giờ miền đông (7h giờ Hà Nội ngày 8/4) để nắm bắt tình hình và đạt được thỏa thuận với Mỹ.
“Chỉ Tổng thống mới biết tình hình đang như thế nào và ông sẽ làm gì”, bà Leavitt cho hay.
Trong lời cảnh báo gần nhất, ông Trump vẫn để ngỏ khả năng đạt được thỏa thuận vào phút chót.
Tại cuộc họp báo ở Budapest, Phó tổng thống Vance cũng cho biết sẽ có “rất nhiều cuộc đàm phán” trước thời hạn Tổng thống Trump đặt ra và ông hy vọng đạt được giải pháp tích cực.
Eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu, gần như bị tê liệt hoàn toàn sau khi xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran bùng phát hồi cuối tháng 2. Hiện khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ – Israel.
Giới chức Iran đã bác bỏ tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo “mọi hành động liều lĩnh” của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực “chìm trong biển lửa”. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố nếu Washington đi quá giới hạn, nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Ngày 6.7, Trung Quốc thông báo phóng thử tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) có thể mang theo đầu đạn hạt nhân ở Thái Bình Dương.
Bắc Kinh khẳng định vụ phóng thử "là một phần thường xuyên trong chương trình huấn luyện quân sự thường niên" và "các quốc gia liên quan đã được thông báo trước". Tuy nhiên, nhiều nước đã lên tiếng chỉ trích Trung Quốc gây bất ổn cho khu vực, leo thang hạt nhân. Trong đó, Ngoại trưởng Úc Penny Wong cho rằng vụ thử nghiệm "gây bất ổn cho khu vực" và cần được xem xét "trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường quân sự nhanh chóng, vốn thiếu minh bạch và đảm bảo về ý định mà khu vực mong đợi". Ngày 7.7, Úc và Solomon cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ song phương và cùng chỉ trích vụ thử tên lửa đạn đạo của Trung Quốc.
Truyền thông quốc tế dẫn lời một quan chức ngoại giao Mỹ đánh giá Trung Quốc thông báo vụ phóng thử quá sát giờ và thiếu các chi tiết theo tiêu chuẩn mà 4 nước sở hữu vũ khí hạt nhân còn lại trong 5 thành viên thường trực HĐBA LHQ vẫn áp dụng. Đồng thời Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ trích Trung Quốc thiếu minh bạch và đi ngược các nỗ lực kiềm chế chạy đua hạt nhân.
Trong khi đó, giới quan sát đến nay vẫn chưa thể khẳng định chính xác loại tên lửa do Trung Quốc đã phóng, mà chỉ mới "khoanh vùng" là dòng tên lửa JL-2 hoặc JL-3. Trong đó, nếu JL-2 là ICBM có tầm bắn hơn 7.000 km thì JL-3 có tầm bắn vượt mức 10.000 km, đồng thời cả hai đều có thể phóng từ tàu ngầm hạt nhân. Tên lửa JL-3 chỉ mới được Trung Quốc công khai trong đợt diễu binh hồi tháng 9.2025.
Theo 2 chuyên gia của Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ) là Joseph Rodgers (Phó giám đốc và nghiên cứu viên của Dự án về các vấn đề hạt nhân) và Bonny Lin (Giám đốc Dự án sức mạnh Trung Quốc), tên lửa trên được phóng từ một tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân ở Biển Đông và tên lửa rơi xuống phía nam Thái Bình Dương. Khoảng cách bắn là 7.300 km, tức nằm trong tầm bắn cả hai loại trên.
Các chuyên gia chỉ ra rằng đây là lần đầu tiên Trung Quốc phóng tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm (SLBM) vào vùng biển mở quốc tế và là lần đầu tiên Bắc Kinh công khai thể hiện đủ sức dùng tàu ngầm tấn công hạt nhân chiến lược ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Đây cũng là vụ phóng tên lửa đạn đạo thứ hai của Bắc Kinh trong vùng biển quốc tế kể từ năm 1980.
Bên cạnh đó, thời gian và cách thức của vụ thử được cho là có một số điểm nổi bật sau.
