Ngày 2.7, tại lễ kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn – Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2.7.1976 – 2.7.2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã biểu dương những thành quả của TP.HCM suốt nửa thế kỷ qua và đặt ra những kỳ vọng cho thành phố trong chặng đường 50 năm tới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh là niềm vinh dự lớn lao, đồng thời là trách nhiệm chính trị, đạo đức và lịch sử đặc biệt. Thành phố mang tên Bác thì phải đi đầu trong đổi mới, sáng tạo; phải năng động nhưng kỷ cương; hiện đại nhưng nhân văn; giàu mạnh nhưng nghĩa tình; hội nhập sâu rộng nhưng luôn giữ vững bản sắc, giữ vững lợi ích quốc gia, dân tộc; phát triển nhanh nhưng phải bền vững, bao trùm, vì hạnh phúc người dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá trong nửa thế kỷ qua, TP.HCM đạt được nhiều thành tựu to lớn, toàn diện. Từ một đô thị chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, TP.HCM từng bước khôi phục sản xuất, ổn định đời sống người dân, giữ vững thành quả cách mạng, xây dựng chính quyền, bảo đảm quốc phòng, an ninh, tạo nền tảng cho phát triển lâu dài.
Trong 40 năm đổi mới, TP.HCM luôn là một trong những địa phương đi đầu, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; mạnh dạn thử nghiệm nhiều mô hình mới, góp phần bổ sung, hoàn thiện đường lối đổi mới của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
“Đó là đóng góp rất lớn, không chỉ đo bằng những con số tăng trưởng, mà còn bằng sức mở đường, sức lan tỏa và sức thuyết phục của thực tiễn”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định.
Đến nay, TP.HCM đã khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm lớn về tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học – công nghệ, giáo dục – đào tạo, y tế, văn hóa, đối ngoại và hội nhập quốc tế. Thành phố là nơi hội tụ dòng vốn, dòng tri thức, dòng lao động, dòng sáng tạo, và cũng là nơi hàng triệu người từ mọi miền Tổ quốc đến học tập, lao động, lập nghiệp, cống hiến.
Cùng với kinh tế, diện mạo đô thị TP.HCM có bước phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, TP.HCM đã xây dựng và lan tỏa bản sắc văn hóa rất riêng: cởi mở, bao dung, hào sảng, nghĩa tình, nhân ái, sáng tạo.
“Những phong trào chăm lo người nghèo, người có công, công nhân, người lao động nhập cư, trẻ em, người yếu thế; những nghĩa cử trong thiên tai, dịch bệnh, hoạn nạn; những tấm lòng âm thầm mà bền bỉ đã làm nên chiều sâu nhân văn của thành phố mang tên Bác”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước chia sẻ đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với yêu cầu cao hơn, nhiệm vụ nặng nề hơn, thời cơ lớn hơn và thách thức cũng gay gắt hơn. Do đó, TP.HCM phải hòa cùng dòng chảy đó và phải là động năng của dòng chảy đó, tiếp tục đi trước, mở đường, thử nghiệm, đột phá và lan tỏa.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển của TP.HCM đã mở rộng và hội tụ những lợi thế rất quan trọng: trung tâm đô thị, tài chính, thương mại, dịch vụ; không gian công nghiệp, công nghệ, đổi mới sáng tạo; cửa ngõ cảng biển, logistics, kinh tế biển, du lịch, năng lượng; cùng nguồn nhân lực đông đảo có trí thức, có trách nhiệm, có nghĩa tình. Với lợi thế đang có, TP.HCM phải được xây dựng thành một siêu đô thị chiến lược, đa trung tâm, đa cực, có sức cạnh tranh khu vực và quốc tế.
Để hiện thực hóa khát vọng đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh điều quyết định là tư duy mới, thể chế mới, hạ tầng mới, quản trị mới, đội ngũ cán bộ mới và phương thức tổ chức thực hiện mới.
