Các phi công trực thăng Ukraine lần đầu tiên tiết lộ những chi tiết về nhiệm vụ rủi ro cao đã góp phần mở đường cho việc giành lại đảo Zmiinyi (đảo Rắn) vào tháng 5/2022 từ tay Nga. Những lời kể này đến từ các phi công thuộc Lữ đoàn Không quân Lục quân Độc lập số 11 “Kherson”.
Chiến dịch này đánh dấu một bước ngoặt trong nỗ lực của Ukraine nhằm thách thức quyền kiểm soát Biển Đen của Nga. Đảo Rắn đã trở thành biểu tượng cho sự kháng cự của Ukraine sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt, trong khi việc giành lại hòn đảo giúp khôi phục quyền tiếp cận các tuyến hàng hải quan trọng và làm suy giảm đáng kể khả năng Nga triển khai sức mạnh quân sự dọc bờ biển phía Nam Ukraine.
Nỗ lực đổ bộ đầu tiên diễn ra vào cuối tháng 4/2022. Các tổ lái trực thăng được chia thành 2 nhóm: một nhóm tấn công các vị trí phòng thủ trên đảo, nhóm còn lại đổ bộ binh sĩ dưới sự yểm trợ của nhóm tấn công. Tuy nhiên, các tiêm kích Ukraine làm nhiệm vụ bảo vệ trên không đã phát hiện máy bay chiến đấu Nga đang tiếp cận, buộc chiến dịch phải hủy bỏ khi đang trên đường tới mục tiêu.
“Chúng tôi có những quy trình và thỏa thuận nhất định về thời điểm phải kết thúc chiến dịch”, Oleksandr, một phi công Mi-24 làm nhiệm vụ yểm trợ trên không hôm đó, cho biết.
Nỗ lực thứ hai diễn ra vào đầu tháng 5/2022. Các máy bay tấn công đã đánh vào hòn đảo trước, nhưng lực lượng Nga khai hỏa vào các trực thăng khi chúng chuẩn bị đổ bộ, khiến binh sĩ không thể đặt chân lên đảo.
“Đưa lực lượng đặc nhiệm đổ bộ là một trong những nhiệm vụ thường xuyên của chúng tôi, nhưng thực hiện nó trong những điều kiện như vậy là một chiến dịch cực kỳ táo bạo. Tôi cho rằng nó gần như bất khả thi”, Oleksii, một phi công Mi-8, cho biết.
Quân đội Ukraine trông đợi vào yếu tố bất ngờ. Nhưng sau lần thử đầu tiên, phía Nga đã biết về ý định của họ và luôn trong tư thế chờ đợi.
Lần thử thứ 3, vào ngày 7/5/2022, Ukraine đã thành công. Khi các binh sĩ tiến gần hòn đảo, mục tiêu bắt đầu hiện ra từ khoảng cách khoảng 15km.
“Vì hòn đảo nằm trên một điểm cao, khoảng 42m so với mực nước biển, họ có thể nhìn thấy chúng tôi rõ hơn là chúng tôi nhìn thấy họ. Điều giúp chúng tôi thành công là sự dũng cảm”, Leonid, một phi công Mi-8 khác tham gia chiến dịch, nhớ lại.
Để tới được hòn đảo, các trực thăng phải bay qua vùng biển rộng lớn mà không nhìn thấy đường bờ. Điều này khiến ngay cả những tổ lái giàu kinh nghiệm cũng mất phương hướng, đặc biệt khi họ phải bay ở độ cao gần như bằng 0 để tránh bị phát hiện.
Artem, một phi công Mi-8 vận chuyển binh sĩ ra đảo, giải thích rằng bay trên mặt biển được coi là đặc biệt khó khăn vì thiếu các mốc tham chiếu ven bờ để định hướng, trong khi mặt biển lặng còn làm tăng nguy cơ mất nhận thức không gian.
Anh nhớ lại rằng khoảng cách ngắn nhất từ đất liền đến đảo Zmiinyi là khoảng 40km. Nhiệt độ nước bên dưới khi đó không quá 4°C. Dù một số tổ lái trước đây đã được huấn luyện bay thấp trên đất liền trong các nhiệm vụ chiến đấu, việc bay ở độ cao cực thấp trên biển hoàn toàn là trải nghiệm mới.