Thứ nhất, Trung Quốc có thể dùng vụ thử để răn đe Mỹ và đồng minh. Vụ thử diễn ra cùng ngày với việc Úc ký hiệp ước quốc phòng với Fiji. Truyền thông Trung Quốc mô tả hiệp ước quốc phòng này là Úc đang tìm cách củng cố ảnh hưởng của mình ở nam Thái Bình Dương, đồng thời hạn chế sức mạnh của Trung Quốc. Ngay sau khi Trung Quốc tiến hành vụ thử tên lửa, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã cảnh báo Úc và Fiji không nên sử dụng hiệp ước quốc phòng để nhắm mục tiêu vào các bên thứ ba hoặc gây tổn hại đến lợi ích của các bên thứ ba.
Thứ hai, Trung Quốc đang thể hiện sức mạnh trước các cuộc tập trận liên quan Mỹ như cuộc tập trận Nam Jackaroo, với sự tham gia của các lực lượng Mỹ và Nhật Bản - hoặc các cuộc tập trận hải quân Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) do Mỹ dẫn đầu có sự tham gia của Úc, Philippines, Nhật Bản và hơn 20 đồng minh cùng đối tác khác.
Thứ ba, Trung Quốc và Nga gần đây có tăng cường phối hợp tập trận chung, đồng thời vụ phóng thử diễn ra khi hai nước này đang có cuộc tập trận chung hải quân thường niên ở Thanh Đảo. Qua đó, việc phóng thử tên lửa muốn cộng hưởng ảnh hưởng từ việc tập trận chung Trung - Nga.
Cuối cùng, Bắc Kinh đang tìm cách sử dụng vụ phóng ICBM từ tàu ngầm hạt nhân để kiểm tra hiệu suất vũ khí. Một số nhà bình luận suy đoán rằng tên lửa JL-3 dù trải qua nhiều thử nghiệm khác nhau, nhưng vẫn cần phải trải qua quỹ đạo bay dài để xác nhận hiệu suất và độ tin cậy. Bất kể Trung Quốc thử nghiệm JL-2 hay JL-3, cuộc phóng thử vừa qua sẽ cung cấp dữ liệu có giá trị để nước này cải thiện khả năng tấn công hạt nhân chiến lược trên biển.
Công ty Trump Media & Technology (TMTG), đơn vị sở hữu nền tảng Truth Social, cho biết đang tính đến phương án tạo các gói trả phí để nhận thông báo từ các tài khoản nổi tiếng trên Truth Social sớm hơn người dùng miễn phí, AP đưa tin ngày 17.7
Dịch vụ này có tên Truth PSI và tính năng tương tự các nền tảng mạng xã hội khác, khi cho phép người mua truy cập các bài đăng sớm hơn vài mili giây. Tuy nhiên, điểm được giới quan sát chú ý là tài khoản của Tổng thống Trump đang hoạt động năng nổ nhất trên Truth Social.
Điều này để ngỏ khả năng các nhà đầu tư, công ty giao dịch nhận các tuyên bố quan trọng của ông Trump về kinh tế, chính trị, an ninh sớm hơn, từ đó ra quyết định mua bán cổ phiếu. Giới phân tích nhận định những chênh lệch thời gian nhận thông báo dù rất nhỏ nhưng điều đó có thể tác động đáng kể đến tình hình mua bán trên thị trường chứng khoán.
Thông cáo của TMTG hôm 16.7 nêu rõ các nhà đầu tư sẽ thấy bài đăng “từ những tài khoản có thứ hạng cao nhất trên Truth Social” sớm hơn người khác. Về thứ hạng này, ông Trump đang có nhiều người theo dõi nhất, với khoảng 13 triệu người, xếp sau là những người con Donald Trump Jr và Eric Trump.
Hiện TMTG chưa bình luận thêm và cũng không nêu liệu bài đăng của ông Trump có nằm ngoài gói nhận thông báo sớm hay không, cũng như chưa rõ mức phí đăng ký là bao nhiêu.
Các bài viết của chủ nhân Nhà Trắng thường mang lại tác động đáng kể trên thị trường tài chính. Gần đây, những thông điệp về thuế quan, tình hình chiến sự Trung Đông ảnh hưởng lớn đến giá dầu và lạm phát.
