Ngày 6.7, Trung Quốc thông báo phóng thử tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) có thể mang theo đầu đạn hạt nhân ở Thái Bình Dương.
Bắc Kinh khẳng định vụ phóng thử “là một phần thường xuyên trong chương trình huấn luyện quân sự thường niên” và “các quốc gia liên quan đã được thông báo trước”. Tuy nhiên, nhiều nước đã lên tiếng chỉ trích Trung Quốc gây bất ổn cho khu vực, leo thang hạt nhân. Trong đó, Ngoại trưởng Úc Penny Wong cho rằng vụ thử nghiệm “gây bất ổn cho khu vực” và cần được xem xét “trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường quân sự nhanh chóng, vốn thiếu minh bạch và đảm bảo về ý định mà khu vực mong đợi”. Ngày 7.7, Úc và Solomon cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ song phương và cùng chỉ trích vụ thử tên lửa đạn đạo của Trung Quốc.
Truyền thông quốc tế dẫn lời một quan chức ngoại giao Mỹ đánh giá Trung Quốc thông báo vụ phóng thử quá sát giờ và thiếu các chi tiết theo tiêu chuẩn mà 4 nước sở hữu vũ khí hạt nhân còn lại trong 5 thành viên thường trực HĐBA LHQ vẫn áp dụng. Đồng thời Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ trích Trung Quốc thiếu minh bạch và đi ngược các nỗ lực kiềm chế chạy đua hạt nhân.
Trong khi đó, giới quan sát đến nay vẫn chưa thể khẳng định chính xác loại tên lửa do Trung Quốc đã phóng, mà chỉ mới “khoanh vùng” là dòng tên lửa JL-2 hoặc JL-3. Trong đó, nếu JL-2 là ICBM có tầm bắn hơn 7.000 km thì JL-3 có tầm bắn vượt mức 10.000 km, đồng thời cả hai đều có thể phóng từ tàu ngầm hạt nhân. Tên lửa JL-3 chỉ mới được Trung Quốc công khai trong đợt diễu binh hồi tháng 9.2025.
Theo 2 chuyên gia của Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ) là Joseph Rodgers (Phó giám đốc và nghiên cứu viên của Dự án về các vấn đề hạt nhân) và Bonny Lin (Giám đốc Dự án sức mạnh Trung Quốc), tên lửa trên được phóng từ một tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân ở Biển Đông và tên lửa rơi xuống phía nam Thái Bình Dương. Khoảng cách bắn là 7.300 km, tức nằm trong tầm bắn cả hai loại trên.
Các chuyên gia chỉ ra rằng đây là lần đầu tiên Trung Quốc phóng tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm (SLBM) vào vùng biển mở quốc tế và là lần đầu tiên Bắc Kinh công khai thể hiện đủ sức dùng tàu ngầm tấn công hạt nhân chiến lược ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Đây cũng là vụ phóng tên lửa đạn đạo thứ hai của Bắc Kinh trong vùng biển quốc tế kể từ năm 1980.
Bên cạnh đó, thời gian và cách thức của vụ thử được cho là có một số điểm nổi bật sau.
Thứ nhất, Trung Quốc có thể dùng vụ thử để răn đe Mỹ và đồng minh. Vụ thử diễn ra cùng ngày với việc Úc ký hiệp ước quốc phòng với Fiji. Truyền thông Trung Quốc mô tả hiệp ước quốc phòng này là Úc đang tìm cách củng cố ảnh hưởng của mình ở nam Thái Bình Dương, đồng thời hạn chế sức mạnh của Trung Quốc. Ngay sau khi Trung Quốc tiến hành vụ thử tên lửa, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã cảnh báo Úc và Fiji không nên sử dụng hiệp ước quốc phòng để nhắm mục tiêu vào các bên thứ ba hoặc gây tổn hại đến lợi ích của các bên thứ ba.
Thứ hai, Trung Quốc đang thể hiện sức mạnh trước các cuộc tập trận liên quan Mỹ như cuộc tập trận Nam Jackaroo, với sự tham gia của các lực lượng Mỹ và Nhật Bản – hoặc các cuộc tập trận hải quân Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) do Mỹ dẫn đầu có sự tham gia của Úc, Philippines, Nhật Bản và hơn 20 đồng minh cùng đối tác khác.
Thứ ba, Trung Quốc và Nga gần đây có tăng cường phối hợp tập trận chung, đồng thời vụ phóng thử diễn ra khi hai nước này đang có cuộc tập trận chung hải quân thường niên ở Thanh Đảo. Qua đó, việc phóng thử tên lửa muốn cộng hưởng ảnh hưởng từ việc tập trận chung Trung – Nga.
Cuối cùng, Bắc Kinh đang tìm cách sử dụng vụ phóng ICBM từ tàu ngầm hạt nhân để kiểm tra hiệu suất vũ khí. Một số nhà bình luận suy đoán rằng tên lửa JL-3 dù trải qua nhiều thử nghiệm khác nhau, nhưng vẫn cần phải trải qua quỹ đạo bay dài để xác nhận hiệu suất và độ tin cậy. Bất kể Trung Quốc thử nghiệm JL-2 hay JL-3, cuộc phóng thử vừa qua sẽ cung cấp dữ liệu có giá trị để nước này cải thiện khả năng tấn công hạt nhân chiến lược trên biển.