“Việc đã rõ phải làm ngay, việc còn vướng phải khẩn trương tháo gỡ, việc thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó phải chịu trách nhiệm. Không để chủ trương đúng chậm đi vào cuộc sống, không để trách nhiệm chung làm mờ trách nhiệm cá nhân, không để tiềm năng lớn bị níu lại bởi cách làm cũ”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.
Đề cập đến nhiệm vụ thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu TP.HCM tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ.
Đầu tiên là tiếp tục xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị TP.HCM trong sạch, vững mạnh, đoàn kết, kỷ cương, liêm chính, hành động, phục vụ người dân.
Bên cạnh đó, TP.HCM cần chuyển hóa thể chế và cơ chế đặc thù thành lợi thế phát triển, năng lực cạnh tranh và kết quả cụ thể, có thể đo đếm được; chú trọng cải cách hành chính, quản trị số, dữ liệu liên thông, dịch vụ công minh bạch; chủ động đề xuất cơ chế vượt trội về đô thị đặc biệt, trung tâm tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và thu hút nhân tài.
Về đô thị, TP.HCM cần quy hoạch không gian phát triển theo hướng đa trung tâm, hiện đại, xanh, thông minh, kết nối chặt chẽ với các vùng, hạ tầng phải đi trước một bước. Cùng với đó, TP.HCM đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế dữ liệu làm động lực chủ yếu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu TP.HCM chăm lo tốt hơn đời sống người dân, coi đây là mục tiêu cao nhất và thước đo thực chất nhất của phát triển.
“Người dân phải được thụ hưởng môi trường sống an toàn hơn, giao thông thuận tiện hơn, nhà ở phù hợp hơn, trường học tốt hơn, bệnh viện tốt hơn, không gian văn hóa nhiều hơn, không gian xanh rộng hơn. Người lao động, công nhân, người nhập cư, người nghèo đô thị, người yếu thế phải được quan tâm bằng chính sách cụ thể, thiết thực và đến đúng đối tượng”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.
Ngoài ra, TP.HCM cũng phải hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm hội nhập quốc tế năng động, có bản sắc, có trách nhiệm; đồng thời giữ vững quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, an ninh kinh tế, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an ninh đô thị, an ninh con người.
Cuối bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong Đảng bộ, chính quyền và người dân TP.HCM tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng lớn, hành động lớn, trách nhiệm lớn.
Theo đó, mỗi cán bộ phải tự hỏi việc mình làm hôm nay đã xứng đáng với thành phố mang tên Bác chưa; mỗi cơ quan tự hỏi cách phục vụ của mình đã làm người dân, doanh nghiệp hài lòng chưa; và mỗi địa phương, đơn vị phải tự hỏi đã khai thác tốt tiềm năng, tháo gỡ nhanh điểm nghẽn, sử dụng hiệu quả nguồn lực phát triển chưa.
Pháp luật chúng ta quy định thế nào về loại tội phạm này, và thực tiễn xét xử cho thấy những người ra tay với trẻ nhỏ sẽ phải trả giá ra sao?
Những năm gần đây, mức độ các vụ bạo hành ngày càng nghiêm trọng, nhiều vụ để lại thương tích nặng nề hoặc khiến nạn nhân tử vong. Điểm chung của hầu hết các vụ: thủ phạm là người thân trong gia đình, người tình của cha hoặc mẹ, hoặc người được giao trực tiếp trông nom trẻ.
Trẻ em, đặc biệt trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, hoàn toàn không có khả năng tự vệ, không thể cầu cứu, không thể kể lại sự thật với ai.
Đó là lý do pháp luật dành sự bảo vệ đặc biệt và nghiêm khắc đặc biệt cho nhóm nạn nhân này.
Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định chặt chẽ, đủ sức trừng trị mọi hành vi bạo hành trẻ em, tùy theo tính chất, mức độ và mối quan hệ giữa người gây hại với nạn nhân. Cụ thể:
- Người không phải cha mẹ ruột nhưng đang sống chung, trực tiếp chăm sóc trẻ mà có hành vi đối xử tàn ác, đánh đập, bỏ đói, hành hạ bị xử lý về tội "hành hạ người khác" theo Điều 140 Bộ luật Hình sự năm 2015. Khi nạn nhân là trẻ dưới 16 tuổi, phạt tù từ 1-3 năm. Đây là hành vi phổ biến trong các vụ người tình của cha hoặc mẹ bạo hành con riêng.