Luật xung đột lợi ích tại Mỹ cấm các quan chức chính phủ kiếm lợi từ chức vụ bằng cách chia sẻ thông tin công khai. Luật này không áp dụng với tổng thống và phó tổng thống, song các đời tổng thống Mỹ trong nhiều thập niên qua vẫn ngầm tuân thủ quy định, thông qua việc giao quyền mua bán cổ phiếu, tài sản kinh doanh cho các quỹ ủy thác ẩn danh (blind trust). Khi này, các tổng thống không biết tài sản của bản thân được mua bán ra sao, qua đó tạo tính độc lập và tránh bị cáo buộc lợi dụng chức vụ để thu lợi.
Một đèn báo lỗi nhấp nháy trên tàu vũ trụ Orion của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã báo hiệu sự cố không mong muốn ngay khi bắt đầu sứ mệnh lịch sử Artemis II - hệ thống vệ sinh gặp trục trặc.
May mắn cho bốn phi hành gia trong hành trình kéo dài 10 ngày, sự cố nhanh chóng được khắc phục.
Theo báo Guardian ngày 2-4, trung tâm kiểm soát sứ mệnh thông báo: "Nhà vệ sinh đã sẵn sàng sử dụng. Chúng tôi khuyến nghị nên để hệ thống đạt tốc độ vận hành tiêu chuẩn trước khi sử dụng, và tiếp tục để máy chạy thêm một lúc sau đó".
Dù khởi đầu không suôn sẻ, hệ thống quản lý chất thải đa năng (UWMS) trị giá 30 triệu USD vẫn được xem là bước tiến lớn trong công nghệ vệ sinh ngoài không gian.
Hệ thống này được phát triển nhằm khắc phục những bất tiện kéo dài mà phi hành gia từng gặp phải.
Trong các sứ mệnh Apollo trước đây, các phi hành gia (toàn bộ là nam giới) phải đi tiểu vào một thiết bị giống như bao cao su đặt bên trong bộ đồ vũ trụ. Đối với chất thải rắn, họ phải sử dụng một chiếc túi dán trực tiếp vào mông.
Dù báo cáo của NASA kết luận rằng những thiết kế thô sơ này về cơ bản đã đáp ứng mục tiêu kỹ thuật, nhưng chúng rất dễ bị rò rỉ và bị đánh giá rất thấp về mức độ hài lòng của phi hành đoàn.
Với UWMS, tàu Orion được trang bị buồng vệ sinh riêng có cửa, lần đầu tiên xuất hiện trên các tàu vũ trụ. Khu vực này được bố trí tay vịn và dây đai để giúp phi hành gia cố định cơ thể.
Ông Jeremy Hansen, chuyên gia sứ mệnh Artemis II từ Cơ quan Vũ trụ Canada, cho biết đây là nơi duy nhất mang lại sự riêng tư trong suốt hành trình.
Hệ thống bao gồm một phễu nối với ống dẫn nước tiểu và một bệ ngồi nhỏ. Vì mọi thứ đều lơ lửng trong môi trường không trọng lực, chất thải rắn sẽ được hút vào một chiếc túi ở đáy bồn cầu, sau đó được nén chặt vào một hộp chứa.
Lực hút mạnh đến mức gây ra tiếng ồn lớn, buộc buồng vệ sinh phải được lót lớp cách âm và các phi hành gia phải đeo thiết bị bảo vệ tai khi vào trong.
Trong các sứ mệnh dài ngày trên Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS), nước tiểu và mồ hôi được tái chế thành nước uống.
Tuy nhiên với Artemis II, nước tiểu sẽ được xả ra ngoài không gian, còn chất thải rắn được lưu trữ để xử lý sau khi trở về Trái đất.
Hệ thống vệ sinh không chỉ đơn thuần là một tiện nghi xa xỉ. Mục tiêu cốt lõi của chương trình Artemis là thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người ngoài vũ trụ.
Giáo sư lịch sử khoa học và công nghệ David Munns (Đại học City, New York) nhận định: "Việc nghiên cứu không chỉ về nhà vệ sinh mà toàn bộ hệ thống hỗ trợ sự sống là một trong những nền tảng để con người sinh sống lâu dài trong không gian".