"Tổng thống Donald Trump và tôi không phải lúc nào cũng chung quan điểm. Ông ấy là Tổng thống Mỹ, còn tôi là Thủ tướng Israel. Tôi chịu trách nhiệm về lợi ích an ninh của Israel và điều đó cần được thực hiện một cách khôn ngoan", Thủ tướng Benjamin Netanyahu nói trong cuộc họp báo tối 15/6, thêm rằng sự bất đồng như vậy "xảy ra cả trong những gia đình hòa thuận nhất".
Khi được hỏi liệu thỏa thuận Mỹ - Iran có trái ngược với lập trường của ông hay không, Thủ tướng Netanyahu không trả lời trực tiếp mà nhấn mạnh mối quan hệ lâu dài với Tổng thống Trump. "Hành động khôn ngoan đòi hỏi rất nhiều kinh nghiệm và sự am hiểu sâu sắc về chính trường Mỹ. Tôi tin rằng mình đang làm điều này theo cách tốt nhất có thể", ông nói.
Thủ tướng Netanyahu cũng tránh đề cập trực tiếp việc Mỹ - Iran tuyên bố đạt thỏa thuận hòa bình, mà tập trung nói về những điều ông mô tả là "thành tựu to lớn từ các chiến dịch của Israel chống lại Iran". "Dù có thỏa thuận hay không, Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân, dù hiện tại hay tương lai. Chừng nào tôi còn là Thủ tướng Israel, điều đó sẽ không xảy ra", ông nói.
Thủ tướng Israel cho biết "cuộc đấu tranh vẫn chưa kết thúc", thêm rằng nước này vẫn cần "cảnh giác, mạnh mẽ và quyết tâm tự vệ khi cần". Ông cũng khẳng định rằng Israel không có ý định rút quân khỏi miền nam Lebanon, Dải Gaza hay Syria.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục hiện diện trong các khu vực an ninh chừng nào điều đó còn cần thiết để bảo vệ đất nước", ông cho hay.
Tổng thống Trump trước đó chỉ trích Thủ tướng Netanyahu vì cuộc tập kích thủ đô Beirut của Lebanon hôm 14/6, cho rằng điều này khiến thỏa thuận Mỹ - Iran bị đình trệ vài tiếng. Lãnh đạo Mỹ bày tỏ vô cùng tức giận về điều này và nói Thủ tướng Israel "không biết đánh giá tình hình".
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif nói rằng thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran "thống nhất chấm dứt lập tức và vĩnh viễn hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có Lebanon". Lễ ký kết văn kiện hoàn chỉnh dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ ngày 19/6.
Bộ tư lệnh Tấn công Toàn cầu thuộc không quân Mỹ (AFGSC) cho biết vụ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Minuteman III không mang đầu đạn diễn ra ở căn cứ không quân Vandenberg tại bang California hôm 20/5, đã được lên kế hoạch từ nhiều năm trước và không phải động thái phản ứng với các sự kiện trên thế giới gần đây.
"Các cuộc thử nghiệm nghiêm ngặt và thực tế này có ý nghĩa nền tảng đối với an ninh quốc gia. Vụ phóng kiểm chứng tình trạng hoạt động và mức độ sẵn sàng của lực lượng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), xác nhận năng lực thực hiện nhiệm vụ của mọi thành phần trong hệ thống", tướng Stephen Davis, chỉ huy AFGSC, cho biết.
Trung tá Karrie Wray, chỉ huy Phi đoàn Thử nghiệm số 576 không quân Mỹ, thêm rằng cuộc thử nghiệm giúp xác thực thông số về hiệu suất của tên lửa Minuteman III, đảm bảo phương tiện hồi quyển có thể đánh trúng mục tiêu với độ chính xác rất cao.
Các quân nhân đã theo dõi đường bay của tên lửa để đánh giá hệ thống động lực, dẫn đường và hồi quyển trong "điều kiện áp lực vật lý cực độ".
AFGSC công bố ít chi tiết hơn so với các cuộc thử nghiệm trước, không nêu mục tiêu nhắm tới hay quãng đường bay của tên lửa.
Không quân Mỹ thường phóng thử tên lửa Minuteman III khoảng 2-3 lần mỗi năm. "Trong lúc chuyển đổi sang dòng LGM-35A Sentinel, chu kỳ thử nghiệm vận hành liên tục sẽ đảm bảo rằng thành phần mặt đất của bộ ba hạt nhân vẫn an toàn, đáng tin cậy và hiệu quả cho đến khi phiên bản kế nhiệm được triển khai đầy đủ", AFGSC cho hay.
"Bộ ba răn đe" hạt nhân gồm ICBM phóng từ mặt đất, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và máy bay mang vũ khí hạt nhân. Duy trì ba trụ cột hạt nhân giúp hạn chế nguy cơ lực lượng chiến lược bị xóa sổ trong đòn phủ đầu, bảo đảm khả năng tấn công trả đũa và năng lực răn đe hạt nhân đáng tin cậy. Hiện có 4 nước sở hữu bộ ba răn đe hạt nhân gồm Nga, Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ.