Leonid nhớ lại rằng một trong những phi công dẫn đầu nói mình cảm nhận được những cú gõ nhịp nhàng. Sau đó họ phát hiện đó là càng đáp phía trước của trực thăng chạm vào mặt nước. Các trực thăng bay thấp đến mức nhiệm vụ vừa gây khó chịu về thể chất vừa đòi hỏi trình độ điều khiển rất cao, với tốc độ lớn và liên tục cơ động.
Đến thời điểm các trực thăng chở lực lượng đặc nhiệm tiếp cận đảo vào ngày 7/5/2022, UAV Bayraktar TB2 và máy bay chiến thuật của Ukraine đã tấn công các vị trí phòng thủ trên đảo.
Khi các trực thăng tiếp cận đảo, họ phải đối mặt với khói dày đặc, hỏa lực vũ khí bộ binh liên tục và sự kháng cự quyết liệt. Leonid nhớ lại rằng họ không thể hạ cánh trong lần tiếp cận đầu tiên vì bị các lực lượng của Nga bắn dữ dội.
Được các trực thăng tấn công Mi-24 yểm trợ dẫn đường, họ thực hiện lần tiếp cận thứ 2 và đổ bộ thành công lực lượng đặc nhiệm bất chấp hỏa lực Nga cùng các vụ nổ xảy ra gần đó. Ông cho biết việc hạ cánh chỉ diễn ra trong vài khoảnh khắc và tổ lái đã rất may mắn khi một quả lựu đạn phân mảnh không phát nổ phía trên cánh quạt chính của trực thăng.
Tổ lái dẫn đầu trong cuộc đổ bộ ngày 7/5 gồm phi công Andrii Horetskyi và hoa tiêu Yevhen Halytskyi là những người đầu tiên tham gia nhóm trực thăng tấn công hòn đảo và yểm trợ cho chiến dịch đổ bộ. Cả hai sau đó đều thiệt mạng.
Ngoài ra, một tổ bay cứu hộ riêng biệt, sử dụng trực thăng Mi-14 và chờ sẵn gần bờ biển để ứng phó tình huống khẩn cấp, đã bị một tiêm kích Nga bắn hạ khi đang bay vòng chờ đợi trong thời gian diễn ra chiến dịch.
Theo cơ chế miễn trừ được công bố trên trang web của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ hôm 17/4, Washington cho phép các bên liên quan bán, vận chuyển hoặc dỡ hàng đối với dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Nga đến ngày 16/5.
Điều này đồng nghĩa dầu Nga được Mỹ miễn trừng phạt trong vòng một tháng. Tuy nhiên, cơ chế này chỉ được áp dụng với các lô hàng đã được chuyển lên tàu trước ngày 17/4.
Giấy phép mới có hiệu lực thay thế giấy phép tương tự được ban hành ngày 19/3, vốn đã hết hạn hôm 11/4, nhằm kiểm soát giá năng lượng toàn cầu vốn đã tăng mạnh trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran ở Trung Đông.
Động thái của chính quyền Tổng thống Donald Trump diễn ra hai ngày sau khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố Washington sẽ không gia hạn cơ chế miễn trừ, trong đó cho phép các nước mua dầu Nga mà không phải đối mặt lệnh trừng phạt của Mỹ.
Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Nga, cho biết cơ chế miễn trừ đầu tiên có thể giải phóng 100 triệu thùng dầu thô của Nga, tương đương gần một ngày sản lượng toàn cầu.
Việc tạm nới lỏng lệnh trừng phạt có thể giúp tăng nguồn cung dầu trên thế giới trong ngắn hạn, nhưng vẫn chưa ngăn được giá dầu tăng vọt do eo biển Hormuz bị đóng cửa một phần.
Các cơ chế miễn trừ này cũng có thể làm phức tạp thêm nỗ lực của phương Tây trong việc cắt giảm nguồn thu từ dầu của Nga cho cuộc chiến ở Ukraine, đồng thời khiến Mỹ bất đồng với các đồng minh. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng đây không phải thời điểm để nới lỏng lệnh trừng phạt với dầu Nga.
Iran hôm 17/4 thông báo mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với vận chuyển năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, dữ liệu của trang theo dõi hàng hải dân sự Marine Traffic cho thấy nhiều tàu hàng chưa sẵn sàng đi qua eo biển Hormuz sau khi Iran mở cửa, dường như do lo ngại thủy lôi và thiếu hướng dẫn an toàn.