- Cha, mẹ hoặc người có trách nhiệm nuôi dưỡng mà ngược đãi, hành hạ con cái bị xử lý về tội "ngược đãi hoặc hành hạ con" theo Điều 185 Bộ luật Hình sự năm 2015. Không cần gây thương tích nặng, chỉ cần hành vi thường xuyên gây đau đớn về thể xác hoặc tinh thần là đã cấu thành tội phạm. Mức hình phạt tối đa đến 5 năm tù khi nạn nhân là trẻ dưới 16 tuổi.
- Hành vi nghiêm trọng nhất là cố ý đánh đập gây thương tích thực tế được xử lý về tội "cố ý gây thương tích" theo Điều 134 Bộ luật Hình sự năm 2015.
Với nạn nhân dưới 16 tuổi, dù tỉ lệ thương tích chỉ dưới 11% vẫn bị truy cứu hình sự - mức bảo vệ pháp lý cao hơn nhiều so với nạn nhân là người lớn. Hình phạt tăng dần theo mức độ thương tích và hậu quả.
Đặc biệt, nếu nạn nhân tử vong, người phạm tội đối mặt với mức hình phạt cao nhất là tù chung thân hoặc tử hình, tùy thuộc vào quá trình điều tra, truy tố và xét xử của cơ quan tiến hành tố tụng.
Nhiều vụ án, tòa án áp dụng đồng thời nhiều tội danh đối với cùng một bị cáo. Ví dụ vừa bị xử về tội hành hạ người khác, vừa bị xử về tội cố ý gây thương tích. Các hình phạt được tổng hợp lại theo quy định. Nghĩa là hình phạt thực tế người phạm tội phải chịu có thể rất cao, không phải chỉ tính theo một tội danh.
Từ thực tiễn xét xử có thể rút ra một số nhận xét sau:
Một là, lý do "dạy con" hay "dạy dỗ nghiêm khắc" không được tòa án chấp nhận là tình tiết miễn hoặc giảm nhẹ đáng kể. Ranh giới pháp luật và thực tiễn xét xử xác định rất rõ: đánh đập nhiều lần, bỏ đói, dùng vật cứng gây thương tích, dùng tay không nhưng tác động vào vùng đầu, cổ - đó là hành vi phạm tội, không phải dạy dỗ.
Hai là, tuổi trẻ của bị cáo không phải lá chắn. Nhiều người lầm tưởng rằng bị cáo còn trẻ, lần đầu phạm tội sẽ được giảm nhẹ mạnh.
Trong các vụ bạo hành trẻ nhỏ gây hậu quả nghiêm trọng, hội đồng xét xử luôn ưu tiên bảo vệ nạn nhân và răn đe xã hội.
Không ít bản án trong loại tội phạm này ở mức trên 10 năm tù, thậm chí tù chung thân khi nạn nhân tử vong.
Ba là, người mẹ hoặc cha biết con bị bạo hành mà im lặng, bao che, hoặc tiếp tục giao con cho kẻ bạo hành cũng đối mặt với trách nhiệm hình sự. Nghĩa vụ bảo vệ con là nghĩa vụ pháp lý ghi trong luật, không chỉ là đạo lý. Im lặng trước hành vi bạo hành con mình là vi phạm pháp luật.
Bốn là, thái độ sau khi gây án có ý nghĩa lớn trong quyết định hình phạt. Những bị cáo kịp thời đưa trẻ đi cấp cứu, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải thực sự được tòa án ghi nhận. Ngược lại, bỏ mặc nạn nhân, tạo dựng lý do che giấu, không hợp tác điều tra - những điều này luôn khiến mức án cao hơn đáng kể.