Tên lửa LGM-30G Minuteman III có tầm bắn 14.000 km, tốc độ tối đa 28.200 km/h, nặng hơn 36 tấn. Tên lửa có ba tầng đẩy sử dụng nhiên liệu rắn, có thể mang theo đầu đạn nhiệt hạch W78 với sức công phá 335-350 kiloton hoặc W87 với sức công phá 300-475 kiloton. Mỗi quả đạn có giá khoảng 7 triệu USD.
Mỹ đang sở hữu khoảng 400 tên lửa Minuteman III được bố trí trong 450 giếng phóng ở bang Wyoming, Montana, Bắc Dakota, Colorado và Nebraska. Các quả đạn đã hơn 50 năm tuổi và chuẩn bị hết niên hạn. Không quân Mỹ thường xuyên phóng thử Minuteman III nhằm đảm bảo tên lửa vẫn hoạt động an toàn và đúng như thiết kế.
Mỹ dự định thay thế toàn bộ tên lửa Minuteman III bằng mẫu LGM-35A Sentinel vào thập niên 2030.
Tuy nhiên, chương trình phát triển tên lửa Sentinel đang đối mặt với nhiều thách thức như chi phí dự kiến bị đội hơn gấp đôi, từ mức 77,7 tỷ USD lên 160 tỷ USD. Không quân Mỹ cũng sẽ phải xây hầm phóng mới cho tên lửa Sentinel thay vì tái sử dụng cơ sở hạ tầng của dòng Minuteman III như kế hoạch ban đầu.
Tranh cãi giữa Thủ tướng Anh Keir Starmer và Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance diễn ra xoay quanh vụ sát hại sinh viên Henry Nowak vào tháng 12.2025, theo tờ The Guardian ngày 5.6.
Hung thủ là Vickrum Digwa (người Anh theo đạo Sikh), người đã dùng dao đâm Nowak 5 nhát. Khi cảnh sát đến hiện trường, hung thủ Digwa đã đánh lừa lực lượng chức năng bằng cách vu cáo Nowak đã hành hung và có lời lẽ phân biệt chủng tộc với mình.
Tin lời kẻ sát nhân, các viên cảnh sát đã còng tay Nowak ngay trong lúc cậu đang hấp hối, dù Nowak liên tục kêu cứu, khẳng định mình bị đâm và không thể thở được. Sau khi cảnh sát nhận ra Nowak đang bị thương nặng và cởi còng tay để sơ cứu, cậu đã tử vong.
Digwa bị kết tội giết người và bị tù chung thân.
Phó tổng thống Vance gần đây cho rằng cái chết của Nowak xuất phát từ chính sách tiếp nhận người nhập cư hàng loạt của Anh.
Vị chính trị gia cấp cao của đảng Cộng hòa tuyên bố trong một bài đăng trên X rằng ông Nowak lẽ ra sẽ còn sống "nếu vài thế hệ giới tinh hoa châu Âu gần đây giữ vững lập trường chống lại chính trị tự thù hận và làn sóng người di cư ồ ạt mà trong đó có nhiều kẻ khinh miệt phương Tây".
Văn phòng Thủ tướng Anh không nhắc trực tiếp đến ông Vance nhưng trong tuyên bố phản hồi có nêu rằng "trong những ngày gần đây, chúng tôi đã thấy một số người cố gắng can thiệp nền dân chủ của chúng tôi và tìm cách gây chia rẽ người dân".
"Gia đình Nowak đang đau buồn sau vụ sát hại kinh hoàng. Họ đã nói là không muốn cái chết của anh ấy bị lợi dụng để gây chia rẽ, thù hằn hoặc căng thẳng thêm. Chúng ta nên tôn trọng ý muốn của họ. Nền chính trị của chúng ta nên hàn gắn mọi người ngay cả trong tình huống tồi tệ nhất. Đó là bản chất của đất nước ta", một người phát ngôn của Văn phòng Thủ tướng Anh nói.
Từ khi hung thủ bị kết án, các nhân vật cánh hữu tại Mỹ đã có nhiều bình luận về vụ án. Tỉ phú Elon Musk cho rằng cái chết của Nowak là bằng chứng của sự phân biệt đối xử chống người da trắng. Bộ Ngoại giao Mỹ gọi vụ án này là ví dụ của sự "suy thoái văn minh" của nước Anh.
Thủ tướng Starmer cáo buộc ông Musk can thiệp nền chính trị của Anh và tìm cách gây chia rẽ. Ông cũng phản đối quan điểm của Bộ Ngoại giao Mỹ đối với lực lượng cảnh sát Anh.
Thủ tướng tuyên bố sẽ điều tra cách phản ứng của cảnh sát trong vụ án nhưng nhấn mạnh rằng lực lượng cảnh sát cần kiên định thực thi nhiệm vụ, không thiên vị, dù cho ai nói gì và người nói đến từ đâu.