Trong video, các em học sinh tập thể dục, chơi đùa trong sân trường trung học cơ sở huyện Ôn Tuyền bên bờ hồ Sayram, Tân Cương, nơi bao quanh là những dãy núi tuyết trắng và bầu trời xanh ngắt.
Video do thầy giáo thể dục Trương Đình Tranh, 26 tuổi, ghi lại. Là người bản địa, sau khi tốt nghiệp đại học sư phạm Tân Cương, anh về quê làm việc từ tháng 8/2023.
"Ngôi trường nằm ở địa thế cao, không bị che chắn. Vẻ đẹp ấy hòa quyện cùng bóng dáng chạy nhảy của học sinh khiến tâm hồn được chữa lành", thầy Trương trả lời phỏng vấn hồi tháng trước, sau khi video thu hút 38 triệu lượt xem chỉ trong vài ngày.
Nhiều người đã ca ngợi cảnh đẹp tại đây là "thế giới cổ tích phiên bản thực". "Khoảng trời thơ mộng xa xôi mà bạn khao khát chẳng qua chỉ là phông nền cho sân thể thao của người khác", một người bình luận.
"Trường còn tuyển sinh không? Tôi muốn đăng ký", một người khác nói đùa.
Anh Trương cho hay thường dùng điện thoại ghi hình các hoạt động thường nhật ở trường và đăng lên tài khoản mạng xã hội, nhưng video trên thu hút nhiều người xem nhất. Nhà trường chú trọng giáo dục thể chất cho học sinh, khuyến khích mỗi em nắm vững cách rèn luyện một môn thể thao.
Thầy Trương hy vọng sẽ dùng ống kính để truyền tải sự hùng vĩ của cảnh vật vùng tây bắc Trung Quốc, đồng thời quảng cáo cho quê hương Ôn Tuyền, nơi giáp biên giới Kazakhstan.
"Ôn Tuyền có suối nước nóng địa nhiệt tự nhiên, có bể tắm nước nóng miễn phí, còn có những vùng đất bí ẩn như đèo Mục Túc, hồ Phỉ Thúy. Đây là là một kho báu ẩn mình nơi biên giới", thầy Trương nói.
Hãng AFP ngày 28.6 dẫn thông cáo của Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) cho hay lực lượng này đã tiêu diệt một số "kẻ khủng bố có vũ trang" vào một ngày trước đó ở miền nam Syria.
"Hôm qua, các binh sĩ IDF đã loại trừ một số kẻ khủng bố có vũ trang tại vùng an ninh ở miền nam Syria", theo thông cáo.
Chính phủ Syria chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về thông tin trên.
Quân đội Israel đã kiểm soát một khu vực ở miền nam Syria kể từ cuối năm 2024, gọi là vùng an ninh, và tuyên bố sẽ tiếp tục hiện diện ở đó "nhằm loại bỏ bất kỳ mối đe dọa nào đối với thường dân Israel và binh sĩ IDF".
Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, mới đây cho biết nước này có kế hoạch duy trì quân đội ở Syria "vô thời hạn", cũng như ở Lebanon và Gaza.
Sau khi cựu Tổng thống Syria Bashar al-Assad bị lật đổ vào tháng 12.2024, Israel đã đưa quân vào vùng đệm do Liên Hiệp Quốc tuần tra, ngăn cách lực lượng Israel và Syria trên cao nguyên Golan.
Kể từ đó, Israel cũng đã nhiều lần xâm nhập lãnh thổ Syria, tiến hành các vụ đánh bom và tuyên bố muốn thiết lập một khu vực phi quân sự ở phía nam nước này.
Bất chấp căng thẳng giữa hai nước láng giềng, Israel và chính quyền mới của Syria đã tổ chức một số vòng đàm phán trực tiếp và nhất trí thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin tình báo khi tiến gần hơn đến một thỏa thuận an ninh.
Trong lời cảnh báo rằng lực lượng Israel sẽ không rời khỏi Syria, ông Katz cũng nói với Iran rằng nếu nước này tấn công để đáp trả chiến dịch của Israel ở Lebanon, Israel sẽ trả đũa bằng "toàn bộ sức mạnh".