Thực tiễn xét xử tại các tòa án cho thấy: những người bạo hành trẻ em đều phải trả giá rất đắt. Pháp luật chỉ phát huy hiệu quả khi vụ việc được phát hiện kịp thời. Và người phát hiện trước hết không phải cơ quan chức năng mà là hàng xóm, người thân, chủ nhà trọ, giáo viên, nhân viên y tế.
Điều 51 Luật Trẻ em năm 2016 quy định rõ: mọi cá nhân, tổ chức khi phát hiện trẻ bị xâm hại hoặc nghi ngờ bị xâm hại đều phải thông báo ngay cho cơ quan chức năng. Không lên tiếng khi biết cũng là vi phạm.
Nhìn lại các bản án về bạo hành trẻ em đã được xét xử, điều day dứt nhất không phải là mức hình phạt mà là câu hỏi: liệu có ai đó biết sớm hơn, lên tiếng sớm hơn thì kết cục có khác không?
Điều còn thiếu là sự dũng cảm của một người hàng xóm, một tiếng gõ cửa đúng lúc, một cuộc gọi không ngại phiền. Bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của toàn xã hội.
Hang Thiên Cung dài 4.206 m, nằm trong vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Đây là hang dài nhất trong số 26 hang được phát hiện trong đợt khảo sát của đoàn thám hiểm Anh - Việt, diễn ra từ ngày 21/3 đến 11/4.
Hang Thiên Cung dài 4.206 m, nằm trong vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Đây là hang dài nhất trong số 26 hang được phát hiện trong đợt khảo sát của đoàn thám hiểm Anh - Việt, diễn ra từ ngày 21/3 đến 11/4.
Hang Thiên Cung nằm gần hang Tối, có khả năng là một nhánh của hang Tối. Hang khá rộng với chiều ngang khoảng 80 m và cao 100 m. Đoàn mất hơn 5 ngày để khảo sát do hang có nhiều nhánh.
"Hang có lợi thế phát triển du lịch, bên trong có nhiều thạch nhũ rất đẹp", ông Howard Limbert, Trưởng nhóm thám hiểm hang động Anh - Việt, thành viên Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh nói.
Hang Thiên Cung nằm gần hang Tối, có khả năng là một nhánh của hang Tối. Hang khá rộng với chiều ngang khoảng 80 m và cao 100 m. Đoàn mất hơn 5 ngày để khảo sát do hang có nhiều nhánh.
"Hang có lợi thế phát triển du lịch, bên trong có nhiều thạch nhũ rất đẹp", ông Howard Limbert, Trưởng nhóm thám hiểm hang động Anh - Việt, thành viên Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh nói.
Một mảng thạch nhũ màu vàng. Thạch nhũ được hình thành do cặn của nước nhỏ giọt đọng lại, trải qua hàng trăm, nghìn năm tích tụ.
Một mảng thạch nhũ màu vàng. Thạch nhũ được hình thành do cặn của nước nhỏ giọt đọng lại, trải qua hàng trăm, nghìn năm tích tụ.
Thạch nhũ cao hơn 10 m. Hang có hình địa hình phức tạp, nếu phát triển du lịch đại chúng thì cần làm đường cho du khách tham quan.
Thạch nhũ cao hơn 10 m. Hang có hình địa hình phức tạp, nếu phát triển du lịch đại chúng thì cần làm đường cho du khách tham quan.
Hang Nước Lặn nằm ở phía bắc rừng Phong Nha - Kẻ Bàng, thuộc xã Tuyên Lâm và Tân Thành, dài 2,7 km. Đây là hang dài thứ hai trong đợt khảo sát.
Hang Nước Lặn nằm ở phía bắc rừng Phong Nha - Kẻ Bàng, thuộc xã Tuyên Lâm và Tân Thành, dài 2,7 km. Đây là hang dài thứ hai trong đợt khảo sát.
Hang có dòng chảy theo mùa, có nhiều nhánh, một số đoạn có nước phía dưới.
Hang có dòng chảy theo mùa, có nhiều nhánh, một số đoạn có nước phía dưới.
Trong hang có nhiều thạch nhũ, phía dưới là đá cuội. Nước Lặn được đánh giá có tiềm năng khai thác du lịch.
Trong hang có nhiều thạch nhũ, phía dưới là đá cuội. Nước Lặn được đánh giá có tiềm năng khai thác du lịch.
Hang Chạc Đen nằm gần hang Phong Nha, được phát hiện trong đợt khảo sát này. Hang có thể là nhánh cao của hệ thống hang sông Phong Nha.
Hang Chạc Đen nằm gần hang Phong Nha, được phát hiện trong đợt khảo sát này. Hang có thể là nhánh cao của hệ thống hang sông Phong Nha.
Hang Chạc Đen là dạng giếng đứng, sâu khoảng 20 m, dẫn xuống một hang lớn.
Hang Chạc Đen là dạng giếng đứng, sâu khoảng 20 m, dẫn xuống một hang lớn.
Hang có nhiều thạch nhũ và hiện chưa được khảo sát hết. Dự kiến năm 2027, đoàn thám hiểm sẽ quay lại để tiếp tục nghiên cứu.
Dù mới khảo sát ban đầu, hang Chạc Đen được đánh giá có tiềm năng lớn để phát triển du lịch. Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, cho biết việc khai thác các hang mới sẽ theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn và phát huy vai trò cộng đồng địa phương.
Đến nay, Phong Nha - Kẻ Bàng đã xác định 7 khu vực hang động chính, gồm ba hệ thống lớn: Phong Nha, Vòm và Nước Moọc. Khu vực này ghi nhận hơn 472 hang động, với tổng chiều dài khảo sát trên 254 km, trở thành một trong những vùng karst có hệ thống hang động phong phú, độc đáo bậc nhất thế giới, được mệnh danh là "Vương quốc hang động".
Hang có nhiều thạch nhũ và hiện chưa được khảo sát hết. Dự kiến năm 2027, đoàn thám hiểm sẽ quay lại để tiếp tục nghiên cứu.
Dù mới khảo sát ban đầu, hang Chạc Đen được đánh giá có tiềm năng lớn để phát triển du lịch. Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, cho biết việc khai thác các hang mới sẽ theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn và phát huy vai trò cộng đồng địa phương.
Đến nay, Phong Nha - Kẻ Bàng đã xác định 7 khu vực hang động chính, gồm ba hệ thống lớn: Phong Nha, Vòm và Nước Moọc. Khu vực này ghi nhận hơn 472 hang động, với tổng chiều dài khảo sát trên 254 km, trở thành một trong những vùng karst có hệ thống hang động phong phú, độc đáo bậc nhất thế giới, được mệnh danh là "Vương quốc hang động".
Đoàn thám hiểm khảo sát 26 hang động. Video: Oxalis
Khoảng 8h15, tàu cá do ông Nguyễn Văn Tư (ngụ phường Phú Thủy) làm thuyền trưởng, sau khi bán hải sản tại cảng, cùng 21 thuyền viên ra neo ngoài khơi khu vực cửa biển Phú Hài, cách bờ khoảng 2 km về hướng tây nam.
Khi đang neo đậu, tàu bất ngờ bốc cháy dữ dội. Các thuyền viên lập tức nhảy xuống biển để thoát thân. Cột khói từ tàu cháy bốc cao, có thể quan sát từ trung tâm Phan Thiết.
Đồn Biên phòng Thanh Hải cho biết, ngay sau khi nhận tin báo, đơn vị đã điều 3 xuồng cùng 10 cán bộ, chiến sĩ phối hợp Hải đội 2 tiếp cận hiện trường, triển khai chữa cháy.
Khoảng 15 phút sau, lực lượng cứu nạn tiếp cận tàu, phun nước khống chế đám cháy. Ngọn lửa được dập tắt hoàn toàn sau đó. Toàn bộ 21 thuyền viên được các tàu cá gần đó và ca nô biên phòng vớt lên, đưa vào bờ an toàn.
Vụ cháy gây thiệt hại ước tính hàng trăm triệu đồng. Chủ tàu đang thuê phương tiện kéo tàu vào bờ để sửa chữa. Nguyên nhân cháy đang được cơ quan chức năng điều tra.
